ΑΓΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΥΝΑΪΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ

Ποιὰ ἁμαρτήματα συγχωροῦνται μετὰ τὸν θάνατο;

ΕΡΩΤΗΣΙΣ 22η Ποιὰ ἁμαρτήματα συγχωροῦνται μετὰ τὸν θάνατο μὲ τὶς λειτουργίες, προσευχὲς καὶ ἐλεημοσύνες ποὺ γίνονται γιὰ τοὺς πεθαμένους;

ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ Καὶ γιὰ τὸ ἐρώτημα αὐτὸ πάλι ὁ μεγάλος Διονύσιος λέγει, ὅτι, ἐὰν τὰ ἁμαρτήματα ἐκείνου ποὺ πέθανε εἶναι μικρὰ καὶ ἀσήμαντα, προκύπτει κάποια ὠφέλεια ἀπὸ αὐτὰ ποὺ τελοῦνται γι’ αὐτόν. Ἐὰν ὅμως εἶναι βαριὰ καὶ φοβερά, ἀπέκλεισε ὁ Θεὸς τὴν ὠφέλεια. Ὡστόσο ἐμεῖς πρέπει νὰ φροντίζουμε γιὰ τὶς ψυχές μας καὶ νὰ μὴ ἐλπίζουμε ὅτι μετὰ τὸ θάνατό μας θὰ συγχωρηθοῦμε μὲ τὶς προσφορές τῶν ἄλλων.

Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτη, ἀπὸ τό, Γιὰ τὰ ἱερὰ σκεύη. Ἐγὼ ὅμως, ἀκολουθώντας τὴ Γραφή, γνωρίζω καλὰ ὅτι ὁ καθένας θὰ ἔχει τὴν ἀπολύτρωσή του ἀμοιβαία. Γιατὶ λέγει· «Ὁ Κύριος ἀπέκλεισε κάθε ὠφέλεια σ’ αὐτόν»· καί· «Ὁ καθένας θὰ λάβει ὅ,τι τοῦ ταιριάζει γιὰ ὅσα ἔκανε μὲ τὸ σῶμά του, εἴτε καλό, εἴτε κακό». Ὑπάρχουν βέβαια καὶ οἱ προσευχὲς τῶν δικαίων καὶ στὴ ζωὴ αὐτὴν ἐδῶ, ἀλλὰ μετὰ θάνατο ἐνεργοῦν μόνο σὲ ἐκείνους ποὺ εἶναι ἄξιοι τῶν προσευχῶν, πρᾶγμα ποὺ μᾶς διδάσκουν οἱ ἀληθινὲς παραδόσεις τῶν Γραφῶν. Γιατὶ τί ὠφελήθηκε ὁ Σαοὺλ ἀπὸ τὴν προσευχὴ τοῦ Σαμουήλ; Καὶ τί ὠφέλησε τὸν ἑβραϊκὸ λαὸ ἡ προσευχὴ τοῦ προφήτη; Καὶ ὁ θεῖος ἱεράρχης φανερώνει, ὅπως λέγει ἡ Γραφή, τὴ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ, γιατὶ εἶναι ἄγγελος τοῦ παντοκράτορα Θεοῦ. Ἔμαθε λοιπὸν ἀπὸ τὴ θεοπαράδοτη Γραφή, ὅτι σ’ ἐκείνους ποὺ ἔζησαν σύμφωνα μὲ τὸν νόμο τοῦ Θεοῦ, ἡ καθαρότατη καὶ θεϊκὴ ζωὴ ἀνταμείβεται ὅπως τῆς ἀξίζει ἀπὸ τὶς δικαιότατες καὶ θεῖες ζυγαριές, παραβλέποντας μὲ τὴν καλωσύνη τῆς θείας φιλανθρωπίας τὶς κηλίδες ποὺ ἔγιναν ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη ἀδυναμία, γιατὶ, ὅπως λέγει ἡ Γραφή, «Κανένας δὲν εἶναι καθαρὸς ἀπὸ κηλίδα».

Αὐτὰ γνωρίζει ὁ ἱεράρχης ὅτι εἶναι ὑπεσχημένα ἀπὸ τὴ θεία Γραφή, καὶ ζητᾶ αὐτὰ νὰ γίνουν, καὶ νὰ δωρηθοῦν σ’ ἐκείνους, ποὺ ἔζησαν ὅπως θέλει ὁ Θεός, οἱ ἱερὲς ἀνταμοιβές. Γιατὶ ποτὲ ὁ Ἱεράρχης, ὁ προφήτης τῆς θείας δικαιοσύνης, δὲν θὰ ζητοῦσε ἐκεῖνα ποὺ δὲν εἶναι ἀρεστὰ στὸν Θεὸ καὶ δὲν ἔχουν ὑποσχεθεῖ ἀπὸ αὐτόν, κατὰ τρόπο ποὺ ταιριάζει στὸν ἴδιο. Γι’ αὐτὸ δὲν προσεύχεται ζητώντας αὐτὰ γιὰ τοὺς μὴ ἀρεστοὺς στὸν Θεὸ νεκρούς, ὄχι μόνο ἐπειδὴ μὲ αὐτὸ θὰ παρεκκλίνει ἀπὸ τὴν προφητικὴ τάξη, ἂν καὶ βέβαια στὰ ἱεραρχικὰ θὰ τὸ ἀποτολμήσει μὲ αὐθάδεια παρακινημένος ἀπὸ τὸν τελετάρχη, ἀλλὰ ἐπειδὴ καὶ ἡ ἀνόσια προσευχὴ θὰ ἔρθει σὲ ἀντίθεση πρὸς τὴ δίκαιη Γραφή, καὶ ὁ ἴδιος δικαίως θὰ ἀκούσει· «Ζητᾶτε καὶ δὲν παίρνετε, ἐπειδὴ ζητᾶτε κακῶς».

Ἀπὸ τὶς Διαταγὲς τῶν Ἀποστόλων. Νὰ τελεῖτε τὴν τρίτη ἡμέρα τῶν νεκρῶν μὲ ψαλμοὺς καὶ προσευχές, πρὸς τιμὴν ἐκείνου ποὺ ἀναστήθηκε τὴν τρίτη ἡμέρα, καὶ τὴν ἐνάτη ὑπὲρ τῶν ζώντων καὶ τῶν νεκρῶν, καὶ τὴν τεσσαρακοστή, σύμφωνα μὲ τὸν παλιὸ νόμο καὶ τύπο (ἐπειδὴ ἔτσι τὸν πένθησε τὸν Μωυσῆ ὁ λαός), καὶ κατὰ τὴ συμπλήρωση ἑνὸς χρόνου γὰρ τὴ μνήμη του νὰ δίνονται στοὺς φτωχοὺς ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντά του, γιὰ νὰ τὸν θυμοῦνται. Αὐτὰ βέβαια τὰ λέμε γιὰ τοὺς εὐσεβεῖς. Γιὰ τοὺς ἀσεβεῖς ὅμως, καὶ ἂν ἀκόμα δώσεις ὅλα τὰ ἐγκόσμια, δὲν θὰ τὸν ὠφελήσεις καθόλου. Γιατὶ αὐτὸς στὸν ὁποῖο, ὅταν ζοῦσε, ὁ Θεὸς ἦταν ἐχθρός, ἀσφαλῶς θὰ εἶναι καὶ τώρα ποὺ πέθανε. Διότι δὲν ὑπάρχει ἀδικία στὸν Θεό. Γιατὶ «ὁ Κύριος εἶναι δίκαιος καὶ ἀγαπᾶ τὴ δικαιοσύνη», καὶ «Νὰ ὁ ἄνθρωπος καὶ τὸ ἔργο του», καὶ «Σὺ θὰ ἀνταποδώσεις στὸν καθένα σύμφωνα μὲ τὰ ἔργα του».

Ἀπὸ τὸν Ἰεζεκιήλ. «Ἡ δικαιοσύνη τοῦ δικαίου θὰ ὠφελήσει τὸν ἴδιο, καὶ ἡ παρανομία τοῦ παράνομου θὰ βλάψει τὸν ἴδιο. Τὸν καθένα ἀπὸ σᾶς θὰ τὸν κρίνω ἀνάλογα μὲ τὸν δρόμο ποὺ βαδίζει, Ἰσραηλιτικὲ λαέ, λέγει ὁ Κύριος».

Τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου, ἀπὸ τὸ Πανάριο. Ὠφελεῖ ὅμως καὶ ἡ προσευχὴ ὑπὲρ τῶν εὐσεβῶν νεκρῶν, ἔστω κι ἂν δὲν διαγράφει τὰ μεγάλα ἁμαρτήματα, γιὰ τὰ σφάλματα ποὺ πολλὲς φορὲς κάναμε, σὰν ἄνθρωποι ποὺ εἴμαστε, ἀκούσια καὶ ἑκούσια.

Τοῦ ἰδίου, ἀπὸ τὸ ἴδιο ἔργο. Δὲν ὑπάρχει (μετάνοια) μετὰ θάνατον. Γιατὶ οὔτε ὁ Λάζαρος πῆγε ἐκεῖ στὸν πλούσιο, οὔτε ὁ πλούσιος στὸν Λάζαρο, ἐπειδὴ τὰ ταμεῖα σφραγίστηκαν καὶ συμπληρώθηκε ὁ χρόνος, ὁ ἀγώνας ἔγινε καὶ τὰ στεφάνια ἀπονεμήθηκαν, καὶ ἐκεῖνοι ποὺ νικήθηκαν στὸ σκάμμα τῆς ζωῆς διώχτηκαν, καὶ ὅλα τελείωσαν καθαρὰ μετὰ τὴν ἀναχώρηση ἀπὸ τὴν ἐδῶ ζωή.

Τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου, ἀπὸ τὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιο. Ὅποιος δὲν διέγραφε ἐδῶ τὶς ἁμαρτίες του, πηγαίνοντας ἐκεῖ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποφεύγει τὶς συνέπειες γι’ αὐτές. Καὶ ὅπως οἱ κρατούμενοι τῶν ἐδῶ φυλακῶν ὁδηγοῦνται στὸ δικαστήριο μὲ τὶς ἁλυσίδες, ἔτσι καὶ ὅλες οἱ ψυχές, ὅταν φύγουν ἀπὸ ἐδῶ, φορώντας τὶς διάφορες ἁλυσίδες τῶν ἁμαρτιῶν τους, ὁδηγοῦνται στὸ φοβερὸ βῆμα τῆς κρίσεως.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΪΤΟΥ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΡΓΑ — ΤΟΜΟΣ 13Γ — ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΚΕΙΜΕΝΟ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ, ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΠΑΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ — ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ — ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Γ. ΜΕΡΕΤΑΚΗΣ, ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ — ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ «ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ», ΕΠΕ — ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ», ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1998. – ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ: Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ https://www.entaksis.gr/poia_amarthmata_sigxorountai

Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης: "Πῶς θὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὰ πάθη"

 

Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης: "Πῶς θὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὰ πάθη"

Ἀπό τό Βιβλίο Ἁγ. Παϊσίου Ἁγιορείτου

ΛΟΓΟΙ Ε' «Πάθη καὶ Ἀρετὲς» σελ.18

ἐκδόσεις ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ὁ ΘΕΟΛΟΓΟΣ» ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

–Γέροντα, γιατί πέφτω συνέχεια στὴν γαστριμαργία; 

–Γιατὶ ἐκεῖ ἔχεις ἀδυναμία. Ὁ διάβολος πολεμάει τὸ φυλάκιο ποὺ εἶναι ἀδύνατο· τὰ ἄλλα ποὺ εἶναι ὀχυρωμένα καλὰ δὲν τὰ χτυπάει. «Ἂν καταλάβω αὐτὸ τὸ φυλάκιο, λέει, εὔκολα θὰ καταλάβω ἕνα-ἕνα καὶ ὅλα τὰ ἄλλα φυλάκια». Γι ̓ αὐτό, τὸ ἀδύνατο φυλάκιο πρέπει νὰ ὀχυρώσης καλά.

–Γέροντα, πελαγώνω, ὅταν βλέπω τὰ πάθη μου.

–Νὰ μὴν πελαγώνης οὔτε νὰ δειλιάζης. Μὲ θάρρος νὰ παίρνης ἕνα–ἕνα τὰ πάθη σου, ἀρχίζοντας τὸν ἀγώνα σου ἀπὸ τὸ πιὸ μεγάλο. Στὴν ἀρχὴ βοηθάει νὰ μὴν τὰ λεπτολογῆς, ἀλλὰ νὰ χτυπᾶς καὶ νὰ ξερριζώνης τὰ πιὸ χοντρὰ ποὺ βλέπεις. Καὶ καθὼς θὰ...ἀχρηστεύωνται οἱ ρίζες τῶν μεγάλων παθῶν, θὰ ξεραίνωνται καὶ οἱ λεπτὲς ρίζες ἀπὸ τὰ μικρότερα πάθη. Ἑπομένως, ὅταν ξερριζώσης ἕνα μεγάλο πάθος, μαζὶ μὲ αὐτὸ θὰ ξερριζωθοῦν καὶ ἄλλα μικρότερα.

–Γιατί, Γέροντα, ἐνῶ παίρνω πολλὲς ἀποφάσεις νὰ ἀγωνισθῶ μὲ ζῆλο κατὰ τῶν παθῶν μου, τελικὰ δὲν τὶς πραγματοποιῶ;

–Γιατὶ παίρνεις πολλὲς ἀποφάσεις μαζί. Τὰ πάθη, ὅπως καὶ οἱ ἀρετές, ἀποτελοῦν μιὰ ἁλυσίδα. Τὸ ἕνα πάθος εἶναι συνδεδεμένο μὲ τὸ ἄλλο καὶ ἡ μία ἀρετὴ εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν ἄλλη, ὅπως τὰ βαγόνια τοῦ τραίνου εἶναι ἑνωμένα τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο καὶ ὅλα ἀκολουθοῦν τὸ πρῶτο. Ἂν λοιπὸν ἀποφασίσης νὰ ἀγωνισθῆς γιὰ ἀρκετὸ διάστημα, γιὰ νὰ κόψης ἕνα συγκεκριμένο πάθος καὶ νὰ καλλιεργήσης τὴν ἀντίστοιχη ἀρετή, θὰ τὸ πετύχης. Καὶ μαζὶ μ ̓ αὐτὸ τὸ πάθος ποὺ θὰ κόψης, θὰ ἀπαλλαγῆς καὶ ἀπὸ ἄλλα πάθη καὶ θὰ ἀναπτυχθοῦν οἱ ἀντίστοιχες ἀρετές. Ἂς ποῦμε ὅτι ζηλεύεις· ἂν ἀγωνισθῆς νὰ μὴ ζηλεύης, θὰ καλλιεργήσης τὴν ἀγάπη, τὴν καλωσύνη, καὶ συγχρόνως θὰ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὸν θυμό, ἀπὸ τὴν κατάκριση, ἀπὸ τὴν κακία, ἀπὸ τὴν λύπη.

–Γέροντα, ἕνα πάθος ἢ μία κακὴ συνήθεια εἶναι καλύτερα νὰ τὰ κόψης μιὰ καὶ ἔξω ἢ σιγὰ-σιγά;

–Ἂν μπορῆς νὰ τὰ κόψης μιὰ καὶ ἔξω, εἶναι καλύτερα, γιατὶ διαφορετικὰ ἀφήνουν... δέκατα. Δὲν χρειάζεται καθυστέρηση. Ὅταν περνάη κανεὶς ἕνα ποτάμι, ἰδίως χειμώνα καιρό, προσπαθεῖ νὰ τὸ περάση ὅσο πιὸ γρήγορα μπορεῖ, γιατὶ θὰ παγώση.

 Ἂν τὸ περάση γρήγορα, μέχρι νὰ κρυώση, θὰ ζεσταθῆ πάλι. Βλέπεις, καὶ τὰ ἄλογα, ὅταν τὰ δένουν, ἂν θέλουν νὰ ἐλευθερωθοῦν, κόβουν τὸ σχοινὶ ἀπότομα. Μὲ τὸν πειρασμὸ θέλει ἀπότομα κόψιμο τὸ σχοινί.

–Γέροντα, ὁ Ἀββᾶς Ἰσαὰκ λέει: «Ἀπάθεια εἶναι, ὄχι τὸ νὰ μὴν αἰσθάνεται κανεὶς τὰ πάθη, ἀλλὰ τὸ νὰ μὴ δέχεται αὐτά». Μπορεῖ καὶ ὁ ἀπαθὴς νὰ ἔχη προσβολὴ ἀπὸ πάθη;

–Μπορεῖ· ἀλλά, ὅ,τι καὶ νὰ τοῦ πετάξη ὁ διάβολος, καίγεται ἀπὸ τὴν θεία φλόγα ποὺ ἔχει ἀνάψειμέσα του. Ὁ διάβολος δὲν παύει νὰ προσβάλλη τὸν ἄνθρωπο, ἀλλά, ὅταν ὁ ἄνθρωπος δὲν δέχεται τὶς προσβολὲς τοῦ ἐχθροῦ, τότε καθαρίζει ἡ καρδιά του καὶ κατοικεῖ πιὰ μέσα του ὁ Χριστός. Ἡ καρδιά του μετατρέπεται σὲ καμίνι, σὲ «βάτο καιομένη», καί, ὅ,τι καὶ ἂν πέση μετὰ μέσα, καίγεται.