Υπνωτισμός: Αποκρυφισμός και χειραγώγηση

 

Υπνωτισμός: Αποκρυφισμός και χειραγώγηση

Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ

ΥΠΝΩΤΙΣΜΟΣ: ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ

Κατά τη διάρκεια του 19ου αι., επινοήθηκε ο όρος ύπνωση που περιγράφει ένα φαινόμενο που πηγαίνει πίσω στους «ναούς ύπνου» της αρχαίας Αιγύπτου και των Ασκληπιείων της αρχαίας Ελλάδας. Και παρόλο που εν μέρει συγκαλυφθεί από πολλούς σύγχρονους πνευματικούς «δασκάλους», η ύπνωση βρίσκεται επίσης στη βάση του σύγχρονου αποκρυφισμού. Ας δούμε εν συντομία αυτή την ιστορία:

Στη Γαλλία, κατά τη διάρκεια του 18ου αι., ο χριστιανός μυστικιστής Louis Claude de Saint-Martin (1743-1803) προσχώρησε στην Εταιρεία Αρμονίας στο Παρίσι. Αυτό είχε ιδρυθεί από τον διάσημο υπνωτιστή Anton Mesmer για να διδάξει την πρακτική του υπνωτισμού. Τα γραπτά του Saint-Martin αποτέλεσαν αργότερα τη βάση της μυστικιστικής παράδοσης του «Μαρτινισμού», η οποία στοχεύει να «επιδιορθώσει» το ρήγμα μεταξύ ανθρώπου και Θεού που συνέβη (κατά την άποψη του Saint-Martin) με την πτώση και την εκδίωξη του Αδάμ και της Εύας από τον Κήπο της Εδέμ. Ο Saint-Martin αργότερα άρχισε να ανησυχεί ότι ο Μεσμερισμός θα μπορούσε να εκθέσει τους ασκούμενους στην επιρροή των πνευμάτων ή των «αστρικών νοημόνων». Αλλά άλλοι πνευματικοί αποστάτες ανακάλυπταν τον Μεσμερισμό περίπου την ίδια εποχή και, επιπλέον, εισήγαγαν τις τεχνικές του στον γαλλικό «υψηλού επιπέδου» Ελευθεροτεκτονισμό.

Ο Ελευθεροτεκτονισμός είχε προκύψει από τη συντεχνία των λιθοξόων της Μεγάλης Βρετανίας το 1717, αλλά, μέσα σε λίγες δεκαετίες, απολάμβανε τεράστια δημοτικότητα στην ηπειρωτική Ευρώπη. Εκεί δημιουργήθηκαν κάθε είδους νέα και ανταγωνιστικά Τεκτονικά Τάγματα και Ιεροτελεστίες. Τα Τάγματα αυτά καθώς και οι Ιεροτελεστίες επηρεάστηκαν από τον Ροδοσταυρισμό, την αλχημεία, τον Ερμητισμό και την Καμπάλα, μεταξύ άλλων εσωτερικών πνευματικών παραδόσεων. Οι υπνωτικές τεχνικές του Μέσμερ επέτρεψαν στους πιο μυστικιστικά διακείμενους Ελευθεροτέκτονες να εμποτίσουν το τελετουργικό με έκσταση, ειδικά με στόχο το άνοιγμα της συνείδησης στη θεϊκή επιρροή ή αποκάλυψη.

Τελικά, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, από τον Τεκτονισμό προέκυψαν μαγικά Τάγματα όπως το Ερμητικό Τάγμα της Χρυσής Αυγής και το Ordo Templi Orientis. Ωστόσο, μέχρι τότε, η πτυχή της έκστασης είχε ήδη γίνει πιο περίπλοκη. Μαζί με τις πνευματικές έννοιες του Βουδισμού (Ντάρμα) και του Ινδουισμού (Σανατάνα Ντάρμα), οι ανατολικές τεχνικές διαλογισμού είχαν αρχίσει να πλημμυρίζουν τις δυτικές πνευματικές παραδόσεις: 

     Το ξεχασμένο πλέον κίνημα της Θεοσοφίας (που ιδρύθηκε στη Νέα Υόρκη από τη Ρωσίδα μετανάστρια Έλενα Μπλαβάτσκυ είχε δανειστεί σε μεγάλο βαθμό από τον Ινδουισμό.

        Ο Arthur Avalon είχε εισαγάγει την πρακτική του διαλογισμού τσάκρα στον αγγλόφωνο κόσμο. 

Και, έχοντας μάθει βουδιστικές τεχνικές διαλογισμού στα Ιμαλάια, ο διαβόητος μάγος που αναζητούσε δημοσιότητα Aleister Crowley τις περιέγραψε στο βιβλίο του Magick (1913). Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Crowley παρουσίασε επίσης τον διαλογισμό και τα στάδια του ως θεμελιώδη στοιχεία της δυτικής τελετουργικής μαγείας. Και όμως, γνώριζε ότι τέτοιες πρακτικές ήταν παρόμοιες με την ύπνωση. Ως εκ τούτου, στο ποίημά του «Πεντηκοστή», που δημοσιεύθηκε στο Ξίφος του Τραγουδιού (1904), ο Crowley λέει:

Με κουράζεις με αρκετές
αποδείξεις ότι όλα αυτά τα πράγματα
διαλογισμού είναι αυτο-ύπνωση. Ας είναι έτσι!
Υποθέτετε ότι δεν ήξερα;

Συνδεδεμένος για λίγο με τον Crowley, ο Austin Osman Spare (1886-1956) ήταν ένας οραματιστής καλλιτέχνης και αποκρυφιστής που χρησιμοποίησε αυτόματο σχέδιο (όπως έκαναν αργότερα οι σουρεαλιστές) και αυτόματη γραφή. Το τελευταίο είχε, φυσικά, χρησιμοποιηθεί σε πνευματιστικές συναθροίσεις. Αλλά είχε επίσης μελετηθεί στον ιατρικό υπνωτισμό.

Ο Spare δημιούργησε τη δική του μαγική τεχνική για να επηρεάσει την πραγματικότητα. Θα έγραφε την επιθυμία του και, από αυτήν, θα δημιουργούσε ένα “sigil” (ένα είδος αφηρημένου, γεωμετρικού σχήματος) ή, μερικές φορές, ένα είδος αφηρημένου μάντρα. Στη συνέχεια, μπαίνοντας σε μια αλλαγμένη κατάσταση συνείδησης, θα εστίαζε όλη την προσοχή του στο σιγίλιο, για παράδειγμα, εμφυτεύοντάς το στο «ασυνείδητο» (μια έννοια που πιθανότατα προήλθε από τον Φρόιντ, ο οποίος, όπως και ο Γιούνγκ, είχε ασκήσει υπνωτισμό νωρίς στην καριέρα του).

Οι προηγούμενοι μάγοι είχαν προσπαθήσει να επικοινωνήσουν με εξωτερικές, θεϊκές διάνοιες, φυσικά. Οι προσπάθειες του Spare να επηρεάσει το υποσυνείδητο, ενώ βρίσκεται σε κατάσταση έκστασης, παραλληλίζεται ακριβώς με την πρακτική του υπνωτισμού και σίγουρα προήλθε (άμεσα ή έμμεσα) από αυτήν.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο Gerard Encausse (γνωστός και ως Papus) ήταν υπνωτιστής και ο George Ivanovich Gurdjieff ήταν επίσης εν ενεργεία υπνωτιστής Schrodter.

Βρίσκουμε σημαντικές ενδείξεις ή αναφορές στον υπνωτισμό αλλού στη δυτική εσωτερική παράδοση: το Ροδοσταυρικό Τετράδιο του Willy είναι γεμάτο αναφορές στον Μεσμέρ. Η πρακτική της Fraternitas Saturni για το εκκρεμές και η έννοια των «μαγνητικών περασμάτων» (που επηρεάζουν ένα άλλο άτομο με λεπτή, εσωτερική ενέργεια) μπορούν να αναχθούν στον Μεσμέρ. Τέλος, ο Israel Regardie αναφέρει επίσης τον υπνωτισμό εν συντομία στα έντονα επηρεασμένα από το Ζεν, τους Ινδουιστές και την Καμπάλα Θεμέλια της Πρακτικής Μαγείας.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων αιώνων, η «δυτική εσωτερική παράδοση» έχει προσελκύσει όλα τα είδη πνευματικών παραδόσεων (από όλο τον κόσμο), μαζί με ιδέες από την ψυχολογία, την επιστήμη, τους αρχαίους πολιτισμούς και τη λαϊκή κουλτούρα. Αλλά, στις ρίζες του, ο δυτικός εσωτερισμός είναι μια συγχώνευση του «υψηλού βαθμού» Ελευθεροτεκτονισμού με τον υπνωτισμό.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Η χρήση υπνωτικών τεχνικών σε θρησκευτικές ομάδες είναι μια πρακτική που μετατρέπεται σε μέσο χειραγώγησης. Ιδιαίτερα σε κλειστές οργανώσεις όπου υπάρχει αυστηρός έλεγχος και συγκεντρωτική εξουσία, η μέθοδος μπορεί να προκαλέσει βαθιές πληγές στην προσωπικότητα και την ελευθερία του ατόμου αφού μπορεί να δημιουργεί μια ψυχολογική κατάσταση στην οποία το άτομο χάνει την κριτική του ικανότητα και παραδίδεται ουσιαστικά στον έλεγχο του ηγέτη ή της ομάδας. Πολλοί πρώην οπαδοί τέτοιων ομάδων έχουν περιγράψει πώς μετά από διαδοχικές τελετές και προσευχές σε κατάσταση υπνωτισμού, ένιωθαν ότι «ξεχνούσαν ποιοι ήταν» και δεν μπορούσαν να αρνηθούν ούτε μια εντολή, όσο και αν εσωτερικά διαφωνούσαν με αυτή!

Παραδείγματα από Μαρτυρίες Πρώην Μελών

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση μιας ομάδας νέων γυναικών που φοίτησαν στο Regnum Christi Boarding High School στο Ρόουντ Άιλαντ. Μέσω του διαδικτυακού τους μπλογκ «49 weeks…», καταθέτουν τις εμπειρίες τους, αποκαλύπτοντας πως υπέστησαν σοβαρή ψυχική και πνευματική βλάβη κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους, όπως:

    Εκδήλωση βαριάς κατάθλιψης με σκέψεις και απόπειρες αυτοκτονίας.

    Ψυχολογική απομόνωση και κατάχρηση από «πνευματικούς οδηγούς» που ήταν κακοποιητικοί.

    Πνευματική χειραγώγηση που οδηγούσε τα μέλη να αισθάνονται ότι ήταν «μέσα σε ένα σύστημα» όπου το άτομο δεν είχε αξία πέρα από τη χρησιμότητά του στην ομάδα.

    Σοβαρά ψυχοσωματικά προβλήματα, όπως ανορεξία, με περιστατικά όπου η διατροφική κατάσταση αγνοούνταν ή επιδεινώνονταν από τους υπεύθυνους.

Σεξουαλική κακοποίηση μέσω υπνωτισμού
Ένα από τα πιο σοβαρά περιστατικά κακοποίησης θυμάτων με χρήση υπνωτισμού αφορά τον Dr. Bernard Baran, ψυχίατρο που καταδικάστηκε για σεξουαλική κακοποίηση ασθενών του, τις οποίες υπνώτιζε για να τις ελέγχει και να τις χειραγωγεί. Το ρεπορτάζ του The New York Times (1997) περιγράφει λεπτομερώς τις μεθόδους του και τις ψυχολογικές επιπτώσεις στα θύματα. (The New York Times, “Psychiatrist Used Hypnosis to Abuse Patients,” 1997).

Ψευδείς αναμνήσεις και δικαστικές υποθέσεις
Η έρευνα της Elizabeth Loftus έχει αποδείξει ότι η χρήση υπνωτισμού μπορεί να προκαλέσει ψευδείς αναμνήσεις που έχουν οδηγήσει σε λάθος καταδίκες, ειδικά σε περιπτώσεις παιδικής κακοποίησης. Σε ένα κλασικό άρθρο της στο Journal of Psychology (1997), αναλύει τον μηχανισμό της δημιουργίας ψευδών αναμνήσεων και προειδοποιεί για την προσοχή που πρέπει να δείχνουν οι ψυχολόγοι. (Loftus, E. F. (1997). “Creating False Memories.” Journal of Psychology, 85(3), 244–258).

Κακοποίηση ανηλίκων σε ψυχιατρικές κλινικές
Στην έρευνα του Kluft (1999) παρουσιάζονται καταγραφές πολλαπλών περιπτώσεων παιδιών και εφήβων που υπεβλήθησαν σε υπνωτική θεραπεία και υπέστησαν ψυχικές βλάβες, καθώς και ψυχολογική εκμετάλλευση από τους θεραπευτές τους. Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο American Journal of Clinical Hypnosis και αναλύει τις συνέπειες της μη επαρκούς κατάρτισης των υπνωτιστών. ^{https://doi.org/10.1080/00029157.1999.10403519} 

Κατάχρηση υπνωτισμού σε ψυχιατρικές κλινικές
Στο βιβλίο του Barber (1996), The Hypnotic Reliving of Trauma, καταγράφεται η ιστορική χρήση υπνωτισμού για ψυχιατρικό έλεγχο και την αφαίρεση ελευθεριών ασθενών, κάτι που σήμερα θεωρείται κατάχρηση και παραβίαση δικαιωμάτων. Η έρευνα αυτή έγινε βάση μαρτυριών από πρώην ασθενείς. (Barber, J. (1996). The Hypnotic Reliving of Trauma. Guilford Press).

Θεολογικό Υπόβαθρο

Πολύ σωστά, ο γνώστης του αποκρυφιστικού χώρου κ. Ι. Μηλιώνης, συσχετίζει τον υπνωτισμό με τον διαλογισμό «θὰ διαπιστώσαμε ὅτι τὸ αὐτοϋπνωτιζόμενο πρόσωπο χρησιμοποίησε τὴν βαθιὰ χαλάρωση καὶ τὴν «κατευθυνόμενη φαντασία», πιστεύοντας ὅτι ἡ συχνὰ ἐπαναλαμβανόμενη αὐτὴ διαδικασία θὰ ἀποφέρει τοὺς καρποὺς τῶν ἐπιδιώξεών του μέσω τῆς διαδικασίας τῆς «θετικῆς σκέψης», ἡ ὁποία «ἕλκει θετικὴ ἐνέργεια» καὶ «ὑλοποιεῖ» τὴν ἐπιθυμία ἀπὸ τὸ «διανοητικὸ πεδίο» στὸ «φυσικὸ πεδίο» ὕπαρξης. Ὡς σύνοψη ὅλων τῶν ἀνωτέρω μποροῦμε νὰ θεωρήσουμε τὴν πρακτική τοῦ Διαλογισμοῦ».

Η Εκκλησία αντιμετωπίζει με μεγάλη επιφύλαξη την ύπνωση, καθώς τη θεωρεί επικίνδυνη πνευματικά. Η ύπνωση, με την αλλαγή της συνειδησιακής κατάστασης, αφήνει τον άνθρωπο ευάλωτο σε πνευματικές επιθέσεις ή ψευδαισθήσεις και σε δαιμονική επενέργεια. Στην Ορθοδοξία ο άνθρωπος καλείται να έχει συνειδητή συμμετοχή στη ζωή του και στη σχέση του με τον Θεό και όχι να εισέρχεται σε καταστάσεις υπνωτικής χειραγώγησης, που ακυρώνουν την ελεύθερη βούληση.

Η ύπνωση συχνά δημιουργεί ψευδείς μνήμες ή «πνευματικές» εμπειρίες που δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια. Αυτό μπορεί να παραπλανήσει τον πιστό και να τον οδηγήσει σε πλάνη. Η πνευματική ζωή στηρίζεται στην μετάνοια, στην προσευχή και στη θεία χάρη, όχι σε τεχνικές που βασίζονται σε ψυχολογικούς χειρισμούς.

Η ύπνωση συχνά χρησιμοποιείται σε αποκρυφιστικές και μυστικιστικές πρακτικές, όπως στον αποκρυφισμό, τη θετική σκέψη, το διαλογισμό, οραματισμό κλπ. Θεωρείται εργαλείο για την αλλαγή συνειδησιακών καταστάσεων, την αυθυποβολή ή την πνευματική «απελευθέρωση».  Σε κάποιες μορφές διαλογισμού ή τεχνικών εσωτερισμού, υπάρχουν στοιχεία που μοιάζουν με ύπνωση ή υπνωτική κατάσταση.

Εδώ πρέπει να τονίσουμε για άλλη μια φορά την σημασία και τον ρόλο της φαντασίας στις τεχνικές του υπνωτισμού και πόσο ζημιογόνος είναι για την πνευματική πορεία του πιστού. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέγει ότι «και όσα ομοιώματά τινα νομίζει ο νους υπέρ αυτών ποιείσθαι, φαντασία λέγεται και ουκ αλήθεια… Η αιτία της φαντασίας των ει­κόνων η ασθένεια, και ούχ η καθαρότης εστί τού νοός». ^{(ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ, ΦΑΝΤΑΣΙΑ, ΦΑΝΤΑΣΜΑ)} και ο άγιος Νικόδημος: «Πάνω ἀπὸ ὅλα σου λέω, ὅτι γιὰ νὰ πολεμᾷς καὶ νὰ προφυλάγεσαι καλά, μὴν ἀφίνης τὴν φαντασία καὶ τὴν ἐνθύμησί σου νὰ θυμᾶται ὅλα ἐκεῖνα, ποὺ εἶδες ἢ ἄκουσες ἢ μυρίστηκες ἢ γεύτηκες ἢ ἔπιασες καὶ ἰδιαιτέρως, τὰ ἄσεμνα καὶ κακά. Γιατὶ ἔχει ἐπιβεβαιωθῆ μὲ τὴν δοκιμή, πὼς περισσότερο πόλεμο κάνει κάποιος νὰ ἐλευθερωθῆ ἀπὸ τὴν φαντασία καὶ τὴν ἐνθύμησι ἑνὸς πράγματος, παρὰ ἀπὸ τὴν ἰδία τὴν αἴσθησί του». 

Πηγές:

•Hypnosis: Esoteric Spirituality’s Missing Key

•https://articlesicsahome.com/articles/the-utilization-of-hypnotic-techniques-csj-3-2

•Spiegel, D. (1998). Trance and Treatment: Clinical Uses of Hypnosis. American Psychiatric Press.

•Loftus, E. F. (1997). Creating False Memories. Scientific American.

•https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2816786/

Από https://www.entaksis.gr/hypnotism/

 

Νεοσαμανισμός: Μία σύγχρονη πνευματική πλάνη

  

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 20η Ιουλίου 2026

ΝΕΟΣΑΜΑΝΙΣΜΟΣ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΛΑΝΗ

(Θεολογική προσέγγιση σύγχρονων μορφών «πνευματικότητας» υπό το φως της Ορθοδόξου Πίστεως)

     Συνεχίζουμε τις αναφορές μας σε σύγχρονες πλάνες. Μία από αυτές είναι και ο «Νεοσαμανισμός». Μια ακόμα σύγχρονη πνευματική διαστροφή της γνήσιας αγιοπνευματικής Πνευματικότητας, η οποία εντάσσεται στο γενικότερο αποκρυφιστικό χώρο των δοξασιών της «Νέας Εποχής του Υδροχόου» (New Age).

1. Εισαγωγή: η πνευματική κατάσταση της εποχής

     Ο 21ος αιώνας χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακή πρόοδο των επιστημών και της τεχνολογίας, καθώς και από την επικράτηση του ορθολογικού τρόπου σκέψης σε πολλούς τομείς του δημόσιου βίου. Παρά ταύτα, παρατηρείται παράλληλα μια έντονη πνευματική αναζήτηση, η οποία συχνά δεν εκφράζεται εντός του πλαισίου της εκκλησιαστικής εμπειρίας, αλλά στρέφεται προς εναλλακτικές και συγκρητιστικές μορφές θρησκευτικότητας.

     Η αναζήτηση νοήματος, θεραπείας και υπαρξιακής πληρότητας οδηγεί αρκετούς σύγχρονους ανθρώπους σε κινήματα και πρακτικές που αντλούν στοιχεία από προχριστιανικές ή μη χριστιανικές παραδόσεις, τα οποία εντάσσονται συχνά στον ευρύτερο χώρο του λεγόμενου «Νεοπαγανισμού» και της «Νέας Εποχής».

2. Ο σαμανισμός ως ιστορικό και ανθρωπολογικό φαινόμενο

     Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και ο σαμανισμός, ο οποίος, σύμφωνα με την ανθρωπολογική επιστήμη, αποτελεί ένα σύνθετο σύστημα θρησκευτικών αντιλήψεων και πρακτικών που συνδέεται με τεχνικές έκστασης, θεραπείας και επικοινωνίας με τον αόρατο κόσμο.

    Με αυτό το σύγχρονο πνευματιστικό φαινόμενο θα ασχοληθούμε στην παρούσα ανακοίνωσή μας, καθότι και αυτή η πλάνη έχει τη δική της θέση στην σύγχρονη τραγική πραγματικότητα.

    Πρόκειται για μια από τις πλέον πρωτόγονες μορφές θρησκευτικότητας, νοσηρής πνευματικότητας και άσκηση του παραλόγου είναι και ο Σαμανισμός, ο οποίος αναβιώνει και αυτός στις μέρες μας. «Με τον γενικό όρο Σαμανισμός εννοείται ένα πολύπλοκο λατρευτικό και μαγικο-θρησκευτικό κίνημα που διαμορφώνεται γύρω από την τεχνική της έκστασης. Θεωρείται μυστικιστική εμπειρία και δεν είναι θρησκεία ή φιλοσοφία καθώς εμφανίζεται πριν από αυτές»[1], διαβάζουμε στην διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια.

     Ο σαμανισμός είναι ένα πανάρχαιο, πνευματικό σύστημα πρακτικών και όχι οργανωμένη θρησκεία. Βασίζεται στην επικοινωνία με τον κόσμο των πνευμάτων μέσω της έκστασης.

    Όπως αναφέρουν ειδικοί μελετητές, ούτε η αρχαία Ελλάδα δεν έμεινε έξω από την επήρεια του Σαμανισμού. Είναι γνωστή η δράση πολυάριθμων περιφερόμενων μάγων, μάντεων, θεραπευτών μιασμάτων, ορφεοτελεστών, πυθαϊστών, κλπ, οι οποίοι ασκούσαν τεράστια επίδραση τις λαϊκές μάζες. Πολλοί απ’ αυτούς διενεργούσαν, με μαγγανείες και  άλλες απάτες, «θαύματα» για να εξαπατούν τους αφελείς. Αναφέρουμε ως παράδειγμα τον περιπλανόμενο διαβόητο μάγο, θαυματοποιό και «θεραπευτή» Απολλώνιο Τυανέα (1ος μ. Χ. αιώνας), ο οποίος επέχει θέση «Χριστού» στους κύκλους των νεοπαγανιστών. Αξίζει να αναφέρουμε επίσης και τους μάγους – θεραπευτές των «Ασκληπιείων», όπου διαδραματίζονταν ακραίες πρακτικές -μαγικού τύπου- «θεραπειών». Μια από αυτές ήταν η εγκοίμηση των ασθενών σε φρεσκογδαρμένα δέρματα ζώων, που θυσιάζονταν στον «θεό» Ασκληπιό, για να λάβουν από εκείνον «θεραπεία»! Παρά ταύτα οι σύγχρονοι νεοπαγανιστές, όχι απλά επιχειρούν να δικαιολογήσουν αυτόν τον πρωτογονισμό και τις απάτες, αλλά πασχίζουν να τις «ντύνουν» με επιστημονικό «μανδύα»!

     Κεντρικό πρόσωπο είναι ο σαμάνος, εμφανίζεται ως διαμεσολαβητικό πρόσωπο, το οποίο λειτουργεί ως θεραπευτής, μάντης και πνευματικός καθοδηγητής μέσα σε παραδοσιακές κοινωνίες. Όπως έχει επισημανθεί στη σχετική βιβλιογραφία (π.χ. Μ. Ελιάντε), πρόκειται για μορφή θρησκευτικής εμπειρίας που συνδυάζει στοιχεία μυστικισμού, τελετουργίας και κοσμολογικών αντιλήψεων, ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον υλικό και τον πνευματικό κόσμο.

    Να επισημάνουμε επίσης την τεράστια επιρροή που ασκούσαν οι σαμάνοι στις αρχαίας κοινωνίες. «Πέραν της θρησκευτικής, ο σαμάνος συμμετείχε στις οικονομικές λειτουργίες της κοινότητας. Χρησιμοποιώντας τον φόβο, το δέος -βάση κάθε θρησκευτικού ενστίκτου σύμφωνα με τη θεώρηση άλλων ανθρωπολόγων- με τις κατάλληλες συμμαχίες και τα δώρα για τις υπηρεσίες του αύξανε τις πηγές του πλούτου, διατηρώντας μονοπώλιο σε συγκεκριμένα ιερά αντικείμενα και υλικά, όπως τα φτερά. Μετατοπίζει, ωστόσο, την έννοια του φόβου στη γήινη δύναμη του αρχηγού της κοινότητας και την υπερφυσική δύναμη του σαμάνου και όχι στον φόβο των πνευμάτων αφ’ εαυτού»[2].

    Κεντρικά στοιχεία του νεοσαμανισμού είναι η έμφαση στην προσωπική «πνευματική εμπειρία», η ιδέα της ένωσης με τη φύση ως ανώτερη πνευματική πραγματικότητα και ο εκλεκτικισμός διαφόρων θρησκευτικών παραδόσεων. Οι πρακτικές αυτές, αν και παρουσιάζονται ως μέθοδοι εσωτερικής ισορροπίας, ενέχουν τον κίνδυνο πνευματικής σύγχυσης και απομάκρυνσης από την αλήθεια της Εκκλησίας.

      Τα κύρια χαρακτηριστικά του περιλαμβάνουν:

      Τελετουργική Έκσταση: Ο σαμάνος εισέρχεται σε κατάσταση τροποποιημένης συνείδησης (συχνά με τη χρήση τυμπάνων, χορού ή ψυχοτρόπων φυτών) για να “ταξιδέψει” στον αόρατο κόσμο.

      Πνευματικοί Σύμμαχοι: Πιστεύεται ότι συνεργάζεται με πνεύματα-οδηγούς (π.χ. ζώα δύναμης) για να λάβει απαντήσεις.

      Θεραπεία: Σκοπός είναι η αποκατάσταση της σωματικής και πνευματικής ισορροπίας, καθώς και η «ανάκτηση» χαμένων τμημάτων της ψυχής του ασθενούς.

      Άμεση Αποκάλυψη: Βασίζεται στην προσωπική εμπειρία του ατόμου και όχι σε αυστηρά δόγματα ή ιερές γραφές. Έχει τις ρίζες του σε αυτόχθονες πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο (Βόρεια/Νότια Αμερική, Σιβηρία, Αφρική, Αυστραλία) και οι βασικές αρχές του προσαρμόζονται συχνά στη σύγχρονη εποχή για εναλλακτική πνευματική αναζήτηση.

       Ανεξαρτήτως των επιμέρους επιστημονικών ερμηνειών, ο σαμανισμός ανήκει σε προχριστιανικά θρησκευτικά συστήματα, τα οποία δεν γνωρίζουν την αποκάλυψη του προσωπικού Θεού και της εν Χριστώ σωτηρίας.

3. Η σύγχρονη αναβίωση: Νεοσαμανισμός

    Ο Σαμανισμός έχει και αυτός τη θέση του στις σύγχρονες κοινωνίες, σε μια πλειάδα σύγχρονων ανθρώπων. Ο σημερινός άνθρωπος, εξουθενωμένος από την έλλειψη υγιούς πνευματικότητας και αληθούς πίστεως στον Θεό, καταφεύγει σε τοιούτου είδους πνευματικά υποκατάστατα, για να γεμίσει τα πνευματικά του κενά. Έχει ανάγκη από κάποιον «ειδικό», ο οποίος θα τον μυήσει σε απόκρυφη γνώση και θα του δώσει απάντηση στις μεταφυσικές του αναζητήσεις. Έχει επίσης ανάγκη από εμπειρία «θαύματος», την οποία του δίνει η εκστατική ικανότητα του σαμάνου.

    Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ενιαίο θρησκευτικό σύστημα, αλλά ένα εκλεκτικιστικό πνευματικό ρεύμα που συνδυάζει στοιχεία από παραδοσιακές σαμανικές πρακτικές, ανατολικές θρησκείες, ψυχολογικές θεωρίες και αντιλήψεις της «Νέας Εποχής».

    Στο πλαίσιο αυτό, προβάλλονται πρακτικές όπως διαλογιστικές τεχνικές, «πνευματικά ταξίδια», χρήση συμβολικών αντικειμένων και προσπάθειες αλλοιώσεως της συνείδησης, με σκοπό την προσωπική «αφύπνιση» ή «θεραπεία».

    Κεντρική θέση κατέχει η αντίληψη ότι ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε ανώτερη γνώση ή πνευματική εμπειρία μέσω εσωτερικών τεχνικών και ατομικής προσπάθειας. Ο Απόστολος Παύλος προειδοποιεί τους πιστούς: «Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης, κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου καὶ οὐ κατὰ Χριστόν» (Κολ.2,8). Αναφέρεται σε κατώτερες δυνάμεις, πνευματικές οντότητες ή τις προχριστιανικές θρησκευτικές πρακτικές. Πριν την έλευση του Χριστού, οι άνθρωποι βρίσκονταν «υπό τα στοιχεία» αυτά, δηλαδή ήταν δέσμιοι των κοσμικών κανόνων, της ειδωλολατρίας και των νομικών τύπων. Και το πλέον τραγικό είναι πως ύστερα από δύο χιλιάδες χρόνια χριστιανικού βίου, η επιστροφή σε τέτοιες δαιμονικές καταστάσεις.

4. 4. Θεολογική θεώρηση του φαινομένου

     Από την οπτική της Ορθόδοξης θεολογίας, ο Νεοσαμανισμός εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των αποκρυφιστικών και συγκρητιστικών πνευματικών αναζητήσεων, οι οποίες δεν στηρίζονται στην αποκάλυψη του Θεού εν Χριστώ. Αντίθετα, έργο τους έχουν να αποπροσανατολίζουν πνευματικά ανύποπτους ανθρώπους και να τους οδηγούν εκτός της σωστικής χάριτος του Θεού.

        Η Εκκλησία αναγνωρίζει την ύπαρξη του πνευματικού κόσμου, πλην όμως διακρίνει σαφώς μεταξύ κτιστών πνευματικών όντων (αγγέλων και δαιμόνων) και απορρίπτει κάθε προσπάθεια επικοινωνίας με άγνωστες ή απρόσωπες πνευματικές δυνάμεις εκτός της θείας αποκαλύψεως.

     Η Αγία Γραφή είναι σαφής ως προς την αποφυγή πρακτικών μαντείας, μαγείας και επικλήσεως πνευμάτων, όχι ως περιορισμό, αλλά ως προστασία του ανθρώπου από πνευματική πλάνη (πρβλ. Δευτ. 18,10–12). Ο Απόστολος Παύλος επεσήμανε πως «Πονηροί δε άνθρωποι και γόητες προκόψουσιν επί το χείρον, πλανώντες και πλανώμενοι» (Β΄Τιμ.3,12-13), άνθρωποι, τραγικά όργανα του «απ’ αρχής ανθρωποκτόνου» (Ιωάν.8,44) διαβόλου, βρίσκονται σε πλάνη, πλανούν και καταστρέφουν και άλλους. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και οι σαμάνοι.

     Η απομάκρυνση από την πίστη στον αληθινό Τριαδικό Θεό, ή η πλημμελής πίστη σ’ Αυτόν, όπως την βιώνουν οι πολυάριθμες αιρετικές παραφθορές του Χριστιανισμού, οδηγούν τον σύγχρονο άνθρωπο να αναζητά σε λάθος θρησκευτικότητες την αλήθεια και την απολύτρωση από τα καθημερινά προβλήματά του και τις υπαρξιακές του ανησυχίες και εν προκειμένω στον Σαμανισμό, στην σύγχρονη μορφή του, στον Νεοσαμανισμό.

5. 5. Σωτηριολογικές προεκτάσεις

    Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η ανθρωπολογία και η σωτηριολογία του Νεοσαμανισμού. Σε αντίθεση με την ορθόδοξη πίστη, δεν υφίσταται η έννοια της αμαρτίας ως ρήξης της κοινωνίας με τον Θεό, ούτε η έννοια της σωτηρίας ως εν Χριστώ αποκατάστασης του ανθρώπου.

     Ο άνθρωπος προσεγγίζεται κυρίως ως ψυχοσωματική ύπαρξη που χρειάζεται «ισορροπία» με τη φύση ή «εσωτερική ενεργειακή εναρμόνιση». Η προοπτική αυτή διαφοροποιείται ριζικά από την ορθόδοξη διδασκαλία περί θεώσεως, η οποία δεν αποτελεί αυτοεξέλιξη, αλλά δωρεά της θείας χάριτος και καρπό κοινωνίας με τον Χριστό.

6. Ποιμαντική διάσταση και πνευματική διάκριση

     Η Εκκλησία προσεγγίζει το φαινόμενο όχι με διάθεση απόρριψης του ανθρώπου, αλλά με ποιμαντική ευαισθησία και διάκριση. Ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά στρέφεται σε τέτοιες πρακτικές από υπαρξιακή κόπωση, ψυχική αναζήτηση ή ανάγκη νοήματος.

    Ωστόσο, η ορθόδοξη παράδοση επιμένει ότι η αληθινή θεραπεία του ανθρώπου δεν επιτυγχάνεται μέσω τεχνικών ή εμπειριών, αλλά μέσω της εν Χριστώ ζωής: της μετανοίας, της μυστηριακής συμμετοχής, της προσευχής και της αγάπης.

    Οι Πατέρες της Εκκλησίας τονίζουν ότι η αναζήτηση πνευματικών εμπειριών ως αυτοσκοπός μπορεί να οδηγήσει σε πλάνη, ενώ η ασφαλέστερη οδός είναι η ταπείνωση και η διάκριση των πνευμάτων.

7. Συμπέρασμα

     Ο Νεοσαμανισμός εμφανίζεται ως εναλλακτική πνευματική πρόταση σε έναν κόσμο που διψά για νόημα. Πίσω όμως από τη γοητεία του μυστικισμού του αποκρύπτεται μια αντίληψη ασύμβατη με την ορθόδοξη πίστη. Μια σοβαρή και επικίνδυνη πλάνη, η οποία επιχειρεί να αποσπάσει τον άνθρωπο από την σωστική πίστη στον αληθινό Τριαδικό Θεό και να τον ωθήσει σε μια ακόμα ολισθηρή και αδιέξοδη ατραπό του σύγχρονου αποκρυφιστικού φαινομένου.

      Ο Νεοσαμανισμός, ως σύγχρονη μορφή εκλεκτικιστικής πνευματικότητας, αντανακλά την υπαρξιακή αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου, αλλά δεν παρέχει απάντηση εντός της αλήθειας της Εκκλησίας. Αντιθέτως, εισάγει ανθρωποκεντρικές και εμπειρικές προσεγγίσεις του θείου, οι οποίες αποκλίνουν από την αποκεκαλυμμένη χριστιανική πίστη, εναρμονισμένες με το σύγχρονο πολύπλοκο και πολυδαίδαλο φαινόμενο του αποκρυφισμού, έχοντας ως στόχο να απομακρύνει τον άνθρωπο από την πίστη και την κοινωνία με το Θεό, να τον προσδέσει σε αντίθεες δυνάμεις και καταστάσεις και να του στερήσει την σωτηρία, δηλαδή να πραγματοποιήσει την αρχέγονη θέληση του Σατανά να ματαιώσει τη σωτηρία του κόσμου.

    Η Ορθόδοξη Εκκλησία καλεί τον άνθρωπο όχι σε αναζήτηση απρόσωπων πνευματικών εμπειριών, αλλά σε προσωπική κοινωνία με τον ζώντα Θεό. Η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα τεχνικής ή εσωτερικής μεθόδου, αλλά καρπός της χάριτος του Θεού εν τη Εκκλησία.

     Εν κατακλείδι, η αυθεντική πνευματικότητα θεμελιώνεται όχι στην εμπειρική αυτονομία του ανθρώπου, αλλά στη σχέση του με τον Χριστό, «ὃς πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν» (Α΄ Τιμ. 2,4). Δεν υπάρχει αυτοσωτηρία, αλλά μόνον «πᾶς ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου σωθήσεται» (Πράξ.2,21). Η σωτηρία είναι δώρο του Θεού, δια του Κυρίου και Λυτρωτή μας Χριστού, καθότι «ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο» (Ιωάν.1,17) και «οὗτός ἐστιν ὁ λίθος ὁ ἐξουθενηθεὶς ὑφ᾿ ὑμῶν (σ.σ. των σταυρωτών Ιουδαίων) τῶν οἰκοδομούντων, ὁ γενόμενος εἰς κεφαλὴν γωνίας. καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία· οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς» (Πράξ.4,11-12). Αυτός, κατά τον Μ. Αθανάσιο, «αυτός γαρ ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν»[3].

     Εκτός της σωστικής χάριτος του Σωτήρα μας Χριστού κυριαρχεί το σκοτάδι, η απόγνωση και ο όλεθρος. Αντίθετα η όντως ζωή βρίσκεται στην συνειδητή και οντολογική ένωσή μας με τον Λυτρωτή μας Χριστό, καθότι, όπως τονίζει ο θείος Παύλος: «τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσι διὰ τοῦ ἑνὸς ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ» (Ρωμ.5,12-17).

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών

[1]https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82

[2] Όπου ανωτέρω

[3] Μ. Αθανασίου, Περί ενανθρωπήσεως του Λόγου 54, PG 25, 192Β).

“Αρωματοθεραπεία”. Μια ακόμα νεοποχήτικη “θεραπεία” που είναι ασύμβατη και με την χριστιανική πίστη και με την ιατρική επιστήμη

 

“Αρωματοθεραπεία”. Μια ακόμα νεοποχήτικη “θεραπεία” που είναι ασύμβατη και με την χριστιανική πίστη και με την ιατρική επιστήμη

“Αρωματοθεραπεία”. Μια ακόμα νεοποχήτικη “θεραπεία” που είναι ασύμβατη και με την χριστιανική πίστη και με την ιατρική επιστήμη

Του πρωτοπρεσβύτερου και  εφημέριου του Ι.Ν Αγίων  Ταξιαρχών  Ιστιαίας Ευβοίας  Στέφανου Στεφόπουλου

Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε περιοδικά ποικίλης ύλης ή μόδας και υγείας, διαφημίσεις στην τηλεόραση και φαρμακεία να κατακλύζονται από τα λεγόμενα προϊόντα “αρωματοθεραπείας”.

Υπόσχονται “ευεξία”, ψυχοσωματική “ισορροπία” , “θεραπεία” , αναζωογόνηση, από κάποιες παθήσεις.

Εκτός απο τα  αρώματα της αρωματοθεραπείας , που κατά βάσιν είναι αιθέρια έλαια, συγγενή προϊόντα αποτελούν και τα “ανθοϊάματα Bach”  τα οποία αν και έχουν διαφορετική προέλευση και τρόπο δράσης υποτίθεται ότι συνδυάζουν τη “δύναμη της φύσης για την εναρμόνιση σώματος, νου και πνεύματος”.

​Η Ιστορία πίσω από τα Ανθοϊάματα

Τα ανθοϊάματα γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1930 στην Αγγλία, από το όραμα του Dr. Edward Bach (Έντουαρντ Μπαχ), ενός διακεκριμένου γιατρού, βακτηριολόγου και ομοιοπαθητικού. Ο Μπαχ, παρατηρώντας τους ασθενείς του, συνειδητοποίησε ότι η σωματική ασθένεια είναι συχνά το αποτέλεσμα μιας βαθύτερης συναισθηματικής ή ψυχικής δυσαρμονίας.

​Απογοητευμένος από τα όρια της κλασικής ιατρικής της εποχής του, εγκατέλειψε το ιατρείο του στο Λονδίνο και στράφηκε στη φύση. Εκεί, ανακάλυψε και ανέπτυξε 38 θεραπευτικά ιάματα φτιαγμένα από άνθη άγριων φυτών και δέντρων. Στόχος του ήταν να δημιουργήσει ένα απλό, φυσικό σύστημα που θα θεράπευε την προσωπικότητα και τα συναισθήματα του ασθενούς (όπως τον φόβο, την ανασφάλεια ή τη θλίψη), αποκαθιστώντας έτσι την εσωτερική ισορροπία που οδηγεί στην ίαση.

​Η Γέφυρα με την Αρωματοθεραπεία

Ενώ η αρωματοθεραπεία χρησιμοποιεί τα πλούσια αιθέρια έλαια των φυτών για να διεγείρει , όπως ισχυρίζονται, τις αισθήσεις και να προσφέρει άμεση σωματική και νοητική χαλάρωση μέσω της όσφρησης, τα ανθοϊάματα Bach δρουν σε ένα πιο λεπτό, ενεργειακό επίπεδο χωρίς να έχουν άρωμα.

​Όταν αυτά τα δύο συνδυάζονται, δημιουργούν μια κάποιου είδους συνέργεια:

​Η Αρωματοθεραπεία «προετοιμάζει το έδαφος», καταπραΰνοντας άμεσα το νευρικό σύστημα και μειώνοντας την ένταση της καθημερινότητας.

​Τα Ανθοϊάματα Bach εργάζονται βαθύτερα και πιο αθόρυβα, βοηθώντας στην επεξεργασία και τη θετική μεταμόρφωση των αρνητικών συναισθημάτων.
Χρησιμοποιούνται δε ευρέως και τα δύο από “εναλλακτικούς θεραπευτές” και κινήματα-ομάδες της μη συμβατής με την Ορθόδοξη πίστη και ζωή “Νέας Εποχής”.
Είναι όμως τα αρώματα ικανά να επηρεάσουν την ψυχοσωματική ισορροπία του ανθρώπου; Τι λέει γιά όλα αυτά η Ορθόδοξη Εκκλησία και η Επιστήμη;

Η αρωματοθεραπεία ορίζεται από την ίδια την Εθνική Ένωση Ολιστικής Αρωματοθεραπείας (NAHA) ως η τέχνη και επιστήμη της χρήσης φυσικά εξαχθέντων αρωματικών ουσιών προς εξισορρόπηση, εναρμόνιση και προαγωγή της υγείας σώματος, νου και πνεύματος.

Ο όρος «αρωματοθεραπεία» εισήχθη από τον Γάλλο χημικό René-Maurice Gattefossé το 1937. Χρησιμοποιεί αιθέρια έλαια φυτών μέσω εισπνοής, δερματικής εφαρμογής ή διάχυσης στον αέρα.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ

1. ΕΛΛΕΙΨΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ

Η αρωματοθεραπεία στερείται φαρμακολογικής τεκμηρίωσης. Τα αιθέρια έλαια είναι μείγματα πτητικών οργανικών ενώσεων. Η εισπνοή τους προκαλεί πρόσκαιρη οσφρητική απόκριση και όχι συστημική ιατρική θεραπεία. Οι ουσίες αυτές εξατμίζονται ταχύτατα και δεν διατηρούν συγκεντρώσεις στο αίμα ικανές να επιφέρουν βιοχημικές αλλαγές σε όργανα ή ιστούς. Οι ισχυρισμοί περί «θεραπείας» μέσω της οσμής παραβλέπουν τους βασικούς κανόνες της φαρμακοκινητικής, δηλαδή τη διαδρομή, την απορρόφηση και τη δράση μιας ουσίας στον ανθρώπινο οργανισμό.

2. Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ «ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ»

Η διαδεδομένη αντίληψη ότι τα «φυσικά» προϊόντα είναι ακίνδυνα αποτελεί πλάνη. Πολλές ουσίες της φύσης παρουσιάζουν υψηλή τοξικότητα. Τα αιθέρια έλαια συχνά προκαλούν αλλεργικές δερματίτιδες, φωτοτοξικές αντιδράσεις και σε κάποιες περιπτώσεις νεφροτοξικότητα ή ηπατοτοξικότητα. Η δερματική απορρόφηση οδηγεί σε ευαισθητοποίηση, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα αναπτύσσει μόνιμη αντίδραση σε συγκεκριμένα αλλεργιογόνα. Μικρές διαφορές στη δοσολογία μετατρέπουν μια αρωματική ουσία σε τοξική.

3. ΤΟ ΟΣΦΡΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ ΠΥΛΗ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΩΝ

Η απόκριση του ανθρώπου στις μυρωδιές είναι πρωτίστως ψυχολογική και συναισθηματική, όχι θεραπευτική. Η σύνδεση του οσφρητικού βολβού με το μεταιχμιακό σύστημα του εγκεφάλου εξηγεί γιατί οι μυρωδιές ανακαλούν αναμνήσεις ή μεταβάλλουν τη διάθεση.

Η αρωματοθεραπεία εκμεταλλεύεται αυτόν τον μηχανισμό, παρουσιάζοντας μια προσωρινή αλλαγή στη διάθεση ως «ίαση» οργανικών ασθενειών. Η έρευνα του Πανεπιστημίου Ohio State απέδειξε ότι η επίδραση του λεμονιού ή της λεβάντας στον πόνο και την αρτηριακή πίεση είναι μηδενική.

4. ΑΠΟΥΣΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Η βιομηχανία αιθέριων ελαίων λειτουργεί χωρίς αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο. Δεν υπάρχει τυποποίηση ούτε επίσημη ιατρική άδεια άσκησης. Τα προϊόντα της αγοράς παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις στη χημική σύσταση, καθιστώντας τον κίνδυνο νοθείας ή ακατάλληλης χημικής επεξεργασίας εξαιρετικά υψηλό. Οι εταιρείες εμπορικοποιούν τα σκευάσματα με ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς, αποφεύγοντας τον ιατρικό έλεγχο.

ΔΕΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗ “ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ”

1. ΑΡΧΑΪΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΜΕ ΜΑΓΙΚΗ-ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΚΗ ΧΡΟΙΑ

Η ιστορία της αρωματοθεραπείας συνδέεται εξαρχής με τη θρησκεία, τη μυστηριακή λατρεία και τη μαγεία. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν αρωματικά έλαια στις ταριχεύσεις και τις τελετές τους. Πριν από την ανακάλυψη της σύγχρονης ιατρικής, οι λαοί χρησιμοποιούσαν αρωματικά βότανα για να «διώξουν» κακά πνεύματα.

2. ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ “ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ”

Η αρωματοθεραπεία αποτελεί βασικό εργαλείο της «ολιστικής υγείας». Οι πρακτικές αυτές βασίζονται στην πίστη στο «λεπτό σώμα» και σε ενεργειακά πεδία, τα οποία δεν ανιχνεύονται επιστημονικά. Η κεντρική ιδεολογία της αρωματοθεραπείας ως πνευματικής θεραπείας θεωρεί την ασθένεια ως αποτέλεσμα αποσύνδεσης από την «κοσμική ενέργεια». Αυτή η αντίληψη ταυτίζεται με τα δόγματα του αποκρυφισμού και της Θεοσοφίας.

3. Η ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

Το έγγραφο του Βατικανού «Ο Ιησούς Χριστός, ο Φορέας του Ζώντος Ύδατος» υπογραμμίζει τον κίνδυνο που εγκυμονεί η ενασχόληση με τέτοιες τεχνικές. Η αποδοχή τους οδηγεί τους πιστούς στην υιοθέτηση μιας κοσμοθεωρίας όπου η σωτηρία και η υγεία επιτυγχάνονται μέσω τεχνικών αυτοπραγμάτωσης και όχι μέσω της πίστης στον Θεό.

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

1. Η Θ΄ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ (1997)

Η Θ΄ Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη Εντεταλμένων Ορθοδόξων Εκκλησιών διεπίστωσε ότι οι εναλλακτικές θεραπείες γίνονται γέφυρα για να εισαχθούν θεωρίες ανατολικών θρησκειών στο ποίμνιο. Αιρέσεις χρησιμοποιούν αυτές τις πρακτικές ως προσωπείο για να προσεγγίσουν τους ορθόδοξους χριστιανούς.

2. Η «ΑΥΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ» ΚΑΙ Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

Η ιδεολογία της αρωματοθεραπείας προβάλλει την εσωτερική δύναμη του ανθρώπου ως πηγή ιάσεως. Αυτό αγνοεί την εξάρτηση από τον Θεό. Η θεοποίηση της «ενέργειας» των φυτών αντικαθιστά την εμπιστοσύνη στη Χάρη του Αγίου Πνεύματος και την υπομονή στη δοκιμασία της ασθένειας.

3. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

Η Ορθόδοξη παράδοση χρησιμοποιεί τα φυτά ως ευλογία της δημιουργίας, όπως δίδαξε ο Άγιος Λουκάς ο Ιατρός. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην προσθήκη αποκρυφιστικών εννοιών, όπως τα «τσάκρας» και οι «μεσημβρινοί», που μετατρέπουν τη χρήση των βοτάνων σε πνευματική παγίδα.

4. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΛΙΒΑΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΑΣ

Η χρήση του θυμιάματος στην Ορθόδοξη λατρεία είναι θυσιαστική και δοξολογική. Δεν αποτελεί θεραπευτική τεχνική. Σκοπός είναι η άνοδος της προσευχής στον Θεό. Η επίκληση της χρήσης τους από την αρωματοθεραπεία αποτελεί αλλοίωση του νοήματος της λατρείας.

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ

Η βιομηχανία αιθέριων ελαίων αναπτύσσεται μέσω δικτύων πολυεπίπεδου μάρκετινγκ (MLM). Μεγάλες εταιρείες συνδυάζουν την πώληση με νεοεποχίτικες ιδεολογίες. Ο κίνδυνος εγκατάλειψης της ιατρικής φροντίδας είναι υπαρκτός. Ασθενείς με σοβαρές παθήσεις ενδέχεται να αναβάλουν τη θεραπεία τους, με δυσάρεστα αποτελέσματα για την υγεία τους.

Από τα παραπάνω συνάγεται το συμπέρασμα πως η “θεραπευτική τεχνική” της αρωματοθεραπείας ούτε επιστημονική βάση έχει, αντίθετα μάλιστα εγκυμονεί κινδύνουν για την υγεία μας, ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται από Ορθοδόξους Χριστιανούς.
Η ανάγκη των ανθρώπων να θεραπεύουν το σώμα τους παραμένει θέμα ιατρικής αντιμετώπισης καθώς και θεϊκής αγάπης και πρόνοιας.

Η μόνη ασφαλής καταφυγή δε, όσον αφορά στην ψυχική και πνευματική υγεία δεν μπορεί να εναποτίθεται σε αμφισβητούμενες “εναλλακτικές” πρακτικές αλλά στο άπειρο έλεος του Θεού και στη συνέργεια ανθρώπου και θείας χάριτος.

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. entaksis.gr

Το Ντουμπάι ως παράδεισος ψευδοθεραπειών

 

                 Το Ντουμπάι ως παράδεισος ψευδοθεραπειών

                                          Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ THETAHEALING

ΤΟ ΝΤΟΥΜΠΑΙ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΨΕΥΔΟΘΕΡΑΠΕΙΩΝ

   Στίς 17 Φεβρουαρίου 2026, ἡ βρετανική ἐφημερίδα Daily Mail δημοσίευσε ἕνα ἐκτενές ἄρθρο ποὺ ἀποκάλυπτε τό πλῆρες εὖρος μιᾶς ἀμφιλεγόμενης πρακτικῆς γνωστῆς ὡς ThetaHealing, ἡ ὁποία λειτουργεῖ ἀνοιχτά στό Ντουμπάι τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων. Εἰδικοί χαρακτηρίζουν τήν πόλη ὡς εὔφορο ἔδαφος γιά ἀμφιλεγόμενες πρακτικές, ἐνῶ ἡ ThetaHealing κατηγορεῖται ὅτι προσελκύει εὐάλωτες οἰκογένειες ἐνθαρρύνοντάς τες νά ἀπορρίψουν τήν ἰατρική θεραπεία ὑπέρ «φανταστικῶν» λύσεων.

Τό ζήτημα δέν ἀφορᾶ μόνο ἐπαγγελματίες ψευδοεπιστήμης· ἀφορᾶ ἕνα σύστημα πεποιθήσεων ποὺ ἐπηρεάζει ἄμεσα τήν ὑγεία παιδιῶν καί ἐνηλίκων, καί εἶναι ριζικῶς ἀσύμβατο μέ τήν Ὀρθόδοξη Χριστιανική πίστη. Γι᾿ αὐτόν τόν λόγο ὀφείλουμε νά γνωρίζουμε τί εἶναι, πῶς λειτουργεῖ καί ποιοί εἶναι οἱ κίνδυνοί της.

Ἡ Ἱστορία καί ἡ «Φιλοσοφία» τοῦ ThetaHealing

Ἡ Vianna Stibal, Ἀμερικανίδα ἀπό τό Ἀϊντάχο, ἰσχυρίζεται ὅτι ἀνεκάλυψε τό ThetaHealing τό 1995, ὅταν — ὅπως λέει — θεράπευσε τόν ἑαυτό της ἀπό καρκίνο στό πόδι μέσω μιᾶς «θεϊκῆς ἀποκαλύψεως». Σύμφωνα μέ τήν ἐπίσημη ἰστοσελίδα της, συνδέθηκε μέ τόν «Δημιουργό τῶν Πάντων» σέ κατάσταση theta — μία βαθιά χαλάρωση παρόμοια μέ ὕπνο — καί ἔκτοτε διδάσκει αὐτή τή μέθοδο σέ χιλιάδες ἀνθρώπους παγκοσμίως. Ἡ πρακτική βασίζεται στήν ἰδέα ὅτι μέσω διαλογισμοῦ καί «προσευχῆς», μπορεῖ κανείς νά ἀλλάξει πεποιθήσεις καί νά θεραπεύσει σωματικά καί ψυχικά προβλήματα.

Τό σύστημα ἰσχυρίζεται ὅτι μπορεῖ νά θεραπεύσει ἀπό καρκίνο καί HIV μέχρι νά «ἀναγεννήσει» κομμένα μέλη σώματος. Σέ σεμινάρια πού κοστίζουν χιλιάδες δολάρια, οἱ συμμετέχοντες μαθαίνουν νά «συνδέονται» μέ ὑψηλότερες δυνάμεις γιά νά «θεραπεύσουν» ἀσθένειες. Ἡ δομή τοῦ ὀργανισμοῦ ἐπίσης θυμίζει πυραμιδική ἐπιχείρηση: οἱ μαθητές πληρώνουν γιά βασικά μαθήματα, γίνονται «instructors» καί προσελκύουν νέους, δημιουργῶντας εἰσόδημα γιά τήν Stibal καί τήν οἰκογένειά της.

Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ ἰστοσελίδα περιλαμβάνει ἀποποίηση εὐθύνης ὅτι δέν ἀντικαθιστᾶ ἰατρική φροντίδα — ὅμως πρώην μέλη καί εἰδικοί κατηγοροῦν τήν ὀργάνωση ὅτι στήν πράξη ἀποθαρρύνει τούς ἀκολούθους της ἀπό τή συμβατική ἰατρική.

Δικαστικές Ὑποθέσεις καί Ἐπίσημες Καταδίκες

Τό ThetaHealing ἔχει ἐκτεταμένο ἱστορικό νομικῶν περιπετειῶν, τά ὁποῖα φανερώνουν τή φύση του.

Τό 2011, πρώην μαθήτρια Kara Alexander κατέθεσε ἀγωγή κατά τῆς Stibal γιά ἀπάτη, παράβαση συμβολαίου καί ποινικές ἀποζημιώσεις, ἰσχυριζόμενη ψευδεῖς ὑποσχέσεις γύρω ἀπό ἕνα δῆθεν διδακτορικό δίπλωμα «ThetaHealing». Ἡ δίκη στό Bonneville County, Ἀϊντάχο, ἔγινε τό 2013. Ἡ ἐπιτροπή ἐπιδίκασε 17.000 δολάρια γιά τήν ἀπάτη, 111.000 γιά παράβαση συμβολαίου καί 500.000 ὡς ποινική ἀποζημίωση. Τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τοῦ Ἀϊντάχο, στή σχετική ἀπόφαση (2016), ἐπικύρωσε τήν καταδίκη γιά ἀπάτη καί μείωσε τήν ποινική ἀποζημίωση στίς 100.000 δολάρια ὡς συνταγματικῶς ἐπιτρεπόμενο ἀνώτατο ὅριο, ἐνῶ ἀνέτρεψε τό σκέλος τῆς παράβασης συμβολαίου λόγω ἀοριστίας τῶν ὅρων.

Σέ προγενέστερη ὑπόθεση (2009-2010), ἡ Stibal ἀντιμετώπισε ἀγωγή ἀπό μαθήτρια (April Fano) γιά παραπλανητικές πρακτικές, στήν ὁποία κατέληξαν σέ ἐξωδικαστικό συμβιβασμό. Ἀργότερα, ἡ πρώην νύφη τῆς Stibal, Lindsay Stock, ἔγραψε βιβλίο μέ τίτλο «Shady Healing», χαρακτηρίζοντας τό ThetaHealing αἵρεση. Ἡ Stibal ἄσκησε ἀγωγή γιά παράβαση τῆς συμφωνίας συμβιβασμοῦ, κέρδισε σέ πρῶτο βαθμό ἀποζημίωση ἄνω τῶν 56.000 δολαρίων, ὅμως τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τοῦ Ἀϊντάχο ἀνέτρεψε τήν ἀπόφαση.

Ἐπιστήμονες ὅπως ὁ Edzard Ernst, γνωστός γιά τή συστηματική ἐξέτασή του ἐναλλακτικῶν θεραπειῶν, χαρακτηρίζουν τό ThetaHealing ψευδοεπιστήμη χωρίς κανένα ἐπιστημονικό ὑπόβαθρο.

Ἡ Παρουσία στό Ντουμπάι

Τό Ντουμπάι, μέ χαμηλή φορολογία καί ἐλλιπή ἐποπτεία εναλλακτικῶν «θεραπευτικῶν» πρακτικῶν, ἔχει γίνει βάση γιά τήν ThetaHealing. Κέντρα ὅπως τό «Home of Wellness», «Illuminations Wellbeing Center» καί ἄλλα λειτουργοῦν ἀνοιχτά, προωθῶντας σεμινάρια. Ἐνδεικτικό εἶναι ὅτι ἡ ThetaHealing ἀντιτίθεται στίς ἀρχές τοῦ Ἰσλάμ — τῆς ἐπίσημης θρησκείας τῶν ΗΑΕ — ὅμως οἱ ἀρχές δέν ἐμποδίζουν τή λειτουργία της.

Εἰδικοί ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, ὅπως ὁ David Haigh, δικηγόρος καί ἱδρυτής τοῦ Haigh International Justice/Detained International, ἔχουν ἐκφράσει σοβαρές ἀνησυχίες γιά τήν ἔλλειψη προστασίας εὐάλωτων προσώπων στό Ντουμπάι. Ὅπως δηλώνει ὁ ἴδιος, τά παιδιά καί οἱ εὐάλωτοι βλάπτονται πίσω ἀπό κλειστές πόρτες, ἐνῶ οἱ ἀρχές παραβλέπουν ὅταν οἱ ἐμπλεκόμενοι εἶναι εὔποροι.

Ἡ Σοβαρή Ὑπόθεση Παιδιοῦ στό Ντουμπάι

Κεντρική στίς πρόσφατες ἀποκαλύψεις εἶναι ἡ ὑπόθεση ἑνός 6χρονου κοριτσιοῦ ἀπό εὔπορη οἰκογένεια τῶν ΗΑΕ. Τό παιδί ὑπέστη κατάγματα καί στά δύο πόδια· ἡ μητέρα, πιστοποιημένη πλέον «advanced practitioner» τῆς ThetaHealing, πίστευε ὅτι τά ὀστᾶ θά «ἀναγεννῶνταν» μέσω τῶν δήθεν «theta waves», παίρνοντας τό παιδί σέ συναντήσεις τῆς ὀργανώσεως ἀντί γιά ὀρθοπεδικό. Ὁ πατέρας, διαμένοντας ἐκτός ΗΑΕ, ἐξέφρασε ἔντονες ἀνησυχίες ἀλλά ἡ νομοθεσία τῆς χώρας δέν τοῦ ἐπέτρεψε νά ἐπέμβει. Δικηγόρος κατέθεσε ποινική μήνυση, ἡ ὁποία παρέμεινε χωρίς ἀποτέλεσμα. Τό παιδί ἔλαβε τελικά κάποια ἰατρική βοήθεια, ἀλλά ἡ κατάσταση παραμένει ἀνησυχητική.

Cult ἤ Κίνημα «New Age»;

Εἰδικοί στή μελέτη νέων θρησκευτικῶν κινημάτων, ὅπως ὁ Rick Alan Ross, executive director τοῦ Cult Education Institute, χαρακτηρίζουν τό ThetaHealing λατρεία (cult). Τά χαρακτηριστικά εἶναι κλασσικά: ἀπαίτηση ἀπόλυτης πίστεως σέ ἕναν ἰδρυτή, οἰκονομική ἐκμετάλλευση μαθητῶν, ἀπομόνωση ἀπό «ἀρνητικούς» ἀνθρώπους (συχνά τήν ἴδια τους τήν οἰκογένεια), ἱεραρχική δομή μέ διαρκεῖς πληρωμές γιά «ἀνώτερα» ἐπίπεδα γνώσεως.

Οἱ ἀνθρωπολόγοι τοποθετοῦν τό ThetaHealing στό εὐρύτερο κίνημα «New Age», παράλληλα μέ ἄλλα κινήματα ὅπως τό «The Secret» ἤ τό NXIVM — τά ὁποῖα ξεκινοῦν ὡς κινήματα αὐτοβελτίωσης ἀλλά ἐκφυλίζονται σέ δομές χειραγωγήσεως καί ἐκμεταλλεύσεως.

Πρώην μέλη σέ διαδικτυακές μαρτυρίες περιγράφουν πίεση νά κόψουν δεσμούς μέ «ἀρνητικά» πρόσωπα τοῦ περιβάλλοντός τους, συνεχεῖς οἰκονομικές ἀπαιτήσεις γιά «προχωρημένα» μαθήματα καί ψυχολογική ἐξάρτηση ἀπό τή Stibal καί τούς ἐκπαιδευτές της.

Ὀρθόδοξη Θεώρηση

Ἡ ThetaHealing δέν εἶναι ἁπλῶς μία ψευδοεπιστημονική πρακτική· εἶναι θεολογικά ἐπικίνδυνη γιά κάθε Χριστιανό. Τά θεμέλιά της εἶναι ξένα πρός τήν Ὀρθόδοξη πίστη:

Πρῶτον, ὁ «Δημιουργός τῶν Πάντων» τῆς ThetaHealing δέν εἶναι ὁ προσωπικός Θεός τῆς Χριστιανικῆς Ἀποκαλύψεως, ἀλλά μία ἀπρόσωπη κοσμική ἐνέργεια, ξεκάθαρα ἐμπνευσμένη ἀπό Νεοπλατωνικές καί θεοσοφικές ἰδέες τοῦ κινήματος «New Age». Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει πάντοτε ἀσφαλῆ διάκριση ἀνάμεσα στόν Τριαδικό Θεό καί σέ κάθε μορφή θεοῦ-«Ὅλου».

Δεύτερον, ἡ ἰδέα ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά «συνδεθεῖ» μέ θεϊκή δύναμη καί νά ἐπιφέρει θεραπεία μέσω τεχνικῶν εἶναι μορφή μαγείας. Ἡ Ἐκκλησία μας διδάσκει ὅτι ἡ θεραπεία ἔρχεται ὡς δῶρο τοῦ Θεοῦ, ὄχι ὡς ἀποτέλεσμα τεχνικῆς χειρισμοῦ «ἐνεργειῶν».

Τρίτον, ἡ πρακτική ὑπόσχεται στόν ἄνθρωπο σχεδόν ἀπεριόριστη δύναμη («ἀναγέννηση ὀργάνων», «θεραπεία ὅλων τῶν ἀσθενειῶν»), κάτι πού συνιστᾶ ἐκδήλωση ὑπερηφανίας — τῆς ρίζης κάθε πτώσης κατά τήν Ὀρθόδοξη ἀσκητική θεολογία.

Τέταρτον, ἡ ἀπαίτηση ἀπό τούς ἀκολούθους νά κόβουν δεσμούς μέ «ἀρνητικούς» ἀνθρώπους — συχνά τήν ἴδια τους τήν οἰκογένεια — εἶναι ἀντίθετη πρός τήν Ὀρθόδοξη ἐντολή τῆς ἀγάπης καί τῆς τιμῆς τοῦ πλησίον.

Τό ThetaHealing ἀξιοποιεῖ τήν ἀνθρώπινη ἐπιθυμία γιά θεραπεία καί νόημα — ἐπιθυμία βαθύτατα νόμιμη. Ὅμως ἡ ἀπάντηση σέ αὐτή τήν ἐπιθυμία δέν εἶναι ἡ ψευδαίσθηση τῆς παντοδυναμίας διά «τεχνικῶν», ἀλλά ἡ ταπεινή ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, ἡ χρήση τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης ὡς δώρου τοῦ ἴδιου Θεοῦ, καί ἡ μετοχή στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση γνωρίζει θεραπεία ψυχῆς καί σώματος — μέσα ἀπό τά Μυστήρια, τήν προσευχή καί τήν κοινωνία μέ τούς Ἁγίους — καί δέν ἔχει ἀνάγκη ψεύτικων ὑποσχέσεων.

Εἶναι σημαντικό νά εἴμαστε σέ ἐγρήγορση: ὅταν κάποιος μᾶς ὑπόσχεται «θεραπεία» μέ ὄρους ξένους πρός τήν πίστη μας, χρωστοῦμε στούς ἑαυτούς μας καί στούς ἀγαπημένους μας νά ρωτήσουμε: ποιά εἶναι ἡ θεολογία ποὺ κρύβεται πίσω ἀπό αὐτή τήν πρακτική;

ΠΗΓΕΣ:

1.https://cultnews.net/full-scale-of-dubais-cancer-curing-cult-revealed-experts-say-city-is-dumping-ground-for-frauds/

2.https://www.msn.com/en-my/news/other/full-scale-of-dubai-s-cancer-curing-cult-revealed-experts-say-city-is-dumping-ground-for-frauds/ar-AA1WxH6y?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1

3.https://www.dailymail.co.uk/news/article-15482041/Dubai-ThetaHealing-cancer-curing-cult-criminals.html

4.https://www.gulf-insider.com/thetahealing-and-its-dark-side-in-uae

5.https://isc.idaho.gov/opinions/41604SUMM.pdf

6.https://digitalcommons.law.uidaho.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6867&context=idaho_supreme_court_record_briefs

7.https://case-law.vlex.com/vid/alexander-v-vianna-stibal-898562930

8.https://help.thetahealing.com/en/articles/6350412-vianna-stibal

9.https://thetahealingfraud.wordpress.com/2013/07/29/court-decision-vianna-and-theta-healing-guilty-of-fraud

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. https://www.entaksis.gr/thetahealing/

Αποκρυφισμός και αστρολογία

 

                                   Αποκρυφισμός και αστρολογία

Αποκρυφισμός και αστρολογία

π. Διονύσιος Κατσούλης, Εφημέριος Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Ν. Σμύρνης

Μία από τις χειρότερες αμαρτίες, που μπορεί να διαπράξει ο άνθρωπος προσβάλλοντας το θέλημα του Θεού, είναι η ενασχόληση με τον αποκρυφισμό. Η έννοια του αποκρυφισμού (ή απόκρυφη γνώση ή απόκρυφες τέχνες) είναι άμεσα συνδεδεμένη με την μαγεία, δηλαδή είναι ένα είδος γνώσης ή δύναμης, το οποίο παρέχει ο Διάβολος στον άνθρωπο.

Και καθώς αυτού του είδους η γνώση είναι κρυφή από το ευρύ κοινό, ονομάστηκε απόκρυφη. Ο Θεός, ωστόσο, ξεκαθαρίζει στην πρώτη Εντολή του Δεκαλόγου ότι δεν πρέπει να αναγνωρίζουμε άλλους (ψεύτικους) θεούς ή να συσχετιζόμαστε μαζί τους. Ένας είναι ο αληθινός Θεός, οποιαδήποτε άλλη «θεότητα» είναι δαίμονας, δεν υπάρχουν άλλοι θεοί. Αλλά δεν αρκεί μόνο να μην αναγνωρίζουμε άλλο Θεό, εκτός του αληθινού, πρέπει να μην έχουμε σχέση με τους ψεύτικους θεούς, τα δαιμόνια.

Η οποιαδήποτε συνεργασία του ανθρώπου με τον Διάβολο (Εωσφόρο) και τους δαίμονες ονομάζεται μαγεία και είναι απαγορευμένη και καταδικασμένη από τον Θεό. Αυτό, ωστόσο, γινόταν σε όλες τις πολυθεϊστικές θρησκείες της αρχαιότητας, οι άνθρωποι θεωρούσαν θεούς τα διάφορα δαιμόνια, τους απέδιδαν λατρεία και ζητούσαν την βοήθειά τους, μέσω της μαγείας.

Ο πνευματικός ξεπεσμός των ανθρώπων στην προ Χριστού εποχή, εκτός από την μαγεία, συνδέεται και με τις ανθρωποθυσίες. Οι πολυθεϊστές πίστευαν ότι οι «θεοί» διψούν για ανθρώπινο αίμα, με αποτέλεσμα να οδηγούνται σε τελετουργικές θυσίες ανθρώπων, για να εξευμενίζουν τους θεούς ή να εναγίζουν τα πνεύματα των νεκρών. Στην Ιλιάδα (Ψ΄ 175) ο Αχιλλέας σφάζει δώδεκα νεαρούς Τρώες, για να εναγίσει τον νεκρό Πάτροκλο.

Βέβαια, η μεγαλύτερη χαρά των δαιμόνων ήταν (και είναι) να βάζουν τους γονείς να θυσιάζουν τα ίδια τους τα παιδιά, μια δαιμονική πρακτική στην οποία παρασύρονταν και οι Ισραηλίτες, παρόλο που ο Θεός την απαγόρευε ρητά (Δευτ. 12,31 και Λευιτ. 18,21). Παρά την σκληρή τιμωρία, που προέβλεπε ο Θεός για αυτό το έγκλημα, οι Εβραίοι δεν διορθώνονταν (Ιερ. 7,31 και Ιεζ. 16,20).

Η μαγεία, ανάλογα με το τί επιδιώκουν οι άνθρωποι, διακρίνεται σε λευκή (δήθεν για να κάνουμε καλό ή θεραπείες), μαύρη (για να κάνουμε οποιοδήποτε κακό) και μελλοντολογία (δήθεν για να γνωρίσουμε το μέλλον μας).

Στην ρωμαϊκή εποχή επικράτησε και άλλη μια διάκριση στον αποκρυφισμό, υπήρχε μαγεία για μορφωμένους, η Θεουργία, και για τα λαϊκά στρώματα, η Γοητεία. Επίσης κάθε λαός είχε αναπτύξει και την τοπική του μαγεία, κάτι σαν εθνική σχολή. Έτσι υπήρχε η σουμεριακή μαγεία, την οποία κληρονόμησαν οι Βαβυλώνιοι, η αιγυπτιακή, που ονομάστηκε ερμητική από τον Θωθ (Τρισμέγιστο Ερμή), η χανανιτική, η φοινικική και η ελληνική.

Στην αρχαία Ελλάδα εφαρμόζονταν όλα τα είδη μαγείας. Στην Οδύσσεια υπήρχαν οι περίφημες μάγισσες Κίρκη και Καλυψώ, υπήρχε γενικότερα θεά της μαγείας, η Εκάτη, αλλά παραδόξως υπήρχαν και περιπτώσεις που διώκονταν κάποιοι μάγοι (Πλάτωνος Νόμοι 933) ή θανατώθηκαν, όπως η Θεωρίδα από την Λήμνο (Δημοσθένους, Κατά Αριστογείτονος 79). Δηλαδή κυνήγι μαγισσών γινόταν και στην αρχαία Αθήνα! Ξακουστές, επίσης, ήταν οι μάγισσες της αρχαίας Θεσσαλίας (Αριστοφάνους Νεφέλαι 749 και Plinius, Naturalis Historia 30,6).

Στην σύγχρονη εποχή του δυτικού ορθολογισμού πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι δεν υπάρχει μαγεία και ότι όλα αυτά είναι φαντασιώσεις ανόητων ανθρώπων. Μακάρι να μην υπήρχε μαγεία και όλα αυτά να ήταν ένα ψέμα. Αναμφίβολα, υπάρχουν πολλοί επαγγελματίες απατεώνες, οι οποίοι παριστάνουν τους μάγους και εξαπατούν αφελείς ανθρώπους με το αζημίωτο!

Ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις, όπου κάποια υπερφυσικά φαινόμενα είναι πραγματικά και όχι απλά τεχνάσματα. Αυτό το βλέπουμε στις Δέκα Πληγές του Φαραώ, με τους ειδωλολάτρες ιερείς της Αιγύπτου. Η ίδια η Αγία Γραφή μάς βεβαιώνει ότι είχαν μαγικές δυνάμεις (Έξ. 7,11) και, μέσω δαιμονικής ενέργειας, μπορούσαν να κάνουν υπερφυσικά πράγματα.

Η Αίγυπτος εκείνη την εποχή (1374 π.Χ.) ήταν μια πανίσχυρη αυτοκρατορία, στρατιωτικά και οικονομικά, αλλά ταυτόχρονα ήταν και το βασίλειο της μαγείας και του σατανισμού. Απέναντι λοιπόν σε αυτούς τους ισχυρούς μάγους ο Θεός στέλνει τον ταπεινό δούλο Του, ένα φτωχό και βραδύγλωσσο βοσκό (Έξ. 6,30), τον Μωυσή, για να αποδείξει σε όλη την ανθρωπότητα ότι η δύναμη δεν είναι του Σατανά και των ψευδοθεών, αλλά του Τριαδικού Θεού.

Και ο ταπεινός Μωυσής, με την ενέργεια του Θεού, τελικά συντρίβει και εξευτελίζει τους μάγους του Φαραώ Αμενχοτέπ Γ΄ (Amenhotep III) και ολόκληρο το βασίλειο της Αιγύπτου, για να δώσει και ένα διαχρονικό μήνυμα, ότι ο άνθρωπος πρέπει να καταφεύγει στην ενέργεια και την χάρη του Παντοδύναμου Θεού και όχι στον Σατανά, του οποίου η δύναμη κατατροπώθηκε με τις Δέκα Πληγές και την θαυμαστή διάβαση της Ερυθράς θάλασσας (Έξ. 14,29).

Το ίδιο γίνεται στην Καινή Διαθήκη, τα δαιμόνια τρέμουν μπροστά στον Χριστό και δεν έχουν δύναμη ούτε να μπουν μέσα στα γουρούνια (Μτ. 8,31), χωρίς την άδεια του Κυρίου. Αλλά και η τριπλή προσπάθεια του Διαβόλου να πειράξει τον Χριστό στην έρημο (Μτ. 4,11), κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία. 

Απέναντι σε όλο αυτό το ολέθριο φαινόμενο, ο Θεός έχει δώσει ξεκάθαρη απάντηση, καταδικάζει κάθε μορφή μαγείας με τον πλέον αυστηρό τρόπο (Λευιτ. 19,26 και Δευτ. 18,10), ενώ παράλληλα αποκαλύπτει ότι οποιαδήποτε «επιτυχία» των μάγων, είτε για θεραπεία είτε για πρόβλεψη, οφείλεται στην ενέργεια του Σατανά.

Οι μάγοι ονομάζονται φαρμακοί στην Βίβλο (Έξ. 22,18) και οι μάγισσες φαρμακίδες, διότι μεταξύ άλλων, ήξεραν να φτιάχνουν δηλητήρια, τα οποία πωλούσαν σε επίδοξους δολοφόνους. Αντίστοιχα τα μάγια ονομάζονται και «φαρμακείες» (Αποκ. 9,21).

Άλλες κατηγορίες μάγων είναι οι εγγαστρίμυθοι και οι επαοιδοί (Λευιτ. 19,31 και 20,27), ενώ υπάρχουν και οι μελλοντολόγοι, οι «τερατοσκόποι» (Δευτ. 18,11), δηλαδή τα μέντιουμ (πνευματιστές και υπνωτιστές). Ο ανάξιος βασιλιάς του Ισραήλ, ο Σαούλ, παραβιάζοντας τις εντολές του Θεού, κατέφυγε σε γυναίκα μέντιουμ, για να συμβουλευτεί πνεύματα νεκρών (Α΄ Βασιλειών 28,8), ώστε να μάθει το μέλλον του.

Κάθε φορά που οι αρχαίοι Ιουδαίοι πρόδιδαν την πίστη τους στον αληθινό Θεό, τον Γιαχβέχ, και παρασύρονταν στον πολυθεϊσμό και τον αποκρυφισμό, ο Θεός απαντούσε με αυστηρό λόγο, μέσω των Προφητών της Παλαιάς Διαθήκης. Ονόμαζε τον λαό του Ισραήλ πόρνη (Ωσ. 2,2 και Ησ. 1,21) και μοιχαλίδα, για να τους δώσει να καταλάβουν πόσο φρικτή αμαρτία ήταν αυτό που έκαναν.

Ο Θεός αγαπά τους ανθρώπους, τον λαό Του, τόσο πολύ (Έξ. 20,5), που δεν ανέχεται να μας μοιράζεται με τον Διάβολο. Μας θέλει μόνο δικούς Του! Γι’ αυτό παρομοίαζε με πόρνη τους Ισραηλίτες, διότι πρόδιδαν τον νόμιμο σύζυγό τους, τον Θεό (Ιερ. 3,20) και έκαναν παράνομη σχέση με τους βρώμικους εραστές, τους ψευδοθεούς της ειδωλολατρείας (Ιεζ. 16,17).

 Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, επίσης, έχει καταδικάσει με κανόνες Συνόδων κάθε είδος μαγείας και αφορίζει τους αμετανόητους Χριστιανούς, που επιμένουν να ασχολούνται με τον αποκρυφισμό (Πενθέκτη Οικ. Σύνοδος, κανόνες 61-62). Αξίζει να γνωρίζουμε ότι στην αρχαία Εκκλησία υπήρχαν ειδωλολάτρες, οι οποίοι όταν αποφάσισαν να γίνουν Χριστιανοί, έκαψαν τα μαγικά βιβλία τους, για να σβήσει η δαιμονική γνώση (Πράξ. 19,19).

Παρά την εξάπλωση του Χριστιανισμού και τον αγώνα των Πατέρων της Εκκλησίας ενάντια στον αποκρυφισμό και την λατρεία του Διαβόλου, το κακό επιβίωσε και έφτασε μέχρι την εποχή μας. Το όχημα, το οποίο μετέφερε τον σατανισμό από την αρχαία Μέση Ανατολή στην σύγχρονη εποχή είναι ο Γνωστικισμός.

Η αφετηρία του Γνωστικισμού βρίσκεται στα τέλη του 1ου αι. μ.Χ., μετά την καταστροφή του Ναού των Ιεροσολύμων (70 μ.Χ.), όταν κάποιοι Εβραίοι κρυφοσατανιστές άρχισαν να δημιουργούν τις ομάδες των Γνωστικών, οι οποίοι παρίσταναν τους φιλοσόφους, αλλά στην πραγματικότητα αγωνίζονταν να πολεμήσουν την Εκκλησία του Χριστού και να κρατήσουν ζωντανή την μαγεία της Ανατολής και την λατρεία του Εωσφόρου.

Στην Αποκάλυψη (2,9) οι Εβραίοι Γνωστικοί ονομάζονται «Συναγωγή του Σατανά» και μία από τις πρώτες γνωστικές ομάδες είναι οι Νικολαΐτες (Αποκ. 2,6). Ένας από τους πρώτους Γνωστικούς (ίσως και ο πρώτος αρχηγός τους) ήταν ο Σίμων ο Μάγος (Πράξ. 8,9). Στους επόμενους αιώνες οι ομάδες και οι «σχολές» Γνωστικών πολλαπλασιάστηκαν, έχουμε Έλληνες, Πέρσες και Αιγύπτιους, που φτιάχνουν γνωστικά παραθρησκευτικά συστήματα.

Ωστόσο ο γνήσιος ιουδαϊκός Γνωστικισμός διατηρήθηκε και εξελίχθηκε στον μεσαιωνικό Καμπαλισμό (Καμπάλα ή Καμπαλάχ), ο οποίος διακρίνεται σε θεωρητικό – φιλοσοφικό καμπαλισμό (Kabbalah lyunit) και πρακτικό καμπαλισμό (Kabbalah maasit ή σολομωνική). Μέσα από αυτά τα δύο σατανικά παρακλάδια διατηρήθηκε ο αρχαίος πολυθεϊσμός, μεταμφιεσμένος βέβαια, αλλά και η γνώση της μαγείας, η εφαρμογή της στην πράξη.

Δυστυχώς, ο άλλος μεγάλος κλάδος της μαγείας, ο αρχαίος αιγυπτιακός ή ερμητικός, διατηρήθηκε μέσω των Ελλήνων του Βυζαντίου, κάποιοι από τους οποίους γοητεύονταν από την πλάνη του αποκρυφισμού και είχαν ολόκληρες βιβλιοθήκες με βιβλία ερμητισμού. Ένας από αυτούς ήταν ο αποκρυφιστής Γεώργιος Πλήθων (ή Γεμιστός), ο οποίος μετέδωσε την γνώση του ερμητισμού στους Ιταλούς της Φλωρεντίας, το 1439.

Ο καμπαλισμός και ο ερμητισμός διαδόθηκαν σχεδόν σε όλους τους επιστήμονες της Ευρώπης, από την Αναγέννηση και έπειτα, μέχρι που κατάφεραν να εγκατασταθούν μόνιμα στον Τεκτονισμό, κατά την διάρκεια του 18ου αιώνα. Τελικά ο καμπαλισμός έγινε το κυρίαρχο δόγμα στις μασονικές στοές, οι οποίες μετατράπηκαν σε ναούς της σατανικής καμπαλιστικής θρησκείας.

Πολλοί άνθρωποι ταυτίζουν την Μασονία με τον Σιωνισμό. Στην πραγματικότητα ο Σιωνισμός είναι το αφεντικό, ενώ οι Μασόνοι είναι οι υπάλληλοι. Και ο σύγχρονος Σιωνισμός (από το 1740 και έπειτα) προέκυψε από την συνεργασία του Γερμανού κρυφοσατανιστή βασιλιά της Πρωσίας Φρειδερίκου Β΄ (Frederick II) με συγκεκριμένους Εβραίους καμπαλιστές (Ασκεναζί), οι οποίοι λαχταρούν να καταστρέψουν την πίστη στον Χριστό και στην θέση Του να φέρουν τον δικό τους ψευδομεσσία.

Στην ιστορική αυτή αναδρομή, την οποία κάναμε για να καταλάβουμε πώς φτάσαμε να επιβιώνει ακόμα η αρχαία ειδωλολατρεία, χρειάζεται να αναφέρουμε και την Ουκρανή καμπαλίστρια Έλενα Μπλαβάτσκυ (Blavatsky), η οποία ίδρυσε την «Θεοσοφική Εταιρεία» το 1875 και συνέδεσε τον αποκρυφισμό της Ευρώπης με τα θρησκεύματα της ανατολικής Ασίας. Οι παρανοϊκές θεωρίες της Μπλαβάτσκυ έδωσαν έμπνευση και ώθηση στα παραθρησκευτικά κινήματα του 20ού αιώνα, στην Αριοσοφία, στην Νέα Εποχή και στον Νεοπαγανισμό.

Όλα αυτά τα «πνευματικά σκουπίδια», ιδίως ο νεοπαγανισμός και ο δωδεκαθεϊσμός στην σύγχρονη Ελλάδα, διακινούν ιδέες της Μπλαβάτσκυ και συνδέονται άμεσα ή και χρηματοδοτούνται από μασονικές στοές. Το ίδιο συμβαίνει και με το κίνημα του Οικουμενισμού, το οποίο επιδιώκει την συνένωση των χριστιανικών αιρέσεων μεταξύ τους, αλλά και με τις διάφορες θρησκείες του κόσμου, ώστε να καταλήξουμε στην παγκόσμια θρησκεία του Αντιχρίστου. 

 Ειδική μνεία οφείλουμε να κάνουμε και για την αστρολογία, η οποία ζει και βασιλεύει στην «ορθολογική» εποχή μας, παρόλο που η επιστήμη της Αστρονομίας έχει αποδείξει περίτρανα ότι οι πλανήτες δεν επηρεάζουν την ζωή μας, επομένως η αστρολογία είναι απάτη. Εδώ ευθύνη έχουν και τα ΜΜΕ, τα οποία καθημερινά αφιερώνουν στήλες για τα ζώδια και τα ωροσκόπια, παρέχοντας έτσι στήριξη στους αστρολόγους.

Ο Ιταλός αποκρυφιστής της Αναγέννησης Μαρσίλιο Φιτσίνο, ο οποίος γνώρισε τον Γεώργιο Γεμιστό στην Φλωρεντία, συνέδεσε την ευρωπαϊκή αστρολογία με την αρχαία ερμητική μαγεία, η οποία έλεγε: «Κάθε άνθρωπος αναλαμβάνεται, την στιγμή της γέννησής του, από τον δαίμονα που ορίζει η θέση των άστρων. Αυτός εισχωρεί σε όλα τα μέρη του σώματος…» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδ. Αθηνών, τόμος Στ΄, σελ. 508). Μέσω αυτού του «πλανητικού» δαίμονα πιστεύουν οι αστρολόγοι ότι τα άστρα επηρεάζουν την ζωή μας, αλλά δεν τολμούν να το ομολογήσουν δημόσια.

Συνεπώς, η αστρολογία είναι παρακλάδι του σατανισμού και αντίστοιχα καταδικάζεται από την Αγία Γραφή (Ησ. 47,13) και την Εκκλησία μας (Σύνοδος Λαοδικείας, κανόνας 36). Τέλος, οι ερμητικοί αστρολόγοι, όπως και οι καμπαλιστές Μασόνοι (Τέκτονες), πιστεύουν στην σατανική θεωρία της μετεμψύχωσης.

Ασφαλώς, ο Χριστιανός πρέπει να μισεί και να αποστρέφεται κάθε είδος αποκρυφισμού! Να μένει μακριά από μασόνους, αστρολόγους, μέντιουμ, καφετζούδες, χαρτορίχτρες, υπνωτιστές, πνευματιστές και μελλοντολόγους. Μακριά από μάγια και ξόρκια, όπως το ξεμάτιασμα με φλυτζάνι και ελαιόλαδο, ψευτοφυλαχτά, όπως γαλάζιες χάντρες, μάτια. Μακριά από αντιχριστιανικές πρακτικές, όπως η γιόγκα και ο διαλογισμός.

Δεν μπορούμε να είμαστε και με τον Χριστό και με τον Διάβολο, «τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαλ;» (Β΄ Κορ. 6,15). Ο Χριστός ήρθε στον κόσμο για να διαλύσει τα έργα του Πονηρού (Α΄ Ιω. 3,8). Ή θα είμαστε 100% στην πλευρά του Χριστού ή θα είμαστε με τον Διάβολο, ή Παράδεισος ή Κόλαση, δεν υπάρχει κάτι ενδιάμεσο.

Ο Χριστός δεν κάνει διαπραγματεύσεις με τα δαιμόνια, τους λέει κλείστε το στόμα σας (Μρ. 1,25), σηκωθείτε και φύγετε. Και εμείς, ως Χριστιανοί, να καταφεύγουμε στα πνευματικά όπλα της Εκκλησίας, στην προσευχή, στον αγιασμό, στα μυστήρια και στις ευχές, τις οποίες διαβάζει ο ιερέας κατά της βασκανίας ή οποιαδήποτε άλλης δαιμονικής ενέργειας.