Μακαριστοῦ Γέροντος Αἰμιλιανοῦ Σιμωνοπετρίτου Ὁ πόνος, ἡ στενοχώρια, ἡ ἀγωνία, ἡ ψυχικὴ τραγωδία εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ὁποία ὀφείλεται στὸν ἐγωισμό του. Οἱ ἀναθυμιάσεις τοῦ ἐγὼ γεννοῦν στὴν ψυχὴ τὴν στενοχώρια, ἐνῷ ἡ φυσιολογική της κατάσταση εἶναι ἡ χαρά, διότι ὁ Θεὸς εἶναι εἰρήνη, εἶναι χαρά, καὶ ἡ ψυχὴ εἶναι ἐμφύσημα τοῦ Θεοῦ, δημιουργήθηκε ἀπὸ Αὐτὸν καὶ ὁδεύει πρὸς Αὐτόν. Ἑπομένως, ἡ στενοχώρια εἶναι ξένη καὶ ἀδικαιολόγητη μέσα στὴν ἀνθρώπινη ζωή.
Καὶ ὅμως σήμερα δὲν βρίσκεις ἄνθρωπο χαρούμενο, ποὺ σημαίνει πὼς δὲν βρίσκει κανεὶς ἄνθρωπο ἰσορροπημένο, ἤρεμο, φυσιολογικό. Ἡ στενοχώρια εἶναι ἀρρώστια τρομερὴ ποὺ μαστίζει τὴν οἰκουμένη, ἡ μεγαλυτέρα ἴσως βάσανος τῆς ἀνθρωπότητος, τὸ μεγαλύτερό της δρᾶμα. Δὲν εἶναι ἁπλῶς τὰ προοίμια τῆς κολάσεως ἀλλὰ ἡ βίωσις τῆς κολάσεως ἀπὸ τῆς παρούσης ζωῆς.
Ἔλλειψις χαρᾶς σημαίνει ἔλλειψις Θεοῦ, ἐνῷ ἡ χαρὰ ἀπόδειξις τῆς παρουσίας αὐτοῦ. Ἐὰν κανεὶς εἶναι κοσμικὸς ἄνθρωπος καὶ τέρπεται ἐπὶ τοῖς ἐπικήροις, χαίρεται γιὰ τὶς ἡδονές, γιὰ τὰ παροδικὰ καὶ μάταια, αὐτὸς ἴσως ἔχει κάποια ἡδονή, κάποια εὐχαρίστηση, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα, ἂν προσέξει κανείς, θὰ δεῖ ὅτι ὑπάρχει θλῖψις καὶ στενοχώρια στὴν ζωή του, ὅπως λέγει... ἡ Ἁγία Γραφή: <θλῖψις καὶ στενοχωρία ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακόν>. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχει χαρὰ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει παράβασις τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ, ὅπως εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχει στενοχώρια μὲ τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ.
Χαρά, Λύπης Ὄλεθρος. Λύπη εἶναι ἕνα ξίφος ποὺ ἔρχεται αἰφνιδίως καὶ χτυπάει τὸ σῶμα, ἰδιαίτερα ὅμως τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ μάλιστα κάτι ποὺ ἐξέρχεται ἀπὸ τὴν κακία τῶν ἀνθρώπων, ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἀπὸ τὴν δυσωδία, ἀπὸ τὴν ἀντίθεση τῶν ἄλλων. Ἡ λέξη λύπη εἶναι συγγενὴς πρὸς τὴν λέξη λύμη, ἡ ὁποία σημαίνει πληγή, κάτι ποὺ στάζει πύον. Ἑπομένως, λύπη εἶναι ἡ κατάσταση τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία στάζει πύον. Κυρίως προέρχεται ἀπὸ βέλη τὰ ὁποῖα ἐξακοντίζονται ἀπὸ τὴν κακία τῶν ἀνθρώπων ἢ καὶ ἀπὸ τὶς κακίες τῆς δικῆς μας ψυχῆς. Ἡ λύπη ἐδῶ δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ λέμε, εἶμαι λυπημένος. Ὅταν λέμε, εἶμαι λυπημένος, κατὰ κανόνα ἐννοοῦμε, ζῶ τὶς ἀναθυμιάσεις τῆς δικῆς μου ἁμαρτίας, τῆς δικῆς μου ἐγωπάθειας, τῆς δικῆς μου ἀπομονώσεως ἀπὸ τὸν Θεό. Ὅταν οἱ πατέρες ὁμιλοῦν γιὰ τὴν λύπη, ἐννοοῦν κάτι διαφορετικό.
Ἡ χαρὰ λοιπὸν εἶναι λύπης ὄλεθρος. Ἑπομένως ὅταν μᾶς χτυπήσουν τὰ βέλη ἁμαρτίας, τῶν πονηρῶν παθῶν, τῶν ἐμπαθῶν λογισμῶν, τὰ βέλη τῶν κακῶν ἀνθρώπων ἢ ὁποιαδήποτε ἄλλα, ὅταν φαίνεται ἡ δυσωδία τοῦ προτέρου μας βίου, ὅταν ἡ ἀποτυχία τῆς ζωῆς μας ἔλθει νὰ μᾶς χτυπήσει, τότε ἡ χαρὰ εἶναι ὄλεθρος τῆς λύπης. Ἡ χαρὰ εἶναι σὰν μιὰ ἀσπίδα ποὺ χτυποῦν τὰ βέλη καὶ φεύγουν καὶ δὲν παθαίνεις τίποτε. Ὅλοι ἐκεῖνοι καὶ ὅλα ἐκεῖνα ποὺ ἔρχονται νὰ θλίψουν τὴν δική μας ψυχὴ καταστρέφονται, ἀπόλλυνται.
Ἡ τροφὴ τῶν ἐν Χριστῷ ἀσκουμένων εἶναι ἡ χαρά. Ἡ χαρὰ τρέφει τὴν ψυχή, τὸ πνεῦμα, τὸν νοῦ, ὥστε νὰ μποροῦν νὰ ἀνεβαίνουν καὶ νὰ δίδωνται εἰς τὸν Θεόν. Καμία ἄσκησις, καμία ἐγκράτεια, κανεὶς πόθος, καμία ἀγάπη δὲν μπορεῖ νὰ φτάσει εἰς τὸ τέρμα ἐὰν δὲν τρέφεται. Σκεφτεῖτε κάποιον ποὺ θέλει νὰ εἶναι καλὸς ἀθλητὴς καὶ δὲν τρώει. Ἁπλούστατα θὰ πέσει εἰς τὸν δρόμο. Ἔτσι ἀκριβῶς παθαίνει καὶ κάποιος πνευματικὸς ἀσκητὴς ἂν δὲν ἔχει χαρά.
