Μήνυμα Τριωδίου γιὰ τοὺς ἐν Χριστῷ ἀδελφοὺς ἐν τῷ κόσμῳ διαβιοῦντες. (Γέροντος Γαβριὴλ μοναχοῦ Ἁγιορείτου)

 

Μήνυμα Τριωδίου γιὰ τοὺς ἐν Χριστῷ ἀδελφοὺς ἐν τῷ κόσμῳ διαβιοῦντες.                         (Γέροντος Γαβριὴλ μοναχοῦ Ἁγιορείτου)

Μήνυμα Τριωδίου

γιὰ τοὺς ἐν Χριστῷ ἀδελφοὺς ἐν τῷ κόσμῳ διαβιοῦντες.

Γέροντος Γαβριὴλ μοναχοῦ Ἁγιορείτου,

Ἱερὸν Κελλίον Ἁγίου Χριστοδούλου τοῦ ἐν Πάτμῳ, Ἅγιον Ὄρος.

Ἐν Ἁγίῳ Ὄρει τῇ 21.1//3.2.2026

Ἁγίου Μαξίμου Ὁμολογητοῦ.

Νὰ παρακαλᾶμε τὸν Θεὸ νὰ μᾶς δώσει ἁγία γλῶσσα, ἅγιο στόμα, νὰ μὴν πληγώνουμε, νὰ μὴν στεναχωροῦμε ἀνθρώπους. Ὁ Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σῦρος λέει: «Ἔχε τὸ στόμα σου γλυκό, τὴ γλῶσσα σου γλυκιά, γιὰ νὰ ἔχεις φίλους ὅλους τοὺς ἀνθρώπους».

Πολλὰ διαζύγια μὲ τὴ γλῶσσα, πολλὲς φιλίες χαλοῦνε μὲ τὴ γλῶσσα. Νὰ παρακαλᾶμε τὸν Θεὸ νὰ μᾶς δώσει ἁγία γλῶσσα, ἅγιο στόμα. Πρὶν μιλήσουμε ὅλοι μας νὰ μὴν ξεχνοῦμε τρία πράγματα. Πρῶτον, πιὸ καλὰ κερδίζουμε κάτι μὲ τὴν καλοσύνη παρὰ μὲ τὴ βία, τὴ διπλωματία καὶ ἄλλα μέσα. Ἡ καλοσύνη εἶναι τὸ χρυσὸ κλειδὶ ποὺ ἀνοίγουν ὅλες οἱ σκουριασμένες κλειδαριές. Δεύτερον, πρὶν μιλήσουμε...να μὴν ξεχνοῦμε αὐτὸ ποὺ λέει ὁ Ἑλληνικὸς λόγος:

«Πιὸ καλὰ κερδίζουμε κάτι μὲ τὸ χαμόγελο παρὰ μὲ τὸ σπαθί». Τὸ σπαθὶ κόπτει τὰ πάντα, δὲν εἶναι τίποτα. Τὸ χαμόγελο εἶναι μιὰ μικρὴ καμπύλη, διορθώνει ὅμως χίλια δυὸ στραβὰ πράγματα. Τρίτον, πρὶν μιλήσουμε, νὰ μὴν ξεχνοῦμε αὐτὸ ποὺ λέει μιὰ ἀραβικὴ παροιμία: «Ὁ γλυκομίλητος μπορεῖ νὰ θηλάσει καὶ λέαινα». Ἔχει μεγάλη δύναμη ὁ καλὸς ὁ λόγος.

Ὁ Ἅγιος Νικόλαος ὁ Πλανᾶς ἔζησε στὴν Ἀθήνα. Περνοῦσε πολλὲς φορὲς μπροστὰ ἀπὸ ἕνα κατάστημα, ὅπου ἦταν τσαγκάρης καὶ ἦταν κομμουνιστὴς καὶ αὐτοὶ εἶχαν σκοπὸ νὰ ἐπικρατήσουν τὸ 1946-48 στὴν Ἀθήνα, νὰ σφάξουν ὅλους τοὺς Ἕλληνες. Πέρναγε ὁ Ἅγιος :

«Καλημέρα παιδί μου». Λυσσοροοῦσε αὐτός, τίποτα, ἄλλη φορὰ «καλημέρα παιδί μου, τί κάνεις; τί ;». Πέρασε, κάποτε νικήθηκε ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Κυρίου, πῆγε τοῦ ἔβαλε μετάνοια, ἦταν αὐτὸς κομμουνιστὴς ἄθεος καὶ λέει : «ἅμα σφάξουν τοὺς ἱερεῖς στὴν Ἀθήνα, αὐτόν τον παππούλη δὲν θὰ τὸν ἀφήσω νὰ τὸν πειράξουν».

Ἕνας μοῦ εἶπε : «ζοῦσα μιὰ ἄστατη ζωή, ἔκανα ἁμαρτίες, γύριζα νύχτες. Κάποτε πῆρα τὰ χρήματα ποὺ εἶχα, τὰ ἔπαιξα, πῆγα καὶ τὰ ἔχασα». Λέω στὴ γυναῖκα μου : «ἔχασα τὰ χρήματα ὅλα». Αὐτή μου λέει : «εἶσαι καλά;» λέει ὁ ἄνθρωπος : «εἶμαι καλά, ἀλλὰ ἔχασα τὰ χρήματα».

Καὶ αὐτή μου λέει: «μὴ στενοχωριέσαι, ἂς τὰ ἔχασες. Μοῦ φτάνει ποὺ εἶσαι καλὰ ἐσύ». Μόλις τὰ ἄκουσα αὐτά, μοῦ λέει ὁ ἄνθρωπος, διαλύθηκα. Καὶ πῆρα ἀπόφαση νὰ διορθωθῶ. Καὶ ἔγινε πρώτη οἰκογένεια, ἀπὸ μιὰ κουβέντα. Ἔχει δύναμη ὁ λόγος, ὁ καλός.

Μία αἰτία διαζυγίου εἶναι ἡ γλῶσσα. Ἄλλη αἰτία διαζυγίου εἶναι ἡ ἀφέλειά μας. Τί θὰ πεῖ αὐτό; Ἔχεις ἕνα παράπονο μὲ τὴ γυναῖκα σου; Πᾶς τὸ λὲς στὸν κουμπάρο, στὸν φίλο, ποὺ δὲν ἔχει ἐχεμύθεια καὶ πάει καὶ τὰ λέει καὶ μεγαλώνει τὸ χάσμα. Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδώσει αὐτὰ ποὺ ἄκουσε ὅπως ἀκριβῶς τὰ ἄκουσε. Θὰ βάλει δικά του. Γι' αὐτὸ ἕνας σοφὸς εἶπε: «Αὐτὸ ποὺ εἶπες ἔγινε. Ὅπως ὅμως τὸ εἶπες δὲν ἔγινε ποτέ».

Ὁ λαός, νὰ μᾶς προφυλάξει νὰ μὴν εἴμαστε ἀφελεῖς καὶ λέμε τὰ μυστικά μας στὸν καθένα, λέει τρία πράγματα : πρῶτον, «κανεὶς δὲν κρατάει καλύτερα ἕνα μυστικὸ ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ τὸ ξέρει παντελῶς. Ἕνα μυστικὸ ποὺ τὸ ξέρουν τρεῖς γιὰ νὰ μείνει μυστικὸ πρέπει νὰ πεθάνουν δύο. Φεύγει ἀπὸ τὰ χείλη καὶ τὸ μάθαν χίλιοι». Πολλὰ διαζύγια…

Ἕνας ἄλλος λόγος διαζυγίου εἶναι ὅτι σήμερα στὴν οἰκογένεια ὑπάρχουν νόμοι πνευματικοὶ, ποὺ ἂν δὲν τηρηθοῦν θὰ διαλυθεῖ ἡ οἰκογένεια. Ὅπως καὶ στὴ φύση ὑπάρχουν νόμοι. Παραδείγματος χάρη, ὁ νόμος τῆς φυγοκέντρου δυνάμεως. Ὁδηγεῖς, φτάνεις σὲ μιὰ στροφή, ἂν δὲν κόψεις τὴν ταχύτητα θὰ σὲ πετάξει ἔξω. Λειτουργεῖ ὁ νόμος. Καὶ στὴν οἰκογένεια ὑπάρχουν νόμοι. Γιὰ τὸν ἄντρα, ἡ γυναῖκα του πρέπει νὰ ἔχει τὴν πιὸ ὑψηλὴ κορυφή. Καὶ μετὰ οἱ γονεῖς, τὰ ἀδέρφια του καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι. Γιὰ τὴν γυναῖκα, ὁ ἄντρας της πρέπει νὰ ἔχει τὴν πιὸ ὑψηλὴ κορυφὴ καὶ μετὰ οἱ γονεῖς της, τὰ ἀδέρφια καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι.

Ὑπάρχουν ἱεραρχίες, ἅμα δὲν τηρηθοῦν αὐτὰ τελειώνει ἡ οἰκογένεια, ἔχουμε ἕνα πρόβλημα στὴν οἰκογένεια καὶ ἂν ἡ γυναῖκα λέει : «ἐγὼ θὰ πάω νὰ ρωτήσω τὸν πατέρα μου τί θὰ κάνουμε, θὰ πάω νὰ ρωτήσω τοὺς ἀδερφούς»… Τί λές;…

Εὔχομαι σὲ ὅλους τοὺς δικούς σας ἐν τὸν νῦν αἰῶνα καὶ ἐν τόν μέλλοντι.

Εὔχομαι νὰ ἐλέει ὁ Θεὸς ὅλο τὸν κόσμο.

Ὁ Κύριος ποὺ εἶναι ὁ Μέγιστος καὶ Ὕψιστος,

ὁ Μοναδικὸς καὶ Ἀνεπανάληπτος,

Εἰρηνάρχης, Εἰρηνόδωρος καὶ Εἰρηνοποιός,

νὰ χαρίσει εἰρήνη σὲ ὅλο τὸν κόσμο.

Ἀμήν.

Γέροντας Γαβριὴλ μοναχός Ἁγιορείτης.

 

Μ. ΦΩΤΙΟΣ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού  

     Στις 6 Φεβρουαρίου εορτάζει η Εκκλησία μας τη μνήμη του Μεγάλου Φωτίου. Πρόκειται για μια σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα, ο οποίος έχει λάβει δικαίως τον σπάνιο τίτλο του μεγάλου. Επίσης δεν θεωρείται μεγάλος μόνο από την Εκκλησία, αλλά και από την ιστορία, διότι συγκαταλέγεται στους ξεχωριστούς πνευματικούς φάρους της ανθρωπότητας.

    Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 810 μ. Χ. από πλούσιους και ευσεβείς γονείς, τον Σέργιο και την Ειρήνη, οι οποίοι ανήκαν στις τάξεις των ορθοδόξων υπερασπιστών των Αγίων Εικόνων. Έλαβε σπουδαία κλασική και θεολογική μόρφωση στα ονομαστά πανεπιστήμια της Βασιλεύουσας. Μάλιστα μετά τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας, την αναστήλωση των Ιερών Εικόνων από την αγία Θεοδώρα την Αυγούστα και τον υιό της Μιχαήλ Γ΄ (842-867), το 842 ο Φώτιος ανήλθε με την αξία του σε υψηλά πολιτικά αξιώματα. Το 858 μετά την απομάκρυνση του πατριάρχη Ιγνατίου από τον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως ο αυτοκράτορας πρότεινε να ανέβει ο Φώτιος, ο οποίος είχε αναδειχθεί ως ενάρετος και συνετός άνδρας. Παρά τις αρχικές αντιρρήσεις του δέχτηκε να εισέρθει στον ιερό κλήρο. Σε μια εβδομάδα έλαβε και τους τρεις βαθμούς της ιεροσύνης. Η χειροτονία του ως επίσκοπος και η ενθρόνισή του στον πατριαρχικό θρόνο έγινε τα Χριστούγεννα του 858.

     Ο Φώτιος από τις πρώτες κιόλας μέρες άρχισε την αναδιοργάνωση της Εκκλησίας και το κλείσιμο των πληγών της που είχε ανοίξει η εκατονταετής εικονομαχική έριδα (726-842). Καλώντας άξιους συνεργάτες αγωνίστηκε για την πνευματική ανόρθωση των πιστών και την ιεραποστολική αποστολή της Εκκλησίας, η οποία είχε αναστείλει η λαίλαπα της εικονομαχίας.  Άρχισε από τον εκχριστιανισμό των Βουλγάρων, τους οποίους μετέβαλε ταυτόχρονα και σε φίλους του βυζαντινού κράτους. Ανέθεσε στους δύο σπουδαίους θεσσαλονικείς αδελφούς Κύριλλο και Μεθόδιο να μεταβούν στην Ευρώπη και να εκχριστιανίσουν τους λαούς της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης, οι οποίοι ήταν ακόμη ειδωλολάτρες. Αυτό σημαίνει πως πραγματικός φωτιστής της Ευρώπης είναι ο Μέγας Φώτιος!

       Στον μορφωτικό και παιδευτικό τομέα υπήρξε πρωτοπόρος για την εποχή του. Πίστευε με όλη τη δύναμη της ψυχής του ότι η παιδεία και η μόρφωση είναι απαραίτητα στοιχεία του ανθρώπου για να μεταστοιχειωθεί σε πνευματική οντότητα. Μάλιστα θεωρούσε ότι η χριστιανική πίστη και ευσέβεια θα πρέπει να επικουρούνται από τη μόρφωση και τη γνώση ώστε να ο χριστιανός να μην υστερεί έναντι του μη χριστιανού. Η χριστιανική πίστη συνδυασμένη με την «θύραθεν» παιδεία δημιουργεί άρτιες προσωπικότητας και υψηλά πολιτισμικά ιδεώδη. Γι’ αυτό και ίδρυε παντού σχολεία, στα οποία διδάσκονταν όλες οι γνώσεις και οι επιστήμες. Το πιο ονομαστό σχολείο που ίδρυσε είναι το περίφημο πανεπιστήμιο της Μαγναύρας στην Κωνσταντινούπολη, όπου κλήθηκαν να διδάξουν οι πιο ονομαστοί δάσκαλοι της οικουμένης. Ο Φώτιος ήταν ένας από αυτούς ο οποίος δίδασκε φιλοσοφία σε αυτό για πολλά χρόνια, παράλληλα με τα ποιμαντικά του καθήκοντα.

      Ο Φώτιος έτρεφε μεγάλη αγάπη για τα κλασικά γράμματα και εκτίμηση για τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και συγγραφείς και γι’ αυτό είχε βάλλει ως στόχο να διασώσει την αρχαιοελληνική πνευματική κληρονομία, την οποία θεωρούσε και δική του κληρονομιά. Ανέθεσε σε μοναχούς καλλιγράφους να αντιγράφουν και να διαδίδουν τα αρχαία συγγράμματα και να εμπλουτίζουν τις βιβλιοθήκες. Ο ίδιος ανέλαβε το τιτάνιο έργο να διασώσει σε επιτομή τα σπουδαιότερα έργα των αρχαίων στο περίφημο και μοναδικό στην ιστορία, έργο του: «Μυριόβιβλος». Στο έργο αυτό

έχουν διασωθεί τα πιο σπάνια έργα των αρχαίων. Μάλιστα βεβαιώνουν οι ειδικοί πως αν ο Φώτιος δεν μας άφηνε την «Μυριόβιβλό» του η γνώσεις μας για τους αρχαίους συγγραφείς θα ήταν φτωχή. Δε θα γνωρίζαμε καν την ύπαρξη κλασικών έργων, ούτε καν τους συγγραφείς τους χωρίς αυτή!

     Όμως οι μεγάλοι άνδρες αντιμετωπίζουν και μεγάλες προκλήσεις και έχθρες. Έτσι και ο Φώτιος πέρασε μια ταραγμένη ζωή. Οι «ιγνατιανοί» κατέφυγαν στον πάπα της Ρώμης Νικόλαο για να καταγγείλουν τον Φώτιο για αντικανονικές ενέργειες. Ο πάπας (ο οποίος ήταν ακόμη ορθόδοξος) βρήκε αφορμή για να επέμβει στα πράγματα της Ανατολής απαίτησε να του αποδοθούν κτήσεις που του είχαν αφαιρεθεί. Ζήτησε να καθιερωθεί υποχρεωτικά η λατινική γλώσσα στη λατρεία των εκκλησιών που ίδρυσαν οι βυζαντινοί ιεραπόστολοι στην Ευρώπη και φυσικά απαίτησε την αποκατάσταση του Ιγνατίου. Ο Φώτιος κατάλαβε ότι όλα αυτά ήταν προσχήματα και γι’ αυτό προχώρησε στην καταδίκη της αιρέσεως του filioque (εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος και εκ του Υιού) και κατάγγειλε τις αντιεκκλησιαστικές ενέργειες του πάπα. Τελικά ο πάπας αφόρισε τον Φώτιο το 863 και ο Φώτιος αναγκάστηκε να κάμει το ίδιο, συγκάλεσε σύνοδο το 867, με την οποία αναθεμάτισε και καθαίρεσε τον πάπα Νικόλαο. Αυτό είναι το πρώτο λεγόμενο «σχίσμα επί Φωτίου».

     Το 867 από το νέο αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ απομακρύνθηκε από το θρόνο και εξορίστηκε. Επανήλθε το 879 στο θρόνο για να απομακρυνθεί και πάλι το 886. Κοιμήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου του 893, αφού είχε συμφιλιωθεί με τον Ιγνάτιο και είχε αποκατασταθεί το σχίσμα με την Εκκλησία της Ρώμης. Η Εκκλησία τον ανακήρυξε άγιο και μέγα για το μεγάλο έργο του. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος τον θεωρεί προστάτη της και εορτάζει με λαμπρότητα την ημέρα της μνήμης του.

      Αξίζει να σημειώσουμε πως ο Μέγας Φώτιος και το έργο του είναι εξαιρετικά επίκαιρο για την εποχή μας. Ο σύγχρονος οικουμενιστικός οίστρος τείνει να ισοπεδώσει την ορθόδοξη παράδοσή μας και να νοθεύσει την εκκλησιαστική μας αυτοσυνειδησία. Ο οικουμενισμός κατόρθωσε να περάσει την αιρετική εκκλησιολογική κακοδοξία ότι η Ορθόδοξη Καθολική Εκκλησία μας δεν είναι η Μία Αγία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία του Χριστού, αλλά μέρος της, αφού, κατ’ αυτόν, «εκκλησία» είναι και η πανσπερμία των αιρετικών ομάδων, από τον παπισμό, έως και τις εσχατιές του προτεσταντισμού! Μελετώντας το έργο του Μεγάλου Φωτίου, δεν αφήνονται τέτοια περιθώρια από τον θεοφόρο άνδρα! Η Εκκλησία, κατ’ εκείνον, είναι μία και αδιαίρετη, όπως το Σώμα του Χριστού. Οι σχισματικοί και οι αιρετικοί είναι εκτός της Μιας Εκκλησίας. Ο σύγχρονος όρος «Εκκλησίες» και «ένωση Εκκλησιών» είναι ορολογία άγνωστη στον άγιο Φώτιο, αλλά κυριαρχεί ο όρος «επιστροφή στην Εκκλησία». Ιδιαιτέρως ο Μ. Φώτιος, εμπνευσμένος από το Άγιο Πνεύμα, κατανόησε την αποστασία της δυτικής χριστιανοσύνης και προείδε τα σπέρματα της παπικής κατάπτωσης. Και γι’ αυτό αγωνίστηκε σφοδρά για τη διάσωση της Ορθοδοξίας της Εκκλησίας και ο αγώνας του είναι αποτυπωμένος στο έργο και τις αποφάσεις της Η΄ Οικουμενικής Συνόδου της Κωνσταντινουπόλεως (879-880). Ο αγώνας του και η ιστορία τον δικαίωσε. Οι φόβοι του δυστυχώς επαληθεύτηκαν, αφού η δυτική χριστιανοσύνη οδηγήθηκε τελικά εκτός της Εκκλησίας και παραμένει εκτός ως τα σήμερα. Τρανή απόδειξη το μίσος των δυτικών κατά του Μεγάλου Φωτίου, τον οποίο, όχι μόνο δεν τον τιμούν ως άγιο, αλλά του προσάπτουν απίστευτες συκοφαντίες εδώ και δέκα αιώνες! Για μας τους Ορθοδόξους είναι (θα πρέπει να είναι) ο Μέγας Φώτιος, μαζί με τους άλλους μεγάλους Πατέρες της εποχής του και μετέπειτα (Γρηγόριο Παλαμά, Μάρκο Ευγενικό, Γεώργιο Σχολάριο, Κοσμά Αιτωλό, Ιουστίνο Πόποβιτς, κλπ), τα φωτεινά ορόσημα της Ορθόδοξης πίστης μας και της εκκλησιαστικής μας αυτοσυνειδησίας!

Με αφορμή τις οικουμενιστικές συμπροσευχές για την ενότητα των χριστιανών.Σχολιασμός εσφαλμένων ερμηνειών των Ιερών Κανόνων που αφορούν τις συμπροσευχές με αιρετικούς.

 

Με αφορμή τις οικουμενιστικές συμπροσευχές για την ενότητα των χριστιανών.Σχολιασμός εσφαλμένων ερμηνειών των Ιερών Κανόνων που                αφορούν τις συμπροσευχές με αιρετικούς.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ.

Σχολιασμός εσφαλμένων ερμηνειών των Ιερών Κανόνων που αφορούν τις συμπροσευχές με αιρετικούς.

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως - Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 5η Φεβρουαρίου 2026

    Οι συμπροσευχές Ορθοδόξων με αιρετικούς δυστυχώς έχουν καταστεί πλέον θεσμός, ένα σύνηθες φαινόμενο μέσα στο χώρο και της Ορθοδοξίας παρά την σαφή απαγόρευση πλήθους Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας.

 Ο Ιανουάριος μήνας, με αποκορύφωμα την προτελευταία εβδομάδα, (από 18 έως 25 Ιανουαρίου), έχει καθιερωθεί, ως γνωστόν, εδώ και πολλές δεκαετίες παγκοσμίως ως ο μήνας των συμπροσευχών. Όλες οι αιρετικές χριστιανικές παρασυναγωγές, (δυστυχώς μεταξύ αυτών και εμείς οι Ορθοδόξοι), με πολύ ζήλο και θερμή προαίρεση συνεργάζονται μεταξύ τους και συνδιοργανώνουν από κοινού τέτοιες εκδηλώσεις σχεδόν παντού, σε όλον τον πλανήτη. Μια ματιά στο διαδίκτυο αρκεί για να μας πείσει γι’ αυτή την τραγική πραγματικότητα. Και παλαιότερα είχαμε σχολιάσει με ανακοινώσεις μας το θλιβερό αυτό φαινόμενο. Στην παρούσα ανακοίνωσή μας θα περιοριστούμε να σχολιάσουμε κάποιες εσφαλμένες και αυθαίρετες ερμηνείες των Ιερών Κανόνων που αφορούν τις συμπροσευχές, τις οποίες διαπιστώσαμε σε οικουμενιστικούς κύκλους και όχι μόνον. 

    Πιό συγκεκριμένα κάποιοι, (μεταξύ αυτών δυστυχώς και επίσκοποι), προσπάθησαν να δώσουν μια δική τους αυθαίρετη ερμηνεία στον 45^ο Ιερό Κανόνα των Αγίων Αποστόλων. Ο εν λόγω  Ιερός Κανών λέγει  επί λέξει: «Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος αιρετικοίς συνευξάμενος μόνον αφοριζέσθω, ει δε επέτρεψεν αυτοίς ως κληρικοίς ενεργήσαι τι, καθαιρείσθω». Ισχυρίζονται ότι για να υπάρξει όντως συμπροσευχή πρέπει  απαραιτήτως ο αιρετικός να φοράει άμφια. Ωστόσο ο εν λόγω Ιερός Κανόνας είναι έτσι διατυπωμένος, ώστε δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας και δεν μας επιτρέπει να βγάλουμε ένα τέτοιο συμπέρασμα.

Ισχυρίσθηκαν επίσης ότι η μετοχή «συνευξάμενος» υποδηλώνει και διαγορεύει δήθεν την διά της φωνής, απεύθυνση προς τον Θεόν ευχών ταυτόχρονα από τον Ορθόδοξο κληρικό και τον αιρετικό. Και ότι επομένως δεν αφορά στην ενδιάθετη, (μυστικώς γενομένη), συμπροσευχή, αλλά την συμπροσευχή που γίνεται «εις επήκοον πάντων». Η μετοχή «συνευξάμενος» είναι μετοχή αορίστου του ρήματος συνεύχομαι, το δε ρήμα «συνεύχομαι», προερχόμενο από την πρόθεση «συν» και το ρήμα «εύχομαι», σημαίνει την από κοινού προσευχή μαζί με κάποιον άλλον και τίποτε πέραν τούτου. Στο λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσης, Ιωάννου Σταματάκου,[1] διαβάζουμε: «συνεύχομαι: εύχομαι, (προσεύχομαι) από κοινού μετά τινος, ενώνω τας ευχάς μου με τας ιδικάς του». Το λεξικό μας δίνει ξεκάθαρο το νόημα του ρήματος «συνεύχομαι», τονίζοντας το στοιχείο της «από κοινού μετά τινος» προσευχής, χωρίς να επεκτείνεται σε άλλες περαιτέρω επεξηγήσεις. Μ’ άλλα λόγια το λεξικό δεν μας δίδει καμία περαιτέρω ερμηνεία ότι το εν λόγω ρήμα μπορεί να σημαίνει εκτός από την «από κοινού μετά τινος» προσευχή και την «εις επήκοον πάντων» συμπροσευχή. Το ότι δε είναι δυνατόν κάποιος να συμπροσεύχεται με κάποιον άλλον και με την ενδιάθετη, (μυστικώς γενομένη), συμπροσευχή, αυτό μπορεί να το κατανοήσει ακόμη και ένας απλοϊκός πιστός. Ας φέρουμε ένα παράδειγμα για να γίνουμε πιο κατανοητοί. Διαβάζουμε πολλές φορές στο διαδίκτυο ότι στην τάδε Ιερά Μητρόπολη, στην τάδε πανήγυρη συλλειτούργησαν οι τάδε αρχιερείς, ενώ συμμετείχαν σ’ αυτήν συμπροσευχόμενοι στο ιερό, (προφανώς μυστικώς), οι ταδε αρχιερείς.      

    Επεχείρησαν επίσης να στηρίξουν την παραπάνω αυθαίρετη ερμηνεία του ρήματος «συνεύχομαι», επικαλούμενοι το δεύτερο τμήμα του ως άνω Ιερού Κανόνος: «Ει δε επέτρεψεν αυτοίς ως κληρικοίς ενεργήσαι τι, καθαιρείσθω». Μ’ άλλα λόγια ισχυρίζονται ότι το δεύτερο τμήμα επεξηγεί το πρώτο, αποκλείοντας την τυχόν ενδιάθετη συμπροσευχή. Ωστόσο το δεύτερο τμήμα εξετάζει μία τελείως διαφορετική περίπτωση συμπροσευχής. Την περίπτωση εκείνη στην οποία ο Ορθόδοξος κληρικός όχι μόνο θα συμπροσευχηθεί με τον αιρετικό, αλλά επί πλέον θα του επιτρέψει «ενεργήσαι τι», να πράξει δηλαδή κάτι, να προχωρήσει, για παράδειγμα, σε μια ιεροπραξία. Το ότι τα δύο τμήματα του ως άνω Ιερού Κανόνος σαφώς διακρίνονται απ’ αλλήλων και εξετάζουν δύο τελείως διαφορετικές περιπτώσεις συμπροσευχής, φαίνεται και από το γεγονός ότι επιβάλλουν στους παραβάτες δύο διαφορετικές ποινές: Στην πρώτη περίπτωση την ποινή του αφορισμού και στη δεύτερη αυτή της καθαιρέσεως. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε απλή συμπροσευχή, γι’ αυτό και η ποινή είναι ελαφρότερη, (αυτή του αφορισμού), ενώ στη δεύτερη την ποινή της καθαιρέσεως, που είναι σαφώς βαρύτερη από τον αφορισμό. Το ότι τα δύο τμήματα του ως άνω Ιερού Κανόνος εξετάζουν δύο τελείως διαφορετικές περιπτώσεις συμπροσευχής φαίνεται και από το γεγονός, ότι  στο πρώτο τμήμα ο συντάκτης του Κανόνος χρησιμοποιεί τη μετοχή «συνευξάμενος» ενώ στο δεύτερο το απαρέμφατο «ενεργήσαι», θέλοντας ακριβώς να δηλώσει δύο τελείως διαφορετικές περιπτώσεις.

    Κάποιοι άλλοι προσπάθησαν ανεπιτυχώς να δώσουν μία ακόμη, εξ’ ίσου αυθαίρετη ερμηνεία στο νόημα του ως άνω Ιερού Κανόνος. Προκειμένου να στηρίξουν τον ισχυρισμό τους ότι συμπροσευχή με αιρετικούς σημαίνει μόνον την «εις επήκοον πάντων» συμπροσευχή και να αποκλείσουν την ενδιάθετη, (μυστικώς γενομένη), επικαλούνται τον 10ον Ιερόν Κανόνα των αγίων Αποστόλων. Σύμφωνα με τον εν λόγω Ιερό Κανόνα: «Ει τις ακοινωνήτω, καν εν οίκω συνεύξηται, ούτος αφοριζέσθω». Ο παραπάνω Ιερός Κανόνας σαφέστατα αναφέρεται σε μια ειδική περίπτωση συμπροσευχής. Στην περίπτωση εκείνη που ο Ορθόδοξος και ο αιρετικός θα συμπροσευχηθούν «εν οίκω», (δηλαδή σε σπίτι και όχι σε κάποιο ναό), με προσευχές, είτε εκφώνως, είτε όχι. Στην προκειμένη περίπτωση ο Ιερός Κανόνας προσδιορίζει μόνο  τον τόπο και όχι τον τρόπο της συμπροσευχής, εάν δηλαδή η συμπροσευχή θα γίνεται  «εις επήκοον πάντων», ή μυστικώς. Επίσης η χρησιμοποίηση της λέξεως «καν» που σημαίνει «και αν ακόμη», από τον συντάκτη του Ι. κανόνος υποδηλώνει τον συμπληρωματικό χαρακτήρα του εν λόγω Ιερού Κανόνος σε σχέση με τους άλλους, που αναφέρονται σε συμπροσευχές και ιδίως του 45ου των Αγίων Αποστόλων, για τον οποίο έγινε λόγος προηγουμένως.

    Ωστόσο η εν οίκω συμπροσευχή σε καμιά περίπτωση δεν  μπορεί να ταυτισθεί με την συμπροευχή μέσα στο ναό, διότι στο ναό έχουμε συμπροσευχή κάτω από τελείως διαφορετικές συνθήκες. Κατά την ώρα της κοινής λατρείας εντός του ιερού ναού έχουμε κατ’ αρχήν τον ιερέα, ο ποίος απαγγέλει εκφωνήσεις και ευχές, τους ψάλτες που ψάλλουν τροπάρια και τον λαό που συμπροσεύχεται μυστικά με την ενδιάθετη προσευχή. Μέσα στον ναό δηλαδή έχουμε συνδυασμό τόσον της εις επήκοον πάντων συμπροσευχής, (ιερέας, ψάλτες), όσον και της μυστικής τοιαύτης, (ο λαός). Επομένως είναι μεγάλο ερμηνευτικό λάθος να ταυτίζουμε την εν οίκω συμπροσευχή με την εν τω ναώ τοιαύτη, με σκοπό να αποκλείουμε την μυστικώς γινομένη. Εξ άλλου πουθενά σε κανένα Ιερό Κανόνα που αφορά τις συμπροσευχές δεν συναντούμε την φράση «εις επήκοον πάντων».

    Κλείνοντας, πιστεύουμε ότι το εξόχως τραγικό δεν τόσο οι συμπροσευχές με αιρετικούς, ούτε οι λανθασμένες ερμηνείες που αναπτύξαμε προηγουμένως, όσο το γεγονός ότι η Διοικούσα Εκκλησία δυστυχώς προ πολλού έχει παύσει να ασχολείται με τις παραβάσεις των Ιερών Κανόνων που τις απαγορεύουν, χωρίς ωστόσο να τολμάει να τους καταργήσει με επίσημη συνοδική πράξη. Το αποτέλεσμα είναι το θλιβερό αυτό φαινόμενο να παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην περαιτέρω εξάπλωση του Οικουμενισμού, δεδομένου ότι αυτές ως γνωστόν αποτελούν ένα εργαλείο στα χέρια των οικουμενιστών για την προώθηση της ενώσεως όλων των χριστιανικών ομολογιών και στη συνέχεια όλων των θρησκειών με τελικό στόχο την πανθρησκεία. Η Διοικούσα Εκκλησία δυστυχώς φαίνεται να ζή σ’ ένα δικό της κόσμο, διότι δυνατεί να αφουγκρασθεί τη φωνή του ποιμνίου της. Ας ευχηθούμε κάποτε να αφυπνιστεί και να πράξει το αυτονόητο καθήκον της.

---

[1]Εκδ. «Βιβλιοπρομηθευτική», Αθήνα 1994, σελ. 950.