Ἅγιος Πορφύριος: «Τοὺς ἥρωες τοῦ 1821 θὰ τοὺς ἀνταμώσουμε στὸν Παράδεισο. Νὰ κάνετε ὅ,τι ἔκαναν κι αὐτοί. Νὰ ἀγωνίζεστε ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος»!

 

Ἅγιος Πορφύριος: «Τοὺς ἥρωες τοῦ 1821 θὰ τοὺς ἀνταμώσουμε στὸν Παράδεισο. Νὰ κάνετε ὅ,τι ἔκαναν κι αὐτοί. Νὰ ἀγωνίζεστε ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος»!

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ὁ πάνσοφος Ὅσιος Πορφύριος», Ἁγιοπαυλίτικο Ἱερὸ Κελλὶ Ἁγίων Θεοδώρων, Ἅγιον Ὅρος - Α᾿ τόμος, 2022.

Μαρτυρία μακαριστοῦ Ἀρχιμανδρίτου Ἀνανίου Κουστένη

Ὅταν ἡ προσευχὴ συνοδεύεται μὲ τὴν ἑκούσια θυσία, γίνεται πιὸ εὐάρεστη στὸν Θεὸ ἀλλὰ καὶ πιὸ ἀποτελεσματική. Γιὰ τοὺς ἥρωες τοῦ 1821 καὶ τὴν ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση ὁ Ἅγιος ἔλεγε:
-΄Ὁλους αὐτοὺς τοὺς ἥρωες, ὅπως τὸν Κολοκοτρώνη καὶ ἄλλους, θὰ τοὺς ἀνταμώσουμε στὸν Παράδεισο γιατί εἶναι δίκαιοι. Ἀγωνίστηκαν πρωτίστως γιὰ τὴν ἁγία Πίστη καὶ μετὰ γιὰ τὴν Πατρίδα μας.
-Τί νὰ κάνουμε γιὰ νὰ πᾶμε κι ἐμεῖς κοντά τους;
-Νὰ κάνετε ὅ,τι ἔκαναν κι αὐτοί. Νὰ ἀγωνίζεστε ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος, νὰ εἶστε φιλόθεοι, φιλοπάτριδες καὶ φιλάνθρωποι μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἀγάπης στὸν Θεό...Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ξεκίνησε τὴν Ἐπανάσταση. Αὐτός τοὺς ξεσήκωσε ὅλους καὶ στὸ τέλος τοῦ πρόσφεραν φυλάκιση καὶ καταδίκη εἰς θάνατον, ἀλλὰ ἐκεῖνος ἦταν μεγαλόψυχος καὶ συγχωροῦσε. Ἐπὶ τουρκοκρατίας καὶ κατὰ τὴν Ἐπανάσταση οἱ Ἕλληνες ζούσανε σὰν ἀσκητὲς καὶ πολλοὶ ἁγίασαν, ἔγιναν νεομάρτυρες, δάσκαλοι τοῦ Γένους... Ὁ Γέρος τοῦ Μοριᾶ ἔλεγε:
-Ἐγὼ δὲν εἶμαι οὔτε ἀγγλόφιλος, οὔτε γαλλόφιλος... Ἤμουν καὶ θὰ εἶμαι πάντοτε θεόφιλος διότι, σὰν τὸν Θεό, κανεὶς δὲν ἀγαπᾶ τὴν Ἑλλάδα...! Ἐμεῖς θὰ ἐλευθερώσουμε τὴν Πατρίδα μὲ κεφάλι τὸν Χριστὸ καὶ ὄχι ἀνθρώπους.

Γιὰ τὴν Ἑλλάδα:

Θυμᾶμαι ἦταν 19 Ὀκτωβρίου 1981 καὶ πῆγαν στὸν Ἅγιο. Τὸν βρῆκα κλαμένο καὶ τὸν ρώτησα:
-Τί ἔχετε Γέροντα;
-Δὲν πᾶμε καλά...
-Γιατὶ Γέροντα;
-Θά ᾿ρθουν δυσκολίες παιδί μου, θά ᾿ρθουν δυσκολίες ἀλλὰ νὰ μὴν ἀπελπιζόμαστε, διότι καὶ τὴν Ἐκκλησία καὶ τὸν κόσμο ὁλόκληρο τὸν κρατάει στὰ χεράκια Του ὁ Χριστός!
Τὸ 1984 πῆγα στὸν Ἅγιο καὶ μοῦ ᾿κανε ἐπίθεση λέγοντας:
-Τόσα χρόνια ζητωκραυγάζαμε, χειροκροτούσαμε τὴ Δημοκρατία... Μᾶς τὰ πήρανε ὅλα. Ἀφήσαμε καὶ μᾶς τὰ πήρανε ὅλα! Πῆραν τὴ γλῶσσα μας, πῆραν τὴν ἱστορία μας, πῆραν τὴ θρησκεία μας... Κι ἐσεῖς χειροκροτεῖτε τὴ Δημοκρατία!

 

ΑΓΙΑ ΜΑΡΤΥΣ ΜΑΤΡΩΝΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

        Οι γυναίκες Μάρτυρες της αρχαίας Εκκλησίας, υπήρξαν το ίδιο ηρωικές με τους άνδρες. Επέδειξαν στους άδικους διώκτες τους ένα άλλο ήθος, πρωτόγνωρο για τον αρχαίο προχριστιανικό κόσμο, τον ηρωισμό, την ομολογία της πίστης στο Χριστό και την ανεξικακία προς τους τυράννους τους. Μία από αυτές τις γενναίες Μάρτυρες υπήρξε και η αγία Ματρώνα της Θεσσαλονίκης, η οποία αποτελεί το καύχημα της συμπρωτεύουσας.

       Έζησε στα δύσκολα, μα ηρωικά, χρόνια των πρωτοχριστιανικών διωγμών. Όταν η ψυχορραγούσα εφιαλτική  ειδωλολατρία, ευρισκόμενη σε άμυνα κατά του εύρωστου Χριστιανισμού και την πρωτοφανή ορμητική διάδοση της νέας πίστεως, είχε εγείρει τους γνωστούς μας μεγάλους διωγμούς, με στόχο την εξαφάνιση των Χριστιανών. Δε γνωρίζουμε τον ακριβή χρόνο που έζησε. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, όπου ο απόστολος Παύλος είχε ιδρύσει, περί το 50 μ. Χ. ισχυρή Εκκλησία, μεταξύ των πολυπληθών Ιουδαίων της πόλεως και πολλών ειδωλολατρών. Προφανώς η Ματρώνα υπήρξε ευγενής γόνος ένθερμων Χριστιανών, ένθερμη πιστή του Χριστού και η ίδια επίλεκτο μέλος της Εκκλησίας των Θεσσαλονικέων.

      Δεν μας είναι γνωστά σχεδόν τίποτε από την οικογενειακή ζωή της, ούτε έχουμε στοιχεία από την παιδική της ηλικία. Εικάζουμε ότι ήταν φτωχή και γι’ αυτό προσκολλήθηκε ως ακόλουθη κάποιας πλούσιας και ευγενούς Ιουδαίας, της Παντίλλας ή Παυτίλλας, συζύγου ανώτατου στρατιωτικού διοικητή της Θεσσαλονίκης (στρατοπεδάρχη). Εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες μας ότι η Θεσσαλονίκη υπήρξε από τα αρχαία χρόνια η πολυπληθέστερη, μετά την Ιουδαία περιοχή για τους Ιουδαίους, ιδίως μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ το 70 μ. Χ. από τους Ρωμαίους και τη διασπορά τους στα έθνη.

        Η  Ιουδαία κυρία της Ματρώνας ήταν φανατική πιστή του Ιουδαϊσμού και γι’ αυτό επισκέπτονταν συχνά τη Συναγωγή για να προσευχηθεί και να επιτελέσει τα νενομισμένα έθιμα της θρησκείας της. Η Ματρώνα δεν είχε αποκαλύψει την πίστη της στην κυρία της, διότι ήξερε πως, όχι μόνο θα έχανε την εργασία της, αλλά και θα την κατέδιδε στις ρωμαϊκές αρχές, ως εγκληματίας του ρωμαϊκού κράτους, διότι έτσι αντιμετωπίζονταν οι Χριστιανοί.

      Όταν εκείνη βρισκόταν στην Συναγωγή, η Ματρώνα πήγαινε κρυφά σε μυστικό χριστιανικό ναό, όπου λάτρευε τον αληθινό Τριαδικό Θεό. Για πολύ καιρό, η Ματρώνα ξεγελούσε την κυρία της για να πηγαίνει στην Εκκλησία. Μια λάθος κίνησή της αποκάλυψε το μεγάλο μυστικό της, η οποία απέβη μοιραία για την ίδια. Κάποιο εβραϊκό Πάσχα, η Ματρώνα άργησε να γυρίσει στη συναγωγή για να συνοδέψει την κυρία της. Έφτασε την ώρα που έτρωγαν τα πικρά χόρτα, όπως συνηθίζουν κατά το δικό τους Πάσχα οι Ιουδαίοι. Τότε κάποιος από τους δούλους της την κατήγγειλε στην Παντίλλα ότι ήταν Χριστιανή και πως τις ώρες που λείπει πηγαίνει σε χριστιανική Εκκλησία. Φαίνεται πως ο δούλος εκείνος την είχε παρακολουθήσει και την μισούσε επειδή ήταν Χριστιανή.

      Η φανατική εβραία έγινε έξαλλη από το θυμό της διότι μισούσε και αυτή θανάσιμα τους Χριστιανούς. Έβγαζε άγριες κραυγές και την κατηγορούσε ως άπιστη, διότι θεωρούσε ότι την εξαπατούσε, που δεν της είχε αποκαλύψει την πίστη της. Έδωσε διαταγή να τη συλλάβουν, να τη δέσουν και να τη μαστιγώσουν άγρια.

      Η Ματρώνα δεν σκέφτηκε ούτε στιγμή να δειλιάσει και να αρνηθεί την χριστιανική της πίστη. Υπόμεινε με πρωτοφανή ηρωισμό και υπομονή τους αφόρητους πόνους του μαστιγώματος και τους εξευτελισμούς των βασανιστών της. Φώναζε με όλη τη δύναμη της ψυχής της ότι είναι και θα παραμείνει Χριστιανή και πως μπορεί να εξουσιάζουν οι δήμιοί της το σώμα της, όχι όμως και την ψυχή της, την οποία είχε αφιερώσει ολοκληρωτικά στο Χριστό, τον αληθινό Θεό.

      Κατόπιν έδωσε εντολή να την αλυσοδέσουν και να τη ρίξουν στην πιο σκοτεινή και υγρή φυλακή και να σφραγίσουν καλά την πόρτα του κελιού της, ώστε να μην μπορεί να μπει κανείς να τη βοηθήσει! Μετά από τρεις ημέρες πήγε η ίδια η Παντίλλα να δει τι κάνει η Ματρώνα. Έκπληκτη την είδε να έχει ελευθερωθεί από τα σιδερένια δεσμά της, να στέκεται όρθια και να ψέλνει, και το σπουδαιότερο να έχει θεραπευτεί από τις πληγές του άγριου μαστιγώματος! Η Παντίλλα έγινε θηρίο από το θυμό της και έδωσε εντολή για νέο, αγριότερο μαστίγωμα. Η Μάρτυρας υπέμεινε και πάλι με ηρωισμό και ανεξικακία τον βασανισμό, ρωτώντας με καλοσύνη την εβραία, για πιο λόγο τη βασανίζει, αφού με την πίστη της στο Χριστό δεν βλάπτει κανέναν. Μετά από τον άγριο ξυλοδαρμό της την έριξαν και πάλι στη φυλακή.

      Μετά από λίγες ημέρες ξαναπήγε στην φυλακή και είδε ξανά την Ματρώνα θεραπευμένη από τις πληγές της και ελευθερωμένη από τις αλυσίδες της, να υμνεί το Θεό. Το πρόσωπό της έλαμπε σαν τον ήλιο! Τότε διέταξε να τις δέσουν τα πόδια σε βαριά δρύινα ξύλα και να τη βασανίσουν ανελέητα. Η Μάρτυς εξαντλημένη από τις πολυήμερες ταλαιπωρίες, την πείνα και τη δίψα, δεν άντεξε και παρέδωσε το πνεύμα της, προσευχόμενη, την ώρα του μαρτυρίου της.  Η εβραία Παντίλλα έδωσε και πάλι εντολή σε κάποιον Στρατόνικο, να τυλίξει το σώμα της Μάρτυρος  με σεντόνι και να το ρίξει από τα τείχη έξω της πόλεως να το φάνε τα σκυλιά και τα όρνεα. Όμως το περιμάζεψαν οι Χριστιανοί και το έθαψαν με τιμές κοντά στην Εγνατία οδό. Μέτα τους διωγμούς ο Επίσκοπος Θεσσαλονίκης Αλέξανδρος, μετέφερε το ιερό λείψανο μέσα στην πόλη, κτίζοντάς της ναό, προς τιμήν της, στον οποίο το εναπόθεσε. Την εποχή της Φραγκοκρατίας οι αιρετικοί Λατίνοι άρπαξαν το λείψανο και μετέφεραν στην Βαρκελώνη της Ισπανίας, όπου κατά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο καταστράφηκε από τους βομβαρδισμούς. Η μνήμη της εορτάζεται στις 27 Μαρτίου.              

Ὁ Ἀκαθιστος Ὕμνος

 

Ὁ Ἀκαθιστος Ὕμνος

Ὁ Ἀκαθιστος Ὕμνος

Γράφει ὁ κ. Νικόλαος Ζαχαριάδης, Καθηγητὴς Θεολόγος – Συγγραφεύς  &  Πρωτοψάλτης

Ὁ ὕμνος αὐτὸς ὀνομάστηκε Ἀκάθιστος ἀπὸ τὸν 7ο αἰώνα, ἀφοῦ ἡ ψαλμωδία συνδέθηκε μὲ ἕνα ἱστορικὸ γεγονὸς τοῦ βυζαντινοῦ κράτους.

Τὸ 626 μ.Χ. οἱ Πέρσες καὶ οἱ Ἄβαροι ἐπιχείρησαν νὰ πολιορκήσουν τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων τὴν Κωνσταντινούπολη. Πολυάριθμος στρατός…  Ποιὸς θὰ τὰ ἔβαζε μαζί τους: (στρατὸς – πεζοὶ – ἱππικὸ πολιορκητικὲς μηχανὲς κλπ). Ὁ αὐτοκράτορας Ἡράκλειος ἔλειπε σὲ ἐκστρατεία.  Οἱ χριστιανοὶ δὲν εἶχαν ποῦ ἀλλοῦ νὰ καταφύγουν. Στὴ βοήθεια μόνο τῆς Παναγίας!!!  Ἕνας φοβερὸς ἀνεμοστρόβιλος ἄρχισε νὰ βυθίζει τὰ πλοῖα τῶν βαρβάρων… Ἡ θάλασσα σὰν νὰ ἔδινε δύναμη κουράγιο καὶ ἀντοχὴ στὴ δοκιμασία τῶν χριστιανῶν. Αὐτὴ ἔβγαζε τὰ πνιγμένα σώματα τῶν πολιορκητῶν μπροστὰ στὴν ἐκκλησία τῆς Θεοτόκου, στὶς Βλαχέρνες. Ὁ ἐχθρὸς κατατροπώθηκε!!! Ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος ἦταν ἔκδηλος σὲ αὐτοὺς ποὺ ἀπόμειναν.  Ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ τῆς ἱστορικῆς πόλεως, βγῆκε ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη καὶ ἄρχισε νὰ καταδιώκει τοὺς τρομοκρατημένους ἐχθρούς, οἱ ὁποῖοι νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἦταν ἀδίστακτοι καὶ ἕτοιμοι γιὰ ὅλα τὰ κακά…

Τὸ βράδυ ὅλος ὁ λαὸς μαζεύτηκε στὸ ναὸ τῆς Θεοτόκου καὶ ἔψαλλαν ὕμνους τὰ «νικητήρια» καὶ τὰ «εὐχαριστήρια». Τότε ὄρθιοι ἔψαλλαν τὰ 144 ΧΑΙΡΕ πρὸς τὴν Παναγία καὶ ὁ ὕμνος ὀνομάστηκε ἀκάθιστος. Τὸ ἀρχικὸ προοίμιο τοῦ ὕμνου, «τὸ προσταχθὲν μυστικῶς λαβὼν ἐν γνώσει…», ἀντικαταστάθηκε ἀπὸ τὸ εἰδικὸ προοίμιο, Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια…» γιὰ νὰ ἀποδώσουν εὐχαριστίες στὴν Παναγία ΜΑΣ.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος ὡς πολύεδρος ἀδάμας καλλωπίζει τὴν ἐκκλησιαστική μας ποίηση. Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ ποῦμε ὅτι κανένας ὕμνος, δὲν ἔχει τόση μεγαλοπρέπεια καὶ λυρικὴ ἔξαρση ὅσο ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος. Κανένα ἄλλο ποίημα δὲν συγκινεῖ καὶ θέλγει, ὅσο ὁ Ἀκάθιστος μὲ τὰ 144 Χαῖρε, ὅπου πολλοὶ στίχοι του ἔγιναν δημώδεις καὶ βρίσκονται, στὰ χείλη πολλῶν χριστιανῶν. Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος συνετάχθη κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, ἀπὸ τὸν Πίνδαρο τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ποίησης, τὸν Ρωμανὸ τὸν Μελωδό, τὸν 6ο αἰώνα ἕνεκα τοῦ γεγονότος τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου καὶ μετὰ ἐψάλει ὡς εὐχαριστήριος ὕμνος πρὸς τὴν Ὑπέρμαχο Παναγία τοῦ Ἔθνους μας, Στρατηγό, ἡ ὁποία ἔσωσε τὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τοὺς βαρβάρους Ἀβάρους καὶ Πέρσες.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος συνδέθηκε μὲ τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ γιὰ καθαρὰ λειτουργικοὺς λόγους. Εἶναι γνωστὸ ὅτι ἡ περίοδος αὐτή, ἔχει πένθιμο καὶ κατανυκτικὸ χαρακτήρα. Ὅμως ἡ γιορτὴ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, ἔχει χαρμόσυνο χαρακτήρα καὶ λόγῳ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς δὲν ἔχει οὔτε προεόρτια οὔτε μεθεόρτια. Αὐτὸ τὸ κενὸ ἔρχεται νὰ καλύψει ἡ ψαλμωδία τοῦ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸ προοίμιο καὶ 24 οἴκους, διηγηματικοῦ κυρίως χαρακτήρα μὲ διπλὸ ἐφύμνιο.

Α) «Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε» οἱ περιττοί, μονοὶ οἶκοι.

Β) «Ἀλληλούια» οἱ ἄρτοι ζυγοὶ οἶκοι καὶ ἀλφαβητικὴ ἀκροστιχίδα.

Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ περιττοὶ οἶκοι, ἔχουν σὰν χαρακτηριστικὸ τὶς ἕξι διπλὲς ἀποστροφὲς πρὸς τὴν Παναγία, ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ τὸ «Χαῖρε» ὁ ὕμνος εἶναι γνωστὸς ἐπὶ τὸ λαϊκότερον σὰν Χαιρετισμοί, π.χ. «Χαῖρε τῶν δακρύων τῆς Εὔας ἡ λύτρωσις» καὶ οὕτω καθεξῆς. Πρέπει νὰ γνωρίζουμε ὅτι τόσα τὰ τμήματα τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου ὅσο καὶ ὁλόκληρος ὁ ὕμνος ψάλλονται μὲ εἰδικὸ κανόνα, ὁ ὁποῖος ἀρχίζει μὲ τὸν εἱρμὸ «Ἀνοίξω τὸ στόμα μου». Ὁ ὕμνος αὐτὸς ψάλλεται τμηματικὰ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ μικροῦ ἀποδείπνου κάθε Παρασκευή, μὲ τὴν ἔναρξη τῆς Σαρακοστῆς. Ὁλόκληρος ὁ ὕμνος μὲ τὰ 144 χαῖρε ψάλετε τὴν Παρασκευὴ τῆς 5ης ἑβδομάδας τῶν νηστειῶν.

Στὰ ὀρθόδοξα μοναστήρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τῶν Μετεώρων καὶ τῶν Ἱεροσολύμων μετὰ τὸ ἀπόδειπνο συνηθίζεται νὰ διαβάζουν καὶ τὶς τέσσερις στάσεις τῶν χαιρετισμῶν. Εἰδικότερα στὸ Ἅγιο Ὄρος, τὸ περιβόλι τῆς Παναγιᾶς μας, ὁ προσμονάριος, δηλαδὴ ὁ μοναχὸς ποὺ διακονεῖ μπροστὰ ἀπὸ τὴν θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας, ψάλλει καὶ τὴν Παράκληση καὶ τὸν Ἀκάθιστο.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος ἀρχίζει μὲ τὸ «Α», «Ἄγγελος πρωτοστάτης…» καὶ τελειώνει μὲ τὸ «Ὦ», «Ὦ Πανύμνητε Μῆτερ, ἡ τεκοῦ­σα τῶν Πάντων Ἁγίων, Ἁγιώτατον Λόγο».

Ἡ θαυματουργὸς εἰκὼν τῶν Χαιρετισμῶν

Ἡ θαυματουργὸς εἰκόνα τῶν «Χαιρετισμῶν» ἢ τοῦ «Ἀκαθίστου» ἢ «Μυροβλύτισσα» εἶναι ἡ ἀρχαιότερη εἰκόνα τῆς Θεοτόκου στὸ Ἅγιο Ὄρος καὶ εὑρίσκεται στὴν Ἱ. Μ. Διονυσίου.

Εἶναι ἁγιογραφημένη «ἐκ κηρομαστίχης, ἔργον τοῦ Ἀποστόλου Λουκᾶ» ἀπὸ τὶς 70 μικρότερες εἰκόνες ποὺ κατὰ τὴν παράδοση ὁ ἴδιος ὁ Εὐαγγελιστὴς δώρισε στοὺς χριστιανούς. Ἡ εἰκόνα αὐτὴ λέγεται ὅτι εἶναι ἐκείνη «ἥν κρατῶν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Σέργιος τῷ 626 μ.Χ. περιήρχετο λιτανεύων ἀνὰ τὰ τείχη αὐτῆς…».

Ἡ ἀποστολοχάρακτη εἰκόνα τῶν «Χαιρετισμῶν» ὀνομάζεται καὶ «Μυροβλύτισσα», διότι κατὰ διάφορους καιροὺς ἀναβλύζει μύρο. Λόγῳ τοῦ μύρου τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ προσώπου τῆς Παναγίας εἶναι δυσδιάκριτα.

ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΕ

ΣΚΕΠΕ ΗΜΑΣ

orthodoxostypos