Ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Τήρων, ὅπως στή ζωή του ἠγωνίσθη κατά τῶν εἰδώλων, ἔτσι ἠγωνίσθη καί παρενέβη καί μετά ἀπό τόν θάνατό του, θαυματουργικῶς, διά τοῦ θαύματος τῶν Κολλύβων

 

Ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Τήρων, ὅπως στή ζωή του ἠγωνίσθη κατά τῶν εἰδώλων, ἔτσι ἠγωνίσθη καί παρενέβη καί μετά ἀπό τόν θάνατό του, θαυματουργικῶς, διά τοῦ θαύματος τῶν Κολλύβων

Ἀπό τό τρίτομο ἔργο τοῦ πατρός Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ., «ΟΜΙΛΙΕΣ στίς Κυριακές καί στίς Ἑορτές τοῦ ἔτους», τόμος Β΄, ἐκδόσεις «Τό Παλίμψηστον», Θεσσαλονίκη Δεκέμβριος 2024.
Ὁ αὐτοκράτορας Ἰουλιανός -χριστιανός ὤν προηγουμένως- ἐκδικούμενος τούς χριστιανούς κατ’ αὐτήν τήν πρώτη ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν, εἶπε: «Οἱ χριστιανοί αὐτήν τήν ἑβδομάδα ἐξαγνίζονται, νηστεύουν. Ἐγώ θά τούς βρωμίσω καί θά τούς μιάνω, χωρίς νά πάρουν εἴδηση». Καί δίνει διαταγή στόν ἔπαρχο τῆς Κωνσταντινουπόλεως ν’ ἀποσυρθοῦν ἀπό τήν ἀγορά ὅλα τά τρόφιμα καί νά ξαναμποῦν στά καταστήματα ἄλλα καινούργια τρόφιμα, τά ὁποῖα προηγουμένως εἶχε μιάνει ὁ Ἰουλιανός καί τό ἐπιτελεῖο του μέ αἵματα θυσιῶν ἀπό τράγους καί μόσχους, ἀπό τίς θυσίες τῶν εἰδώλων. Ὅλα μολυσμένα, ὅλα βρώμικα.
Καί τώρα μολύνονται καί μιαίνονται ὅλα. Ὑπάρχει τίποτε ἀμόλυντο; Τηλεοράσεις, περιοδικά, σχολεῖα, τῦπος, συμπεριφορές. Ὄλα βρώμικα καί μολυσμένα εἶναι. Ὑπάρχει τίποτε πού νά μήν τό ἔχουν μιάνει οἱ σημερινοί οἱ Ἰουλιανοί οἱ ἀποστάτες; Τά ἔχουν μιάνει ὅλα. Καί ἐμεῖς ἀντιδροῦμε; Ὑπάρχουν ἐπίσκοποι... οἱ ὁποῖοι νά ἀντιδροῦν; Καί οἱ ὁποῖοι νά ἀγρυπνοῦν;
Ὑπῆρχαν τότε πιστοί. Καί ὅταν ὑπάρχουν πιστοί καί συνεργοῦν, ὁ Θεός ἐπεμβαίνει καί κάνει θαύματα.
Καί τί ἔκανε ὁ Θεός; Ἔστειλε τόν μεγαλομάρτυρα, τόν Ἅγιο Θεόδωρο τόν Τήρωνα, τόν καθαιρέτη τῶν εἰδώλων, τόν ἀγωνιστή ἐναντίον τῶν εἰδώλων, τόν ἔστειλε στόν πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, τόν Εὐδόξιο. Καί τοῦ λέγει: «Νά συνάξεις τόν λαό καί νά τοῦ πεῖς ὅτι συνέβη αὐτό κι αὐτό. Κανείς νά μήν ἀγοράσει τρόφιμα, γιατί εἶναι μιασμένα».
Ὁ πατριάρχης Εὐδόξιος εἶπε στόν ἅγιο Θεόδωρο, πού ἐμφανίσθηκε στόν ξύπνιο του, ὄχι στό ὄνειρό του: «Καλά, θά τούς πῶ νά μήν ἀγοράσουν. Τί θά φᾶνε, ὅμως, ἀφοῦ ἡ ἀγορά εἶναι ἄδεια;». Καί τοῦ εἶπε ἐπί λέξει ὁ ἅγιος Θεόδωρος: «Νά τούς ἑτοιμάσεις κόλλυβα». «Καί τί εἶναι τά κόλλυβα;».
Πόντιος ὁ ἅγιος Θεόδωρος τοῦ ἀπαντᾶ: «Βρασμένο σιτάρι. Ἔτσι ἐμεῖς λέμε στόν Πόντο τό βρασμένο σιτάρι· τό λέμε Κόλλυβα».
Ὁ πατριάρχης Εὐδόξιος ἔκανε ὅπως τοῦ εἶπε ὁ ἅγιος Θεόδωρος ὁ Τήρων ὁ μεγαλομάρτυς· καί οἱ χριστιανοί ὑπάκουοι καί πειθαρχικοί δέν βγῆκαν στήν ἀγορά. Ἔτσι ἡ ἐπιχείρηση τοῦ Ἰουλιανοῦ ἀπέβη εἰς μάτην καί οἱ χριστιανοί ἐτήρησαν αὐτή τήν πρώτη ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν, ὅπως τήν τηροῦμε καί ἐμεῖς τώρα, ἐν νηστείᾳ καί ἐν καθαρότητι.
Ἄς παρακαλέσουμε τόν Θεό, νά ἀναδεικνύει νέους μεγαλομάρτυρες Ἀγίους, οἱ ὁποῖοι θά μᾶς προφυλάσσουν καί θά μᾶς καθοδηγοῦν. Ἀμήν.

---------------------------------------
Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς
Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός

 

Η ΑΓΙΑ ΚΥΡΑΝΝΑ: Η ΗΡΩΙΚΗ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Η χορεία των Νεομαρτύρων λαμπρύνει και αυτή με το δικό της τρόπο το αγιολόγιο τη Εκκλησίας μας. Χιλιάδες άνδρες και γυναίκες, γέροντες, νέοι, ακόμα και μικρά έδωσαν την ομολογία της πίστεώς τους στο Χριστό και την επισφράγισαν με το αίμα τους και τη ζωή τους.

      Η αγία Νεομάρτυς Κυράννα είναι μια από αυτούς. Έζησε σε χρόνους χαλεπούς για την Εκκλησία και το Γένος μας, στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας, όπου οι βάρβαροι ασιάτες ασκούσαν εξουσία ζωής και θανάτου στους υποδούλους Χριστιανούς και εφάρμοζαν το «νόμο της σπάθας»! Γεννήθηκε στην Αβυσσάκα της Θεσσαλονίκης, τη σημερινή Όσσα Λαγκαδά. Είχε προικιστεί από το Θεό με θαυμαστή εξωτερική ομορφιά και σπάνιο ψυχικό μεγαλείο. Διακρίνονταν από όλα τα άλλα κορίτσια του χωριού για τη σεμνότητά της και την σωφροσύνη της.

     Όλοι την αγαπούσαν και τη σέβονταν, εκτός από το μισόκαλο διάβολο, ο οποίος φθόνησε την αγνότητά της. Επειδή δε μπόρεσε να παρασύρει την ίδια σε αισχρούς λογισμούς και αμαρτωλές επιλογές, έγειρε σε κάποιο τοπικό τούρκο διοικητή αστυνομικού τμήματος και εισπράκτορα των φόρων, γενίτσαρο, σφοδρό ερωτικό πάθος για τη σεμνή και όμορφη Χριστιανή νέα. Προσπαθούσε με διάφορες κολακείες να την κατακτήσει. Τις έταζε χρήματα, κοσμήματα, φορέματα και αξιώματα, χωρίς αποτέλεσμα. Μεταχειρίστηκε κατόπιν απειλές για σκληρά και απάνθρωπα βασανιστήρια, ακόμα και το θάνατο, μα εκείνη έμεινε αμετάπειστη και απωθούσε τον έκφυλο τούρκο.

     Όσο η Κυράννα αρνιόταν τις ανήθικες προτάσεις του γενίτσαρου, τόσο μεγάλωνε το αμαρτωλό του πάθος για εκείνη. Απογοητευμένος όμως από την άρνηση της κόρης, γεννήθηκε μέσα του φοβερό μίσος για εκείνη, το οποίο έφτανε ως την καταστροφή της. Έβαλε άλλους γενίτσαρους, την οποία συνέλαβαν και την οδήγησαν στη Θεσσαλονίκη να δικαστεί, ότι δήθεν αθέτησε την υπόσχεσή της να τον παντρευτεί και να αλλαξοπιστήσει. Την ακολούθησαν και οι γονείς της με δάκρυα και προσευχές για το άδικο πάθος του παιδιού τους. Οι ανακριτές την μεταχειρίστηκαν κατ’ αρχήν με την προσφιλή τους τακτική, των κολακειών και κατόπιν τις φοβέρες και τις απειλές. Όμως η Κυράννα έμεινε ηρωικά τολμηρή και ατάραχη μπροστά τους. Ομολόγησε με θάρρος πως είναι Χριστιανή, ότι έχει ως νυμφίο της το Χριστό, στον οποίο ανήκει το σώμα και η ψυχή της. Για την αγάπη Του ήταν διατεθειμένη να χύσει το αίμα της και να δώσει τη ζωή της. Πως οι κολακείες τους, πολλώ δε μάλλον τα βασανιστήρια, δε θα στέκονταν εμπόδιο για την αγάπη της για το Χριστό, τον αληθινό Θεό. Μετά τη θαρραλέα ομολογία της σώπασε έσκυψε το κεφάλι της και με σεμνότητα  άρχισε να προσεύχεται νοερά στον Κύριο, να την ενδυναμώσει στη μεγάλη δοκιμασία που πρόσμενε.

      Οι τούρκοι ανακριτές βλέποντας τον ηρωισμό και την αμετακίνητη γνώμη της, ένοιωσαν ντροπιασμένοι και έγιναν θηρία από το θυμό τους. Την έριξαν στο πιο σκοτεινό και υγρό κελί της φυλακής. Ο ερωτύλος γενίτσαρος έλαβε την άδεια από τον διευθυντή της φυλακής να μπαίνει ότι ώρα ήθελε στο κελί της για να τη βασανίζει. Μαζί του έμπαιναν και άλλοι γενίτσαροι, οι οποίοι ξεσπούσαν επάνω της με ιδιαίτερη αγριότητα. Την έδερναν, την κλωτσούσαν, την κρεμούσαν από τα πλούσια μαλλιά της για ώρες στο ταβάνι του κελιού, μέχρι λιποθυμίας. Το βράδυ ο δεσμοφύλακας την κρεμούσε από τις μασχάλες όλη τη νύχτα, στο χειμωνιάτικο κρύο ώστε να μη μπορεί να κοιμηθεί. Όμως εκείνη, όχι μόνο υπέμεινε, με πρωτοφανή καρτερία το μαρτύριο, αλλά φαινόταν να το αντιμετωπίζει με χαρά και ικανοποίηση για χάρη του Χριστού!

       Αλλά στην ίδια φυλακή υπήρχαν και άλλοι κρατούμενοι Χριστιανοί, άνδρες και γυναίκες, και μαζί τους και κάποιες τουρκάλες, οι οποίοι έβλεπαν το μαρτύριο της Κυράννας και ήλεγξαν τον απάνθρωπο δεσμοφύλακα, ότι δε φοβάται το Θεό και βασανίζει μια αθώα. Αλλά εκείνος έγινε αγριότερος και τα βασανιστήρια συνεχίστηκαν για μια εβδομάδα.

      Την επομένη ημέρα ο δεσμοφύλακας έγινε πιο επιθετικός και άγριος. Άρπαξε την Κυράννα, την κρέμασε με αλυσίδες και άρχισε να τη χτυπά αλύπητα με μια σανίδα. Οι άλλοι φυλακισμένοι άρχισαν να φωνάζουν και να διαμαρτύρονται, μαζί τους και οι τουρκάλες κρατούμενες. Ο δεσμοφύλακας άρχισε να τρέμει ολόκληρος και έπεσε στο έδαφος μπρούμυτα να κλαίει γοερά.

      Όμως την ίδια στιγμή η αγία ξεψύχησε, παραδίδοντας την ψυχή της στο Χριστό, τον Οποίο τόσο αγάπησε και Του χάρισε τη ζωή της, όπως ήταν κρεμασμένη, χωρίς να το καταλάβει κανείς.  Σιμά τα χαράματα ένα εκτυφλωτικό φως κατέβηκε από τη στέγη της φυλακής και έλουσε το σώμα της αγίας, φωτίζοντας όλη τη φυλακή. Οι φυλακισμένοι ξύπνησαν έντρομοι και άρχισαν να φωνάζουν και να προσεύχονται! Οι τουρκάλες και κάποιοι Εβραίοι κρατούμενοι φώναζαν πως «το κρίμα της φτωχής Ρωμιάς θα μας κάψει»! έφτασε και ο δεσμοφύλακας, ο οποίος τρέμοντας κατέβασε το σώμα της από την κρεμάλα και διαπίστωσε το θάνατό της. Το φως άρχισε να ελαττώνεται και μια υπερκόσμια ευωδία πλημμύρησε τη φυλακή. Ο φύλακας σκέπασε το τίμιο λείψανο με σεβασμό και δόξασε το Θεό, που τον αξίωσε να δει τέτοια θαυμαστά γεγονότα. Προφανώς μετάνιωσε και έγινε Χριστιανός, πιθανότατα «κρυπτοχριστιανός».

       Όταν ξημέρωσε διαδόθηκε σε όλη τη Θεσσαλονίκη η τελείωση της αγίας και η έκλαμψη του θαυμαστού φωτός.  Οι τούρκοι ένιωσαν ντροπιασμένοι και έδωσαν την άδεια στους Ρωμιούς να παραλάβουν το σώμα της αγίας και να το ενταφιάσουν με τις δικές τους συνήθειες. Το έθαψαν έξω από τη Θεσσαλονίκη, αφού μοίρασαν για ευλογία και αγιασμό, σε τεμάχια, τα ματωμένα ενδύματά της. Ήταν 28 Φεβρουαρίου του 1751. Την ημέρα αυτή η Εκκλησία μας τιμά την ιερή της μνήμη. Ιδού λοιπόν και ο ηρωισμός των αγίων γυναικών της Εκκλησίας μας, εφάμιλλος των αγίων ανδρών!     

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Κυριακή Α΄Νηστειών -Μια ματιά στο Συνοδικό της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου

 

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Κυριακή Α΄Νηστειών -Μια ματιά στο Συνοδικό της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου

 

ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΟΔΙΚΟ

ΤΗΣ Ζ΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ»

  [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 3-3-1996] (Β 331)

    Σήμερα, αγαπητοί μου, πρώτη Κυριακή των Νηστειών, η Εκκλησία μας γιορτάζει την ορθοδοξότητά της. Κατόπιν πολλών κόπων και αγώνων. Γι΄αυτό και την Κυριακή αυτή, την ονόμασε Κυριακή της Ορθοδοξίας. Βέβαια όλαι αι Σύνοδοι συνέβαλαν εις την Ορθοδοξίαν. Όμως κατ’ εξοχήν προβάλλεται η 7^η Οικουμενική Σύνοδος, που έλαβε χώρα στη Νίκαια της Μικράς Ασίας, απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, το 787, μετά Χριστόν φυσικά, από 24 Σεπτεμβρίου έως 13 Οκτωβρίου.

     Το Συναξάριον της ημέρας μάς πληροφορεί: «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Κυριακῇ πρώτῃ τῶν Νηστειῶν, ἀνάμνησιν ποιούμεθα τῆς ἀναστηλώσεως τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν Εἰκόνων, γενομένης παρὰ τῶν ἀειμνήστων Αὐτοκρατόρων Κωνσταντινουπόλεως, Μιχαὴλ καὶ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Θεοδώρας, ἐπὶ τῆς Πατριαρχείας τοῦ ἁγίου καὶ Ὁμολογητοῦ Μεθοδίου».

      Όμως, εκτός του κυρίου θέματος, που ήταν η προσκύνησις ή μη, των αγίων εικόνων, γιατί αυτό ήταν το κύριο θέμα της 7^ης Οικουμενικής Συνόδου και μάλιστα της εικόνος του Ιησού Χριστού, διότι εκεί ήταν το επίμαχο θέμα: «Δυνάμεθα να εικονίσουμε το πρόσωπο του Χριστού;» Απάντησις πολύ απλή. Εφόσον έγινε άνθρωπος… Ο Θεός δεν εικονίζεται. Είναι ανεικόνιστος. Αλλά εφόσον ο Υιός έγινε άνθρωπος, εικονίζεται. Εθεσπίσθησαν λοιπόν εκτός από το κύριο αυτό θέμα, και άλλοι κανόνες της Εκκλησίας μας, βεβαίως εξαιρετικής σημασίας. Και τούτο γιατί προσεβλήθησαν, κατά καιρούς, κάποιες ευαγγελικές θέσεις, από μία κακή ερμηνεία. Εξάλλου, η παρερμηνεία της Αγίας Γραφής είναι εκείνη η οποία εισάγει την αίρεσιν.

      Βέβαια, τα ιερά κείμενα πρέπει να κατανοηθούν. Και κατανοούνται βεβαίως με την ερμηνείαν. Αν η ερμηνεία είναι στηριγμένη στον ορθολογισμό, τότε έχομε την αίρεση. Τι είναι αίρεσις; Η λογική ερμηνεία του δόγματος. Αυτό λέγεται αίρεσις. Ο ορισμός. Η ερμηνεία πρέπει να στηρίζεται εις την αποκάλυψιν. Και βέβαια με τον φωτισμό πάντοτε του Αγίου Πνεύματος.

     Και αυτό έχει γίνει και γίνεται με το Συνοδικόν Σύστημα. Όλη η Εκκλησία θα συγκεντρωθεί με τους αντιπροσώπους της, που είναι οι Επίσκοποι, αλλά όπως και μεμονωμένα από Πατέρες -μπορεί να έχουμε και εκεί την αλήθειαν- που έμειναν πιστοί και στο γράμμα και στο πνεύμα της Γραφής. Όπως έχομε Κανόνες, φερειπείν, του Μεγάλου Αθανασίου, έχομε Κανόνες του Μεγάλου Βασιλείου. Αν θέλετε, για την ακρίβειαν είχαν κανονίσει κάποια θέματα της εποχής των. Φερειπείν ο Μεγάλος Βασίλειος τα «περί μοναχισμού»· που αυτά επεκυρώθησαν από Οικουμενικάς Συνόδους. Δεν έμειναν μόνο μία ατομική, προσωπική υπόθεση. Γι΄αυτό η Εκκλησία δέχεται ως γνησίους ερμηνευτάς, τους αγίους Πατέρας και τα συμπεράσματα των Συνόδων, Οικουμενικών ή τοπικών, θεόπνευστα και ισόκυρα, ιδίου κύρους, ίσου κύρους με την Αγία Γραφήν. Διότι τι είναι εκείνα τα οποία ηρμήνευσαν; Η Αγία Γραφή. Μόνο που την πλαταίνουν, για να κατανοηθεί, αλλά και να δοθεί το σωστό στίγμα, που είναι το πνεύμα του γράμματος. Εξάλλου αν το θέλετε, αυτή είναι η λεγομένη Ιερά Παράδοσις. Δηλαδή η ορθή ερμηνεία της Αγίας Γραφής. Και είναι βεβαίως κυριότατα έγγραφη. Είναι γραμμένη η Παράδοση της Εκκλησίας.

     Και αν θέλετε τώρα, επανερχόμενοι εις την 7^η Οικουμενικήν Σύνοδο, σημειώνουμε ότι εκτός από τους Κανόνες που αφορούν στη σημασία της εικόνος, εθέσπισαν κι άλλους κανόνες, σπουδαίας αξίας και σημασίας, όπως θα δείτε στη συνέχεια, με την ευκαιρία της συγκροτήσεως αυτής της Συνόδου. Διότι κατά καιρούς, μην ξεχνάτε, διότι η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος που έγινε εις την Κωνσταντινούπολη στη Νίκαια της Μικράς Ασίας, στην Κωνσταντινούπολη, έγινε το 325, αρχές 4^ου αιώνος και η 7^η Οικουμενική Σύνοδος έγινε το 787, τέλη 8^ου αιώνος. Έχομε λοιπόν ένα μακρύ χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου ανεφύησαν διάφορα θέματα, προβλήματα, προσβολές εκ μέρους των εχθρών της Εκκλησίας, με ερμηνείες κακότεχνες, κακοήθεις και δαιμονικές και έτσι η Εκκλησία καθ’ όλο αυτής το μήκος, όποτε συνεκροτείτο σε Σύνοδο, επελαμβάνετο κι αυτών των θεμάτων.

    Έτσι, μπορούμε κάτι να αναφέρουμε, επιτρέψατε, για να ξεφύγουμε λίγο από το καθιερωμένο θέμα της εικόνος. Για να δούμε τι υπήρξε και τι άλλο υπήρξε η 7^η Οικουμενική Σύνοδος. Θα σας διαβάσω ένα σημείον. Θα σας πω το κείμενον. Θα το εξηγήσουμε:

    «Τοῖς τὴν ὕλην ἄναρχον καὶ τὰς ἰδέας ἢ συνάναρχον τῷ δημιουργῷ πάντων καὶ Θεῷ δογματίζουσι (εννοείται οι αιρετικοί δογματίζουσιν), καὶ ὅτι περ οὐρανὸς καὶ γῆ καὶ τὰ λοιπὰ τῶν κτισμάτων ἀΐδιά τε εἰσὶ καὶ ἄναρχα καὶ διαμένουσιν ἀναλλοίωτα, καὶ ἀντινομοθετοῦσι τῷ εἰπόντι· -έρχονται σε αντίθεση με Εκείνον που είπε:- «ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσι» καὶ ἀπὸ γῆς κενοφωνοῦσι («κενοφωνώ»-το κε με έψιλον-που θα πει: βγάζω κούφιες, άδειες φωνές, δηλαδή λέγουν κενά λόγια. Η αίρεσις τι είναι; Ένας κενός -το κε με έψιλον πάντοτε- κούφιος λόγος, χωρίς δηλαδή την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος, από γης, αυτό θα πει, χωρίς την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος, αλλά υλιστικά, σαρκικά ομιλούντες) καὶ τὴν θείαν ἀρὰν ἐπὶ τὰς ἑαυτῶν ἄγουσι κεφαλάς, ἀνάθεμα -και επισωρεύουν στο κεφάλι τους την κατάρα. Ανάθεμα, έξω, μακριά-».

     Αυτή η θέσις, αγαπητοί, είναι εξαιρετικά σπουδαία. Πρέπει να σας πω ότι εδώ έχομε μία θέσιν βασικά πλατωνικήν, γενικότερα δε φιλοσοφικήν. Είναι η άναρχος ύλη των φιλοσόφων. Μη νομίσετε δε ότι αυτά που θα πούμε και παρακάτω και τώρα ότι θα ήταν πράγματα τα οποία δεν θα μας ενδιέφεραν, θα είχαν απλώς μουσειακήν αξίαν, ιστορικήν αξίαν. Όχι. Πάρτε ένα σύγχρονο λεξικό, φερειπείν «Το μικρό φιλοσοφικό λεξικό» του Ρόζενταλ, είναι υλιστικόν, θα δείτε μέσα εκεί, πηγαίνετε στο λήμμα «ύλη» και θα δείτε τι γράφει. Τι; Αυτά τα οποία λέει εδώ η Σύνοδος. Εκείνο που έλεγαν και οι παλαιοί φιλόσοφοι. Ότι «η ύλη είναι άναρχος. Υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει. Χωρίς αρχή και χωρίς τέλος». Το προσέξατε;

     Ή ακόμη ότι «η ύλη είναι συνάναρχος με τον Δημιουργόν. Άναρχος ο Δημιουργός, ο Θεός, άναρχος και η ύλη. Συνεπώς δύο ξεχωριστά πράγματα. Άλλο ο Δημιουργός -θα δείτε τώρα τι είναι αυτός ο Δημιουργός- και άλλο πράγμα είναι το σύμπαν, η ύλη, ή οι ιδέες». Εδώ που λέει «καί τάς ἰδέας» πρόκειται περί των ιδεών του Πλάτωνος. Ποιος δεν έχει ακούσει για τις ιδέες του Πλάτωνος; Τι ήσαν οι «ιδέες» του Πλάτωνος; Τρία σημεία. «Εδώ είναι ο Θεός. Προσέξτε, είναι επίκαιρα θέματα αυτά. Πάντοτε επίκαιρα. Εδώ είναι ο Θεός. Εδώ είναι η άναρχος ύλη, την οποία δεν εδημιούργησε ο Θεός, απλώς είναι συνάναρχος με τον Δημιουργόν και εδώ σε ένα τρίτο σημείο είναι οι ιδέες. Οι ιδέες είναι τα πρότυπα των όντων. Τα πρότυπα των όντων. Δηλαδή τι υπάρχει μέσα στη φύσιν; Το λουλουδάκι; Το κρινάκι; Έχει το πρότυπό του, την ιδέα του, στον ουρανό. Πού είναι οι ιδέες; Στον ουρανό! Ο άνθρωπος; Ο άνθρωπος  έχει το πρότυπό του στον ουρανό! Ο σκύλος; Έχει το πρότυπό του στον ουρανό. Ο σκύλος; Έχει το πρότυπό του στον ουρανό». Αυτά τα πρότυπα, στη γλώσσα του Πλάτωνος λέγονται ιδέες.

    Τι κάνει λοιπόν τώρα ο Θεός; «Ο Θεός αντιγράφει τις ιδέες και φτιάχνει τα όντα στη φύση. Εκ της υπαρχούσης ύλης! Αλλά τι κάνει τότε ο Θεός; Δεν είναι Δημιουργός εκ του μη όντος. Αλλά είναι… ούτε καν Δημιουργός. Αλλά είναι απλώς διακοσμητής...». Να το καταλάβετε. Πηγαίνω στην αγορά και αγοράζω ζωγραφικούς πίνακες, έπιπλα, μπιμπελό, ό,τι θέλετε. Τα φέρνω από την αγορά. Δεν τα έφτιαξα εγώ. Και στολίζω το σπίτι μου. Κατά τον Πλάτωνα, ο Θεός δεν είναι Δημιουργός. Είναι διακοσμητής.

    Ακόμα, βλέπομε εδώ να αναφέρεται η αϊδιότης της ύλης. Αλλά και το αμετάβλητο της ύλης. Όλα αυτά, σας είπα, θεωρίες Πλατωνικές. Τι θα πει αϊδιότης; Είναι εκείνο που δεν έχει αρχή, ούτε τέλος. Τι θα πει αιώνιον; Αυτό που έχει αρχή, αλλά δεν έχει τέλος. Ο άνθρωπος είναι αιώνιος. Με την έννοια «ἔσχεν ἀρχήν», αλλά δεν θα έχει τέλος. Ο Θεός δεν είναι αιώνιος. Καταχρηστικώς, θα μου το πείτε αυτό, πάμπολλες φορές χρησιμοποιείται η λέξις αιώνιος, και στις ευχές της Εκκλησίας μας κτλ… Καταχρηστικώς χρησιμοποιείται η λέξις αιώνιος. Ο Θεός είναι αΐδιος. Χωρίς αρχήν και χωρίς τέλος.

     Ο πλατωνισμός, πρέπει να σας πω, ότι ταλαιπώρησε την Εκκλησία. Θα έλεγα εκείνο που είπαν κάποτε στην αρχαιότητα: «Φίλος ὁ Πλάτων, φιλτάτη ἡ ἀλήθεια». Όσοι πήγαμε λίγο στο σχολειό και κάναμε κάποια έργα του Πλάτωνος, μας έμεινε συμπαθέστατος και θαυμάσιος ο Πλάτων. Έτερον εκάτερον. Είναι προ Χριστού. Είναι προ Χριστού. Κι εκείνα που είπε, πάλι καλά. Διότι δεν είχε το φως του Ευαγγελίου. Τώρα ο Χριστιανός δεν χρειάζεται παρά μόνον τη γλώσσα, αν το θέλετε, τη γλώσσα. Εξάλλου, υπάρχει ένα σημείο… που να σας τα πω όλα, το λέει στην 7^η Οικουμενική Σύνοδο: Μπορούμε μόνο τη γλώσσα να χρησιμοποιούμε,τα σχήματα, όχι όμως το περιεχόμενον της φιλοσοφίας. Φίλος λοιπόν ο Πλάτων· φιλτάτη η αλήθεια. Και ποια είναι η φιλτάτη αλήθεια; Το Ευαγγέλιον. Έτσι, ταλαιπώρησε την Εκκλησία ο Πλατωνισμός, πώς; Γιατί πολλοί Χριστιανοί ασχολήθηκαν με τον Πλάτωνα και εισήγαγαν ιδέες μέσα εις το δόγμα της πίστεως. Αυτούς όλους τους κατεδίκασε ή καλύτερα, η Εκκλησία, μάλιστα ιδιαιτέρως η 7^η Οικουμενική Σύνοδος, για να είμαι ακριβέστερος, επανέλαβε την καταδίκην, κατεδίκασε τις πλατωνικές θεωρίες εις το πρόσωπον του αγαπητού Ωριγένους. Τι κρίμα! Θαυμάσιος ο Ωριγένης. Παρεσύρθη.

      Η απάντησις αν η ύλη, ο κόσμος είναι άνευ αρχής, απαντούμε: Από τον πρώτο στίχο της Αγίας Γραφής: «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν». Έτσι αρχίζει η Αγία Γραφή. Εκείνο το «ἐν ἀρχῇ» είναι το θεμέλιον του χρόνου· που ύλη και χρόνος τίθενται μαζί. Δεν δύναται να εννοηθεί ο χώρος, που συνίσταται από την ύλη, δεν δύναται να εννοηθεί ο χώρος χωρίς τον χρόνον. Οι μεταβολές της ύλης, αν το θέλετε, και σε στατικές καταστάσεις, μήπως ένα άτομο της ύλης δεν είναι σε φαινομενικώς, στατικήν κατάστασιν; Κάθε άλλο παρά στατικήν κατάστασιν είναι ένα άτομο της ύλης. Είναι σε κατάσταση δυναμικοτάτη. Δυναμικοτάτη… Τι πεδία υπάρχουν εκεί ανάμεσα στον πυρήνα και στο ηλεκτρόνιο, τι… ο Θεός ξέρει. Κι εκείνα τα οποία βρίσκομε και ανακαλύπτομε στα εργαστήριά μας.

    Λοιπόν, αγαπητοί, χώρος και χρόνος θεμελιώθηκαν μαζί. Άρα λοιπόν η Δημιουργία είναι ένχρονος. Δεν είναι άναρχος. Ιδού η αλήθεια. «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν.». Τι ρήμα βάζει; «Ἐποίησεν». Ο Θεός είναι άκτιστος. Ο κόσμος είναι κτιστός. Αυτόματα λοιπόν είναι κάτω από τον Θεό η Δημιουργία. Ο Θεός άκτιστος, η Δημιουργία κτιστή. Αυτή είναι η απάντηση της Εκκλησίας.

    Άλλο σημείο: «Τοῖς λέγουσιν ὅτι ἐν τῇ τελευταίᾳ καὶ κοινῇ ἀναστάσει - και είναι μάλιστα αυτή η θέσις όμορφη, που είχαμε σήμερα και ένα μνημόσυνο και δίνει μία απάντηση, προσέξατέ το-· Τοῖς λέγουσιν -για ΄κείνους που λένε- ὅτι ἐν τῇ τελευταίᾳ καὶ κοινῇ ἀναστάσει -όταν θα αναστηθούμε όλοι, η κοινή ανάστασις, όλοι θα αναστηθούμε, από τον Αδάμ και την Εύα, μέχρι τον τελευταίο που θα έχει πεθάνει, εκείνοι που θα ζουν, απλώς θα αλλαχθούν, δεν θα περάσουν από τον θάνατον- μεθ’ ἑτέρων σωμάτων οἱ ἄνθρωποι ἀναστήσονται καὶ κριθήσονται, καὶ οὐχὶ μεθ’ ὧν κατὰ τὸν παρόντα βίον ἐπολιτεύσαντο, ἅτε τούτων φθειρομένων καὶ ἀπολλυμένων». Τι λένε; «Λέγουσιν». Τι λένε; Ότι «με άλλα σώματα», λέει, «θα αναστηθούν. Γιατί αυτά είναι φθειρόμενα καὶ ἀπολλύμενα. Θα αναστηθούν λοιπόν με κάποια άλλα σώματα». Κι εδώ λέει: «Ἀνάθεμα». Θα το δούμε λίγο πιο κάτω το «ανάθεμα». Θα το αναλύσουμε και αυτό λιγάκι. Ότι δηλαδή δεν είναι δεκτό αυτό το οποίο λέγουν οι αιρετικοί.

     Δεν θα πάρουμε άλλα σώματα. Θα είναι τα ίδια σώματα· τα οποία θα ανακαινισθούν. Αλλά τα ίδια. Λέει ο Απόστολος Παύλος στην προς Κορινθίους επιστολή… τι να επιστρατεύσω; Ολόκληρη η Αγία Γραφή είναι γεμάτη. Ιδίως η Καινή Διαθήκη. Και η Παλαιά Διαθήκη. Και η Παλαιά. «Δεῖ γὰρ τὸ φθαρτὸν τοῦτο (διότι πρέπει το θνητόν. Ποιο; Αυτό. Τούτο. Το δείχνει. Τούτο. Τούτο. Τούτο. Όχι κάποιο άλλο σώμα) ἐνδύσεσθαι ἀφθαρσίαν, καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσεται ἀθανασίαν». Αυτό το σώμα θα ντυθεί- ακούτε το ρήμα- ἐνδύσεσθαι, θα ντυθεί, λέει, και την αφθαρσίαν και την αθανασίαν. Αυτό το ίδιο.

     Ακόμη λέει ο Απόστολος Παύλος στην Β΄ προς Κορινθίους επιστολή του -το πρώτο που σας είπα είναι στην Α΄προς Κορινθίους. Ολόκληρο κεφάλαιο, το 15^ο κεφάλαιο αναφέρεται στα θέματα αυτά από τον Απόστολο Παύλο. «Τοὺς γὰρ πάντας ἡμᾶς φανερωθῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ -όλοι θα σταθούμε στο βήμα του Χριστού, αφού αναστηθούμε- ἵνα κομίσηται ἕκαστος –για να πάρει ο καθένας- τὰ διὰ τοῦ σώματος  πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε κακόν». Για να πάρει την απολαβή του. Με το σώμα του. Αυτό που έζησε. Και με το οποίον πραγμάτωσε, είτε το αγαθόν, είτε το κακόν. Λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων: «Στάθηκες αγνός; Θα πάρεις την αμοιβή σου. Στάθηκες πόρνος; Θα πάρεις την καταδίκη σου». Γι΄αυτό λέει στην Α΄ προς Κορινθίους ότι: «Πᾶν ἁμάρτημα ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν», λέει ο απόστολος Παύλος, «ὁ δὲ πορνεύων εἰς τὸ ἴδιον σῶμα ἁμαρτάνει».  Και συνεπώς, λέγει, ὁ δὲ Κύριος –ο Θεός Πατήρ, δηλαδή- ἤγειρε τον Υἰόν καὶ ἡμᾶς ἐξεγερεῖ διὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ». «Καὶ ἡμᾶς»: ώστε θα μείνει η ουλή ανεξάλειπτος πάσης αμαρτίας επί του σώματος και δη της ανηθικότητος. Η ουλή αυτή μόνον έναν τρόπο έχει να εξαφανιστεί. Με τη μετάνοια και την εξομολόγηση. Πέρασες στην άλλη ζωή; Τελείωσε. Θα αναστηθεί το σώμα σου με τις ουλές της αμαρτίας. Και συνεπώς θα κριθείς ακατάλληλος για την βασιλείαν του Θεού.

     Αγαπητοί μου είναι κάτι καταπληκτικό πράγμα. Εδώ λοιπόν τι θέλει να μας πει; Θέλει να μας πει ότι τα πράγματα έτσι έχουν. Δεν θα είναι κάποιο άλλο σώμα, αλλά θα είναι ένα, θα είναι το ίδιο που θα γίνει καινούριο, άφθαρτο και αθάνατον. Μάλιστα αγανακτεί ο απόστολος Παύλος με τους Κορινθίους που πίστευαν… να, κάτι τέτοια αιρετικά και λέγει, τους γράφει: «Ἀγνωσίαν γὰρ Θεοῦ τινες ἔχουσι· πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω». Μερικοί έχουν αγνωσίαν Θεού. Αγνοούν τη δύναμη του Θεού. Τι σας είπα προηγουμένως; Τι θα πει αίρεσις; Η λογική ερμηνεία του δόγματος. Εδώ με τη λογική τους λένε: «Πώς είναι δυνατόν, αυτό το σώμα που έγινε χώμα να αναστηθεί;». Είδατε; Κι αμέσως εισάγουν την θεωρίαν:  «Δεν είναι δυνατόν. Κάποιο άλλο σώμα θα είναι». Αμέσως μπαίνει η αίρεσις. Και τι λέει ο Απόστολος Παύλος; «Μερικοί», λέει, «από σας, έχουν αγνωσίαν Θεού. Αγνωσίαν σε τι; Δεν ξέρουν ποιος είναι ο Θεός, ούτε τη δύναμή Του. Και το λέγω για ντροπή σας», γράφει ο Παύλος στο 15^ο κεφάλαιο Α΄ Κορινθίους.

     Και κάτι ακόμα. Δυστυχώς πέρασε η ώρα. Τι άλλο να πει κανείς; «Τοῖς δεχομένοις ὅτι τε προΰπαρξίς ἐστι τῶν ψυχῶν, καὶ οὐκ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὰ πάντα ἐγένετο, καὶ παρήχθησαν, ὅτι τέλος ἐστὶ τῆς κολάσεως ἡ ἀποκατάστασις αὖθις τῆς κτίσεως, καὶ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Ἀνάθεμα!». Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι προϋπάρχουν οι ψυχές… - και αυτό πλατωνική θεωρία. «Αφού είπαμε ότι ο Θεός δεν είναι Δημιουργός. Κάπου οι ψυχές προϋπάρχουν, άναρχες και αυτές και αΐδιες. Παίρνει λοιπόν ο Θεός μία ψυχή, από κάποια… αποθήκη Του- ας μου επιτραπεί η έκφρασις- και την βάζει μέσα σε ένα σώμα… Παίρνει άλλη και την βάζει μέσα σε ένα άλλο σώμα…». Αυτό λέγεται προΰπαρξις των ψυχών. Είναι, αν θέλετε να το επεκτείνουμε, όπως και οι Ανατολικές θρησκείες, με μετεμψυχώσεις και δεν ξέρω τι και όλα αυτά τα παραμύθια, πραγματικά παραμύθια. «Και ότι δεν είναι εκ του μη όντος· ότι «καὶ οὐκ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὰ πάντα ἐγένετο, καὶ παρήχθησαν»· «ὅτι τέλος ἐστὶ τῆς κολάσεως…- δυστυχώς τρέχει ο χρόνος- ότι υπάρχει τέλος στη κόλαση. Η κόλαση τελειώνει». Και ο Ωριγένης το έλεγε αυτό. Πάλι λογική: «Είναι δυνατόν ο Θεός, ο αγαθός Θεός να βασανίζει - δεν βασανίζει ο Θεός, μόνοι τους διαλέγουν την κόλαση οι άνθρωποι - εις τους αιώνας των αιώνων; Χωρίς ποτέ λήξη; Είναι δυνατόν ποτέ;».

     Και μιλούν ακόμα για αποκατάσταση των πάντων. Θα πει «έχομε καινούρια πράγματα, καινούριους κόσμους και θα είναι οι κόσμοι αυτοί, όπως και οι προηγούμενοι». Πλατωνικές θέσεις, ξαναλέγω. Τα πάντα έγιναν εκ του μη όντος, δηλαδή εκ του μηδενός. Η κόλασις είναι αιώνιος. Διότι βρίσκομαι εκεί εις το 25^ο κεφάλαιο στον Ματθαίο, που λέγει: «Αυτοί θά ἀπέλθουν εἰς ζωήν αἰώνιον, οἱ δέ ἁμαρτωλοί  εἰς κόλασιν αἰώνιον». Εάν λοιπόν, στο ίδιο χωρίο, από τον αυτόν συγγραφέα χρησιμοποιείται η λέξις «αιώνιος» τότε, εάν η λέξις «αιώνιος» για την κόλασιν είχε σχετικόν χαρακτήρα, τότε θα πρέπει σχετικόν χαρακτήρα να έχει και η λέξις «αιώνιος» ως προς την βασιλείαν του Θεού. Αυτά είναι η αναίρεσις αυτών των αιρέσεων. Ανάθεμα λοιπόν και αυτοί.

    Αγαπητοί μου, η γνώσις των θέσεων, όσα αι επτά Οικουμενικαί Σύνοδοι, όπως και αι τοπικαί Σύνοδοι αποφαίνονται, παρέχουν σε μας την ορθόδοξη διδασκαλία. Γι’ αυτό οφείλομε να γνωρίζομε όλες αυτές τις θέσεις. Γιατί; Σήμερα οι ανατολικές θρησκείες έχουν εισβάλλει στην Ευρώπη -και στην Ελλάδα φυσικά- και στην Αμερική. Δηλαδή εις την Δύσιν. Και βλέπετε, ορθόδοξοι Χριστιανοί μας να παρασύρονται σε τέτοια καμώματα. Αιρετικά πέρα για πέρα. Και φιλοσοφικών διαστάσεων. Να γιατί πρέπει να ξέρουμε όλα αυτά. Να γιατί σας είπα προηγουμένως ότι είναι όλα αυτά επικαιρότατα. Όσοι έχετε, αν όχι το Πηδάλιον, που έχει μέσα ό,τι έχει από τας Συνόδους, τοπικάς και Οικουμενικάς, τουλάχιστον το Τριώδιον αν έχετε στο σπίτι σας, ανοίξτε, παρακαλώ, στην Κυριακή των Α΄ Νηστειών, εκεί στο Παράρτημα, ένα Παράρτημα έχει στη σημερινή Κυριακή με τίτλο: «Συνοδικόν της Αγίας και Οικουμενικής Ζ΄(7^ης) Συνόδου υπέρ της Ορθοδοξίας» και εκεί θα πάρετε μία μικρή γεύση. Κι εγώ από εκεί τα πήρα διά το πρόχειρον του πράγματος.

   Πρέπει ακόμα να αντιληφθούμε ότι στην αίρεση δεν υπάρχει ούτε το σωστόν ήθος, ούτε η σωστή πίστις, ούτε η σωστή λατρεία του Θεού και συνεπώς δεν υπάρχει η σωτηρία. Δεν υπάρχει η σωτηρία. Η αίρεσις είναι βλασφημία κατά του Θεού. Πώς θα με σώσει λοιπόν ο Θεός; Εάν κινούμαι στην αίρεση, στον χώρο της αιρέσεως; Γι΄αυτό και ο χαρακτηρισμός «ἀνάθεμα»· που θέλει να τονίσει ότι κάθε αιρετικός ή κάθε αίρεση είναι έξω από την Εκκλησία. Όπως και ο όρος «ἀφοριζέσθω». Κοινότατος όρος αυτό. Τι θα πει «ἀφοριζέσθω»; Ἀπό και ὀρίζω. Βγάζω από τα όρια. Αφορίζω. Και συνεπώς δεν ανήκει αυτός ή αυτή η θεωρία ή αυτή η θέσις ή αυτή η ερμηνεία δεν ανήκει στον χώρο της Εκκλησίας. Είναι έξω από τον χώρο της Εκκλησίας. Πίστευε ό,τι θέλεις, άνθρωπε. Αλλά δεν δύνασαι να λες ότι ανήκεις μέσα στην Εκκλησία. Είναι εκείνο που λέει ο απόστολος Παύλος: «Εἴ τις οὐ φιλεῖ τόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν - όποιος δεν αγαπά τον Κύριον Ιησούν Χριστόν- ἤτω ἀνάθεμα». Χώρια. Χώρια. Ανάθεμα λοιπόν σημαίνει κάτι που είναι ή οφείλει να είναι χωριστά ως κατηραμένον. Αυτό το «κατηραμένον» θα το βρείτε εις το βιβλίο το Λευιτικόν, στην Παλαιά Διαθήκη 7,26.

      Αγαπητοί. Ορθοδοξία σημαίνει γνησιότης ερμηνείας των θείων γραφών. Πρέπει όμως να συνοδεύεται και με την ορθοπραξία. Ορθώς να πράττομε. Όχι μόνον ορθώς να πιστεύομε. Αυτά τα δυο μας παρέχουν τη σωτηρία. Όσοι όμως εργάστηκαν είτε εις τας Συνόδους, είτε μες τους αιώνες για την Ορθοδοξία μας, όπως και κατ’ επανάληψιν σημειώνεται μέσα εις το Συνοδικόν, αιωνία η μνήμη.

               ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

    και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

              μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

 

• http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_667.mp3
• 
  
  
  

Η ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ.

 

Η ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ.

Η ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ.

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως- Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 25η Φεβρουαρίου 2026

Ήδη από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, η αγία μας Εκκλησία μας εισήγαγε σε μιά νέα περίοδο του εορτολογίου της, την περίοδο του Τριωδίου. Μας δίδει έτσι την αφορμή να στρέψουμε και πάλι την προσοχή μας προς το νόημα και το περιεχόμενό της και να προσεγγίσουμε κάποιες πτυχές της, που μπορούν να μας βοηθήσουν σε μιά βαθύτερη κατανόηση της σημασίας της στην πνευματική μας ζωή.

Είναι μια πένθιμη και κατανυκτική περίοδος που αρχίζει, όπως είναι γνωστό, από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και φθάνει μέχρι τον εσπερινό του Μεγάλου Σαββάτου. Αυτήν διαδέχεται κατόπιν η χαρμόσυνη περίοδος του Πεντηκοσταρίου, που αρχίζει από την Κυριακή του Πάσχα και φθάνει μέχρι την Κυριακή των αγίων Πάντων. Είναι περίοδος εντονωτέρου πνευματικού αγώνος, στην οποία η Εκκλησία, με τα τροπάρια, τους ύμνους, τα αναγνώσματα, τις κατανυκτικές Προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες, με την  νηστεία και με την όλη κατάλληλη ατμόσφαιρα των ημερών αυτών μας καλεί σε μιά ακριβέστερη και βαθύτερη βίωση του μυστηρίου της μετανοίας, μας καλεί να παλαίψουμε και να σταυρώσουμε τα πάθη και τον παλαιόν άνθρωπον, που φέρουμε μέσα μας, έτσι ώστε συσταυρωμένοι και συναναστημένοι με τον Χριστό, να εορτάσουμε τα άγια Πάθη και την Ανάστασή του.

 Βέβαια αυτό δεν σημαίνει, ότι μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής μπορούμε να χαλαρώσουμε τον πνευματικό αγώνα και να ικανοποιούμε τα πάθη, αλλά οφείλουμε πάντοτε να αγωνιζόμαστε με την ίδια ένταση, ή μάλλον με διαρκώς αυξανόμενη ένταση, σαν να ήταν όλη η ζωή μας ένα διαρκές και ισόβιο Τριώδιο. Αν μελετήσουμε τους βίους των αγίων, θα δούμε, ότι η ζωή τους ήταν ένας ακατάπαυστος αγώνας προς τα πάθη, μιά ισόβια κατάσταση νηστείας, μιά σταυροαναστάσιμη πορεία χαρμολύπης προς την Βασιλεία των Ουρανών. Επειδή ίδιον χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανθρωπίνης φύσεως είναι το τρεπτόν και μεταβαλλόμενον, το γεγονός, δηλαδή, ότι ο άνθρωπος παρουσιάζει διακυμάνσεις και αυξομειώσεις στην πνευματική του ζωή και, σήμερα μεν είναι δυνατόν να έχει ζήλο και προθυμία, αύριο όμως να περιπέση σε κατάσταση αμελείας και ραθυμίας, πιεζόμενος και επηρεαζόμενος από την «ευπερίστατη αμαρτία», που κυριαρχεί γύρω του, γι’ αυτό καθιέρωσαν οι άγιοι Πατέρες, με πολλή σοφία και σύνεση, την ευλογημένη αυτή περίοδο, ώστε να αποτελέση όχι μόνον στάδιο προετοιμασίας για τον εορτασμό του Πάσχα, αλλά και τρόπον τινά, εγερτήριον σάλπισμα, αφορμή ανανήψεως και ανανεώσεως του πνευματικού αγώνος.

Πήρε το όνομα «Τριώδιον» από το ομώνυμο λειτουργικό βιβλίο, το οποίο χρησι-μοποιεί κατά την περίοδο αυτή, επειδή οι κανόνες των καθημερινών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που υπάρχουν στο βιβλίο αυτό, έχουν μόνο τρεις ωδές. Χωρίζεται σε τρία μέρη: Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει τις τρείς πρώτες εβδομάδες, μέχρι την Κυριακή της Τυρινής. Έχει προκαταρκτικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στο να μας προετοιμάσει σε μια σταδιακή είσοδο στη νηστεία, που επακολουθεί στη συνέχεια. Το δεύτερο μέρος αρχίζει από την  Καθαρά Δευτέρα και φθάνει μέχρι την Κυριακή των Βαΐων. Κυρίαρχο γνώρισμά του είναι ο αγώνας προς τα πάθη με την βοήθεια της νηστείας υπό την διπλή της μορφή: Νηστεία των τροφών και νηστεία των παθών. Τέλος το τρίτο περιλαμβάνει την Μεγάλη Εβδομάδα, που είναι η τελική κατάληξη, η αποκορύφωση του Τριωδίου, όπου συμπορευόμαστε  μαζί με τον Χριστό προς το άγιον Πάθος και βιώνουμε την λαμπροφόρο Ανάσταση ως ένα προσωπικό γεγονός.

Η όλη δομή του Τριωδίου συνιστά και συγκροτεί μία κλίμακα, μία ανοδική πο-ρεία, που ανεβάζει τον πιστό από την κάθαρση στον φωτισμό και από τον φωτισμό στη θέωση, από την  γη στον ουρανό. Με την πρώτη βαθμίδα της εισάγει τον πιστό στην ταπείνωση και την συντριβή της καρδιάς του τελώνου, σαν το πιο απαραίτητο εφόδιο για τη θεραπεία της ψυχής από τα πάθη.

Κατόπιν, στην επόμενη βαθμίδα της, (Κυριακή του ασώτου), μας παρουσιάζει την δύναμη της μετανοίας και το μέγεθος της ευσπλαγχνίας του Δεσπότου Χριστού, ο οποίος δέχεται την μετάνοια του αμαρτωλού, όταν αυτός μετανοεί ειλικρινά και τον αποκαθιστά και πάλι στην κατάσταση του υιού και κληρονόμου της Βασιλείας του.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Κυριακή της Απόκρεω), μας υπενθυμίζει την μεγάλη αλήθεια, ότι ο Θεός είναι μεν εύσπλαγχνος, αλλά είναι και δίκαιος. Και όσο μεγάλη είναι η ευσπλαγχνία του, άλλο τόσο μεγάλη είναι και η δικαιοσύνη του. Και δεν θα πρέπει ο πιστός, αποβλέποντας στην ευσπλαγχνία του να παραθεωρεί την δικαιοσύνη του και να συνεχίζει να αμαρτάνει, ζώντας με αμέλεια και ασωτεία, διότι θα έρθει μία ημέρα, την φοβερά ημέρα της κρίσεως, για να κρίνει τον κόσμο και να αποδώσει στον καθένα κατά τα έργα του.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Κυριακή της Τυρινής), μας φέρνει στην αρχή της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, στη ζωή των πρωτοπλάστων μέσα στον παράδεισο. Μας υπενθυμίζει, ότι η αιτία της εξορίας των από τον παράδεισο, ήταν η παρακοή στην εντολή του Θεού, που ήταν εντολή νηστείας και μας διδάσκει, ότι αν θέλουμε να ξαναβρούμε αυτόν τον χαμένο παράδεισο, θα πρέπει να ακολουθήσωμε τον εντελώς αντίθετο δρόμο, τον δρόμο δηλαδή της υπακοής στο θέλημα του Θεού και της νηστείας.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Κυριακή της Ορθοδοξίας), μας διδάσκει την μεγάλη αλήθεια, ότι σε τίποτα δεν ωφελεί τον πιστό ο αγώνας, που κάνει να νεκρώσει τα πάθη και να κάνει κτήμα του τις αρετές, αν δεν πιστεύει ορθά, αν δεν βρίσκεται στους κόλπους της μόνης αληθούς Εκκλησίας του Χριστού, της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Στην επόμενη βαθμίδα (Β΄ Κυριακή των νηστειών), μας παρουσιάζει μια μεγάλη ασκητική μορφή και ταυτόχρονα έναν μεγάλο αγωνιστή και υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, προκειμένου να μας εμπνεύσει τόσον από τους αντιαιρετικούς του αγώνες κατά του Παπισμού, όσον επίσης και από την ζωή της ασκήσεώς του.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Γ΄ Κυριακή των νηστειών), φέρνει στη μνήμη μας το πάθος του Κυρίου και προβάλλει εις προσκύνηση τον τίμιο και ζωοποιό σταυρό του ως ισχυρότατο όπλο, ως στήριγμα, παρηγορία και αναψυχή, ως πηγή δυνάμεως στον αγώνα κατά των παθών.

Στις επόμενες δύο βαθμίδες (Δ΄και Ε΄ Κυριακές των νηστειών), μας παρουσιάζει δύο ακόμη μεγάλες ασκητικές μορφές, τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη και την οσία Μαρία την Αιγυπτία, ως παραδείγματα τελείας ασκητικής διαγωγής. Έτσι μας διδάσκει, ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος θεραπείας της ψυχής από τα πάθη, παρά μόνον ο δρόμος της ασκητικής θεραπευτικής αγωγής, που υποδεικνύει η Εκκλησία. Τέλος στην τελευταία βαθμίδα (Κυριακή των Βαΐων), μας εισάγει στο πάθος του Κυρίου και εν τέλει μας οδηγεί στην φωτεινή ατμόσφαιρα της λαμπροφόρου Αναστάσεως.

Η όλη αυτή ανοδική πορεία, το ανέβασμα στην κλίμακα των αρετών,  στην οποία μας καλεί να βαδίσωμε η αγία μας Εκκλησία διά του Τριωδίου, δεν είναι ένα εύκολο κατόρθωμα. Απαιτείται αγώνας σκληρός και οδυνηρός με ιδρώτα πολύ, με δάκρυα και θυσίες πολλές, για να κόψει κανείς τα πάθη του, για να ξεριζώσει από μέσα του όσα αγκάθια ρίζωσαν μέσα στο χώρο της καρδιάς του. Προ παντός έχει ανάγκη από έμπειρο πνευματικό οδηγό, με την βοήθεια του οποίου και μόνον μπορεί να ξεφύγει από τις ποικίλλες πλεκτάνες και παγίδες του διαβόλου. Δεν θα πρέπει όμως κανείς να απελπίζεται και να αποθαρρύνεται, αναλογιζόμενος τους κόπους και τις δυσκολίες του πράγματος. Στον αγώνα αυτόν δεν  έχει σημασία σε ποιά πνευματικά μέτρα θα φθάσει. Σημασία έχει να ξεκινήσει τον αγώνα με ζήλο και προθυμία πολλή και να μην παύσει αγωνιζόμενος μέχρι τελευταίας του αναπνοής. Και τότε ας είναι βέβαιος, ότι θα έχει μαζί του την παντοδύναμο βοήθεια της Θείας Χάριτος, τις πρεσβείες της παναχράντου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και όλων των αγίων. Αμήν.

Καλή, ευλογημένη και καρποφόρα αγία και Μεγάλη  Τεσσαρακοστή. 

Τὸ «Ἄκτιστο Φῶς» τῆς Ἀναστάσεως - Μιὰ συγκλονιστικὴ ἐμπειρία τοῦ μακαριστοῦ π. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

 

Τὸ «Ἄκτιστο Φῶς» τῆς Ἀναστάσεως - Μιὰ συγκλονιστικὴ ἐμπειρία τοῦ μακαριστοῦ π. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

Ἐκοιμήθη ὁ π Στέφανος Ἀναγνωστόπουλος τὴν Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026 

«Τὴν ὥρα ποὺ ὁ ἱερέας βγαίνει στὴν Ὡραία Πύλη καὶ ψάλλει τὸ "Δεῦτε λάβετε Φῶς", δὲν μεταδίδει ἁπλῶς μιὰ φλόγα κεριοῦ... Μεταδίδει τὴν ἴδια τή Ζωή!» 
Μέσα ἀπὸ τὸ ἐμβληματικό του βιβλίο «Ἐμπειρίες κατὰ τὴν Θεία Λειτουργία», ὁ π. Στέφανος μᾶς ἀποκαλύπτει τί συμβαίνει στὸ πνευματικὸ ἐπίπεδο ἐκείνη τὴν ἁγία νύχτα: 
Πολλοὶ εὐλαβεῖς λειτουργοὶ καὶ ἁπλοῖ πιστοὶ μὲ καθαρὴ καρδιά, ἀξιώθηκαν νὰ δοῦν το φῶς πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα νὰ ἀλλάζει. Γίνεται ἕνα ἀπόκοσμο, γαλαζωπὸ ἢ λευκοπύρινο φῶς ποὺ δὲν κάνει σκιές, δὲν καίει, ἀλλὰ «δροσίζει» καὶ πλημμυρίζει τὴν ψυχὴ μὲ μιὰ ἀνέκφραστη εἰρήνη. 
Ὁ π. Στέφανος διηγεῖται τὴν ἱστορία ἑνὸς ταπεινοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἔβλεπε τὸ Ἄκτιστο Φῶς νὰ ἐκτοξεύεται ἀπὸ τὴν λαμπάδα τοῦ ἱερέα καὶ νὰ ἀκουμπᾶ τὰ μέτωπα τῶν πιστῶν. Ὅμως, σὲ ὅσους κρατοῦσαν μέσα τους κακία, μῖσος ἢ ἐγωισμό, τὸ Φῶς «γλιστροῦσε» καὶ ἔφευγε, μένοντας μόνο ὡς μιὰ ἁπλῆ φλόγα ἐξωτερικα 
Γιὰ τὸν π. Στέφανο, τὸ ζητούμενο δὲν εἶναι νὰ δοῦμε το Φῶς μὲ τὰ μάτια μας, ἀλλὰ νὰ γίνει «ἀλλοίωση» μέσα μας. Ἂν βγοῦμε ἀπὸ τὴν ἐκκλησία καὶ ἀγαπᾶμε ἀκόμα... καὶ τοὺς ἐχθρούς μας, τότε ἡ Ἀνάσταση ἔχει συντελεστεῖ στὴν καρδιά μας! 
Τὸ μήνυμα εἶναι σαφές - Μὴν ἀφήσετε τὸ Πάσχα νὰ περάσει μόνο μὲ τὸ ἀρνὶ καὶ τὴ μαγειρίτσα. Αὐτὰ εἶναι γιὰ τὸ σῶμα. Τὸ Πάσχα εἶναι γιὰ νὰ ἀναστηθεῖ ἡ ἐλπίδα καὶ ἡ ἀγάπη μέσα μας. 
«Χριστὸς Ἀνέστη! Ἡ χαρά μας εἶναι ὁ Ἀναστὰς Κύριος!» 
«Ἂν μπορούσαμε νὰ δοῦμε τί συμβαίνει τὸ βράδυ τῆς Ἀναστάσεως, θὰ πέφταμε κάτω ἀπὸ τὴ λάμψη. Ὁ Χριστὸς βγαίνει ἀπὸ τὸν τάφο ὄχι μόνο γιὰ τὸν Ἑαυτό Του, ἀλλὰ γιὰ νὰ βγάλει ἐμᾶς ἀπὸ τοὺς τάφους τῶν παθῶν μας. 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο – Ἡ ΕΞΟΔΟΣ λέει τὸ αὐτονόητο: Ὄχι στὴν καθολικὴ ψηφιακὴ ταυτότητα!

 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο – Ἡ ΕΞΟΔΟΣ λέει τὸ αὐτονόητο: Ὄχι στὴν  καθολικὴ ψηφιακὴ ταυτότητα!

Ἡ ἀσφάλεια δὲν ἀρκεῖ. Τὸ δικαίωμα στὴν offline ζωὴ εἶναι ἀδιαπραγμάτευτο. 
Ἡ πρόσφατη παρέμβαση τοῦ ἑλβετικοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ἐλεγκτικοῦ Ὀργάνου, ποὺ ζήτησε τὴν ἀναβολὴ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἐθνικῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας (e-ID) λόγῳ σοβαρῶν τεχνικῶν καὶ θεσμικῶν ἐλλείψεων, δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ τεχνικὴ εἴδηση. Εἶναι ἕνα πολιτικὸ γεγονὸς μεγάλης σημασίας. Βλ. ictjournal.ch.
Ἡ Ἑλβετία δὲν σταμάτησε ἐπειδὴ "φοβήθηκε τὴν τεχνολογία". Σταμάτησε ἐπειδὴ ἀναγνώρισε ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη δὲν οἰκοδομεῖται πάνω σὲ ἀτελῆ συστήματα καὶ ὅτι ἕνα κρατικὸ σύστημα ψηφιακῆς ταυτοποίησης δὲν ἐπιδέχεται πειραματισμούς. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἡ οὐσία. 

Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μόνο ἡ ἀσφάλεια 

Ἡ δημόσια συζήτηση συχνὰ περιορίζεται στὸ ἐρώτημα: «Εἶναι ἀσφαλὲς τὸ σύστημα;» 
Ἡ ΕΞΟΔΟΣ θέτει ἕνα βαθύτερο ἐρώτημα: Πρέπει ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα νὰ ἀποτελεῖ τὸν ὑποχρεωτικὸ πυρῆνα τῆς κοινωνικῆς ζωῆς; Διότι ἀκόμη καὶ τὸ ἀπολύτως τεχνικὰ "ἀσφαλὲς" σύστημα παραμένει ἕνα σύστημα συγκεντρωτικῆς ταυτοποίησης. Καὶ ἡ συγκέντρωση ταυτότητας σημαίνει συγκέντρωση ἰσχύος. 
Ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἔγγραφο σὲ νέα μορφή. Εἶναι κόμβος πρόσβασης σὲ ὑπηρεσίες. Κλειδὶ γιὰ συναλλαγές. Μηχανισμὸς διασταύρωσης δεδομένων. Δυνητικὴ ὑποδομὴ κοινωνικῆς ἐπιτήρησης. Ἂν γίνει... καθολικὴ καὶ ἀναγκαία γιὰ βασικὲς λειτουργίες ζωῆς, τότε μετατρέπεται σὲ προϋπόθεση συμμετοχῆς στὴν κοινωνία. Καὶ ἐκεῖ ἀρχίζει τὸ πρόβλημα 

Ἡ ΕΞΟΔΟΣ δὲν ζητᾶ «καλύτερο σύστημα». Ζητᾶ ἐλευθερία ἐπιλογῆς. 

Ἡ θέση μας εἶναι καθαρή: Δὲν εἴμαστε ὑπὲρ τῆς ψηφιακῆς ταυτότητας ὡς ὑποχρεωτικοῦ μοντέλου κοινωνικῆς ὀργάνωσης. Δὲν θεωροῦμε ὅτι ἡ τεχνικὴ βελτίωση λύνει τὸ θεσμικὸ ζήτημα. Δὲν ἀποδεχόμαστε τὴν κατάργηση τῆς offline ζωῆς ὡς ἀναπόφευκτη ἐξέλιξη. 

Ἂν ὑπάρξει ψηφιακὴ ταυτότητα, ὀφείλει: 

• Νὰ εἶναι ἀπολύτως προαιρετική. 
• Νὰ μὴν ἀποτελεῖ προϋπόθεση γιὰ βασικὲς κρατικὲς ὑπηρεσίες. 
• Νὰ διασφαλίζει πλήρως τὴ δυνατότητα ἑνὸς πολίτη νὰ ζεῖ καὶ νὰ συναλλάσσεται χωρὶς ψηφιακὴ διαμεσολάβηση. 
• Νὰ μὴν ὁδηγεῖ σὲ ἀποκλεισμὸ ὅσων ἐπιλέγουν τὴν ἀναλογικὴ ζωή. 

Τὸ δικαίωμα στὴν offline ὕπαρξη εἶναι θεμελιῶδες δικαίωμα ἐλευθερίας. Καὶ αὐτὸ σήμερα ἀπειλεῖται ὄχι ἀπὸ κάποιο "μεγάλο γεγονός", ἀλλὰ ἀπὸ σταδιακὴ κανονικοποίηση. 

Ἡ ψηφιακὴ καθολικότητα ὡς σιωπηρὸς ἐξαναγκασμός 

Ὅταν ἕνα σύστημα εἶναι τυπικὰ "προαιρετικὸ" ἀλλὰ στὴν πράξη καθίσταται ἀναγκαῖο γιὰ ἐπιδόματα, ἄδειες, μετακινήσεις, τραπεζικὲς ὑπηρεσίες, ὑγειονομικὲς πράξεις, ἐπαγγελματικὲς δραστηριότητες, τότε δὲν εἶναι πλέον ἐπιλογή. Εἶναι ἔμμεση ὑποχρεωτικότητα. 
Ἡ ἐμπειρία τῶν τελευταίων ἐτῶν ἔχει δείξει πόσο εὔκολα ψηφιακὰ ἐργαλεῖα μποροῦν νὰ μετατραποῦν σὲ μηχανισμοὺς πρόσβασης ἢ ἀποκλεισμοῦ. Καὶ ἡ κοινωνία δὲν μπορεῖ νὰ ἐφησυχάζει. 

Τὸ ἑλβετικὸ μάθημα καὶ τὸ ἑλληνικὸ ἐρώτημα 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο γιὰ λόγους τεχνικῆς ἀσφάλειας. Ἡ Ἑλλάδα προχωρᾶ χωρὶς οὐσιαστικὸ δημόσιο διάλογο γιὰ τὸ βαθύτερο θεσμικὸ ζήτημα. Τὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι μόνο ἂν τὸ σύστημα "δουλεύει". 
Τὸ ἐρώτημα εἶναι: Θέλουμε μιὰ κοινωνία ὅπου ἡ ταυτοποίηση θὰ εἶναι ὁ διαρκὴς ψηφιακὸς προθάλαμος κάθε πράξης; Θέλουμε μιὰ ἀρχιτεκτονικὴ ὅπου ὅλα περνοῦν μέσα ἀπὸ ἑνιαία ψηφιακὴ διασταύρωση; Ἢ θέλουμε μιὰ κοινωνία ποὺ σέβεται τὸν ἄνθρωπο καὶ ἐκτὸς δικτύου; 

Ἡ ψηφιακὴ ἐποχὴ χωρὶς ἀνθρωποκεντρικὰ ὅρια ὁδηγεῖ σὲ συγκεντρωτισμό 
Κάθε κεντρικὸ σύστημα ψηφιακῆς ταυτοποίησης δημιουργεῖ: Σημεῖο συγκέντρωσης δεδομένων. Σημεῖο ἐλέγχου πρόσβασης. Σημεῖο πολιτικῆς διαχείρισης. Ἀκόμη κι ἂν σήμερα οἱ προθέσεις εἶναι "ἀγαθές", οἱ δομὲς παραμένουν. Καὶ οἱ δομὲς ὑπερβαίνουν τὶς προθέσεις. Ἡ ἱστορία τῶν θεσμῶν διδάσκει ὅτι ἡ συγκεντρωμένη ἐξουσία, ὅταν συνδυάζεται μὲ τεχνολογικὴ δυνατότητα, τείνει νὰ ἐπεκτείνεται. 
Ἡ ΕΞΟΔΟΣ δὲν περιμένει τὴν κατάχρηση γιὰ νὰ ἀντιδράσει. Ἀντιδρᾶ στὴ δημιουργία τῶν προϋποθέσεων. 

Ἡ ἐλευθερία χρειάζεται χῶρο ἐκτὸς δικτύου 

Ἡ offline ζωὴ δὲν εἶναι ρομαντικὴ ἐμμονή. Εἶναι δημοκρατικὴ ἀσφάλεια. Ἡ δυνατότητα νὰ συναλλάσσεσαι χωρὶς ψηφιακὴ καταγραφή, νὰ ταυτοποιεῖσαι μὲ φυσικὰ μέσα ἢ ἔχεις πρόσβαση σὲ ὑπηρεσίες χωρὶς ψηφιακὸ προαπαιτούμενο, εἶναι ἀσπίδα ἐλευθερίας. 

Ἂν αὐτὸ χαθεῖ, δὲν ἀντικαθίσταται. 
Ἡ στάση μας εἶναι ξεκάθαρη 

Δὲν διεκδικοῦμε «καλύτερη ἐπιτήρηση». Δὲν διεκδικοῦμε «ἀσφαλέστερη καθολικότητα». 
Διεκδικοῦμε: Προαιρετικότητα. Πλήρη διασφάλιση offline δικαιώματος. Καμία μορφὴ ἔμμεσης ὑποχρεωτικότητας. Θεσμικὲς ἐγγυήσεις μὴ ἀποκλεισμοῦ. Ἡ ἐλευθερία δὲν μετριέται μὲ gigabytes. Μετριέται μὲ δυνατότητα ἐπιλογῆς. 
Ἡ ἑλβετικὴ ὑπόθεση ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα δὲν εἶναι ἁπλῆ διοικητικὴ μεταρρύθμιση. Εἶναι βαθιὰ πολιτικὴ ἐπιλογή. 

Ἡ ΕΞΟΔΟΣ ἐπιμένει: 
Μιὰ κοινωνία ποὺ σέβεται τὸν ἄνθρωπο δὲν τὸν μετατρέπει σὲ διαρκῶς διασταυρούμενο ψηφιακὸ προφίλ. Ἡ τεχνολογία ὀφείλει νὰ ὑπηρετεῖ τὴν ἐλευθερία, ὄχι νὰ τὴν προϋποθέτει. Καὶ τὸ δικαίωμα στὴν offline ζωὴ δὲν εἶναι πολυτέλεια. Εἶναι τὸ τελευταῖο ὅριο τῆς ἀνθρώπινης αὐτονομίας.

eksodos.gr

Το Ντουμπάι ως παράδεισος ψευδοθεραπειών

 

                 Το Ντουμπάι ως παράδεισος ψευδοθεραπειών

                                          Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ THETAHEALING

ΤΟ ΝΤΟΥΜΠΑΙ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΨΕΥΔΟΘΕΡΑΠΕΙΩΝ

   Στίς 17 Φεβρουαρίου 2026, ἡ βρετανική ἐφημερίδα Daily Mail δημοσίευσε ἕνα ἐκτενές ἄρθρο ποὺ ἀποκάλυπτε τό πλῆρες εὖρος μιᾶς ἀμφιλεγόμενης πρακτικῆς γνωστῆς ὡς ThetaHealing, ἡ ὁποία λειτουργεῖ ἀνοιχτά στό Ντουμπάι τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων. Εἰδικοί χαρακτηρίζουν τήν πόλη ὡς εὔφορο ἔδαφος γιά ἀμφιλεγόμενες πρακτικές, ἐνῶ ἡ ThetaHealing κατηγορεῖται ὅτι προσελκύει εὐάλωτες οἰκογένειες ἐνθαρρύνοντάς τες νά ἀπορρίψουν τήν ἰατρική θεραπεία ὑπέρ «φανταστικῶν» λύσεων.

Τό ζήτημα δέν ἀφορᾶ μόνο ἐπαγγελματίες ψευδοεπιστήμης· ἀφορᾶ ἕνα σύστημα πεποιθήσεων ποὺ ἐπηρεάζει ἄμεσα τήν ὑγεία παιδιῶν καί ἐνηλίκων, καί εἶναι ριζικῶς ἀσύμβατο μέ τήν Ὀρθόδοξη Χριστιανική πίστη. Γι᾿ αὐτόν τόν λόγο ὀφείλουμε νά γνωρίζουμε τί εἶναι, πῶς λειτουργεῖ καί ποιοί εἶναι οἱ κίνδυνοί της.

Ἡ Ἱστορία καί ἡ «Φιλοσοφία» τοῦ ThetaHealing

Ἡ Vianna Stibal, Ἀμερικανίδα ἀπό τό Ἀϊντάχο, ἰσχυρίζεται ὅτι ἀνεκάλυψε τό ThetaHealing τό 1995, ὅταν — ὅπως λέει — θεράπευσε τόν ἑαυτό της ἀπό καρκίνο στό πόδι μέσω μιᾶς «θεϊκῆς ἀποκαλύψεως». Σύμφωνα μέ τήν ἐπίσημη ἰστοσελίδα της, συνδέθηκε μέ τόν «Δημιουργό τῶν Πάντων» σέ κατάσταση theta — μία βαθιά χαλάρωση παρόμοια μέ ὕπνο — καί ἔκτοτε διδάσκει αὐτή τή μέθοδο σέ χιλιάδες ἀνθρώπους παγκοσμίως. Ἡ πρακτική βασίζεται στήν ἰδέα ὅτι μέσω διαλογισμοῦ καί «προσευχῆς», μπορεῖ κανείς νά ἀλλάξει πεποιθήσεις καί νά θεραπεύσει σωματικά καί ψυχικά προβλήματα.

Τό σύστημα ἰσχυρίζεται ὅτι μπορεῖ νά θεραπεύσει ἀπό καρκίνο καί HIV μέχρι νά «ἀναγεννήσει» κομμένα μέλη σώματος. Σέ σεμινάρια πού κοστίζουν χιλιάδες δολάρια, οἱ συμμετέχοντες μαθαίνουν νά «συνδέονται» μέ ὑψηλότερες δυνάμεις γιά νά «θεραπεύσουν» ἀσθένειες. Ἡ δομή τοῦ ὀργανισμοῦ ἐπίσης θυμίζει πυραμιδική ἐπιχείρηση: οἱ μαθητές πληρώνουν γιά βασικά μαθήματα, γίνονται «instructors» καί προσελκύουν νέους, δημιουργῶντας εἰσόδημα γιά τήν Stibal καί τήν οἰκογένειά της.

Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ ἰστοσελίδα περιλαμβάνει ἀποποίηση εὐθύνης ὅτι δέν ἀντικαθιστᾶ ἰατρική φροντίδα — ὅμως πρώην μέλη καί εἰδικοί κατηγοροῦν τήν ὀργάνωση ὅτι στήν πράξη ἀποθαρρύνει τούς ἀκολούθους της ἀπό τή συμβατική ἰατρική.

Δικαστικές Ὑποθέσεις καί Ἐπίσημες Καταδίκες

Τό ThetaHealing ἔχει ἐκτεταμένο ἱστορικό νομικῶν περιπετειῶν, τά ὁποῖα φανερώνουν τή φύση του.

Τό 2011, πρώην μαθήτρια Kara Alexander κατέθεσε ἀγωγή κατά τῆς Stibal γιά ἀπάτη, παράβαση συμβολαίου καί ποινικές ἀποζημιώσεις, ἰσχυριζόμενη ψευδεῖς ὑποσχέσεις γύρω ἀπό ἕνα δῆθεν διδακτορικό δίπλωμα «ThetaHealing». Ἡ δίκη στό Bonneville County, Ἀϊντάχο, ἔγινε τό 2013. Ἡ ἐπιτροπή ἐπιδίκασε 17.000 δολάρια γιά τήν ἀπάτη, 111.000 γιά παράβαση συμβολαίου καί 500.000 ὡς ποινική ἀποζημίωση. Τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τοῦ Ἀϊντάχο, στή σχετική ἀπόφαση (2016), ἐπικύρωσε τήν καταδίκη γιά ἀπάτη καί μείωσε τήν ποινική ἀποζημίωση στίς 100.000 δολάρια ὡς συνταγματικῶς ἐπιτρεπόμενο ἀνώτατο ὅριο, ἐνῶ ἀνέτρεψε τό σκέλος τῆς παράβασης συμβολαίου λόγω ἀοριστίας τῶν ὅρων.

Σέ προγενέστερη ὑπόθεση (2009-2010), ἡ Stibal ἀντιμετώπισε ἀγωγή ἀπό μαθήτρια (April Fano) γιά παραπλανητικές πρακτικές, στήν ὁποία κατέληξαν σέ ἐξωδικαστικό συμβιβασμό. Ἀργότερα, ἡ πρώην νύφη τῆς Stibal, Lindsay Stock, ἔγραψε βιβλίο μέ τίτλο «Shady Healing», χαρακτηρίζοντας τό ThetaHealing αἵρεση. Ἡ Stibal ἄσκησε ἀγωγή γιά παράβαση τῆς συμφωνίας συμβιβασμοῦ, κέρδισε σέ πρῶτο βαθμό ἀποζημίωση ἄνω τῶν 56.000 δολαρίων, ὅμως τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τοῦ Ἀϊντάχο ἀνέτρεψε τήν ἀπόφαση.

Ἐπιστήμονες ὅπως ὁ Edzard Ernst, γνωστός γιά τή συστηματική ἐξέτασή του ἐναλλακτικῶν θεραπειῶν, χαρακτηρίζουν τό ThetaHealing ψευδοεπιστήμη χωρίς κανένα ἐπιστημονικό ὑπόβαθρο.

Ἡ Παρουσία στό Ντουμπάι

Τό Ντουμπάι, μέ χαμηλή φορολογία καί ἐλλιπή ἐποπτεία εναλλακτικῶν «θεραπευτικῶν» πρακτικῶν, ἔχει γίνει βάση γιά τήν ThetaHealing. Κέντρα ὅπως τό «Home of Wellness», «Illuminations Wellbeing Center» καί ἄλλα λειτουργοῦν ἀνοιχτά, προωθῶντας σεμινάρια. Ἐνδεικτικό εἶναι ὅτι ἡ ThetaHealing ἀντιτίθεται στίς ἀρχές τοῦ Ἰσλάμ — τῆς ἐπίσημης θρησκείας τῶν ΗΑΕ — ὅμως οἱ ἀρχές δέν ἐμποδίζουν τή λειτουργία της.

Εἰδικοί ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, ὅπως ὁ David Haigh, δικηγόρος καί ἱδρυτής τοῦ Haigh International Justice/Detained International, ἔχουν ἐκφράσει σοβαρές ἀνησυχίες γιά τήν ἔλλειψη προστασίας εὐάλωτων προσώπων στό Ντουμπάι. Ὅπως δηλώνει ὁ ἴδιος, τά παιδιά καί οἱ εὐάλωτοι βλάπτονται πίσω ἀπό κλειστές πόρτες, ἐνῶ οἱ ἀρχές παραβλέπουν ὅταν οἱ ἐμπλεκόμενοι εἶναι εὔποροι.

Ἡ Σοβαρή Ὑπόθεση Παιδιοῦ στό Ντουμπάι

Κεντρική στίς πρόσφατες ἀποκαλύψεις εἶναι ἡ ὑπόθεση ἑνός 6χρονου κοριτσιοῦ ἀπό εὔπορη οἰκογένεια τῶν ΗΑΕ. Τό παιδί ὑπέστη κατάγματα καί στά δύο πόδια· ἡ μητέρα, πιστοποιημένη πλέον «advanced practitioner» τῆς ThetaHealing, πίστευε ὅτι τά ὀστᾶ θά «ἀναγεννῶνταν» μέσω τῶν δήθεν «theta waves», παίρνοντας τό παιδί σέ συναντήσεις τῆς ὀργανώσεως ἀντί γιά ὀρθοπεδικό. Ὁ πατέρας, διαμένοντας ἐκτός ΗΑΕ, ἐξέφρασε ἔντονες ἀνησυχίες ἀλλά ἡ νομοθεσία τῆς χώρας δέν τοῦ ἐπέτρεψε νά ἐπέμβει. Δικηγόρος κατέθεσε ποινική μήνυση, ἡ ὁποία παρέμεινε χωρίς ἀποτέλεσμα. Τό παιδί ἔλαβε τελικά κάποια ἰατρική βοήθεια, ἀλλά ἡ κατάσταση παραμένει ἀνησυχητική.

Cult ἤ Κίνημα «New Age»;

Εἰδικοί στή μελέτη νέων θρησκευτικῶν κινημάτων, ὅπως ὁ Rick Alan Ross, executive director τοῦ Cult Education Institute, χαρακτηρίζουν τό ThetaHealing λατρεία (cult). Τά χαρακτηριστικά εἶναι κλασσικά: ἀπαίτηση ἀπόλυτης πίστεως σέ ἕναν ἰδρυτή, οἰκονομική ἐκμετάλλευση μαθητῶν, ἀπομόνωση ἀπό «ἀρνητικούς» ἀνθρώπους (συχνά τήν ἴδια τους τήν οἰκογένεια), ἱεραρχική δομή μέ διαρκεῖς πληρωμές γιά «ἀνώτερα» ἐπίπεδα γνώσεως.

Οἱ ἀνθρωπολόγοι τοποθετοῦν τό ThetaHealing στό εὐρύτερο κίνημα «New Age», παράλληλα μέ ἄλλα κινήματα ὅπως τό «The Secret» ἤ τό NXIVM — τά ὁποῖα ξεκινοῦν ὡς κινήματα αὐτοβελτίωσης ἀλλά ἐκφυλίζονται σέ δομές χειραγωγήσεως καί ἐκμεταλλεύσεως.

Πρώην μέλη σέ διαδικτυακές μαρτυρίες περιγράφουν πίεση νά κόψουν δεσμούς μέ «ἀρνητικά» πρόσωπα τοῦ περιβάλλοντός τους, συνεχεῖς οἰκονομικές ἀπαιτήσεις γιά «προχωρημένα» μαθήματα καί ψυχολογική ἐξάρτηση ἀπό τή Stibal καί τούς ἐκπαιδευτές της.

Ὀρθόδοξη Θεώρηση

Ἡ ThetaHealing δέν εἶναι ἁπλῶς μία ψευδοεπιστημονική πρακτική· εἶναι θεολογικά ἐπικίνδυνη γιά κάθε Χριστιανό. Τά θεμέλιά της εἶναι ξένα πρός τήν Ὀρθόδοξη πίστη:

Πρῶτον, ὁ «Δημιουργός τῶν Πάντων» τῆς ThetaHealing δέν εἶναι ὁ προσωπικός Θεός τῆς Χριστιανικῆς Ἀποκαλύψεως, ἀλλά μία ἀπρόσωπη κοσμική ἐνέργεια, ξεκάθαρα ἐμπνευσμένη ἀπό Νεοπλατωνικές καί θεοσοφικές ἰδέες τοῦ κινήματος «New Age». Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει πάντοτε ἀσφαλῆ διάκριση ἀνάμεσα στόν Τριαδικό Θεό καί σέ κάθε μορφή θεοῦ-«Ὅλου».

Δεύτερον, ἡ ἰδέα ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά «συνδεθεῖ» μέ θεϊκή δύναμη καί νά ἐπιφέρει θεραπεία μέσω τεχνικῶν εἶναι μορφή μαγείας. Ἡ Ἐκκλησία μας διδάσκει ὅτι ἡ θεραπεία ἔρχεται ὡς δῶρο τοῦ Θεοῦ, ὄχι ὡς ἀποτέλεσμα τεχνικῆς χειρισμοῦ «ἐνεργειῶν».

Τρίτον, ἡ πρακτική ὑπόσχεται στόν ἄνθρωπο σχεδόν ἀπεριόριστη δύναμη («ἀναγέννηση ὀργάνων», «θεραπεία ὅλων τῶν ἀσθενειῶν»), κάτι πού συνιστᾶ ἐκδήλωση ὑπερηφανίας — τῆς ρίζης κάθε πτώσης κατά τήν Ὀρθόδοξη ἀσκητική θεολογία.

Τέταρτον, ἡ ἀπαίτηση ἀπό τούς ἀκολούθους νά κόβουν δεσμούς μέ «ἀρνητικούς» ἀνθρώπους — συχνά τήν ἴδια τους τήν οἰκογένεια — εἶναι ἀντίθετη πρός τήν Ὀρθόδοξη ἐντολή τῆς ἀγάπης καί τῆς τιμῆς τοῦ πλησίον.

Τό ThetaHealing ἀξιοποιεῖ τήν ἀνθρώπινη ἐπιθυμία γιά θεραπεία καί νόημα — ἐπιθυμία βαθύτατα νόμιμη. Ὅμως ἡ ἀπάντηση σέ αὐτή τήν ἐπιθυμία δέν εἶναι ἡ ψευδαίσθηση τῆς παντοδυναμίας διά «τεχνικῶν», ἀλλά ἡ ταπεινή ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, ἡ χρήση τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης ὡς δώρου τοῦ ἴδιου Θεοῦ, καί ἡ μετοχή στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση γνωρίζει θεραπεία ψυχῆς καί σώματος — μέσα ἀπό τά Μυστήρια, τήν προσευχή καί τήν κοινωνία μέ τούς Ἁγίους — καί δέν ἔχει ἀνάγκη ψεύτικων ὑποσχέσεων.

Εἶναι σημαντικό νά εἴμαστε σέ ἐγρήγορση: ὅταν κάποιος μᾶς ὑπόσχεται «θεραπεία» μέ ὄρους ξένους πρός τήν πίστη μας, χρωστοῦμε στούς ἑαυτούς μας καί στούς ἀγαπημένους μας νά ρωτήσουμε: ποιά εἶναι ἡ θεολογία ποὺ κρύβεται πίσω ἀπό αὐτή τήν πρακτική;

ΠΗΓΕΣ:

1.https://cultnews.net/full-scale-of-dubais-cancer-curing-cult-revealed-experts-say-city-is-dumping-ground-for-frauds/

2.https://www.msn.com/en-my/news/other/full-scale-of-dubai-s-cancer-curing-cult-revealed-experts-say-city-is-dumping-ground-for-frauds/ar-AA1WxH6y?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1

3.https://www.dailymail.co.uk/news/article-15482041/Dubai-ThetaHealing-cancer-curing-cult-criminals.html

4.https://www.gulf-insider.com/thetahealing-and-its-dark-side-in-uae

5.https://isc.idaho.gov/opinions/41604SUMM.pdf

6.https://digitalcommons.law.uidaho.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6867&context=idaho_supreme_court_record_briefs

7.https://case-law.vlex.com/vid/alexander-v-vianna-stibal-898562930

8.https://help.thetahealing.com/en/articles/6350412-vianna-stibal

9.https://thetahealingfraud.wordpress.com/2013/07/29/court-decision-vianna-and-theta-healing-guilty-of-fraud

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. https://www.entaksis.gr/thetahealing/