"ΑΝΟΙΞΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ"
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΝΕΑΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΩΡΩΠΟΥ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ , ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ , ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ
Τετάρτη, Οκτωβρίου 07, 2026
Δευτέρα, Οκτωβρίου 05, 2026
Εξωσωματική Γονιμοποίηση: Το εφιαλτικό τίμημα στην υγεία των παιδιών που μας κρύβουν οι κλινικές

Ποια είναι τα πραγματικά ποσοστά επιτυχίας, οι άγνωστοι κίνδυνοι για την υγεία των παιδιών και το «ανεπίλυτο τραύμα» των γονέων που αποσιωπάται. Είναι λάθος να προωθούνται οι τεχνικές ART ως ασφαλείς και ισότιμες με την φυσική απόκτηση παιδιών.
Από τον Francisco Güell, BS, B.Ph., MBE, PhD, Institute for Culture and Society (ICS), University of Navarra, Spain.
Σύνοψη από το βιβλίο «The Last in Vitro» (2025)
Η ραγδαία εξάπλωση των Τεχνολογιών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Assisted Reproduction Technologies – ART) τις τελευταίες δεκαετίες αναδιαμόρφωσε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται την υπογονιμότητα, την μητρότητα και την πατρότητα. Αυτό που αρχικά παρουσιάστηκε ως μια κατ΄εξαίρεση ιατρική παρέμβαση, κατάφερε να αναχθεί σταδιακά σε μια «κανονική» λύση για όσους επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά. Περισσότερα από 15 εκ. παιδιά έχουν γεννηθεί ως σήμερα, μέσω ART σε όλο τον κόσμο. Σε χώρες όπως η Ισπανία, οι γεννήσεις με αυτές τις τεχνικές αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 14% όλων των νεογνών, στις ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν περίπου το 2,6% των ετήσιων γεννήσεων, ενώ στην Ελλάδα γεννώνται περί τα 5 – 6000 παιδιά ετησίως, σε συνολικό αριθμό 65-70.000 δηλ. αντιπροσωπεύουν το 7,5%-8,6% των γεννήσεων. (1)
Ωστόσο, αυτή η κανονικοποίηση συνοδεύεται από ένα σοβαρό κενό ενημέρωσης σε δύο θεμελιώδη ζητήματα: σχετικά με τα πραγματικά ποσοστά επιτυχίας αυτών των τεχνικών και σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία που προκαλούν στα παιδιά. Αυτές οι παραλείψεις εγείρουν σημαντικά ερωτήματα στην ιατρική, για τις οικογενειακές μελέτες, την δημόσια υγεία, την ηθική της λήψης αποφάσεων για την αναπαραγωγική ικανότητα, ακόμη και στην προοπτική μελλοντικών συλλογικών δικαστικών αποζημιώσεων.
Η δημόσια αντίληψη είναι ενάντια στην πραγματικότητα
Οι δημόσιες αντιλήψεις για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έχουν διαμορφωθεί από μια ελλιπή και σε πολλές περιπτώσεις, παραπλανητική πληροφόρηση σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια. Οι κλινικές γονιμότητας συνήθως αναφέρουν τα ποσοστά επιτυχίας τους με βάση τα θετικά τεστ εγκυμοσύνης και όχι τις ζωντανές γεννήσεις, ενώ τα ζευγάρια ζητούν να έχουν ένα παιδί, όχι απλά ένα θετικό τεστ. Αυτή η διάκριση δεν είναι καθόλου ασήμαντη. Όταν αναλύονται τα επίσημα μητρώα ελέγχοντας ως ουσιαστικό αποτέλεσμα τις ζωντανές γεννήσεις τα ποσοστά επιτυχίας μειώνονται δραματικά με την ηλικία. Μεταξύ των γυναικών άνω των 40 ετών, η πιθανότητα να αποκτήσουν οι γυναίκες παιδί χρησιμοποιώντας τα δικά τους ωάρια είναι μειωμένος στο περίπου 5% ή 6%. Μέχρι την ηλικία των 45 ετών, έχει φτάσει στο μόλις 2%. Ωστόσο, ο δημόσιος διάλογος καλλιεργεί συστηματικά την εντύπωση ότι η αναπαραγωγική τεχνολογία μπορεί να ξεπεράσει με αποτελεσματικότητα τους βιολογικούς περιορισμούς της ηλικίας.
«Ο δημόσιος διάλογος αναπαράγει συστηματικά τις εντυπώσεις ότι η αναπαραγωγική τεχνολογία μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους βιολογικούς περιορισμούς της ηλικίας»
Οι ψυχολόγοι γνωρίζουν καλά την σημαντική συναισθηματική εξάντληση που βιώνουν πολλά ζευγάρια μετά από χρόνια αποτυχημένων θεραπειών – μια εξάντληση που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη στις δημόσιες συζητήσεις, όπου οι ιστορίες επιτυχίας και οι αισιόδοξες παρουσιάσεις της αναπαραγωγικής τεχνολογίας τείνουν να κυριαρχούν. Ωστόσο, αυτό το ψυχολογικό βάρος δεν περιορίζεται στις αποτυχημένες περιπτώσεις. Κάτι που ανησυχεί, το τραύμα είναι συχνά παρόν και στις επιτυχημένες περιπτώσεις. Τα χαμηλά ποσοστά ζωντανών γεννήσεων, σε συνδυασμό με τα σχετικά υψηλά ποσοστά εγκυμοσύνης, σημαίνουν ότι πολλές θετικές εγκυμοσύνες καταλήγουν σε απώλεια κύησης. Όταν ένα παιδί γεννιέται τελικά ζωντανό, η μητέρα έχει υποστεί στις περισσότερες περιπτώσεις αρκετές αποβολές, των οποίων την θλίψη δεν επεξεργάστηκε ποτέ πλήρως. Μετά από κάθε απώλεια, η εστίαση μετατοπίζεται στην πρόοδο και στην διατήρηση της ελπίδας για την επόμενη προσπάθεια. Ως αποτέλεσμα, οι περιγεννητικοί ψυχολόγοι και ψυχίατροι αναγνωρίζουν όλο και συχνότερα ότι ορισμένες γυναίκες που γίνονται μητέρες μετά από παρατεταμένη υπογονιμότητα και αναπαραγωγικές θεραπείες εισέρχονται στην περίοδο της λοχείας κουβαλώντας ανεπίλυτο αναπαραγωγικό τραύμα. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως επίμονο άγχος, υπερεπαγρύπνηση, δυσκολίες να χαρούν την μητρότητα, και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δυσκολίες στην δημιουργία μιας χαλαρής και γεμάτης αυτοπεποίθηση σχέσης μητέρας-βρέφους, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εξειδικευμένη ψυχολογική υποστήριξη.
Προβλήματα υγείας στα παιδιά που γεννιούνται από ART
Ωστόσο, ίσως το πιο ανησυχητικό θέμα είναι τα σοβαρά προβλήματα υγείας που παρατηρούνται στα παιδιά που γεννιώνται από ART. Το ευρύ φάσμα των παθήσεων που παρατηρούνται στα παιδιά εμπίπτει σε τρεις κύριες κατηγορίες: συγγενείς διαταραχές που διαπιστώνονται πριν από την γέννηση, επιπλοκές που σχετίζονται με την προωρότητα και εκδηλώνονται κατά και μετά την γέννηση και ασθένειες που εμφανίζονται αργότερα κατά την παιδική ηλικία.
Μεταξύ των συγγενών παθήσεων, που διαπιστώνονται πριν από την γέννηση, έχουν αναφερθεί αυξημένοι κίνδυνοι σε όργανα πολλών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων οργάνων του καρδιαγγειακού, του αναπνευστικού, του νευρικού, του πεπτικού και του ουρογεννητικού συστήματος. Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει επιπλέον διαπιστώσει υψηλότερη συχνότητα συνδρόμων που σχετίζονται με επιγενετικές αλλοιώσεις, όπως το σύνδρομο Beckwith-Wiedemann, το σύνδρομο Russell-Silver, το σύνδρομο Angelman και το σύνδρομο Prader-Willi. Αυτές οι παθήσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, επειδή εμφανίζονται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης και συχνά έχουν συνέπειες για όλη την ζωή τόσο για τα παιδιά όσο και για τις οικογένειές τους.
Μια δεύτερη κατηγορία αφορά παθήσεις που ανιχνεύονται αμέσως μετά την γέννηση, οφείλονται κυρίως στην προωρότητα και το χαμηλό βάρος γέννησης και επηρεάζουν δυσανάλογα τα παιδιά που συνελήφθησαν από ART. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα παιδιά που συλλαμβάνονται από εξωσωματική έχουν υψηλότερα ποσοστά πρόωρου τοκετού, ακραίας προωρότητας, χαμηλού βάρους γέννησης, νεογνικών επιληπτικών κρίσεων, ανάγκη για θεραπεία σε μονάδα εντατικής και περιγεννητική θνησιμότητα.
Τρίτον, υπάρχουν παθήσεις που μπορεί να εμφανιστούν χρόνια μετά την γέννηση. Πολλαπλές μελέτες συνδέουν την ART με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης εγκεφαλικής παράλυσης, επιληψίας, διαταραχών του φάσματος του αυτισμού, υπέρτασης, άσθματος, αλλεργιών, διαβήτη τύπου 1, διαταραχών ομιλίας και ορισμένων παιδιατρικών καρκίνων, στους οποίους περιλαμβάνεται η λευχαιμία, το λέμφωμα, το μελάνωμα, το ρετινοβλάστωμα και οι όγκοι των νεφρών και του ήπατος.
«Οι χειρισμοί των γαμετών και των εμβρύων στα εργαστήρια εξωσωματικής μπορεί να επηρεάζουν τους μηχανισμούς που ρυθμίζουν την γονιδιακή έκφραση.»
Οι λόγοι ανησυχίας δεν οφείλονται μόνο στην ύπαρξη μεμονωμένων μελετών που δείχνουν αυξημένη συχνότητα των νόσων, αλλά και στο γεγονός ότι το ίδιο μοτίβο κινδύνων εμφανίζεται επανειλημμένα σε διαφορετικές χώρες, διαφορετικούς πληθυσμούς και διαφορετικά ερευνητικά πρωτόκολλα. Επίσης, ένα σημαντικό μεθοδολογικό πρόβλημα εμφανίζεται σε πολλές μελέτες που συγκρίνουν παιδιά που συλλαμβάνονται με ART, με παιδιά που έχουν συλληφθεί με φυσικό τρόπο. Μεταβλητές όπως η προωρότητα, το χαμηλό βάρος γέννησης ή οι πολλαπλές κυήσεις αντιμετωπίζονται συστηματικά ως «εξωτερικοί παράγοντες» ή «τυχαία ευρήματα», ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν μέρος της αιτιώδους αληλλουχίας που σχετίζεται με την ίδια την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η στατιστική επεξεργασία αυτών των στοιχείων μπορεί να μειώσει τεχνητά τον φαινομενικό αντίκτυπο στην υγεία των παιδιών. Με άλλα λόγια, η πραγματική αύξηση του κινδύνου μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη από ό,τι υποδηλώνουν οι τρέχουσες μελέτες.
Από την οπτική της αναπτυξιακής βιολογίας, η παρατηρούμενη αύξηση του κινδύνου έχει σημασία. Τα πρώιμα στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης είναι εξαιρετικά ευαίσθητη περίοδος και ο χειρισμός των γαμετών και των εμβρύων σε εργαστηριακές συνθήκες μπορεί να επηρεάσει τους μηχανισμούς που ρυθμίζουν την γονιδιακή έκφραση. Διαδικασίες όπως η διέγερση των ωοθηκών, η καλλιέργεια εμβρύων, η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος (ICSI) και η κρυοσυντήρηση λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια ενός κρίσιμου χρονικού-αναπτυξιακού παραθύρου κατά το οποίο το έμβρυο εγκαθιστά βασικά προγράμματα γενετικής και επιγενετικής ρύθμισης. Ακόμη και μικρές περιβαλλοντικές διαταραχές σε αυτό το στάδιο θα μπορούσαν να διαμορφώσουν την μελλοντική ευαισθησία σε ασθένειες.
Δωρεά ωαρίων, ανοσολογικές και γενετικές διαφορές με την μητέρα.
Η αυξανόμενη χρήση της δωρεάς γαμετών – και οι πιθανές βιολογικές, ψυχολογικές και οικογενειακές της συνέπειες – , είναι ένα άλλο ζήτημα το οποίο ο τομέας της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχει σε μεγάλο βαθμό κρατήσει μακριά από την δημόσια θέα. Όταν ένα έμβρυο συλλαμβάνεται χρησιμοποιώντας τα ίδια τα ωάρια της μητέρας του, δημιουργείται ένας ισορροπημένος βιοχημικός διάλογος μεταξύ μητέρας και εμβρύου. Αν και το σώμα της μητέρας αναγνωρίζει το έμβρυο ως γενετικά διακριτό, είναι όμως βιολογικά οικείο επειδή μοιράζεται το μισό γενετικό υλικό της. Αυτή η ισορροπία έχει σημασία, επειδή το ανοσοποιητικό σύστημα του εμβρύου αναπτύσσεται μέσα σε αυτόν τον βιολογικό «διάλογο». Ωστόσο, η δωρεά ωαρίων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο παθολογικών δομικών αλλοιώσεων του DNA του, λόγω της μεγαλύτερης γενετικής και ανοσολογικής διαφοράς μεταξύ του εμβρύου και της μητέρας-λήπτριας, περιορίζοντας ενδεχομένως την σταθερότητα του γονιδιώματος κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη.
Ψυχικές και συναισθηματικές βλάβες στο παιδί.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, άτομα που έχουν συλληφθεί από δότες συχνά αναφέρουν ότι η άγνοια της βιολογικής τους προέλευσης έχει επηρεάσει την δημιουργία της ταυτότητάς τους και την συναισθηματική τους ευεξία. Πολλαπλές μελέτες καταγράφουν υψηλότερα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και σύγχυσης ταυτότητας σε αυτόν τον πληθυσμό, μαζί με μια έντονη επιθυμία να γνωρίσουν τους βιολογικούς γονείς και τους γενετικούς συγγενείς τους.
Έχει αξία να σκεφτόμαστε τι δηλώνει αυτός ο ίδιος ο πληθυσμός και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν αυτά τα προβλήματα. Η ψυχολογική δυσφορία που αναφέρουν τα άτομα που έχουν συλληφθεί από δότες έχει οδηγήσει στη δημιουργία οργανώσεων υπεράσπισης σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες που ζητούν τον τερματισμό της ανωνυμίας των δωρητών, μεγαλύτερη αναγνώριση των ψυχολογικών τους αναγκών και αναγνώριση του δικαιώματος να γνωρίζει κανείς την βιολογική του προέλευση.
Τα άτομα που έχουν συλληφθεί από δότες αναφέρουν συχνά ότι η άγνοια της βιολογικής τους προέλευσης έχει επηρεάσει την διαμόρφωση της ταυτότητάς τους και την συναισθηματική τους ευεξία.
Ίσως ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι ορισμένες χώρες της Βόρειας Ευρώπης έχουν ήδη αναπτύξει πρωτόκολλα για τον μετριασμό αυτών των πιθανών βλαβών. Αυτά τα πρωτόκολλα συνιστούν την ενημέρωση των παιδιών που έχουν συλληφθεί από δότες, περίπου στην ηλικία των 12 ετών, σχετικά με τις συνθήκες της σύλληψής τους, ενώ παράλληλα προετοιμάζουν ψυχολογικά τόσο το παιδί όσο και τον δότη – μαζί με τις αντίστοιχες οικογένειές τους – για μια πιθανή μελλοντική συνάντηση. Τέτοιες πρωτοβουλίες βασίζονται στην υπόθεση ότι η έγκαιρη, υποστηριζόμενη πρόσβαση στο βιολογικό ιστορικό κάποιου μπορεί να μειώσει τις μεταγενέστερες δυσκολίες που σχετίζονται με την ταυτότητα, το άγχος ή τα συναισθήματα εξαπάτησης που αναφέρονται από ένα μέρος του πληθυσμού που έχει συλληφθεί από δότες.
«Λανθασμένη» υποβοηθούμενη γονιμοποίηση. Οι ανάγκη για νέο νομικό πλαίσιο.
Έχοντας κατά νου αυτά τα ζητήματα, θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα νέο νομικό πλαίσιο σχετικά με την ιατρική ευθύνη στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Ήδη υπάρχουν νομικές ενέργειες που σχετίζονται με μια αίσθηση «παράνομης ζωής» ή την «παράνομης γέννησης». Αυτοί οι όροι αναφέρονται σε περιπτώσεις στις οποίες ασκούνται αγωγές εναντίον κλινικών από γονείς που υποστηρίζουν ότι αν ήταν πλήρως ενημερωμένοι, θα είχαν λάβει διαφορετικές αποφάσεις σχετικά με την γέννηση των παιδιών τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ίδια τα παιδιά είναι οι ενάγοντες. Σε περιπτώσεις παιδιών που γεννήθηκαν από ART και εκδηλώνουν προβλήματα υγείας, μπορούμε να μιλήσουμε για «παράνομη υποβοηθούμενη γονιμοποίηση». Όπως και στις περιπτώσεις «παράνομης γέννησης», οι γονείς μπορεί να είχαν λάβει διαφορετικές αποφάσεις αν ήταν πλήρως ενημερωμένοι. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, τα εκατομμύρια ασθενών που υποβλήθηκαν σε ART (με ή χωρίς παιδί) θα μπορούσαν να κερδίσουν τις νομικές τους διεκδικήσεις, τεκμηριώνοντας την παραπληροφόρηση σχετικά με τα ποσοστά επιτυχίας («εννέα στα δέκα») και τους σχετιζόμενους κινδύνους. Δεδομένου του προηγούμενου άλλων επιτυχημένων αγωγών για «παράνομη γέννηση και ζωή», πιστεύω ότι οι αγωγές για παράνομη υποβοηθούμενη γονιμοποίηση θα μπορούσαν να γίνουν μια ισχυρή δύναμη για τις απολύτως απαραίτητες νομικές μεταρρυθμίσεις.
Μια κρυφή κρίση υγείας
Πιστεύουμε ότι αυτά τα προβλήματα συνιστούν μια κρυφή κρίση υγείας. Ανεξάρτητα από την θέση που έχει κάποιος σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, όλοι πρέπει να είναι καλύτερα ενημερωμένοι για αυτή. Ο υπεύθυνος δημόσιος διάλογος σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή θα παραμείνει ατελής αν δεν γίνει μια σοβαρή και διαφανής συζήτηση για τους κινδύνους για την υγεία, τα πραγματικά όρια αυτών των τεχνικών, την ποιότητα της ενημερωμένης συγκατάθεσης και τις οικογενειακές, κοινωνικές και δημόσιες επιπτώσεις της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Σημείωση: Ο Francisco Güell, BS, BPh, MBE, PhD, είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Πολιτισμού και Κοινωνίας (ICS) του Πανεπιστημίου της Ναβάρα, στην Ισπανία. Το έργο του αφορά στις βιολογικές, ιατρικές, ηθικές και κοινωνικές επιπτώσεις των υποβοηθούμενων τεχνολογιών αναπαραγωγής (ART), με ιδιαίτερη έμφαση στην υγεία των παιδιών. Έχει συντονίσει ερευνητικά έργα που χρηματοδοτούνται από την Ευρώπη και συμβουλεύει διεθνή ιδρύματα σχετικά με την πολιτική για την αναπαραγωγική υγεία.
Παραπομπή:
1. https://www.naftemporiki.gr/health/1482106/n-vrachnis-nea-epicheirimatika-montela-stin-exosomatiki-gonimopoiisi/
Πηγή: ifstudies.org
Κυριακή, Οκτωβρίου 04, 2026
Θέλουμε να ανήκουμε στον Χριστό ή στον κόσμο; (Κυριακή Β΄ Λουκά)
ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΗΚΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ Ή ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ; (ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΛΟΥΚΑ)
Εν Θεσσαλονίκη τη 4η Σεπτεμβρίου 2026
Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου- συγγραφέως
Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η δεύτερη Κυριακή του Λουκά και το μεν ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο, το δε αποστολικό μια περικοπή από το 6ο κεφάλαιο της Β΄ προς Κορινθίους επιστολής του αποστόλου Παύλου. Στο κεφάλαιο αυτό ο απόστολος των εθνών έρχεται να επισημάνει ένα μεγάλο κίνδυνο, τον κίνδυνο που διατρέχουν οι Κορίνθιοι, να προσαρμόσουν τη χριστιανική τους ζωή με τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής των ειδωλολατρών και γενικά του κοινωνικού περιβάλλοντος μέσα στον οποίο ζουν. Προκειμένου να δώσει την αυθεντική απάντηση και λύση απέναντι στον κίνδυνο αυτό, τους υπενθυμίζει μια μεγάλη αλήθεια. Γράφει: «Τις δε συγκατάθεσις ναώ Θεού μετά ειδώλων; υμείς γαρ ναός Θεού εστε ζώντος, καθώς είπεν ο Θεός ότι ενοικήσω εν αυτοίς και εμπεριπατήσω, και έσομαι αυτών Θεός, και αυτοί έσονταί μοι λαός». Δηλαδή ποιός συμβιβασμός και ποιά συνύπαρξη ημπορεί να νοηθή μεταξύ του ναού του Θεού και του ναού των ειδώλων; Εσείς είσθε ναός του Θεού του ζώντος, όπως άλλωστε έχει προφητεύσει ο Θεός και στην Παλαιά Διαθήκη, ότι «θα κατοικήσω μεταξύ αυτών και εντός αυτών και θα περιπατήσω ανάμεσά των και θα είμαι εγώ ο ιδικός των Θεός και θα είναι αυτοί λαός μου».
Είναι ποτέ δυνατόν στον ίδιο ναό να λατρεύεται ταυτόχρονα ο Χριστός και τα είδωλα; Το φως του Χριστού και το σκότος των ειδώλων; Η αλήθεια και η πλάνη; Η βρωμιά και η ευωδία; Όχι, ποτέ. Και όμως! Πολλές φορές σ’ αυτό το κατάντημα φθάνουμε! Να εισχωρεί δηλαδή μέσα σε ορθοδόξους ναούς ένα πλήθος συγχρόνων ειδώλων, όπου λατρεύεται και προβάλλεται όχι ο Χριστός, αλλά η ματαιοδοξία των ανθρώπων και το σαρκικό φρόνημα. Διότι τι άλλο μπορεί να είναι οι εξεζητημένοι στολισμοί σε γάμους και βαπτίσεις, σε κηδείες και μνημόσυνα, παρά μία κούφια ματαιοδοξία; Τι άλλο μπορεί να είναι η άσεμνη και προκλητική ενδυμασία των γυναικών και της νύμφης, παρά μιά προβολή του αισχρού σαρκικού φρονήματος; Τι άλλο μπορεί να είναι το τραγικό γεγονός που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, να μεταβάλλεται ο ναός σε αίθουσα ψυχαγωγίας με την παρουσία μουσικών οργάνων και τραγουδιστών; Δεν αποτελεί, άραγε, άθλιο κατάντημα, το να μεταβάλλουμε τον ιερό ναό, που είναι χώρος προσευχής και δοξολογίας του Θεού, σε αίθουσα μουσικών συναυλιών και δεξιώσεων, καθ’ όν χρόνον μάλιστα τελούνται τα άγια μυστήρια;
Όμως το παραπάνω καυτό ερώτημα του αποστόλου «Τις δε συγκατάθεσις ναώ Θεού μετά ειδώλων;», θα πρέπει να το δούμε και από άλλη σκοπιά. Το εν λόγω ερώτημα απευθύνει ο απόστολος και σε όλους εκείνους, που καλούν μέσα σε ορθοδόξους ναούς διάφορους αιρετικούς, δηλαδή παπικούς, ή προτεστάντες, ή ακόμη και αλλοθρήσκους, για να συμπροσευχηθούν μαζί τους. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι τόσον οι αιρετικοί, όσο και οι αλλόθρησκοι, είναι ουσιαστικά άθεοι. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αναφέρει σε κάποιο του λόγο, ότι η αίρεση είναι δεύτερο είδος αθεΐας. Το ίδιο και πολύ περισσότερο ισχύει για τους αλλοθρήσκους. Δυστυχώς σήμερα παρατηρείται, και μάλιστα πολύ συχνά, το εξόχως λυπηρό φαινόμενο, να προσκαλούν επίσκοποι, οπαδοί της παναιρέσεως του Οικουμενισμού, αιρετικούς σε ορθόδοξους ναούς και να συμπροσεύχονται μαζί τους, ενώ γνωρίζουν ότι οι συμπροσευχές απαγορεύονται ρητά από πλήθος Ιερών Κανόνων επί ποινή καθαιρέσεως, ενώ η διοικούσα Εκκλησία σιωπά ενόχως και ανέχεται αυτή την κατάσταση.
Όμως εκτός από τους άψυχους ναούς υπάρχουν και οι έμψυχοι ναοί. Σύμφωνα με τον απόστολο, ο κάθε πιστός είναι, πρέπει να είναι, ένας έμψυχος ναός του Θεού. Μέσα στο ναό του σώματός μας έρχεται να κατοικήσει ο Χριστός, ο οποίος εισέρχεται μέσα μας, όταν μεταλαμβάνουμε των αχράντων μυστηρίων, του σώματος και του αίματος του Χριστού. Όμως ο Χριστός ποτέ δεν έρχεται να κατοικήσει σε ακάθαρτες ψυχές, σε ψυχές που δεν μετανοούν, που δεν αγωνίζονται να καθαρίσουν τις ψυχές τους από τον παλαιόν άνθρωπο. Που δεν εξομολογούνται τακτικά και δεν κάνουν υπακοή στον πνευματικό τους. Λέγει ο ιερός Χρυσόστομος: «Έχεις το Θεό μέσα σου και τρέχεις προς τους απίστους; Τον Θεό που δεν έχει τίποτε κοινό μ’ αυτούς; Και πως είναι δυνατόν να σου συγχωρηθεί αυτό;». Δυστυχώς σ’ αυτό το τραγικό κατάντημα φτάσαμε. Να θέλουμε να συνδυάσουμε στη ζωή μας το θέλημα του Θεού και το θέλημα του διαβόλου. Με τις ίδιες αισθήσεις μας και με τα ίδια μέλη του σώματός μας δουλεύουμε και υπηρετούμε και τον Θεό και τον κόσμο. Και την αρετή και την αμαρτία. Ερχόμαστε στην Εκκλησία για να λατρεύσουμε τον Θεό και μετά από λίγο τρέχουμε στην τηλεόραση, για να απολαύσουμε ό,τι πιο αισχρό και ακάθαρτο έχει να προβάλει ο κόσμος της αποστασίας. Μεταλαμβάνουμε των αχράντων μυστηρίων και μετά από λίγο τρέχουμε σε πάρτι και κοσμικές διασκεδάσεις, όπου λατρεύεται ο διάβολος, όπου μολύνεται η ψυχή μας με όλα εκείνα που λέγονται και πράττονται μέσα σ’ αυτούς τους χώρους.
Πολύ συχνά εμφανίζεται ο πειρασμός μέσα μας να προσαρμόσουμε τη χριστιανική ζωή με την κοσμική. Κάθε τόσο ξεπροβάλλει απαιτητικός ο λογισμός να μιμηθούμε στη ζωή μας το ντύσιμο των κοσμικών, τη μόδα, τη γνώμη, τις συνήθειες, το ήθος και τη νοοτροπία του κόσμου. Κάθε τόσο μας παρασύρουν και μας αιχμαλωτίζουν τα εξωτερικά μεγαλεία, η κοσμική λαμπρότητα, οι εξωτερικές επιδείξεις και οι εξωτερικοί πανηγυρισμοί, για γεγονότα μικρά και ασήμαντα και πολλές φορές αξιοκατάκριτα από χριστιανικής απόψεως, τα οποία όμως ο κόσμος τα παρουσιάζει ως μεγάλα και σπουδαία.
Όμως κάθε φορά που μας προσβάλλουν τέτοιου είδους πειρασμοί, ας φέρνομε στη μνήμη μας τα λόγια του αποστόλου Παύλου: «Μη γίνεσθε ετεροζυγούντες απίστοις· τις γαρ μετοχή δικαιοσύνη και ανομία; τις δε κοινωνία φωτί προς σκότος; τις δε συμφώνησις Χριστώ προς Βελίαλ; ή τις μερίς πιστώ μετά απίστου;». Δηλαδή μην έχετε στενές κοινωνικές σχέσεις με τους απίστους, με ανθρώπους που έχουν αποξενωθεί από τη ζωή της Εκκλησίας. Διότι ποία σχέση μπορεί να έχει η αρετή με την φαυλότητα; Τι κοινό έχει το φως με το σκοτάδι; Ποία συνεννόηση και συμφωνία μεταξύ Χριστού και διαβόλου; Τι κοινό μπορεί να έχει ένας πιστός με έναν άπιστο; Ο Χριστός θέλει να μας έχει αποκλειστικά δικούς του. Να έχει την αποκλειστικότητα στην αγάπη μας, στη λατρεία μας, στην όλη ζωή μας. Θέλει να ανήκουμε μόνο σ’ αυτόν και σε κανένα άλλον. Καλούμαστε λοιπόν να διαλέξουμε, τι θα προτιμήσουμε: Τον Χριστό, ή την αμαρτία και τον κόσμο; Διότι το ένα αποκλείει το άλλο, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου: «Ου δύνασθε δυσί κυρίοις δουλεύειν». Όσοι προτιμούμε τον Χριστό, καλούμαστε να ακούσωμε με προσοχή και να εφαρμόσουμε στην πράξη τα παρακάτω λόγια του αποστόλου: «διό εξέλθετε εκ μέσου αυτών και αφορίσθητε, λέγει Κύριος, και ακαθάρτου μη άπτεσθε, καγώ εισδέξομαι υμάς». Δηλαδή φύγετε μακριά από τους απίστους και ξεχωρισθήτε από αυτούς με τον τρόπον της ζωής σας, λέγει ο Κύριος, και μη πιάνετε τίποτε το ακάθαρτο. Και εγώ θα σας δεχθώ με στοργή στη βασιλεία μου.
Εδώ ο Παύλος, όταν προτρέπει του Κορινθίους με το «εξέλθετε εκ μέσου αυτών», δεν εννοεί την τοπική, αλλά την τροπική αναχώρηση. Εννοεί την απάρνηση του κοσμικού φρονήματος και των σαρκικών επιθυμιών που κυριαρχούν στον κόσμο. Όσο και αν φύγουμε τοπικά από τον κόσμο, ο κόσμος θα είναι παντού γύρω μας. Όπου και αν πάμε, ο διάβολος θα έρθει και θα μας πολεμήσει. Μέσα στον κόσμο καλούμαστε να ζήσουμε, χωρίς όμως να γίνουμε ένα με τον κόσμο. Είναι μακάριοι οι πιστοί εκείνοι, είτε είναι μοναχοί, είτε λαϊκοί, που ενώ ζουν μέσα στον κόσμο και είναι περικυκλωμένοι από αμέτρητες παγίδες και πειρασμούς, ζουν με το φόβο του Θεού και με τη Χάρη του Θεού διατηρούν καθαρή την ψυχή τους από τους μολυσμούς της αμαρτίας.
Βέβαια η τοπική αναχώρηση έχει τη σημασία της σε κείνους που αποφάσισαν να απαρνηθούν τον κόσμο και να ακολουθήσουν τη μοναχική ζωή σε κάποιο μοναστήρι. Και τούτο διότι η τοπική απομάκρυνση του μοναχού από τις προκλήσεις των πειρασμών και τις αφορμές της αμαρτίας, αλλά και η ένταξή του στο πρόγραμμα του μοναστηριού, τον βοηθάει πολύ στα πρώτα βήματα της μοναχικής του ζωής. Πέραν τούτου η τοπική αναχώρηση έχει τη σημασία της και σε ορισμένες ακόμη περιπτώσεις. Για παράδειγμα, ο άγιος Ιωσήφ ο πάγκαλος, τον οποίο η Εκκλησία μας τιμά και προβάλλει στην ακολουθία του νυμφίου της Μεγάλης Δευτέρας, χρειάσθηκε να φύγει και τοπικά από τον τόπο του πειρασμού και τόβαλε στα πόδια, για να γλυτώσει από τη φωτιά της σαρκικής αμαρτίας και να μην πέσει στο αμάρτημα της μοιχείας. Επομένως υπάρχουν περιπτώσεις, που πρέπει αμέσως, χωρίς την παραμικρή αναβολή, να φύγουμε και τοπικά. Να εγκαταλείψουμε ανθρώπους, φιλίες, τόπους, οικίες, συναναστροφές, παρέες, όπου κινδυνεύουμε πνευματικά και ηθικά.
Ας αγωνιστούμε, αδελφοί μου, να εφαρμόσουμε στην πράξη, όλα όσα μας προτρέπει η σημερινή αποστολική περικοπή, έτσι ώστε να επιτύχουμε τον προορισμό μας και την σωτηρία μας, πράγμα που εύχομαι να γίνει σε όλους μας με τη Χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου και όλων των αγίων. Αμήν.
Σάββατο, Οκτωβρίου 03, 2026
Αγιος Βησσαρίων Αʹ ὁ Γέρων ἢ ὁ πρώην ̉Επίσκοπος Τρίκκης (1490)
῞Αγιος Βησσαρίων Αʹ ὁ Γέρων
ἢ ὁ πρώην ̉Επίσκοπος Τρίκκης (1490)
(῾Η μνήμη του ἑορτάζεται τὴν 1ῃ Κυριακὴ τοῦ μηνὸς ̉ Οκτωβρίου)
῞Αγιος Βησσαρίων Αʹ ὁ Γέρων
῾Ο ῞Αγ. Βησσαρίων διετέλεσε ̉̉Αρχιεπίσκοπος Λαρίσης, μὲ ἕδρα τὰ Τρίκαλα, κατὰ τὴν περίοδο 1490 -1499.
̉Ελάχιστα εἶναι γνωστὰ γιὰ τὴ ζωὴ του. Γνωρίζουμε ὅτι διετέλεσε ἐπίσκοπος Δημητρι- άδος ἐνὼ παραιτήθηκε ἀπὸ τὸν θρόνο τῆς Λαρίσης τὸ 1499 λόγω γήρατος. Καθώς ἐπὶ ὅλη σχεδὸν τὴ διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας ἦταν γνωστὴ ἡ ὕπαρξη μόνον τοῦ Βησσαρίωνος Βʹ, κάποιες πηγὲς ποὺ ἀναφέρονταν στὸν Βησσαρίωνα Αʹ, ὅπως ἕνα Πατριαρχικὸ Σιγγίλλιο ποὺ ἀναφέρεται στὴν ἄνοδό του στὸν θρόνο τῆς Λαρίσης τὸ 1490, προκαλοῦσαν σύγχυση. ῾Η ὕπαρξή του διαπιστώθηκε τὸ 1920, ὅταν ἀποκαλύφθηκε μία τοιχογραφία στὸν ῾Ιερὸ Ναὸν τῶν ῾Αγίων ̉Αναργύρων Τρικάλων. Στὴν τοιχογραφία ἀπεικονίζονται συνολικά ἑπτὰ ἅγιοι ἀρχιεπίσκοποι Λαρίσης, μεταξὺ αὐτῶν καὶ οἱ δύο Βησσαρίωνες, μὲ τὶς προσωνυμίες «ὁ πρώην» καὶ «ὁ τοῦ Σωτῆρος» ἀντίστοιχα.
῾Η μνήμη του ἑορτάζεται τὴν 1ῃ Κυριακὴ τοῦ μηνὸς ̉ Οκτωβρίου.
Παρακλητικὸς Κανὼν
εἰς τὸν ῞Αγιον Βησσαρίων Αʹ τὸν Γέροντα ̉ Επίσκοπον Τρίκκης
Ποίημα τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου
Εὐλογήσαντος τοῦ ῾Ιερέως, τὸ Κύριε εἰσάκουσον, μεθ̉ ὃ τὸ Θεὸς Κύριος (τετράκις) καὶ τὰ ἑξῆς:
῏Ηχος δʹ. ῾Ο ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ...
Τῷ ̉Αρχιθύτι ἐκτενῶς νῦν προσδράμωμεν* ἁμαρτωλοί καὶ ταπεινοὶ καὶ προσπέσωμεν* ἐν μετανοίᾳ κραζοντας ἐκ μέσης ψυχῆς,* ῞Αγιε, βοήθησον καὶ διάσωσον πάντας* ἐκ παντοίων θλίψεων καὶ ποικίλων παγίδων˙* μὴ ἀποστρέψῃς ἱκέτας κενούς,* σὲ γὰρ μεσίτην* καὶ φύλακα ἔχομεν.
Δόξα Πατρὶ... τὸ ̉ Απολυτίκιον. ῏Ηχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Τὸν Τρικκαίων ἡ πόλις ἡ περιώνυμος,* Βησσαρίωνα, τιμᾶ τὸν θαυματόβρυτον* καὶ ἀσπάζεται αὐτοῦ* τὸ θεῖον εἰκόνισμα,* ὅτι ἐβίωσε σεμνῶς* καὶ ἐποίμανεν σοφῶς* ταύτην ὡς ̉Αρχιθύτης* καὶ πρεσβεύει πρὸς τὸν Σωτήρα* διδόναι πᾶσι* τὸ θεῖον ἔλεος.
Καὶ νῦν ... Θεοτοκίον.
Οὐ σιωπήσωμέν ποτε, Θεοτόκε,* τὰς δυναστείας σου λαλεῖν οἱ ἀνάξιοι˙* εἰμὴ γὰρ σὺ προΐστασο πρεσβεύουσα,* τὶς ἡμᾶς ἐρρύσατο* ἐκ τοσούτων κινδύνων;* Τὶς δὲ διεφύλαξεν* ἕως νῦν ἐλευθέρους;* Οὐκ ἀποστῶμεν, Δέσποινα, ἐκ σοῦ˙* σοὺς γὰρ δούλους σώζεις ἀεὶ* ἐκ παντοίων δεινῶν.
Εἶτα ὁ Νʹ Ψαλμὸς καὶ ἀρχόμεθα τοῦ Κανόνος
ᾨδὴ αʹ. Ἦχος πλ. δʹ. Ὑγρὰν διοδεύσας[1]…
Τὸν Πλάστην καὶ Κύριον τοῦ παντός* ἱκέτευε πάντες* σοῦ δεόμεθα ταπεινῶς,* ὅπως, ̉Αρχιθύτα Βησσαρίων,* ἡμῖν παράσχῃ πταισμάτων τὴν ἄφεσιν.
Χριστὸν καθικέτευε ἐκτενῶς* δεόμεθα πάντες,* Βησσαρίων θαυματουργέ,* ὅπως προστατεύσῃ τὴν ῾Ελλάδαν* ἐκ τῶν κυκλοῦντων αὐτὴν* ἐχθρῶν, ἔνδοξε.
̉Ε λθῶν εἰς συναίσθησιν, θαυμαστέ* φοβοῦμαι τὴν κρίσιν* διό σπεύδω δεητικῶς* πρός σε, Βησσαρίων ἀθλοφόρε,* καὶ ἐκζητῶ σὴν βοήθειαν, πάντιμε.
Θεοτοκίον.
῾Οδὸν τὴν εὐθείαν τοῦ σοῦ Υἱοῦ* ὁ τάλας, Παρθένε,* ἐγκατέλειψα ἀληθῶς˙* διὸ σοι προσπίπτω ἀνακράζων* μὴ μὲ παρίδῃς τὸν ἄθλιον, Δέσποινα.
ᾨδὴ γʹ. Οὐρανίας ἁψῖδος...
Τὸν σεισμὸν καταπαύει λιταῖς σου ὁ ῞Υψιστος* διό, Βησσαρίων παμμάκαρ,* σοι καταφεύγομεν* καὶ ἐκζητοῦμεν θερμῶς* τὴν σῇ βοήθειαν πάντες,* ἣν παράσχου, ῞Αγιε,* τάχος δεόμεθα.
Τῆς ὀσφύος τὰ ἄλγη* ὁ Πλαστουργὸς Κύριος* καὶ ποικίλους ὄγκους ἰάται,* λιταῖς σου, ἔνδοξε,* διὸ θερμῶς οἱ πιστοὶ* μετὰ δακρύων αἰτοῦσι* τὴν προστασίαν σου, ῞Οσιε* καὶ μεσιτείαν σου.
Σοὶ προσφεύγομεν πάντες,* θαυματουργὲ ῞Αγιε,* καί σε ἱκετεύομεν πίστει* ῥύσαι ἱκέτας σου* ἐκ τῶν ποικίλων παθῶν* καὶ ἐκ δεινῶν νοσημάτων,* Βησσαρίων ἔνδοξε,* Τρίκκης τὸ καύχημα.
Θεοτοκίον.
Θεοτόκε Παρθένε,* χριστιανῶν καύχημα* σὲ καθικετεύομεν πάντες* σῶσον ἱκέτας σου* ἐκ νοσημάτων πολλῶν* καὶ ἐκ χειρῶν ἀρχεκάκου* καὶ Υἱὸν Σου, Δέσποινα,* σὺ ἐξευμένισον.
Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων ἱκέτας σου, ̉ Αρχιθύτα,* ὅτι πάντες δεητικῶς* εἰς σὲ καταφεύγομεν* ὡς ἔχοντι τῷ Θεῷ παῤῥησία.
̉Επιβλεψον* ἐν εὐμενεία, πανύμνητε Θεοτόκε,* ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπὴν τοῦ σώματος κάκωσιν* καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος.
Αἴτησις καὶ τὸ Κάθισμα. Ἦχος β΄. Πρεσβεία θερμὴ...
Σὺ πρέσβυς θερμὸς* καὶ τεῖχος ἀπροσμάχητον* ἐδείχθης, σοφέ,* καὶ κόσμου καταφύγιον* ἐκτενῶς βοῶμέν σοι,* Βησσαρίων ῞Αγιε, πρόφθασον* καὶ ἐκ κινδύνων λύτρωσαι ἡμᾶς,* τοὺς σοι πόθῳ καὶ πίστει προσφεύγοντας.
ᾨδὴ δʹ. Εἰσακήκοα, Κύριε...
̉Ιατρὸς ὁ ἀνάργυρος* ἀνεδείχθης, μάκαρ, ὡς καὶ ἀλάνθαστος* πάντων τῶν νοσοῦντων, ἔνδοξε,* καὶ τῆς νεολαίας σὺ τὸ πρότυπον.
Τῆς καρδίας τὰ τραύματα* Βησσαρίων ἔνδοξε, σὺ ἐπούλωσον* καὶ ταπείνωσιν παράσχου μοι* ποιμενάρχα Τρίκκης ἱκετεύω σε.
῾Υγιείαν παράσχου μοι,* Βησσαρίων Ὅσιε ἱκετεύω σε,* καὶ τὰ τέκνα μου προστάτευσον,* ἐκ παντοίων νόσων, ἀξιάγαστε.
Θεοτοκίον.
Παναγία Πανάχραντε,* ἀνεπαίσχυντα τέλη Σὺ παράσχου μοι,* καὶ τὸν κλύδωνα κατεύνασον,* τῶν ἐμῶν πταισμάτων Θεοδόξαστε.
ᾨδὴ εʹ. Φωτισον ἡμᾶς…
῎Αναρχον Θεόν,* Βησσαρίων, ἐξευμένισον* καὶ τὴν καρδίαν μου πλήρωσον χαρᾶς,* ἵνα δοξάζω σε ̉Οσίων ἀκροθίνιον.
Δέχου προσευχάς* καὶ δεήσεις, ἀξιάγαστε,* καὶ τὴν καρδίαν μου πλήρωσον χαρᾶς,* τῶν ̉Ορθοδόξων, Βησσαρίων, καταφύγιον.
Νόσων ἰατρὸς* ἀνεδείχθης, Θεοδόξαστε,* διὸ σοι πάντες προσφεύγομεν θερμῶς* καὶ ἐξαιτοῦμεν παρασχεῖν ἡμῖν τὴν ἴσασιν.
Θεοτοκίον.
̉Ιασαι Ἁγνή,* τῆς καρδίας μου τὰ τραύματα* καὶ τοῦ νοός μου, Κόρη, τὴν ἔπαρσιν,* καὶ ὑγείαν τῇ πρεσβείᾳ σου παράσχου μοι.
ᾨδὴ στʹ. Τὴν δέησιν ἐκχεῶ…
Τὰ τέκνα τῶν ̉Ορθοδόξων φύλαττε* ἐκ τοῦ λοιμοῦ τῆς ἁμαρτίας, Θεόφρον,* καὶ ταῖς λιταῖς σου, τῆς Τρίκκης τὸ κλέος,* εἰς τὰς νομὰς τοῦ Κυρίου ὁδήγησον* δεόμεθά σου ταπεινῶς,* Βησσαρίων, πιστῶν καταφύγιον.
̉Εκ βλάβης τῶν φρενῶν διαφύλαττε,* Βησσαρίων, τοὺς ἱκέτας σου τάχος* καὶ ἐκ ποικίλων παγίδων ἀπαύστως,* ἃς ὁ ἐχθρὸς ἐξυφαίνει διάσωσον* δεόμεθα γονυκλινῶς,* ̉Αρχιθύτα, ἡμεῖς οἱ ἀνάξιοι.
῾Ως τεῖχος, καταφυγῆς καλοῦμέν σε,* ̉Ορθοδόξων οἱ χοροί, θεοφόρε,* καὶ ἰατρὸν ἐν τοῖς νόσοις παμμάκαρ,* σὲ ὀνομάζομεν Ὅσιε πάντιμε,* καὶ δέομαί σου ἀγαθέ,* ἐκ παθῶν καὶ κινδύνων διάσωσον.
Θεοτοκίον.
Θυμώδης, ἐριστικὸς καὶ ἄφιλος,* ὁ ἀχρεῖός σου ἱκέτης κατέστην,* σπεῦσον, Παρθένε, καὶ σῶσόν με τάχος,* ἵνα ῥυσθῶ αἰωνίου κολάσεως,* σοῦ δέομαι, Μῆτερ Θεοῦ,* ἐκ χειρῶν τοῦ ἀλάστορος ῥῦσαί με.
Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων ἱκέτας σου, ̉Αρχιθύτα,* ὅτι πάντες δεητικῶς* εἰς σὲ καταφεύγομεν* ὡς ἔχοντι τῷ Θεῷ παῤῥησία.
Α῎Αχραντε,* ἡ διὰ λόγου τὸν Λόγον ἀνερμηνεύτως* ἐπ̉ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τεκοῦσα δυσώπησον,* ὡς ἔχουσα μητρικὴν παῤῥησίαν.
Δέησις καὶ τὸ Κοντάκιον. Ἦχος β´. Προστασία.
Σὲ προστάτην τῶν ̉Ορθοδόξων ὀνομάζομεν* καὶ ἀκοίμητον φρουρὸν ἁπάντων καλοῦμέν σε˙* μὴ παρίδῃς* ἁμαρτωλῶν ἱκέτιδας φωνάς,* ἀλλὰ πρόφθασον, θαυματουργέ,* εἰς τὴν βοήθειαν ἡμῶν τῶν θερμῶς δεομένων σου.* ῾Ρῦσαι ἡμᾶς ἐκ πλάνης* καὶ σῶσον ἐκ τοῦ καρκίνου* τοὺς καταφεύγοντας πρὸς σέ,* Βησσαρίων μα-κάριε.
Καὶ εὐθὺς τὸ Προκείμενον. Ἦχος δ´.
Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὁ θάνατος τοῦ Ὁσίου αὐτοῦ. (δίς)
Στίχος: Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον καὶ προσέσχε μοι.
Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὁ θάνατος τοῦ Ὁσίου αὐτοῦ.
῾Ο ῾Ιερεύς: Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι ἡμᾶς …
῾Ο Χορός: Κύριε ἐλέησον (τρίς)
῾Ο ῾Ιερεύς: Σοφία, ὀρθοὶ ἀκούσωμεν τοῦ ἁγίου …
῾Ο Χορός: Καὶ τῷ Πνεύματί σου.
῾Ο ῾Ιερεύς: ̉Εκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην ἁγίου Εὐαγγελίου…
῾Ο Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, Δόξα σοι.
Εἶπεν ὁ Κύριος˙ ἐγὼ εἰμι ἡ θύρα˙ δι᾽ ἐμοῦ ἐὰν τις εἰσέλθῃ σωθήσεται καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται καὶ νομὴν εὑρήσει. Ὁ κλέπτης οὐκ ἔρχεται εἰ μὴ ἵνα κλέψῃ καὶ θύσῃ καὶ ἀπολέσῃ˙ ἐγὼ ἦλθον ἵνα ζωὴν ἔχωσιν καὶ περισσὸν ἔχωσιν. Ἐγὼ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός˙ ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων˙ ὁ μισθωτὸς καὶ οὐκ ὢν ποιμήν, οὗ οὐκ ἔστιν τὰ πρόβατα ἴδια, θεωρεῖ τὸν λύκον ἐρχόμενον καὶ ἀφίησιν τὰ πρόβατα καὶ φεύγει καὶ ὁ λύκος ἀρπάζει αὐτὰ καὶ σκορπίζει τὰ πρόβατα.῾Ο δὲ μισθωτὸς φεύγει, ὅτι μισθωτός ἐστιν καὶ οὐ μέλει αὐτῷ περὶ τῶν προβάτων. ̉Εγὼ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός, καὶ γινώσκω τὰ ἐμὰ καὶ γινώσκομαι ὑπὸ τῶν ἐμῶν˙ καθὼς γινώσκει με ὁ Πατὴρ, κἀγὼ γινώσκω τὸν Πατέρα˙ καὶ τὴν ψυχήν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προβάτων. Καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω, ἃ οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς αὐλῆς ταύτης˙ κἀκεῖνα δεῖ με ἀγαγεῖν καὶ τῆς φωνῆς μου ἀκούσουσιν καὶ γενήσονται μία ποίμνη, εἷς ποιμήν.
῾Ο Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, Δόξα σοι.
Δόξα Πατρὶ …
Ταῖς τοῦ σοῦ ῾Οσίου πρεσβείαις Ἐλεῆμον,* ἐξάλειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.
Καὶ νῦν …
Ταῖς τῆς Θεοτόκου πρεσβείαις Ἐλεῆμον,* ἐξάλειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.
Στίχος: Ἐλέησόν με ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα …
Προσόμοιον. Ἦχος πλ. β´. Ὅλην ἀποθέμενοι…
Μὴ ἐγκαταλείπῃς με,* σὺ τοῦ Χριστοῦ στρατιώτα,* Βησσαρίων ἔνδοξε,* ἀλλὰ δέξαι δέησιν τοῦ ἱκέτου σου,* θλῖψις γὰρ ἔχει με,* φέρειν οὐ δύναμαι,* ἀρχεκάκου τὰ τοξεύματα,* σκέπην οὐ κέκτημαι,* οὐδὲ κατάφύγιον, ῞Αγιε,* πάντοθεν πολεμούμενος,* καὶ παραμυθίαν οὐκ ἔχω πλήν σου,* δόξα τῶν ̉Αγγέλων,* καὶ κλέος Ὀρθοδόξων, θαυμαστέ,* μὴ μοῦ παρίδῃς τὴν δέησιν,* τὸ συμφέρον ποίησον.
῾Ο ῾Ιερεύς: Σῶσον, ὁ Θεός, τὸν λαὸν σου …
῾Ο Χορός: Κύριε, ἐλέησον (δωδεκάκις)
῾Ο ῾Ιερεύς: ̉ Ελέει καὶ οἰκτιρμοῖς …
῾Ο Χορός: ̉Αμήν.
Καὶ ἀποπληροῦμεν τὰς λοιπὰς ᾨδὰς τοῦ Κανόνος.
ᾨδὴ ζʹ. Οἱ ἐκ τῆς ̉ Ιουδαίας…
Τρικυμίας τοῦ βίου,* καταπράϋνον δέομαι ὁ ἀνάξιος,* καὶ δίδως μοι εἰρήνην,* χαρὰν τε καὶ γαλήνην,* ἵνα πόθῳ κραυγάζω σοι˙* Ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν,* Θεὸς εὐλογητὸς εἶ.
Τῶν ἀτέκνων συζύγων,* καταφύγιον γέγονας, Θεοδόξαστε,* καὶ τῶν σφοδρῶς ποθούντων,* τὸν βίον τῶν ̉Αγγέλων,* ποδηγέτης ἀλάνθαστος˙* Σέ, Βησσαρίων, πιστοί* ἁπαύστως ἀνυμνοῦσι.
Τοῦ σεισμοῦ τὴν μανίαν* καταπαύει ὁ Πλάστης, Βησσαρίων ἕνδοξε,* διὸ πιστῶν τὰ πλήθη* αἰτοῦσι σαῖς πρεσβεῖαις* καὶ γονυκλινῶς σοῦ δέονται,* τὸν Ζωοδότην Χριστόν, εὐμένισον λιταῖς Σου.
Θεοτοκίον.
Θεοτόκε Παρθένε,* πρὸς σὲ πίστει προσέρχομαι ὁ ἀνάξιος* καὶ χείρας μου σοι αἴρω* καὶ πόθῳ ἀνακράζω* ἀποδήμους διάσωσον* ἐκ τῶν χειρῶν πειραστοῦ* καὶ τῶν αἰρετιζόντων.
ᾨδὴ ηʹ. Τὸν Βασιλέα...
Τὸν Βασιλέα* καὶ τῶν ἀνθρώπων Σωτήρα* καθικέτευε, πάτερ, ἀπαύστως,* ἵνα ἀπάλλαξῃ* ἱκέτας ἐκ τῶν νόσων.
Τὴν ἀνεργίαν* ταῖς σαῖς λιταῖς, Βησσαρίων,* Πλαστουργὸς ἐκδιώκει ταχέως* καὶ πιστοῖς παρέχει,* μάκαρ, ἐργασίαν.
Τοὺς ̉Ορθοδόξους* σύ, Βησσαρίων τρισμάκαρ,* μὴ παρίδῃς, φωσφόρε, βοῶμεν,* ἀλλά συ παράσχου* ταπείνωσιν καὶ πίστιν.
Θεοτοκίον.
Σοὶ Θεοτόκε,* τῶν ̉Ορθοδόξων τὰ πλήθη* καταφεύγουσι πίστει βοῶντα,* ῎Αχραντε Παρθένε* βοήθῃ σοῦ ἱκέτας.
ᾨδὴ θʹ. Κυρίως Θεοτόκον...
῾Ημᾶς ὁδοιποροῦντας* ὡς καὶ ἀγρυπνοῦντας* σύ, ̉Αρχιθύτα Βησσαρίων, σκέπασον* καὶ τοὺς πρὸς σὲ προσδραμῶντας* χαρᾶς ἀξίωσον.
Νοσούντων καὶ πλεόντων* καὶ τῶν ἐν κινδύνοις* φρουρὸς, σοφέ, ἀνεδείχθης ἀκοίμητος* καὶ τῶν στενόντων* ἐκ πόνων τὸ παραμύθιον.
Παθῶν μου τὴν μανίαν,* νέκρωσον, Θεόφρον,* καὶ τοῦ νοὸς μου τὴν ζάλην κατεύνασον,* ἵνα ἀπαύστως δοξάζω* σὲ τόν, μακάριον.
Θεοτοκίον.
̉Αξίωσον ἱκέτην,* ̉Αχραντε Παρθένε,* ἀκατακρίτως λαβεῖν τὴν Μετάληψιν* τῶν Μυστηρίων Υἱοῦ Σου,* ἵνα δοξάζω σε
Καὶ εὐθὺς τὰ Μεγαλυνάρια.
῎Αξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς,* μακαρίζειν σε τὴν Θεοτόκον,* τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώμητον καὶ Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.* Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ,* καὶ ἐνδοξοτέραν* ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ,* τὴν ἀδιαφθόρως* Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν,* τὴν ὄντως, Θεοτόκον,* σὲ μεγαλύνομεν.
Δεῦτε, ̉Αρχιθύτην τοῦ ̉Ιησοῦ,* τιμήσωμεν πάντες* καὶ βοήσωμεν ἐκτενῶς* διάσωζε ἐκ πλάνης,* θεῖε ῾Ιεράρχα,* τοὺς πόθῳ ἐκζητοῦντας* τὴν προστασία Σου.
̉Ιατρὸς ἐδείχθης, θαυματουργέ,* καὶ τῶν ἐν ἀνάγκαις* ἀντιλήπτωρ καὶ ἀῤῥωγὸς* καὶ τῆς νεολαίας ἀκοίμητος προστάτης* καὶ πάντων τῶν ἐν θλίψῃ τὸ παραμύθιον.
Φύλαττε τὰ τέκνα σῶν ἱκετῶν* ἐκ πάσης κακίας* ἐφαρμάτων συνηθειῶν* καὶ ἐκ τῆς μανίας τοῦ γυμνισμοῦ, χριστόφρον,* σὺ Βησσαρίων, πάντων* τὸ καταφύγιον.
̉Ορφανῶν προστάτης καὶ βοηθός,* πεινῶντων τροφέας* καὶ ἀνέργων καταφυγή,* μάκαρ κατεστάθῃς* διὸ σε, Βησσαρίων,* δοξάζομεν ἁπαύστως* καὶ ὕμνους μέλπομεν.
Δέχου παρακλήσεις σῶν ἱκετῶν,* μάκαρ Βησσαρίων,* μοναζόντων καταφυγὴ* καὶ τοὺς δεομένους* ἀπάλλαξον ταχέως* ἐκ τῆς κενοδοξίας καὶ κατακρίσεως.
Πᾶσαι τῶν ἀγγέλων αἱ στρατιαί,* Πρόδρομε Κυρίου,* ̉Αποστόλων ἡ δωδεκάς,* οἱ ἅγιοι Πάντες* μετὰ τῆς Θεοτόκου,* ποιήσατε πρεσβείαν* εἰς τὸ σωθῆναι ἡμᾶς.
Εἶτα ὁ Χορὸς τὸ Τρισάγιον, Δόξα Πατρί... Παναγία Τριάς... Πάτερ ἡμῶν... ὁ Ἱερεύς: ῞Οτι Σοῦ... καὶ ὁ Χορός: ̉Αμήν.
Καὶ τὸ ̉̉̉Απολυτίκιον. ῏Ηχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον…
Τὸν Τρικκαίων ἡ πόλις ἡ περιώνυμος,* Βησσαρίωνα, τιμᾶ τὸν θαυματόβρυτον* καὶ ἀσπάζεται αὐτοῦ* τὸ θεῖον εἰκόνισμα,* ὅτι ἐβίωσε σεμνῶς* καὶ ἐποίμανεν σοφῶς* ταύτην ὡς ̉Αρχιθύτης* καὶ πρεσβεύει πρὸς τὸν Σωτήρα* διδόναι πᾶσι* τὸ θεῖον ἔλεος.
Δέησις, ̉Απόλυσις καὶ τῶν πιστῶν ἀσπαζομένων τὰς εἰκόνας ψάλλομεν:
῏Ηχος β’. ῞Οτε ἐκ τοῦ ξύλου…
Πάντας τοὺς προστρέχοντας πιστῶς* πρὸ τῆς ἱερᾶς σου εἰκόνας,* ὦ Βησσαρίων σεμνέ,* δίδου σὺ μετάνοιαν,* ὑπομονὴν καὶ χαράν,* φωτισμὸν καὶ ταπείνωσιν,* εἰρήνην καὶ πίστιν,* ἄγγελον ἀκοίμητον καὶ ὁδηγόν ἀσφαλῆ.* Πάτερ τῶν Τρικκαίων τό κλέος,* πτωχῶν ἀνεδείχθης προστάτης* καὶ τῶν ̉Ορθοδόξων καταφύγιον.
Ἦχος πλ. δ΄.
Δέσποινα πρόσδεξαι* τὰς δεήσεις τῶν δούλων σου* καὶ λύτρωσε ἡμᾶς* ἀπὸ πάσης ἀνάγκης καὶ θλίψεως.
Ἦχος β΄.
Τὴν πᾶσαν ἐλπίδα μου* εἰς σὲ ἀνατίθημι,* Μῆτερ τοῦ Θεοῦ,* φύλαξόν με ὑπὸ τὴν σκέπην σου.
Ὁ Ἱερεύς: Δι᾿ εὐχῶν τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς.
̉Αμήν.



