Η ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ.

 

Η ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ.

Η ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ.

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως- Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 25η Φεβρουαρίου 2026

Ήδη από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, η αγία μας Εκκλησία μας εισήγαγε σε μιά νέα περίοδο του εορτολογίου της, την περίοδο του Τριωδίου. Μας δίδει έτσι την αφορμή να στρέψουμε και πάλι την προσοχή μας προς το νόημα και το περιεχόμενό της και να προσεγγίσουμε κάποιες πτυχές της, που μπορούν να μας βοηθήσουν σε μιά βαθύτερη κατανόηση της σημασίας της στην πνευματική μας ζωή.

Είναι μια πένθιμη και κατανυκτική περίοδος που αρχίζει, όπως είναι γνωστό, από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και φθάνει μέχρι τον εσπερινό του Μεγάλου Σαββάτου. Αυτήν διαδέχεται κατόπιν η χαρμόσυνη περίοδος του Πεντηκοσταρίου, που αρχίζει από την Κυριακή του Πάσχα και φθάνει μέχρι την Κυριακή των αγίων Πάντων. Είναι περίοδος εντονωτέρου πνευματικού αγώνος, στην οποία η Εκκλησία, με τα τροπάρια, τους ύμνους, τα αναγνώσματα, τις κατανυκτικές Προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες, με την  νηστεία και με την όλη κατάλληλη ατμόσφαιρα των ημερών αυτών μας καλεί σε μιά ακριβέστερη και βαθύτερη βίωση του μυστηρίου της μετανοίας, μας καλεί να παλαίψουμε και να σταυρώσουμε τα πάθη και τον παλαιόν άνθρωπον, που φέρουμε μέσα μας, έτσι ώστε συσταυρωμένοι και συναναστημένοι με τον Χριστό, να εορτάσουμε τα άγια Πάθη και την Ανάστασή του.

 Βέβαια αυτό δεν σημαίνει, ότι μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής μπορούμε να χαλαρώσουμε τον πνευματικό αγώνα και να ικανοποιούμε τα πάθη, αλλά οφείλουμε πάντοτε να αγωνιζόμαστε με την ίδια ένταση, ή μάλλον με διαρκώς αυξανόμενη ένταση, σαν να ήταν όλη η ζωή μας ένα διαρκές και ισόβιο Τριώδιο. Αν μελετήσουμε τους βίους των αγίων, θα δούμε, ότι η ζωή τους ήταν ένας ακατάπαυστος αγώνας προς τα πάθη, μιά ισόβια κατάσταση νηστείας, μιά σταυροαναστάσιμη πορεία χαρμολύπης προς την Βασιλεία των Ουρανών. Επειδή ίδιον χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανθρωπίνης φύσεως είναι το τρεπτόν και μεταβαλλόμενον, το γεγονός, δηλαδή, ότι ο άνθρωπος παρουσιάζει διακυμάνσεις και αυξομειώσεις στην πνευματική του ζωή και, σήμερα μεν είναι δυνατόν να έχει ζήλο και προθυμία, αύριο όμως να περιπέση σε κατάσταση αμελείας και ραθυμίας, πιεζόμενος και επηρεαζόμενος από την «ευπερίστατη αμαρτία», που κυριαρχεί γύρω του, γι’ αυτό καθιέρωσαν οι άγιοι Πατέρες, με πολλή σοφία και σύνεση, την ευλογημένη αυτή περίοδο, ώστε να αποτελέση όχι μόνον στάδιο προετοιμασίας για τον εορτασμό του Πάσχα, αλλά και τρόπον τινά, εγερτήριον σάλπισμα, αφορμή ανανήψεως και ανανεώσεως του πνευματικού αγώνος.

Πήρε το όνομα «Τριώδιον» από το ομώνυμο λειτουργικό βιβλίο, το οποίο χρησι-μοποιεί κατά την περίοδο αυτή, επειδή οι κανόνες των καθημερινών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που υπάρχουν στο βιβλίο αυτό, έχουν μόνο τρεις ωδές. Χωρίζεται σε τρία μέρη: Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει τις τρείς πρώτες εβδομάδες, μέχρι την Κυριακή της Τυρινής. Έχει προκαταρκτικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στο να μας προετοιμάσει σε μια σταδιακή είσοδο στη νηστεία, που επακολουθεί στη συνέχεια. Το δεύτερο μέρος αρχίζει από την  Καθαρά Δευτέρα και φθάνει μέχρι την Κυριακή των Βαΐων. Κυρίαρχο γνώρισμά του είναι ο αγώνας προς τα πάθη με την βοήθεια της νηστείας υπό την διπλή της μορφή: Νηστεία των τροφών και νηστεία των παθών. Τέλος το τρίτο περιλαμβάνει την Μεγάλη Εβδομάδα, που είναι η τελική κατάληξη, η αποκορύφωση του Τριωδίου, όπου συμπορευόμαστε  μαζί με τον Χριστό προς το άγιον Πάθος και βιώνουμε την λαμπροφόρο Ανάσταση ως ένα προσωπικό γεγονός.

Η όλη δομή του Τριωδίου συνιστά και συγκροτεί μία κλίμακα, μία ανοδική πο-ρεία, που ανεβάζει τον πιστό από την κάθαρση στον φωτισμό και από τον φωτισμό στη θέωση, από την  γη στον ουρανό. Με την πρώτη βαθμίδα της εισάγει τον πιστό στην ταπείνωση και την συντριβή της καρδιάς του τελώνου, σαν το πιο απαραίτητο εφόδιο για τη θεραπεία της ψυχής από τα πάθη.

Κατόπιν, στην επόμενη βαθμίδα της, (Κυριακή του ασώτου), μας παρουσιάζει την δύναμη της μετανοίας και το μέγεθος της ευσπλαγχνίας του Δεσπότου Χριστού, ο οποίος δέχεται την μετάνοια του αμαρτωλού, όταν αυτός μετανοεί ειλικρινά και τον αποκαθιστά και πάλι στην κατάσταση του υιού και κληρονόμου της Βασιλείας του.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Κυριακή της Απόκρεω), μας υπενθυμίζει την μεγάλη αλήθεια, ότι ο Θεός είναι μεν εύσπλαγχνος, αλλά είναι και δίκαιος. Και όσο μεγάλη είναι η ευσπλαγχνία του, άλλο τόσο μεγάλη είναι και η δικαιοσύνη του. Και δεν θα πρέπει ο πιστός, αποβλέποντας στην ευσπλαγχνία του να παραθεωρεί την δικαιοσύνη του και να συνεχίζει να αμαρτάνει, ζώντας με αμέλεια και ασωτεία, διότι θα έρθει μία ημέρα, την φοβερά ημέρα της κρίσεως, για να κρίνει τον κόσμο και να αποδώσει στον καθένα κατά τα έργα του.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Κυριακή της Τυρινής), μας φέρνει στην αρχή της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, στη ζωή των πρωτοπλάστων μέσα στον παράδεισο. Μας υπενθυμίζει, ότι η αιτία της εξορίας των από τον παράδεισο, ήταν η παρακοή στην εντολή του Θεού, που ήταν εντολή νηστείας και μας διδάσκει, ότι αν θέλουμε να ξαναβρούμε αυτόν τον χαμένο παράδεισο, θα πρέπει να ακολουθήσωμε τον εντελώς αντίθετο δρόμο, τον δρόμο δηλαδή της υπακοής στο θέλημα του Θεού και της νηστείας.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Κυριακή της Ορθοδοξίας), μας διδάσκει την μεγάλη αλήθεια, ότι σε τίποτα δεν ωφελεί τον πιστό ο αγώνας, που κάνει να νεκρώσει τα πάθη και να κάνει κτήμα του τις αρετές, αν δεν πιστεύει ορθά, αν δεν βρίσκεται στους κόλπους της μόνης αληθούς Εκκλησίας του Χριστού, της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Στην επόμενη βαθμίδα (Β΄ Κυριακή των νηστειών), μας παρουσιάζει μια μεγάλη ασκητική μορφή και ταυτόχρονα έναν μεγάλο αγωνιστή και υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, προκειμένου να μας εμπνεύσει τόσον από τους αντιαιρετικούς του αγώνες κατά του Παπισμού, όσον επίσης και από την ζωή της ασκήσεώς του.

Στην επόμενη βαθμίδα, (Γ΄ Κυριακή των νηστειών), φέρνει στη μνήμη μας το πάθος του Κυρίου και προβάλλει εις προσκύνηση τον τίμιο και ζωοποιό σταυρό του ως ισχυρότατο όπλο, ως στήριγμα, παρηγορία και αναψυχή, ως πηγή δυνάμεως στον αγώνα κατά των παθών.

Στις επόμενες δύο βαθμίδες (Δ΄και Ε΄ Κυριακές των νηστειών), μας παρουσιάζει δύο ακόμη μεγάλες ασκητικές μορφές, τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη και την οσία Μαρία την Αιγυπτία, ως παραδείγματα τελείας ασκητικής διαγωγής. Έτσι μας διδάσκει, ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος θεραπείας της ψυχής από τα πάθη, παρά μόνον ο δρόμος της ασκητικής θεραπευτικής αγωγής, που υποδεικνύει η Εκκλησία. Τέλος στην τελευταία βαθμίδα (Κυριακή των Βαΐων), μας εισάγει στο πάθος του Κυρίου και εν τέλει μας οδηγεί στην φωτεινή ατμόσφαιρα της λαμπροφόρου Αναστάσεως.

Η όλη αυτή ανοδική πορεία, το ανέβασμα στην κλίμακα των αρετών,  στην οποία μας καλεί να βαδίσωμε η αγία μας Εκκλησία διά του Τριωδίου, δεν είναι ένα εύκολο κατόρθωμα. Απαιτείται αγώνας σκληρός και οδυνηρός με ιδρώτα πολύ, με δάκρυα και θυσίες πολλές, για να κόψει κανείς τα πάθη του, για να ξεριζώσει από μέσα του όσα αγκάθια ρίζωσαν μέσα στο χώρο της καρδιάς του. Προ παντός έχει ανάγκη από έμπειρο πνευματικό οδηγό, με την βοήθεια του οποίου και μόνον μπορεί να ξεφύγει από τις ποικίλλες πλεκτάνες και παγίδες του διαβόλου. Δεν θα πρέπει όμως κανείς να απελπίζεται και να αποθαρρύνεται, αναλογιζόμενος τους κόπους και τις δυσκολίες του πράγματος. Στον αγώνα αυτόν δεν  έχει σημασία σε ποιά πνευματικά μέτρα θα φθάσει. Σημασία έχει να ξεκινήσει τον αγώνα με ζήλο και προθυμία πολλή και να μην παύσει αγωνιζόμενος μέχρι τελευταίας του αναπνοής. Και τότε ας είναι βέβαιος, ότι θα έχει μαζί του την παντοδύναμο βοήθεια της Θείας Χάριτος, τις πρεσβείες της παναχράντου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και όλων των αγίων. Αμήν.

Καλή, ευλογημένη και καρποφόρα αγία και Μεγάλη  Τεσσαρακοστή. 

Τὸ «Ἄκτιστο Φῶς» τῆς Ἀναστάσεως - Μιὰ συγκλονιστικὴ ἐμπειρία τοῦ μακαριστοῦ π. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

 

Τὸ «Ἄκτιστο Φῶς» τῆς Ἀναστάσεως - Μιὰ συγκλονιστικὴ ἐμπειρία τοῦ μακαριστοῦ π. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

Ἐκοιμήθη ὁ π Στέφανος Ἀναγνωστόπουλος τὴν Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026 

«Τὴν ὥρα ποὺ ὁ ἱερέας βγαίνει στὴν Ὡραία Πύλη καὶ ψάλλει τὸ "Δεῦτε λάβετε Φῶς", δὲν μεταδίδει ἁπλῶς μιὰ φλόγα κεριοῦ... Μεταδίδει τὴν ἴδια τή Ζωή!» 
Μέσα ἀπὸ τὸ ἐμβληματικό του βιβλίο «Ἐμπειρίες κατὰ τὴν Θεία Λειτουργία», ὁ π. Στέφανος μᾶς ἀποκαλύπτει τί συμβαίνει στὸ πνευματικὸ ἐπίπεδο ἐκείνη τὴν ἁγία νύχτα: 
Πολλοὶ εὐλαβεῖς λειτουργοὶ καὶ ἁπλοῖ πιστοὶ μὲ καθαρὴ καρδιά, ἀξιώθηκαν νὰ δοῦν το φῶς πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα νὰ ἀλλάζει. Γίνεται ἕνα ἀπόκοσμο, γαλαζωπὸ ἢ λευκοπύρινο φῶς ποὺ δὲν κάνει σκιές, δὲν καίει, ἀλλὰ «δροσίζει» καὶ πλημμυρίζει τὴν ψυχὴ μὲ μιὰ ἀνέκφραστη εἰρήνη. 
Ὁ π. Στέφανος διηγεῖται τὴν ἱστορία ἑνὸς ταπεινοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἔβλεπε τὸ Ἄκτιστο Φῶς νὰ ἐκτοξεύεται ἀπὸ τὴν λαμπάδα τοῦ ἱερέα καὶ νὰ ἀκουμπᾶ τὰ μέτωπα τῶν πιστῶν. Ὅμως, σὲ ὅσους κρατοῦσαν μέσα τους κακία, μῖσος ἢ ἐγωισμό, τὸ Φῶς «γλιστροῦσε» καὶ ἔφευγε, μένοντας μόνο ὡς μιὰ ἁπλῆ φλόγα ἐξωτερικα 
Γιὰ τὸν π. Στέφανο, τὸ ζητούμενο δὲν εἶναι νὰ δοῦμε το Φῶς μὲ τὰ μάτια μας, ἀλλὰ νὰ γίνει «ἀλλοίωση» μέσα μας. Ἂν βγοῦμε ἀπὸ τὴν ἐκκλησία καὶ ἀγαπᾶμε ἀκόμα... καὶ τοὺς ἐχθρούς μας, τότε ἡ Ἀνάσταση ἔχει συντελεστεῖ στὴν καρδιά μας! 
Τὸ μήνυμα εἶναι σαφές - Μὴν ἀφήσετε τὸ Πάσχα νὰ περάσει μόνο μὲ τὸ ἀρνὶ καὶ τὴ μαγειρίτσα. Αὐτὰ εἶναι γιὰ τὸ σῶμα. Τὸ Πάσχα εἶναι γιὰ νὰ ἀναστηθεῖ ἡ ἐλπίδα καὶ ἡ ἀγάπη μέσα μας. 
«Χριστὸς Ἀνέστη! Ἡ χαρά μας εἶναι ὁ Ἀναστὰς Κύριος!» 
«Ἂν μπορούσαμε νὰ δοῦμε τί συμβαίνει τὸ βράδυ τῆς Ἀναστάσεως, θὰ πέφταμε κάτω ἀπὸ τὴ λάμψη. Ὁ Χριστὸς βγαίνει ἀπὸ τὸν τάφο ὄχι μόνο γιὰ τὸν Ἑαυτό Του, ἀλλὰ γιὰ νὰ βγάλει ἐμᾶς ἀπὸ τοὺς τάφους τῶν παθῶν μας. 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο – Ἡ ΕΞΟΔΟΣ λέει τὸ αὐτονόητο: Ὄχι στὴν καθολικὴ ψηφιακὴ ταυτότητα!

 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο – Ἡ ΕΞΟΔΟΣ λέει τὸ αὐτονόητο: Ὄχι στὴν  καθολικὴ ψηφιακὴ ταυτότητα!

Ἡ ἀσφάλεια δὲν ἀρκεῖ. Τὸ δικαίωμα στὴν offline ζωὴ εἶναι ἀδιαπραγμάτευτο. 
Ἡ πρόσφατη παρέμβαση τοῦ ἑλβετικοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ἐλεγκτικοῦ Ὀργάνου, ποὺ ζήτησε τὴν ἀναβολὴ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἐθνικῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας (e-ID) λόγῳ σοβαρῶν τεχνικῶν καὶ θεσμικῶν ἐλλείψεων, δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ τεχνικὴ εἴδηση. Εἶναι ἕνα πολιτικὸ γεγονὸς μεγάλης σημασίας. Βλ. ictjournal.ch.
Ἡ Ἑλβετία δὲν σταμάτησε ἐπειδὴ "φοβήθηκε τὴν τεχνολογία". Σταμάτησε ἐπειδὴ ἀναγνώρισε ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη δὲν οἰκοδομεῖται πάνω σὲ ἀτελῆ συστήματα καὶ ὅτι ἕνα κρατικὸ σύστημα ψηφιακῆς ταυτοποίησης δὲν ἐπιδέχεται πειραματισμούς. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἡ οὐσία. 

Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μόνο ἡ ἀσφάλεια 

Ἡ δημόσια συζήτηση συχνὰ περιορίζεται στὸ ἐρώτημα: «Εἶναι ἀσφαλὲς τὸ σύστημα;» 
Ἡ ΕΞΟΔΟΣ θέτει ἕνα βαθύτερο ἐρώτημα: Πρέπει ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα νὰ ἀποτελεῖ τὸν ὑποχρεωτικὸ πυρῆνα τῆς κοινωνικῆς ζωῆς; Διότι ἀκόμη καὶ τὸ ἀπολύτως τεχνικὰ "ἀσφαλὲς" σύστημα παραμένει ἕνα σύστημα συγκεντρωτικῆς ταυτοποίησης. Καὶ ἡ συγκέντρωση ταυτότητας σημαίνει συγκέντρωση ἰσχύος. 
Ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἔγγραφο σὲ νέα μορφή. Εἶναι κόμβος πρόσβασης σὲ ὑπηρεσίες. Κλειδὶ γιὰ συναλλαγές. Μηχανισμὸς διασταύρωσης δεδομένων. Δυνητικὴ ὑποδομὴ κοινωνικῆς ἐπιτήρησης. Ἂν γίνει... καθολικὴ καὶ ἀναγκαία γιὰ βασικὲς λειτουργίες ζωῆς, τότε μετατρέπεται σὲ προϋπόθεση συμμετοχῆς στὴν κοινωνία. Καὶ ἐκεῖ ἀρχίζει τὸ πρόβλημα 

Ἡ ΕΞΟΔΟΣ δὲν ζητᾶ «καλύτερο σύστημα». Ζητᾶ ἐλευθερία ἐπιλογῆς. 

Ἡ θέση μας εἶναι καθαρή: Δὲν εἴμαστε ὑπὲρ τῆς ψηφιακῆς ταυτότητας ὡς ὑποχρεωτικοῦ μοντέλου κοινωνικῆς ὀργάνωσης. Δὲν θεωροῦμε ὅτι ἡ τεχνικὴ βελτίωση λύνει τὸ θεσμικὸ ζήτημα. Δὲν ἀποδεχόμαστε τὴν κατάργηση τῆς offline ζωῆς ὡς ἀναπόφευκτη ἐξέλιξη. 

Ἂν ὑπάρξει ψηφιακὴ ταυτότητα, ὀφείλει: 

• Νὰ εἶναι ἀπολύτως προαιρετική. 
• Νὰ μὴν ἀποτελεῖ προϋπόθεση γιὰ βασικὲς κρατικὲς ὑπηρεσίες. 
• Νὰ διασφαλίζει πλήρως τὴ δυνατότητα ἑνὸς πολίτη νὰ ζεῖ καὶ νὰ συναλλάσσεται χωρὶς ψηφιακὴ διαμεσολάβηση. 
• Νὰ μὴν ὁδηγεῖ σὲ ἀποκλεισμὸ ὅσων ἐπιλέγουν τὴν ἀναλογικὴ ζωή. 

Τὸ δικαίωμα στὴν offline ὕπαρξη εἶναι θεμελιῶδες δικαίωμα ἐλευθερίας. Καὶ αὐτὸ σήμερα ἀπειλεῖται ὄχι ἀπὸ κάποιο "μεγάλο γεγονός", ἀλλὰ ἀπὸ σταδιακὴ κανονικοποίηση. 

Ἡ ψηφιακὴ καθολικότητα ὡς σιωπηρὸς ἐξαναγκασμός 

Ὅταν ἕνα σύστημα εἶναι τυπικὰ "προαιρετικὸ" ἀλλὰ στὴν πράξη καθίσταται ἀναγκαῖο γιὰ ἐπιδόματα, ἄδειες, μετακινήσεις, τραπεζικὲς ὑπηρεσίες, ὑγειονομικὲς πράξεις, ἐπαγγελματικὲς δραστηριότητες, τότε δὲν εἶναι πλέον ἐπιλογή. Εἶναι ἔμμεση ὑποχρεωτικότητα. 
Ἡ ἐμπειρία τῶν τελευταίων ἐτῶν ἔχει δείξει πόσο εὔκολα ψηφιακὰ ἐργαλεῖα μποροῦν νὰ μετατραποῦν σὲ μηχανισμοὺς πρόσβασης ἢ ἀποκλεισμοῦ. Καὶ ἡ κοινωνία δὲν μπορεῖ νὰ ἐφησυχάζει. 

Τὸ ἑλβετικὸ μάθημα καὶ τὸ ἑλληνικὸ ἐρώτημα 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο γιὰ λόγους τεχνικῆς ἀσφάλειας. Ἡ Ἑλλάδα προχωρᾶ χωρὶς οὐσιαστικὸ δημόσιο διάλογο γιὰ τὸ βαθύτερο θεσμικὸ ζήτημα. Τὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι μόνο ἂν τὸ σύστημα "δουλεύει". 
Τὸ ἐρώτημα εἶναι: Θέλουμε μιὰ κοινωνία ὅπου ἡ ταυτοποίηση θὰ εἶναι ὁ διαρκὴς ψηφιακὸς προθάλαμος κάθε πράξης; Θέλουμε μιὰ ἀρχιτεκτονικὴ ὅπου ὅλα περνοῦν μέσα ἀπὸ ἑνιαία ψηφιακὴ διασταύρωση; Ἢ θέλουμε μιὰ κοινωνία ποὺ σέβεται τὸν ἄνθρωπο καὶ ἐκτὸς δικτύου; 

Ἡ ψηφιακὴ ἐποχὴ χωρὶς ἀνθρωποκεντρικὰ ὅρια ὁδηγεῖ σὲ συγκεντρωτισμό 
Κάθε κεντρικὸ σύστημα ψηφιακῆς ταυτοποίησης δημιουργεῖ: Σημεῖο συγκέντρωσης δεδομένων. Σημεῖο ἐλέγχου πρόσβασης. Σημεῖο πολιτικῆς διαχείρισης. Ἀκόμη κι ἂν σήμερα οἱ προθέσεις εἶναι "ἀγαθές", οἱ δομὲς παραμένουν. Καὶ οἱ δομὲς ὑπερβαίνουν τὶς προθέσεις. Ἡ ἱστορία τῶν θεσμῶν διδάσκει ὅτι ἡ συγκεντρωμένη ἐξουσία, ὅταν συνδυάζεται μὲ τεχνολογικὴ δυνατότητα, τείνει νὰ ἐπεκτείνεται. 
Ἡ ΕΞΟΔΟΣ δὲν περιμένει τὴν κατάχρηση γιὰ νὰ ἀντιδράσει. Ἀντιδρᾶ στὴ δημιουργία τῶν προϋποθέσεων. 

Ἡ ἐλευθερία χρειάζεται χῶρο ἐκτὸς δικτύου 

Ἡ offline ζωὴ δὲν εἶναι ρομαντικὴ ἐμμονή. Εἶναι δημοκρατικὴ ἀσφάλεια. Ἡ δυνατότητα νὰ συναλλάσσεσαι χωρὶς ψηφιακὴ καταγραφή, νὰ ταυτοποιεῖσαι μὲ φυσικὰ μέσα ἢ ἔχεις πρόσβαση σὲ ὑπηρεσίες χωρὶς ψηφιακὸ προαπαιτούμενο, εἶναι ἀσπίδα ἐλευθερίας. 

Ἂν αὐτὸ χαθεῖ, δὲν ἀντικαθίσταται. 
Ἡ στάση μας εἶναι ξεκάθαρη 

Δὲν διεκδικοῦμε «καλύτερη ἐπιτήρηση». Δὲν διεκδικοῦμε «ἀσφαλέστερη καθολικότητα». 
Διεκδικοῦμε: Προαιρετικότητα. Πλήρη διασφάλιση offline δικαιώματος. Καμία μορφὴ ἔμμεσης ὑποχρεωτικότητας. Θεσμικὲς ἐγγυήσεις μὴ ἀποκλεισμοῦ. Ἡ ἐλευθερία δὲν μετριέται μὲ gigabytes. Μετριέται μὲ δυνατότητα ἐπιλογῆς. 
Ἡ ἑλβετικὴ ὑπόθεση ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα δὲν εἶναι ἁπλῆ διοικητικὴ μεταρρύθμιση. Εἶναι βαθιὰ πολιτικὴ ἐπιλογή. 

Ἡ ΕΞΟΔΟΣ ἐπιμένει: 
Μιὰ κοινωνία ποὺ σέβεται τὸν ἄνθρωπο δὲν τὸν μετατρέπει σὲ διαρκῶς διασταυρούμενο ψηφιακὸ προφίλ. Ἡ τεχνολογία ὀφείλει νὰ ὑπηρετεῖ τὴν ἐλευθερία, ὄχι νὰ τὴν προϋποθέτει. Καὶ τὸ δικαίωμα στὴν offline ζωὴ δὲν εἶναι πολυτέλεια. Εἶναι τὸ τελευταῖο ὅριο τῆς ἀνθρώπινης αὐτονομίας.

eksodos.gr

Το Ντουμπάι ως παράδεισος ψευδοθεραπειών

 

                 Το Ντουμπάι ως παράδεισος ψευδοθεραπειών

                                          Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ THETAHEALING

ΤΟ ΝΤΟΥΜΠΑΙ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΨΕΥΔΟΘΕΡΑΠΕΙΩΝ

   Στίς 17 Φεβρουαρίου 2026, ἡ βρετανική ἐφημερίδα Daily Mail δημοσίευσε ἕνα ἐκτενές ἄρθρο ποὺ ἀποκάλυπτε τό πλῆρες εὖρος μιᾶς ἀμφιλεγόμενης πρακτικῆς γνωστῆς ὡς ThetaHealing, ἡ ὁποία λειτουργεῖ ἀνοιχτά στό Ντουμπάι τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων. Εἰδικοί χαρακτηρίζουν τήν πόλη ὡς εὔφορο ἔδαφος γιά ἀμφιλεγόμενες πρακτικές, ἐνῶ ἡ ThetaHealing κατηγορεῖται ὅτι προσελκύει εὐάλωτες οἰκογένειες ἐνθαρρύνοντάς τες νά ἀπορρίψουν τήν ἰατρική θεραπεία ὑπέρ «φανταστικῶν» λύσεων.

Τό ζήτημα δέν ἀφορᾶ μόνο ἐπαγγελματίες ψευδοεπιστήμης· ἀφορᾶ ἕνα σύστημα πεποιθήσεων ποὺ ἐπηρεάζει ἄμεσα τήν ὑγεία παιδιῶν καί ἐνηλίκων, καί εἶναι ριζικῶς ἀσύμβατο μέ τήν Ὀρθόδοξη Χριστιανική πίστη. Γι᾿ αὐτόν τόν λόγο ὀφείλουμε νά γνωρίζουμε τί εἶναι, πῶς λειτουργεῖ καί ποιοί εἶναι οἱ κίνδυνοί της.

Ἡ Ἱστορία καί ἡ «Φιλοσοφία» τοῦ ThetaHealing

Ἡ Vianna Stibal, Ἀμερικανίδα ἀπό τό Ἀϊντάχο, ἰσχυρίζεται ὅτι ἀνεκάλυψε τό ThetaHealing τό 1995, ὅταν — ὅπως λέει — θεράπευσε τόν ἑαυτό της ἀπό καρκίνο στό πόδι μέσω μιᾶς «θεϊκῆς ἀποκαλύψεως». Σύμφωνα μέ τήν ἐπίσημη ἰστοσελίδα της, συνδέθηκε μέ τόν «Δημιουργό τῶν Πάντων» σέ κατάσταση theta — μία βαθιά χαλάρωση παρόμοια μέ ὕπνο — καί ἔκτοτε διδάσκει αὐτή τή μέθοδο σέ χιλιάδες ἀνθρώπους παγκοσμίως. Ἡ πρακτική βασίζεται στήν ἰδέα ὅτι μέσω διαλογισμοῦ καί «προσευχῆς», μπορεῖ κανείς νά ἀλλάξει πεποιθήσεις καί νά θεραπεύσει σωματικά καί ψυχικά προβλήματα.

Τό σύστημα ἰσχυρίζεται ὅτι μπορεῖ νά θεραπεύσει ἀπό καρκίνο καί HIV μέχρι νά «ἀναγεννήσει» κομμένα μέλη σώματος. Σέ σεμινάρια πού κοστίζουν χιλιάδες δολάρια, οἱ συμμετέχοντες μαθαίνουν νά «συνδέονται» μέ ὑψηλότερες δυνάμεις γιά νά «θεραπεύσουν» ἀσθένειες. Ἡ δομή τοῦ ὀργανισμοῦ ἐπίσης θυμίζει πυραμιδική ἐπιχείρηση: οἱ μαθητές πληρώνουν γιά βασικά μαθήματα, γίνονται «instructors» καί προσελκύουν νέους, δημιουργῶντας εἰσόδημα γιά τήν Stibal καί τήν οἰκογένειά της.

Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ ἰστοσελίδα περιλαμβάνει ἀποποίηση εὐθύνης ὅτι δέν ἀντικαθιστᾶ ἰατρική φροντίδα — ὅμως πρώην μέλη καί εἰδικοί κατηγοροῦν τήν ὀργάνωση ὅτι στήν πράξη ἀποθαρρύνει τούς ἀκολούθους της ἀπό τή συμβατική ἰατρική.

Δικαστικές Ὑποθέσεις καί Ἐπίσημες Καταδίκες

Τό ThetaHealing ἔχει ἐκτεταμένο ἱστορικό νομικῶν περιπετειῶν, τά ὁποῖα φανερώνουν τή φύση του.

Τό 2011, πρώην μαθήτρια Kara Alexander κατέθεσε ἀγωγή κατά τῆς Stibal γιά ἀπάτη, παράβαση συμβολαίου καί ποινικές ἀποζημιώσεις, ἰσχυριζόμενη ψευδεῖς ὑποσχέσεις γύρω ἀπό ἕνα δῆθεν διδακτορικό δίπλωμα «ThetaHealing». Ἡ δίκη στό Bonneville County, Ἀϊντάχο, ἔγινε τό 2013. Ἡ ἐπιτροπή ἐπιδίκασε 17.000 δολάρια γιά τήν ἀπάτη, 111.000 γιά παράβαση συμβολαίου καί 500.000 ὡς ποινική ἀποζημίωση. Τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τοῦ Ἀϊντάχο, στή σχετική ἀπόφαση (2016), ἐπικύρωσε τήν καταδίκη γιά ἀπάτη καί μείωσε τήν ποινική ἀποζημίωση στίς 100.000 δολάρια ὡς συνταγματικῶς ἐπιτρεπόμενο ἀνώτατο ὅριο, ἐνῶ ἀνέτρεψε τό σκέλος τῆς παράβασης συμβολαίου λόγω ἀοριστίας τῶν ὅρων.

Σέ προγενέστερη ὑπόθεση (2009-2010), ἡ Stibal ἀντιμετώπισε ἀγωγή ἀπό μαθήτρια (April Fano) γιά παραπλανητικές πρακτικές, στήν ὁποία κατέληξαν σέ ἐξωδικαστικό συμβιβασμό. Ἀργότερα, ἡ πρώην νύφη τῆς Stibal, Lindsay Stock, ἔγραψε βιβλίο μέ τίτλο «Shady Healing», χαρακτηρίζοντας τό ThetaHealing αἵρεση. Ἡ Stibal ἄσκησε ἀγωγή γιά παράβαση τῆς συμφωνίας συμβιβασμοῦ, κέρδισε σέ πρῶτο βαθμό ἀποζημίωση ἄνω τῶν 56.000 δολαρίων, ὅμως τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τοῦ Ἀϊντάχο ἀνέτρεψε τήν ἀπόφαση.

Ἐπιστήμονες ὅπως ὁ Edzard Ernst, γνωστός γιά τή συστηματική ἐξέτασή του ἐναλλακτικῶν θεραπειῶν, χαρακτηρίζουν τό ThetaHealing ψευδοεπιστήμη χωρίς κανένα ἐπιστημονικό ὑπόβαθρο.

Ἡ Παρουσία στό Ντουμπάι

Τό Ντουμπάι, μέ χαμηλή φορολογία καί ἐλλιπή ἐποπτεία εναλλακτικῶν «θεραπευτικῶν» πρακτικῶν, ἔχει γίνει βάση γιά τήν ThetaHealing. Κέντρα ὅπως τό «Home of Wellness», «Illuminations Wellbeing Center» καί ἄλλα λειτουργοῦν ἀνοιχτά, προωθῶντας σεμινάρια. Ἐνδεικτικό εἶναι ὅτι ἡ ThetaHealing ἀντιτίθεται στίς ἀρχές τοῦ Ἰσλάμ — τῆς ἐπίσημης θρησκείας τῶν ΗΑΕ — ὅμως οἱ ἀρχές δέν ἐμποδίζουν τή λειτουργία της.

Εἰδικοί ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, ὅπως ὁ David Haigh, δικηγόρος καί ἱδρυτής τοῦ Haigh International Justice/Detained International, ἔχουν ἐκφράσει σοβαρές ἀνησυχίες γιά τήν ἔλλειψη προστασίας εὐάλωτων προσώπων στό Ντουμπάι. Ὅπως δηλώνει ὁ ἴδιος, τά παιδιά καί οἱ εὐάλωτοι βλάπτονται πίσω ἀπό κλειστές πόρτες, ἐνῶ οἱ ἀρχές παραβλέπουν ὅταν οἱ ἐμπλεκόμενοι εἶναι εὔποροι.

Ἡ Σοβαρή Ὑπόθεση Παιδιοῦ στό Ντουμπάι

Κεντρική στίς πρόσφατες ἀποκαλύψεις εἶναι ἡ ὑπόθεση ἑνός 6χρονου κοριτσιοῦ ἀπό εὔπορη οἰκογένεια τῶν ΗΑΕ. Τό παιδί ὑπέστη κατάγματα καί στά δύο πόδια· ἡ μητέρα, πιστοποιημένη πλέον «advanced practitioner» τῆς ThetaHealing, πίστευε ὅτι τά ὀστᾶ θά «ἀναγεννῶνταν» μέσω τῶν δήθεν «theta waves», παίρνοντας τό παιδί σέ συναντήσεις τῆς ὀργανώσεως ἀντί γιά ὀρθοπεδικό. Ὁ πατέρας, διαμένοντας ἐκτός ΗΑΕ, ἐξέφρασε ἔντονες ἀνησυχίες ἀλλά ἡ νομοθεσία τῆς χώρας δέν τοῦ ἐπέτρεψε νά ἐπέμβει. Δικηγόρος κατέθεσε ποινική μήνυση, ἡ ὁποία παρέμεινε χωρίς ἀποτέλεσμα. Τό παιδί ἔλαβε τελικά κάποια ἰατρική βοήθεια, ἀλλά ἡ κατάσταση παραμένει ἀνησυχητική.

Cult ἤ Κίνημα «New Age»;

Εἰδικοί στή μελέτη νέων θρησκευτικῶν κινημάτων, ὅπως ὁ Rick Alan Ross, executive director τοῦ Cult Education Institute, χαρακτηρίζουν τό ThetaHealing λατρεία (cult). Τά χαρακτηριστικά εἶναι κλασσικά: ἀπαίτηση ἀπόλυτης πίστεως σέ ἕναν ἰδρυτή, οἰκονομική ἐκμετάλλευση μαθητῶν, ἀπομόνωση ἀπό «ἀρνητικούς» ἀνθρώπους (συχνά τήν ἴδια τους τήν οἰκογένεια), ἱεραρχική δομή μέ διαρκεῖς πληρωμές γιά «ἀνώτερα» ἐπίπεδα γνώσεως.

Οἱ ἀνθρωπολόγοι τοποθετοῦν τό ThetaHealing στό εὐρύτερο κίνημα «New Age», παράλληλα μέ ἄλλα κινήματα ὅπως τό «The Secret» ἤ τό NXIVM — τά ὁποῖα ξεκινοῦν ὡς κινήματα αὐτοβελτίωσης ἀλλά ἐκφυλίζονται σέ δομές χειραγωγήσεως καί ἐκμεταλλεύσεως.

Πρώην μέλη σέ διαδικτυακές μαρτυρίες περιγράφουν πίεση νά κόψουν δεσμούς μέ «ἀρνητικά» πρόσωπα τοῦ περιβάλλοντός τους, συνεχεῖς οἰκονομικές ἀπαιτήσεις γιά «προχωρημένα» μαθήματα καί ψυχολογική ἐξάρτηση ἀπό τή Stibal καί τούς ἐκπαιδευτές της.

Ὀρθόδοξη Θεώρηση

Ἡ ThetaHealing δέν εἶναι ἁπλῶς μία ψευδοεπιστημονική πρακτική· εἶναι θεολογικά ἐπικίνδυνη γιά κάθε Χριστιανό. Τά θεμέλιά της εἶναι ξένα πρός τήν Ὀρθόδοξη πίστη:

Πρῶτον, ὁ «Δημιουργός τῶν Πάντων» τῆς ThetaHealing δέν εἶναι ὁ προσωπικός Θεός τῆς Χριστιανικῆς Ἀποκαλύψεως, ἀλλά μία ἀπρόσωπη κοσμική ἐνέργεια, ξεκάθαρα ἐμπνευσμένη ἀπό Νεοπλατωνικές καί θεοσοφικές ἰδέες τοῦ κινήματος «New Age». Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει πάντοτε ἀσφαλῆ διάκριση ἀνάμεσα στόν Τριαδικό Θεό καί σέ κάθε μορφή θεοῦ-«Ὅλου».

Δεύτερον, ἡ ἰδέα ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά «συνδεθεῖ» μέ θεϊκή δύναμη καί νά ἐπιφέρει θεραπεία μέσω τεχνικῶν εἶναι μορφή μαγείας. Ἡ Ἐκκλησία μας διδάσκει ὅτι ἡ θεραπεία ἔρχεται ὡς δῶρο τοῦ Θεοῦ, ὄχι ὡς ἀποτέλεσμα τεχνικῆς χειρισμοῦ «ἐνεργειῶν».

Τρίτον, ἡ πρακτική ὑπόσχεται στόν ἄνθρωπο σχεδόν ἀπεριόριστη δύναμη («ἀναγέννηση ὀργάνων», «θεραπεία ὅλων τῶν ἀσθενειῶν»), κάτι πού συνιστᾶ ἐκδήλωση ὑπερηφανίας — τῆς ρίζης κάθε πτώσης κατά τήν Ὀρθόδοξη ἀσκητική θεολογία.

Τέταρτον, ἡ ἀπαίτηση ἀπό τούς ἀκολούθους νά κόβουν δεσμούς μέ «ἀρνητικούς» ἀνθρώπους — συχνά τήν ἴδια τους τήν οἰκογένεια — εἶναι ἀντίθετη πρός τήν Ὀρθόδοξη ἐντολή τῆς ἀγάπης καί τῆς τιμῆς τοῦ πλησίον.

Τό ThetaHealing ἀξιοποιεῖ τήν ἀνθρώπινη ἐπιθυμία γιά θεραπεία καί νόημα — ἐπιθυμία βαθύτατα νόμιμη. Ὅμως ἡ ἀπάντηση σέ αὐτή τήν ἐπιθυμία δέν εἶναι ἡ ψευδαίσθηση τῆς παντοδυναμίας διά «τεχνικῶν», ἀλλά ἡ ταπεινή ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, ἡ χρήση τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης ὡς δώρου τοῦ ἴδιου Θεοῦ, καί ἡ μετοχή στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση γνωρίζει θεραπεία ψυχῆς καί σώματος — μέσα ἀπό τά Μυστήρια, τήν προσευχή καί τήν κοινωνία μέ τούς Ἁγίους — καί δέν ἔχει ἀνάγκη ψεύτικων ὑποσχέσεων.

Εἶναι σημαντικό νά εἴμαστε σέ ἐγρήγορση: ὅταν κάποιος μᾶς ὑπόσχεται «θεραπεία» μέ ὄρους ξένους πρός τήν πίστη μας, χρωστοῦμε στούς ἑαυτούς μας καί στούς ἀγαπημένους μας νά ρωτήσουμε: ποιά εἶναι ἡ θεολογία ποὺ κρύβεται πίσω ἀπό αὐτή τήν πρακτική;

ΠΗΓΕΣ:

1.https://cultnews.net/full-scale-of-dubais-cancer-curing-cult-revealed-experts-say-city-is-dumping-ground-for-frauds/

2.https://www.msn.com/en-my/news/other/full-scale-of-dubai-s-cancer-curing-cult-revealed-experts-say-city-is-dumping-ground-for-frauds/ar-AA1WxH6y?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1

3.https://www.dailymail.co.uk/news/article-15482041/Dubai-ThetaHealing-cancer-curing-cult-criminals.html

4.https://www.gulf-insider.com/thetahealing-and-its-dark-side-in-uae

5.https://isc.idaho.gov/opinions/41604SUMM.pdf

6.https://digitalcommons.law.uidaho.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6867&context=idaho_supreme_court_record_briefs

7.https://case-law.vlex.com/vid/alexander-v-vianna-stibal-898562930

8.https://help.thetahealing.com/en/articles/6350412-vianna-stibal

9.https://thetahealingfraud.wordpress.com/2013/07/29/court-decision-vianna-and-theta-healing-guilty-of-fraud

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. https://www.entaksis.gr/thetahealing/

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΟΝΗ ΕΠΩΦΕΛΗΣ ΚΑΙ ΘΕΑΡΕΣΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ (Αναφορά στην γνήσια νηστεία της Εκκλησίας μας και στις παραφθορές της)

 

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΟΝΗ ΕΠΩΦΕΛΗΣ ΚΑΙ ΘΕΑΡΕΣΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ (Αναφορά στην            γνήσια νηστεία της Εκκλησίας μας και στις παραφθορές της)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 25^η Φεβρουαρίου 2026

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΟΝΗ ΕΠΩΦΕΛΗΣ ΚΑΙ ΘΕΑΡΕΣΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ

(Αναφορά στην γνήσια νηστεία της Εκκλησίας μας και στις παραφθορές της)

     Εισήλθαμε, με τη χάρη του Θεού στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, στην ιερότερη και κατανυκτικότερη περίοδο των εορτών του έτους, κατά την οποία μας καλεί η Αγία μας Εκκλησία να κάμουμε τον προσωπικό μας αγώνα για να καθαριστούμε από τα πάθη μας και να αποκτήσουμε την αυθεντικότητά μας ως άνθρωποι. Να βαδίσουμε τον τραχύ, αλλά αναγκαίο δρόμο της άσκησης, για να φθάσουμε καθαρισμένοι και πνευματικά ανακαινισμένοι, προκειμένου να εορτάσουμε θεοφιλώς την λαμπροφόρο Ανάσταση του Λυτρωτή μας Χριστού, η οποία σηματοδοτεί και την δική μας ανάσταση.

     Η αμαρτία γεννά τα πάθη, τα οποία, ως βλαβερά παθογόνα πνευματικά μικρόβια εισέρχονται στην ύπαρξή μας και μας φθείρουν σταδιακά και αθόρυβα, οδηγώντας μας ολοταχώς στον θάνατο, αρχικά στον σωματικό και εν συνεχεία στον πνευματικό και αιώνιο θάνατο, καθότι, όπως τόνισε ο Απόστολος Παύλος, «τα οψώνια της αμαρτίας (είναι) θάνατος» (Ρωμ.6,23). Και τούτο διότι η αμαρτία και τα «οψώνιά» της, τα πάθη, είναι αφύσικα και παρείσακτα στοιχεία  στην ανθρώπινη φύση, φρικτά και ολέθρια κατάλοιπα της πτώσεώς μας, της αποκοπής μας από την κοινωνία και την χάρη του Θεού.

      Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ήρθε στον κόσμο και καταδέχτηκε να γίνει άνθρωπος, να ντυθεί την τραυματισμένη από την αμαρτία σάρκα μας, για να μας απολυτρώσει από την αιχμαλωσία του Σατανά, την δουλεία της αμαρτίας, να μας γλυτώσει από τη φθορά και το θάνατο. Ίδρυσε την Αγία του Εκκλησία, να είναι το πνευματικό μας θεραπευτήριο, στην οποία μπορούμε να καταφεύγουμε για να γιατρευτούμε από τα άλγη της αμαρτίας, από την φθοροποιό δράση των παθών μας. Με την συνειδητή μας ένταξη σε Αυτή και την εθελούσια προσαρμογή της ζωής μας στις θεραπευτικές της μεθόδους, μπορούμε να προσελκύσουμε την Θεία Χάρη και να σωθούμε.

     Όπως σε ένα νοσοκομείο ακολουθούνται και εφαρμόζονται θεραπευτικές μέθοδοι για την αποκατάσταση της υγείας των ασθενών, έτσι και στην Εκκλησία μας, στο πνευματικό μας νοσοκομείο, ακολουθούνται και εφαρμόζονται θεραπευτικά μέσα για την πνευματική μας ίαση.

     Ένα από τα πλέον αποτελεσματικά μέσα είναι και η νηστεία, η οποία έχει πολύ μεγάλες ωφέλειες, τόσο στην ψυχοσωματική μας, όσο και στην πνευματικής μας ζωή. Μας τι δίδαξε πρώτος ο Κύριός μας Ιησούς, ο Οποίος, μετά την Βάπτισή Του και την έναρξη του σωτηριώδους έργου Του, νήστεψε για σαράντα ημέρες (Ματθ.4,2), θέλοντας να μας γνωρίσει την οδό της ασκήσεως, η οποία τιθασεύει τον κακό πτωτικό εαυτό μας, τον «παλαιό άνθρωπο» (Κολ.3,9), ο οποίος υπάρχει μέσα μας, ως πτωτικό κατάλοιπο και αντιστρατεύεται την προσπάθειά μας να ανακτήσουμε την αυθεντικότητά μας.

     Είναι σημαντικό το γεγονός ότι ο Χριστός, ως άνθρωπος, πειράστηκε από τον Σατανά κατά τη διάρκεια της νηστείας Του και τον νίκησε, «τότε ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος» (Ματθ.4,11). Επίσης μας διαβεβαίωσε πως  «τοῦτο τό γένος ἐν οὐδενί δύναται ἐξελθεῖν εἰ μή ἐν προσευχῇ καί νηστείᾳ» ( (Μάρκ.9,29), για να μας τονίσει την αξία και την δύναμη της νηστείας.

    Συντάξαμε την παρούσα ανακοίνωσή μας για να γνωρίσουμε στους αγαπητούς μας αναγνώστες, ποια είναι η αληθινή, επωφελής και ευάρεστη νηστεία στο Θεό. Και τούτο διότι ο κόσμος και δυστυχώς μια μεγάλη μερίδα πιστών, αγνοούν την γνήσια νηστεία, ή έχουν λαθεμένες αντιλήψεις γι’ αυτήν.

     Είναι γνωστό πως η εγκράτεια και η νηστεία υπήρξε και στον προχριστιανικό κόσμο. Έχουμε μαρτυρίες, ότι Δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης (Μωυσής, Ηλίας, κ.α.) υποβάλλονταν σε νηστείες, προκειμένου να επιτελέσουν το έργο που τους ανέθετε ο Θεός. Αλλά και στον ειδωλολατρικό κόσμο υπήρχε η συνήθεια της εγκράτειας και της νηστείας. Για παράδειγμα οι ιερείς – μάντεις του Δωδωναίου Διός, ασκούσαν δια βίου ακραία ασκητικότητα[1], «ανιπτόποδες» (δεν έπλεναν τα πόδια τους), «χαμαικοίτες» (κοιμούνταν στο χώμα) και νηστεύοντες, όπως μας πληροφορεί ο Όμηρος. Η Πυθία στο Μαντείο των Δελφών υποβάλλονταν σε αυστηρή νηστεία πριν υποβληθεί σε έκσταση για να χρησμοδοτήσει. Οι ιερείς της Κυβέλης ζούσαν ασκητική ζωή, όπως και οι «Εστιάδες» στη Ρώμη.  Ακραίες επίσης ασκητικές πρακτικές συναντάμε και στα ανατολικά ειδωλολατρικά θρησκεύματα (Ινδουισμό, Βουδισμό, κλπ.).       Ακόμα ακραίες ασκητικές τάσεις συναντάμε και σε αιρετικές (Γνωστικές) ομάδες στα πρωτοχριστιανικά χρόνια.

     Η Εκκλησία μας, ακολουθώντας την βιβλική διδασκαλία για την νηστεία, την έχει εντάξει στον όλο πνευματικό αγώνα των πιστών, ως πολύτιμο μέσον για την κάθαρση των πιστών από τα πάθη, τους αισχρούς λογισμούς, τις αμαρτωλές έξεις και την αποδίωξη των δαιμόνων. Καθιέρωσε, για όλο το έτος συγκεκριμένες περιόδους νηστείας, όπως τις Τετάρτες και Παρασκευές, το Σαρανταήμερο πριν τα Χριστούγεννα, την Μεγάλη Τεσσαρακοστή πριν το Πάσχα, την νηστεία των Αγίων Αποστόλων και του Δεκαπενταύγουστου, και άλλων ημερών.

     Και ερχόμαστε στη σημερινή εποχή, όπου παρατηρείται μια διαδεδομένη άσκηση της νηστείας και σε ανθρώπους οι οποίοι, είτε είναι χλιαροί και αδιάφοροι χριστιανοί, είτε δεν θέλουν να είναι χριστιανοί. Προφανώς, ακολουθούντες τις σύγχρονες οδηγίες της ιατρικής επιστήμης, περί της ωφελιμότητας της νηστείας, νηστεύουν, αποφεύγοντας ζωικές και λιπαρές τροφές. Σε αυτούς εντάσσονται και οι γνωστοί μας «vegans», οι οποίοι απέχουν από τις ζωικές τροφές δια παντός. Μια άλλη μερίδα «χορτοφάγων» είναι και εκείνοι οι οποίοι εκ πεποιθήσεως και από επίδραση των πανθεϊστικών θρησκευτικών δοξασιών των ανατολικών θρησκευμάτων, δεν θέλουν να τρώνε «ζωές», διότι, πιστεύοντας στην πλάνη της μετενσάρκωσης, θεωρούν ότι στα ζώα είναι «μετενσαρκωμένες» ψυχές! 

      Δεν θέλουμε να ψέξουμε τους ως άνω νηστευτές, ούτε να αμφισβητήσουμε τις ωφέλειες των ιδιότυπων νηστειών τους και ούτε να εκφέρουμε γνώμη για τις όποιες επιπτώσεις στην υγεία τους. Σκοπός μας είναι να προβάλλουμε την γνήσια νηστεία που μας διδάσκει και μας συστήνει η Αγία μας Εκκλησία και η οποία είναι απόρροια της διαρκούς παρουσίας και πνοής του Αγίου Πνεύματος σε Αυτή, οδηγώντας Την «εις πάσαν την αλήθειαν» (Ιωάν.16,17). Να προβάλλουμε τα σωτήρια αποτελέσματα της αληθινής και επωφελούς νηστείας για την όλη ψυχοσωματική μας υγεία και την πνευματική μας καλλιέργεια και πρόοδο. Μια νηστεία δοκιμασμένη στη δισχιλιόχρονη ιστορική της πορεία, από τους αμέτρητους Αγίους, οι οποίοι δι’ αυτής σώθηκαν (και σώζονται) αμέτρητοι Άγιοι. 

      Δεν θα προβάλλουμε προσωπικές απόψεις, αλλά θα παραθέσουμε ορισμένες γνώμες των Αγίων Πατέρων για την γνήσια νηστεία και τις ωφέλειές της στον πνευματικό μας αγώνα.  Σύμφωνα με αυτούς η νηστεία έχει διπλό χαρακτήρα. Πρώτον είναι αποχή από συγκεκριμένες τροφές και δεύτερον είναι αποχή από την αμαρτία. Η αποχή από ζωικές και λιπαρές τροφές, οι οποίες αποχαυνώνουν τον άνθρωπο, είναι προϋπόθεση για την αποχή από την αμαρτία. Ένας χαρισματικός σύγχρονος Γέροντας έλεγε πως «πνευματικός αγώνας με γεμάτο στομάχι δεν γίνεται»! Και επίσης, νηστεία η οποία δεν έχει ως πρωταρχικό στόχο την ψυχική κάθαρση και την πνευματική καλλιέργεια, είναι ελάχιστα επωφελής. 

     Ένας υπέροχος κατανυκτικός ύμνος της Εκκλησίας μας παροτρύνει: «Νηστεύσωμεν νηστείαν δεκτήν, εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ, ἀληθὴς νηστεία, ἡ τῶν κακῶν ἀλλοτρίωσις, ἐγκράτεια γλώσσης, θυμοῦ ἀποχή, ἐπιθυμιῶν χωρισμός, καταλαλιᾶς, ψεύδους, καὶ ἐπιορκίας· ἡ τούτων ἔνδεια, νηστεία ἐστίν, ἀληθὴς καὶ εὐπρόσδεκτος»[2].  Η Εκκλησία μας δεν γνωρίζει άλλη νηστεία από αυτή που στοχεύει στην ψυχική κάθαρση και την πνευματική πρόοδο. Μόνο αυτού του είδους η νηστεία είναι ευπρόσδεκτη στο Θεό και πραγματικά επωφελής στους πιστούς.  

       Και Ιερός Χρυσόστομος τονίζει πως αληθινή νηστεία είναι εκείνη που συνοδεύεται από την από την αποχή από τα κακά. Η νηστεία μας έχει : «παραδοθεί, για να χαλιναγωγήσει τη δύναμη της σάρκας και να κάνει τον ίππο των επιθυμιών μας πειθαρχικό. Εκείνος που νηστεύει πρέπει περισσότερο από όλους και από όλα να χαλιναγωγεί το θυμό, να έχει διδαχθεί την πραότητα και την επιείκεια, να έχει συντριμμένη την καρδιά, να απομακρύνει τις ενθυμήσεις των άτοπων και ανάρμοστων επιθυμιών, έχοντας μπροστά του το ακοίμητο εκείνο μάτι του Θεού και το αδωροδόκητο δικαστήριο. Επίσης, πρέπει να είναι ανώτερος από τα χρήματα, να δείχνει μεγάλη γενναιοδωρία στην ελεημοσύνη και να διώχνει από την ψυχή του κάθε κακία προς τον πλησίον. Αυτή είναι η αληθινή νηστεία. Μαζί με την αποχή από τα φαγητά ας δείξουμε και την αποχή από εκείνα που μας βλάπτουν, και για την άσκηση και εργασία των πνευματικών ας δείξουμε μεγάλη προθυμία. Εκείνος που νηστεύει πρέπει να είναι μετριόφρων, ήσυχος, ήμερος, ταπεινός, να περιφρονεί τη δόξα της παρούσας ζωής. Με πολλή ακρίβεια και συνέπεια να προσεύχεται και να εξομολογείται προς το Θεό, και όσο μπορεί να βοηθάει τον εαυτό του με την ελεημοσύνη. Να μην κάνουμε τίποτε αποβλέποντας στον έπαινο των ανθρώπων»[3].

      Επίσης ο ιερός πατήρ εξαίρει ως εξής τα αποτελέσματα της νηστείας: «ηρεμεί το πνεύμα και καταστέλλει τις άλογες επιθυμίες. Σ’ εκείνους που θέλουν να φιλοσοφούν είναι γλυκύς και ευχάριστος ο καιρός της νηστείας, η πνευματική άνοιξη των ψυχών, η αληθινή γαλήνη των λογισμών... Σ’ εμάς δε είναι γλυκιά και ευχάριστη η άνοιξη της νηστείας, γιατί συνήθως μας καταπραΰνει τα κύματα όχι των υδάτων, αλλά των άλογων επιθυμιών... Δεν διώχνει συνήθως τόσο γρήγορα το χειμώνα το χελιδόνι, όταν φανεί, όσο η νηστεία, όταν έρθει, απομακρύνει από τη σκέψη μας την τρικυμία των παθών»[4]. «Αγαπώ την νηστεία, γιατί είναι μητέρα σωφροσύνης και πηγή φιλοσοφημένης πράξεως»[5].  Και μας συμβουλεύει πώς οφείλουμε να νηστεύουμε: «Νηστεύεις; Απόδειξέ μου το διά μέσου των ίδιων έργων. Ποια έργα εννοεί; Αν δεις φτωχό, να τον ελεήσεις. Αν δεις εχθρό, να συμφιλιωθείς μαζί του. Αν δεις μια όμορφη γυναίκα, να την αντιπαρέλθεις. Ας μη νηστεύει λοιπόν μόνο το στόμα, αλλά και το μάτι και η ακοή, και τα πόδια και τα χέρια και όλα τα μέλη του σώματος μας. Να νηστεύουν τα χέρια, παραμένοντας καθαρά από την αρπαγή και την πλεονεξία. Να νηστεύουν τα πόδια, ξεκόβοντας από τους δρόμους που οδηγούν σε αμαρτωλά θεάματα. Να νηστεύουν τα μάτια, εξασκούμενα να μην πέφτουν ποτέ αμαρτωλά πάνω σε όμορφα πρόσωπα, ούτε να περιεργάζονται τα κάλλη των άλλων... Δεν τρως κρέας; Να μη φας και την ακολασία διά μέσου των ματιών. Ας νηστεύει και η ακοή. Και νηστεία της ακοής είναι να μη δέχεται κακολογίες και διαβολές... Ας νηστεύει και το στόμα από αισχρά λόγια και λοιδορίες. Διότι τι όφελος έχουμε, όταν απέχουμε από πουλερικά και ψάρια, δαγκώνουμε όμως και κατατρώμε τους αδελφούς μας;»[6].

     Ο Μ. Βασίλειος συμπληρώνει: «Μην περιορίζεις όμως την αρετή της νηστείας μόνο στη δίαιτα. Αληθινή νηστεία δεν είναι μόνο η αποχή από ορισμένα φαγητά, αλλά και η αποξένωση από τα πάθη και τις αμαρτίες: Να μην αδικήσεις κανένα. Να συγχωρήσεις τον πλησίον σου για τη λύπη που σου προξένησε, για το κακό που σου έκανε, για τα λεφτά που σου χρωστάει. Διαφορετικά, μολονότι δεν τρως κρέας, τρως τον ίδιο τον αδελφό σου. Μολονότι εγκρατεύεσαι στο κρασί, δεν εγκρατεύεσαι στις κακολογίες. Μολονότι νηστεύεις ως το βράδυ, ξοδεύεις την ημέρα σου στα δικαστήρια»[7].

     Αλλά ας διαβάσουμε τι δίδαξε και ο Άγιος Ιερομάρτυς Κοσμάς ο Αιτωλός: «Πρέπει και ημείς, αδελφοί μου, οι ευσεβείς χριστιανοί, να νηστεύωμεν πάντοτε, μα περισσότερον την Τετράδη, διατί επουλήθηκε ο Κύριος και την Παρασκευή διατί εσταυρώθη. Ομοίως έχομε χρέος να νηστεύωμεν και τες άλλες Τεσσαρακοστές, καθώς εφώτισε το Άγιον Πνεύμα τους αγίους Πατέρας της Εκκλησίας μας και μας έγραψαν δια να νηστεύωμεν, να νεκρώνωμεν τα πάθη, να ταπεινώνωμεν τη σάρκα, το σώμα, οπού είναι ένας λύκος, ένα γουρούνι, ένα θηρίον, ένα λιοντάρι. Και μάλιστα με τα ολίγα ζούμεν με ευκολία και όταν τρώγομεν πολλά, θέλομεν και έξοδα πολλά. Εγώ τώρα ημπορώ να ζήσω με εκατό δράμια ψωμί. Εκείνα τα ευλογεί ο Θεός διατί είναι αναγκαία και όχι να τρώγομεν εκατόν δέκα. Εκείνα τα δέκα τα καταράται, διατί είναι χαράμι, είναι εκεινού του πεινασμένου. Φυλάγετε αυτές τις τέσσερες Τεσσαρακοστές, χριστιανοί μου; Εδώ πώς πηγαίνετε; Αν είσθε χριστιανοί, πρέπει να τες φυλάγετε, μάλιστα την Μεγάλην Τεσσαρακοστήν»[8].

     Η αληθινή νηστεία, που προβάλλει η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, ενέχει μεγάλες ωφέλειες στους πιστούς. Κάποιοι άγευστοι της ορθόδοξης πνευματικότητας και οι αιρετικοί (π.χ. Προτεστάντες), την κατηγορούν ως δήθεν έκφραση αποστροφής και καταφρόνησης του σώματος, την χαρακτηρίζουν ως ένα είδους σωματικής τιμωρίας. Αυτό δεν ευσταθεί, διότι οι Πατέρες τονίζουν πως η νηστεία της Εκκλησίας μας είναι «παθοκτόνος και όχι σωματοκτόνος». Είναι μέσον και τρόπος αγώνα, για την αποβολή από τον εαυτό μας των βλαβερών, επίκτητων και ξένων από τη φύση μας στοιχείων. Για την τιθάσευση του εκτραχηλισμένου εαυτού μας, όπως για παράδειγμα: της γαστριμαργίας, της κοιλιοδουλίας και των σαρκικών επιθυμιών, τα οποία μας υποδουλώνουν, μας καθιστούν έρμαια των τυφλών ορμέμφυτών μας και μας εμποδίζουν να καλλιεργήσουμε την πνευματικότητα.

      Κάποιοι επίσης ισχυρίζονται ότι η νηστεία εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία. Ως αντίκρουση αυτής της αστήρικτης θέσης προβάλουμε τους μοναχούς μας, οι οποίοι όχι μόνον δεν βλάπτεται η υγεία τους από τη νηστεία, αλλά μάλλον ωφελείται, αφού, στην πλειοψηφία τους ζουν, κατά μέσον όρο, πολύ περισσότερο από τους κοσμικούς!

       Περαίνοντας την ανακοίνωσή μας, νομίζουμε ότι παρουσιάσαμε την αληθινή και γνήσια νηστεία, που διδάσκει και προτείνει η Αγία μας Εκκλησία, ξεχωρίζοντάς την από τις όποιες νηστείες και δίαιτες των εκτός Αυτής. Αυτή η νηστεία δεν είναι και δεν θα πρέπει να είναι, αυτοσκοπός, αλλά τρόπος και στάση ζωής, να μην περιορίζεται στην αποχή από κάποιες τροφές, αλλά να είναι έκφανση και έκφραση του  γενικότερου χαρακτήρα εγκράτειας και της ασκητικότητας της χριστιανικής ζωής. Είναι το μέσον για την κάθαρση από τα ψυχοκτόνα πάθη μας, θεραπευτική αγωγή της της βαριά τραυματισμένης και νοσούσης, εξαιτίας της αμαρτίας, ψυχοσωματικής μας υπόστασης, με μέτρο τις ιδιαιτερότητες του καθενός μας.

     Ας κάμουμε λοιπόν όλοι μας τον προσωπικό μας αγώνα αυτή την ιερή και κατανυκτική περίοδο. Ας ασκηθούμε στα φιλάνθρωπα πλαίσια που ορίζει η Αγία μας Εκκλησία, νηστεύοντας και από τις τροφές, αλλά και από τις αμαρτωλές έξεις. Ας κατεβούμε στο νοητό στάδιο των αρετών και να τρέξουμε τον καλό αγώνα. Δεν έχει σημασία αν έρθουμε πρώτοι, ή δεύτεροι ή τελευταίοι, σημασία έχει να μην μείνουμε απλοί θεατές.

      Όλοι έχουμε μερίδιο στα πνευματικά βραβεία που μοιράζει ο Δεσπότης και Λυτρωτή μας Χριστός, φτάνει να προσπαθήσουμε και να δείξουμε αγαθή διάθεση και προθυμία αποδοχής! Αυτό θα ακούσουμε, κατά την λαμπροφόρο νύχτα της Αναστάσεως, στον υπέροχο «Κατηχητικό λόγο» του ιερού Χρυσοστόμου: «Ει τις έκαμε νηστεύων, απολαυέτω νυν το δηνάριον. Ει τις από της πρώτης ώρας ειργάσατο, δεχέσθω σήμερον το δίκαιον όφλημα. Ει τις μετά την τρίτην ήλθεν, ευχαρίστως εορτασάτω. Ει τις μετά την έκτην έφθασε, μηδέν αμφιβαλλέτω· και γαρ ουδέν ζημειούται. Ει τις υστέρησεν εις την ενάτην, προσελθέτω, μηδέν ενδοιάζων. Ει τις εις μόνην έφθασε την ενδεκάτην, μη φοβηθή την βραδύτητα· φιλότιμος γαρ ων ο Δεσπότης, δέχεται τον έσχατον καθάπερ και τον πρώτον· αναπαύει τον της ενδεκάτης, ως τον εργασάμενον από της πρώτης· και τον ύστερον ελεεί και τον πρώτον θεραπεύει· κακείνω δίδωσι και τούτω χαρίζεται· και τα έργα δέχεται και την γνώμην ασπάζεται· και την πράξιν τιμά και την πρόθεσιν επαινεί. Ουκούν εισέλθετε πάντες εις την χαράν του Κυρίου υμών· και πρώτοι και δεύτεροι τον μισθόν απολαύετε»!

      Ευχόμαστε στους αγαπητούς αναγνώστες μας καλή και ευλογημένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Καλό στάδιο. Καλό Πάσχα!

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών

---

[1] Ιλιάδα Π΄ 233-235

[2] Απόστιχο Δευτέρας Α΄ Εβδομάδος.

[3] https://www.sostis.gr/blog/item/1653-i-aksia-tis-nisteias-ag-iwannoy-xrysostomou

[4] Εις Γεν., λόγος Α',1, ΕΠΕ 8, 10 - MG 54, 581

[5] Εις Γέν., λόγος ΣΤ’ 1, ΕΠΕ 8, 98 - MG 54, 604

[6] https://www.panagiairaklio.gr/grafida/paterika-keimena/oi-pateres-tis-ekklisias-mas-symvouleyoun-gia-ti-nisteia

[7] https://www.impantokratoros.gr/nhsteia.el.aspx

[8] Αγίου Κοσμά Αιτωλού, Δ΄ Διδαχή

 

ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΡΗΓΙΝΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Η παρουσία των Πατέρων του ταραγμένου 4^ου μ. Χ. αιώνα είναι πολύ σημαντική, διότι κατόρθωσαν να αναδείξουν την Εκκλησία του Χριστού, μέσα από την ιστορική εκείνη καμπή, ως το νέο πνευματικό σχήμα της ανθρωπότητας, το οποίο διαδέχτηκε τον καταρρέοντα εθνισμό. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Ρηγίνος, επίσκοπος Σκοπέλου, ο οποίος υπήρξε ένα από τα τελευταία θύματα της ειδωλολατρίας.

       Ήταν έλληνας στην καταγωγή και γεννήθηκε στις αρχές του 4^ου αιώνα στη Λειβαδιά της Βοιωτίας από ευσεβείς και ενάρετους γονείς. Έχοντας αυτοί οικονομική και κοινωνική θέση στην τοπική κοινωνία, έδωσαν στο γιό τους σοβαρή μόρφωση. Τον έστειλαν σε ονομαστές σχολές της εποχής, όπου σπούδασε την θύραθεν παιδεία. Παράλληλα φρόντισαν να γεμίσουν την ψυχή του με πίστη στο Θεό και ευσέβεια και τον στόλισαν με αρετές.  Τον κατήχησαν στην ορθόδοξη πίστη και τον έμαθαν πως να ξεχωρίζει τις πλάνες, οι οποίες την εποχή εκείνη, αλλά και κάθε εποχή, τείνουν να νοθεύσουν τη σώζουσα αλήθεια της Εκκλησίας μας και να αναστείλουν το σωστικό της έργο. Έτσι ο Ρηγίνος κατέστη ενωρίς μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, ένας χαριτωμένος άνθρωπος, κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος.

       Ο Ρηγίνος έζησε στα χρόνια που βασίλευαν στο απέραντο Ρωμαϊκό Κράτος οι γιοί του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο Κωνστάντιος (337-361) στην Ανατολή και ο Κώνστας (337 -       ) στη Δύση. Είναι η εποχή που σταμάτησαν οι φοβεροί διωγμοί κατά των Χριστιανών, με το γνωστό περίφημο Διάταγμα των Μεδιολάνων (313) και η ειδωλολατρία ψυχορραγούσε κάτω από το βάρος της αρνητικής της δράσης στον προχριστιανικό κόσμο. Όμως έκαμε την εμφάνισή του ένας άλλος κίνδυνος, χειρότερος από τους διωγμούς των ειδωλολατρών, η φοβερή αίρεση του αρειανισμού, η οποία συντάραξε την Εκκλησία. Ο ευσεβής αυτοκράτωρ Κωνσταντίνος συγκάλεσε την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο (325), όπου καταδικάστηκε ο αιρεσιάρχης Άρειος και οι οπαδοί του. Όμως, μετά το θάνατό του (337) ο γιός του Κωνστάντιος αθέτησε την απόφαση της Συνόδου και έγινε υπέρμαχος και προστάτης των αρειανών και σφοδρός διώκτης των Ορθοδόξων, σε αντίθεση με τον Κώνστα ο οποίος έμεινε πιστός στο δόγμα της Συνόδου και προστάτευε τους Ορθοδόξους στη Δύση. Η σχιζοφρενική αυτή πολιτική είχε τρομακτικές συνέπειες για την Εκκλησία. Οι διαμάχες και οι έριδες διατάραζαν την γαλήνη των πιστών. Ο Κωνστάντιος στην Ανατολή έστελνε εξορία όσους Επισκόπους δεν ασπάζονταν τα δόγματα των αρειανών.

       Ένας από τους πολλούς τόπους εξορίας των Ορθοδόξων Επισκόπων και άλλων Ορθοδόξων ομολογητών ήταν και η νήσος Σκόπελος, η οποία βρίσκεται στις Βόρειες Σποράδες. Ο Επίσκοπος Λαρίσης Αχίλλειος, θείος του Ρηγίνου, τον έστειλε στη Σκόπελο, να ενισχύσει τους εξόριστους και να τους στερεώσει στην πίστη. Πράγματι εκείνος υπάκουσε και έπλευσε στο νησί, όπου έγινε ενθουσιωδώς δεκτός από τους εκεί εξορίστους. Μάλιστα χειροτονήθηκε και Επίσκοπος της νήσου.

      Επειδή όμως η θρησκευτική διαμάχη είχε πάρει τεράστιες διαστάσεις, οι δύο αυτοκράτορες Κωνστάντιος και Κώνστας αποφάσισαν να συγκληθεί νέα Σύνοδος για να εξετάσει την εκρηκτική κατάσταση. Το 343 συγκλήθηκε η Σύνοδος της Σαρδικής, στη σημερινή Σόφια της Βουλγαρίας, στην οποία έλαβε μέρος και ο Ρηγίνος, όπου έβαλε τη δική του σφραγίδα στην εδραίωση της Ορθοδοξίας. Ανασκεύασε όλες τις κακοδοξίες των αρειανών και κατέδειξε την πίστη των Ορθοδόξων ως τη μόνη γνήσια πίστη.

      Μετά το πέρας των εργασιών της Συνόδου ο Ρηγίνος επέστρεψε στην επισκοπή του στη Σκόπελο, όπου ποίμαινε θεοφιλώς και ορθοδόξως το λαό του νησιού.

Μεγάλα προβλήματα του δημιουργούσαν οι εναπομείναντες ειδωλολάτρες, οι οποίοι παρακινούνταν από τους αδίστακτους ιερείς των ειδώλων, διότι άδειαζαν και ρήμαζαν τα «ιερά» τους και άρα εκμηδενίζονταν οι πλούσιες πρόσοδοί τους. Όπως είναι γνωστό, η θνησκούσα ειδωλολατρία είχε ακόμη σχετική δύναμη στον ελλαδικό χώρο την εποχή εκείνη.

       Τα μεγάλα προβλήματα για τον Επίσκοπο Ρηγίνο, αλλά και για σύμπασα την Εκκλησία, εντάθηκαν όταν ανέβηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, ή Αποστάτης (361-363). Ο ανεδαφικός και θρησκομανής αυτοκράτορας, αφού προσελκύστηκε στην ειδωλολατρική θρησκεία, απαρνούμενος τον Χριστιανισμό, αναβίωσε τους διωγμούς των προκατόχων του Ρωμαίων αυτοκρατόρων κατά των Χριστιανών και της Εκκλησίας. Χιλιάδες Χριστιανοί, κληρικοί όλων των βαθμών και λαϊκοί ταλαιπωρήθηκαν, βασανίστηκαν και βρήκαν φρικτό θάνατο στην ευτυχώς σύντομη βασιλεία του. Παράλληλα επιχείρησε ανεπιτυχώς να νεκραναστήσει την προχριστιανική ειδωλολατρία, προτείνοντας ένα δικής του εμπνεύσεως θρησκευτικό παγανιστικό σύστημα, με στοιχεία της αρχαιοελληνικής ειδωλολατρίας, της ρωμαϊκής, του παρσισμού, του νεοπλατωνισμού και του Χριστιανισμού.

       Η φήμη του δραστήριου Επισκόπου Σκοπέλου Ρηγίνου έφτασε ως τη Βασιλεύουσα, καθότι ο άγιος ποιμενάρχης του νησιού είχε μεταστρέψει στο σύνολό τους στο Χριστό τους ειδωλολάτρες του νησιού. Γι’ αυτό στάλθηκε ο έπαρχος της Ελλάδος για να «συνετίσει»   το Ρηγίνο και να τον μεταστρέψει στην ειδωλολατρία. Ο φανατικός ειδωλολάτρης Έπαρχος μόλις έφτασε στο νησί, διέταξε να συλληφθεί ο Επίσκοπος και να προσαχθεί ενώπιον του. Του ζήτησε με αναίδεια και θράσος να απαρνηθεί το Χριστό και να ασπασθεί τη λατρεία των «θεών». Να ακολουθήσει την περίεργη αυτοκρατορική παγανιστική θρησκεία. Στην αντίθετη περίπτωση θα υφίστατο τις συνέπειες του αυτοκρατορικού διατάγματος.  Ο Ρηγίνος στάθηκε αγέρωχος και θαρραλέος, μπροστά στον θηριώδη έπαρχο, χωρίς τον παραμικρό κλονισμό και φόβο. Αρνήθηκε κατηγορηματικά να εκτελέσει τη διαταγή του, ομολόγησε την πίστη του στο Χριστό, στον αληθινό Θεό  και στηλίτευσε την άφρονα και ανεδαφική επιλογή του αυτοκράτορα να επαναφέρει το σκοτεινό ειδωλολατρικό παρελθόν. Κατάγγειλε δε τους νέους διωγμούς ως πράξη βάρβαρη και απολίτιστη, η οποία δεν ταιριάζει σε έναν υποτιθέμενο λάτρη του ελληνικού πολιτισμού, όπως ήθελε να εμφανίζεται ο Ιουλιανός.

        Ο έπαρχος έδωσε εντολή να βασανισθεί ανηλεώς και να φυλακισθεί, ελπίζοντας πως με τη βία και το φόβο θα υπέκυπτε. Ύστερα από μερικές ημέρες βασανισμών οδηγήθηκε και πάλι ενώπιον του επάρχου, πιστεύοντας εκείνος ότι θα αλλαξοπιστούσε. Όμως ο άγιος Επίσκοπος επανέλαβε την αμετακίνητη απόφασή του να μην αρνηθεί το Χριστό, με κανένα κόστος, περιφρονώντας επιδεικτικά τις προτροπές του αξιωματούχου. Τότε εκείνος, γεμάτος θυμό και οργή, έβγαλε την απόφαση της θανάτωσής του. Τον παρέδωσε στους δημίους να τον διαπομπέψουν για παραδειγματισμό και στη συνέχεια να τον θανατώσουν. Τον οδήγησαν στο στάδιο της πόλεως, όπου τον βασάνισαν φρικτά, ενώπιον φανατικών ειδωλολατρών και πιστών χριστιανών, οι οποίοι συμπονούσαν με τον άγιο Επίσκοπό τους. Κατόπιν οδηγήθηκε στη θέση «Παλαιό Γεφύρι» όπου τον αποκεφάλισαν. Οι πιστοί πήραν το τίμιο λείψανό του και το έθαψαν με τιμές σε παρακείμενο δάσος. Ήταν 25 Φεβρουαρίου 362. Ο τάφος του έγινε πηγή αγιασμού θαυμάτων για τους πιστούς.

     Η μνήμη του τιμάται στις 25 Φεβρουαρίου, ημέρα του μαρτυρικού του θανάτου. Τιμάται επίσης με λαμπρότητα στη γενέτειρά του Λειβαδιά της Βοιωτίας, όπου τελευταία ανεγέρθηκε περίλαμπρος ναός.      

Καθαρά Δευτέρα Μέγα Απόδειπνο - «Κύριε των δυνάμεων…» (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

 

Καθαρά Δευτέρα Μέγα Απόδειπνο - «Κύριε των δυνάμεων…» (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

 

Καθαρὰ Δευτέρα Μέγα Ἀπόδειπνο

«Κύριε τῶν δυνάμεων…»

Συντάκτης (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Μπήκαμε, ἀγαπητοί μου, στὴν ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ἂς δοξάσουμε τὸ Θεό, ποὺ μᾶς δίνει μία νέα εὐκαιρία μετανοίας. Ἂν ὁ ἅγιος Ἀντώνιος στὸ τέλος τῆς ζωῆς του ἔλεγε «Θεέ μου, δός μου μετάνοια», τί νὰ ποῦμε ἐμεῖς;

Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ εἶνε ἡ πιὸ κατανυκτικὴ περίοδος τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους. Περιέχει ἱερὲς ἀκολουθίες, ποὺ φέρνουν δάκρυα σὲ ὅποιον προσέχει τὰ νοήματά τους. Μία δὲ ἀπὸ τὶς ἀκολουθίες αὐτὲς εἶνε τὸ Μέγα Ἀπόδειπνο, ποὺ ἀκούσατε ἀπόψε.

Τί εἶνε τὸ ἀπόδειπνο; Εἶνε μία ἀνθοδέσμη ἀπὸ ὡραίους ψαλμούς, κείμενα τῆς Γραφῆς, εὐχὲς καὶ ὑπέροχα τροπάρια. Ἕνα δὲ τροπάριο ποὺ σὲ παλαιότερες γενεὲς ἦταν γνωστὸ καὶ στὰ μικρὰ παιδιά, ἕνα τροπάριο ποὺ συγ­κινεῖ κάθε ψυχὴ χριστιανική, εἶνε αὐτὸ ποὺ ἀκούσατε πρὸ ὀλίγου·

«Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ·
ἄλλον γὰρ ἐκτός σου βοηθὸν
ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν.
Κύριε τῶν Δυνάμεων, ἐλέησον ἡμᾶς».

Αὐτὸ τὸ τροπάριο μὲ ἁπλᾶ λόγια θὰ ἑρμηνεύσουμε, καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξετε.

* * *

Ἐδῶ ὁ Θεός, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ὀνομάζεται «Κύριος τῶν Δυνάμεων». Τί ἆραγε νὰ σημαίνῃ αὐτό; Γιατί ὁ Θεὸς ὀνομάζεται «Κύριος τῶν Δυνάμεων»; Δύο ἑρμηνεῖ­ες ὑπάρχουν. «Δυνάμεις» λέγονται τὰ ἀγγελικὰ τάγματα τοῦ οὐρανοῦ· ὁ Θεός, δηλαδή, ἐξουσιάζει ὅλους τοὺς ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους. Ἀλλὰ δυνάμεις λέγονται καὶ μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ὑπάρχουν στὴ φύσι· ὁ Θεός, δηλαδή, ἐξουσιάζει ὄχι μόνο τὶς ἀσώματες δυνάμεις τοῦ οὐρανοῦ ἀλλὰ καὶ τὶς ὑλικὲς δυνάμεις τῆς φύσεως. Ἀφήνοντας πρὸς τὸ παρὸν τὴν πρώτη ἑρμηνεία ἂς ἀναπτύξουμε ἐδῶ τὴ δεύτερη. Θὰ φέρω μερικὰ παραδεί­γματα, γιὰ νὰ σᾶς δώσω μιὰ ἰδέα τοῦ μεγαλείου τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ.

Μία δύναμις εἶνε ὁ ἀέρας. Σὲ ἄλλους πλα­νῆτες δὲν ὑπάρχει ἀέρας. Ἐδῶ πνέει ἀεράκι δροσερό, αὔρα καὶ ζέφυρος. Κάποτε ὅμως ὁ ἀέρας γίνεται ἄνεμος τόσο σφοδρός, ποὺ παρασύρει ἀνθρώπους, ἁρπάζει στέγες, ξερριζώνει δέντρα. Ὁ ἀέρας εἶνε μία δύναμις. Στὰ παλιὰ τὰ χρόνια οἱ ἄνθρωποι χρησιμοποιοῦ­σαν τὸν ἀέρα ὡς ἐνέργεια γιὰ κίνησι. Μὲ τὸν ἀέρα κινοῦνταν ἱστιοφόρα πλοῖα στὴ θάλασσα, μύλοι καὶ ἐργοστάσια στὴν ξηρά. Τώρα τε­λευταῖα, ποὺ ἔλειψε τὸ πετρέλαιο, χρησιμοποι­οῦν πάλι τὸν ἀέρα, τὴ λεγομένη αἰολικὴ ἐνέρ­γεια· τὴν ὀνομάζουν ἔτσι –κακῶς– ἀπὸ τὸ ὄ­νομα τοῦ μυθικοῦ θεοῦ τῶν ἀνέμων Αἰόλου.

Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἀέρα, ἄλλο ἀγαθὸ εἶνε τὸ νερό. Στὸ φεγγάρι δὲν ὑπάρχει σταγόνα νεροῦ· ἐδῶ ὑπάρχει. Καὶ εἶνε τόσο ἀναγκαῖο γιὰ τὴ ζωή μας. Τώρα τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἐνῷ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ὥρισε νὰ ἀπέχουμε ἀπὸ διάφορα φαγητά, ἀπὸ τὸ νερὸ δὲν εἶπε νὰ νηστεύουμε. Ἕνας μόνο τὸ στερήθηκε κι αὐτό. Ποιός; Αὐτὸς ποὺ ἔκανε τὶς πηγές, τὰ ποτάμια, τὶς λίμνες, τὶς θάλασσες καὶ τοὺς ὠ­κεανούς· αὐτὸς ποὺ πάνω στὸ σταυρὸ δὲν εἶ­χε ἕνα ποτήρι νερὸ νὰ δροσιστῇ καὶ εἶπε· «Διψῶ» (Ἰω. 19,28). Τὸ νερὸ λοιπόν, τὸ τόσο εὐεργετικό, ἔρχεται ὥρα ποὺ γίνεται μιὰ φοβερὴ δύναμι. Ἂν ἀνοίξουν οἱ καταρράκτες, …Θεέ μου Θεέ μου! Ποιός ἔφτειαξε τὸ νερό; Ποιός τοῦ εἶπε νὰ τρέχῃ ἥσυχα – ἥσυχα, γιὰ νὰ τὸ βλέπουμε ἐμεῖς καὶ νὰ εὐχαριστούμεθα; Ἀλ­λὰ κάποτε τὸ νερὸ γίνεται ξαφνικὰ θύελλα, πλημμύρα καὶ καταστροφή.

Ἄλλη δύναμις εἶνε ἡ φωτιά. Ἡ φωτιὰ εἶνε ἀναγκαία, ἀναγκαιοτάτη γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Ἀλλ᾿ ὅταν ἡ φωτιὰ γίνῃ πυρκαϊά, σκορπᾷ τὸν ὄλεθρο. Ὑπάρχει δὲ καὶ μιὰ φωτιὰ ποὺ δὲν τὴ βλέπουμε καὶ τρέχει σὰν ἀστραπή· εἶνε ὁ ἠ­λεκτρισμός, μιὰ δύναμι τεραστία ποὺ καὶ αὐτὴ τὴν ἔφτειαξε ὁ Θεός. Δύναμι εἶνε ἐπίσης ὁ μαγνητισμός.

Ἄλλες τώρα δυνάμεις τοῦ Θεοῦ· ἐγὼ ἀ­πορῶ, πῶς ὑπάρχουν ἄπιστοι. Πάρτε π.χ. τὸ οὐράνιο. Εἶνε ἕνα πετραδάκι, ἀλλὰ μέσα του κλείνει τεράστια δύναμι. Τί κάνει τὸ οὐράνιο; Ἡ ἐπιστήμη κατώρθωσε νὰ βγάλῃ ἀπ᾿ αὐτὸ τὴν λεγομένη πυρηνικὴ ἐνέργεια, ἀνώτε­ρη ἀπὸ τὸν ἀτμό, ἀνώτερη ἀπὸ τὸν ἠλεκτρισμό, ἀνώτερη ἀπὸ τὸ μαγνητισμό. Ἐὰν τὴ χρησιμοποιήσουν γιὰ τὸ καλὸ τῆς ἀνθρωπότητος, ἡ Γῆ θὰ γνωρίσῃ ἡμέρες εὐτυχίας. Μὲ λίγο οὐράνιο θὰ φωτίζωνται ὁλόκληρες πολιτεῖες, θὰ κινοῦνται σιδηρόδρομοι, καράβια κι ἀεροπλάνα, θὰ καλλιεργοῦνται κάμποι ὁλόκληροι. Εὐλογία Θεοῦ, δύναμις Θεοῦ. Ποιός τὸ ἔκανε τὸ οὐράνιο; Ἕνα πετραδάκι φτάνει ν᾽ ἀποδείξῃ, ὅτι ὑπάρχει Θεός.

Θέλετε κι ἄλλη δύναμι; Νά ὁ σεισμός. Ποιός κουνάει τὴ γῆ; Λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος· «ὅπως ἡ μάνα, ἅμα τὸ παιδάκι ἀτακτῇ καὶ φωνάζῃ, κουνάει λίγο τὴν κούνια, ὄχι ἀπὸ κακία, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸ κάνῃ νὰ ἡσυχάσῃ, ἔτσι καὶ ὁ Θεὸς κούνησε τὴν κούνια»· γιατὶ κούνια εἶνε ἡ γῆ. Κουνᾷ καὶ ταρακουνᾷ κάποτε – κάποτε τὴν κούνια ποὺ λέγεται γῆ ὁ Θεός, γιὰ νὰ ἡσυχάσουμε καὶ νὰ βάλουμε μυαλό. Λέει ἡ Γραφή· «Ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποι­ῶν αὐτὴν τρέμειν, ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καὶ καπνίζονται» (Ψαλμ. 103,32).

Νὰ λοιπὸν μερικὲς δυνάμεις, ποὺ εἶχε ὑπ᾿ ὄ­ψιν του ὁ ποιητὴς ποὺ ἔγραψε τὸν ὕμνο «Κύριε τῶν Δυνάμεων…». Μὲ ἁπλᾶ λόγια λέει· Θεέ μου, σὺ ποὺ κυβερνᾷς τὸν ἀέρα, τὸ νερό, τὴ φωτιά, τὰ μέταλλα, τὰ στοιχεῖα καὶ τὶς ἐνέργειες, σὺ ποὺ κυβερνᾷς τὴ Γῆ καὶ τὰ θεμέλιά της, ἔλα κοντά μας, ἔλα μ᾽ ἐμᾶς· γιατὶ στὶς θλίψεις μας δὲν ἔχουμε ἄλλο βοηθὸ ἐ­κτὸς ἀπὸ σένα. «Κύριε τῶν Δυνάμεων», σὲ παρακαλοῦμε ἐλέησέ μας.

Τρομερὲς οἱ δυνάμεις ποὺ ὑπάρχουν στὸν κόσμο. Καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀπέναντι στὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως τί εἶνε; Ἕνα μηδέν.

* * *

Πιὸ φοβερὰ ὅμως καὶ ἀπ᾿ αὐτὰ εἶνε κάποια ἄλλα. Μουγκρίζουν χειρότερα ἀπὸ τὰ λιον­τάρια, σὰν θύελλα, σὰν φωτιά, σὰν κεραυνὸς κι ἀστροπελέκι, σὰν τρομερὸς σεισμὸς πολλῶν ῥίχτερ. Ποιά εἶνε; Εἶνε οἱ κακίες καὶ τὰ πάθη μας. Αὐτὰ ζητοῦν νὰ μᾶς καταποντίσουν. Ἀλλὰ γι᾽ αὐτὰ κανένας λόγος, κανείς δὲ μιλάει. Γιὰ νὰ σᾶς δείξω, πόσο φοβερὸ πρᾶγμα εἶνε τὸ ἐσωτερικὸ αὐτὸ κακό, ποὺ ὑπάρχει στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μας, θὰ σᾶς πῶ τὸ ἑξῆς.

Ἤμουν σὲ κάποιο χωριὸ καὶ τοὺς μίλησα γιὰ τὴ νηστεία. Τοὺς εἶπα· «Δὲν ζητῶ πολλὰ πράγματα ἀπὸ σᾶς. Δὲν ζητῶ νὰ νηστέψετε ἀπὸ κρέας καὶ γάλα καὶ βούτυρο, ποὺ τὸ θεω­ρεῖτε δύσκολο. Ἐγὼ θὰ σᾶς πῶ μιὰ πολὺ μικρὴ νηστεία, καὶ πρέπει ὅλοι νὰ τὴν κάνετε». Τέντωσαν τ᾿ αὐτιά τους καὶ πρόσεχαν περιμέ­νοντας τί θὰ πῶ. «Ἐσεῖς», λέω στοὺς ἄντρες, «ἔχετε μιὰ ἀδυναμία μικρή, ποὺ σᾶς κάνει μεγάλη καταστροφή. Πρέπει, γιὰ ν᾿ ἀπαλλαγῆτε ἀπ᾿ αὐτήν, νὰ νηστέψετε. Τί νὰ νηστέψετε; Νὰ νηστέψετε ἀπὸ τὸ τσιγάρο». Οὔτε ἕνας δὲν προθυμοποιήθηκε νὰ τὸ κόψῃ. «Ἄλλη ἀδυναμία», τοὺς εἶπα, «ποὺ πρέπει νὰ κόψετε τώρα τὴ Σαρακοστή· νηστέψτε τὰ ματάκια σας ἀπὸ αἰσχρὰ θεάματα. Σαράντα μέρες κλεῖστε τὴν τηλεόρασι». Οὔτε σ᾿ αὐτὸ βρῆκα ἀνταπόκρισι. Εἶπα καὶ στὶς γυναῖκες· «Νηστέψτε τὴ γλῶσσα σας ἀπὸ κουτσομ­πολιὸ καὶ κατάκρισι». Ποιός ἀκούει;

Βλέπετε λοιπὸν πόσο ἀδύνατος εἶνε ὁ ἄν­θρωπος; Ὅταν σκεφτῶ τὴν ἀδυναμία μας νὰ κυριαρχήσουμε ἐπάνω στὰ ἄτακτα πάθη μας, ἀπελπίζομαι. Ἀλλὰ πάλι ἐνισχύομαι, γιατὶ ἀ­κούω τρεῖς φωνὲς πολὺ παρήγορες. Αὐτὲς δίνουν θάρρος καὶ ὁ ἀδύνατος ἄνθρωπος γίνεται ἰσχυρός. Ἡ μιὰ φωνὴ εἶνε τοῦ Χριστοῦ μας, ποὺ λέει· «Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατά ἐστι παρὰ τῷ Θεῷ» (Λουκ. 18,27). Ἡ ἄλλη φωνὴ εἶνε τοῦ ἀποστόλου Παύλου πού, ἐνῷ βρισκόταν στὴ φυλακή, φτωχὸς κι ἀδύνατος, ἐνισχυόταν ἀπὸ τὴν ἕνωσί του μὲ τὸ Χριστό, ὥστε νὰ γράφῃ· «Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ», ὅλα τὰ μπορῶ μὲ τὸ Χριστὸ ποὺ μὲ δυναμώνει (Φιλιπ. 4,13). Καὶ ἡ τρίτη φω­νὴ εἶνε αὐτὴ ποὺ ἀκοῦμε σήμερα· «Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ…». Παρηγοριὰ μεγάλη γιὰ ὅλους μας εἶνε τὸ τροπάριο αὐτό, στὶς δύσκολες ἡμέρες ποὺ περνᾶμε.

Εὔχομαι ὁ Θεός, διὰ πρεσβειῶν τῆς Παναγί­ας μας καὶ ὅλων τῶν ἁγίων, νὰ μᾶς βοηθήσῃ νὰ περάσουμε τὴν ἁγία Τεσσαρακοστὴ μὲ ἐγ­κράτεια, μὲ ἀγάπη, μὲ ὁμόνοια, μὲ εἰρήνη, καὶ πρὸ παντὸς μὲ μετάνοια. Εἴθε ὁ Θεὸς νὰ μᾶς ἐλεήσῃ, νὰ μᾶς σώσῃ, καὶ νὰ μᾶς ἀξιώνῃ νὰ ψάλλουμε πάντοτε μὲ κατάνυξι τὸ «Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ· ἄλλον γὰρ ἐ­κτός σου βοηθόν, ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν. Κύριε τῶν Δυνάμεων, ἐλέησον ἡμᾶς».

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης τὴν 9-3-1981. Καταγραφή, συμπλήρωσις καὶ σύντμησις 26-2-2001, ἐπανέκδοσις 3-1-2026.