Άγιος Γεράσιμος: Ο Νέος Ασκητής της Κεφαλονιάς

 

Άγιος Γεράσιμος: Ο Νέος Ασκητής της Κεφαλονιάς

ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ: Ο ΝΕΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

      Ο μοναχισμός είναι ένας από τους δύο δρόμους που μπορεί να επιλέξει ο Χριστιανός  στην ζωή του, ήτοι τον έγγαμο ή τον άγαμο βίο. Και οι δύο αυτοί δρόμοι είναι για την Εκκλησία μας ισότιμοι και ευλογημένοι, και οδηγούν εξίσου στη θέωση. Ο μοναχισμός είναι μια δυναμική παρουσία στη ζωή της Εκκλησίας μας, τον οποίο αγίασαν αμέτρητα πλήθη οσίων, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια. Ένας από τους πολυάριθμους αγίους μοναχούς είναι και ο άγιος Γεράσιμος, ο Νέος Ασκητής, ο οποίος αναδείχτηκε ως μια από τις σπουδαιότερες μοναστικές μορφές των νεωτέρων χρόνων, εφάμιλλος των μεγάλων μοναχών της αρχαίας Εκκλησίας.

      Γεννήθηκε το 1506 στα Τρίκαλα της Κορινθίας. Καταγόταν από την επιφανή βυζαντινή οικογένεια των Νοταράδων. Οι γονείς του Δημήτριος και Καλή του έδωσαν άριστη ανατροφή και ευσέβεια. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Γεώργιος. Όταν έγινε 20 χρονών πήγε στη Ζάκυνθο, η οποία ήταν ένα σημαντικό κέντρο των γραμμάτων, παρ’ όλο ότι βρισκόταν υπό ενετική κατοχή. Εκεί απέκτησε σεβαστή μόρφωση, αλλά μη μπορώντας να αντέξει τις αφόρητες πιέσεις των αιρετικών παπικών κατά των ορθοδόξων, αποφάσισε να εγκαταλείψει το νησί και να μεταβεί σε άλλα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα.

     Πρώτος σταθμός του η Κωνσταντινούπολη, όπου ζήτησε την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη και αναχώρησε για το Άγιον Όρος. Εγινε μοναχός, πιθανόν στη Μονή Ιβήρων, και έλαβε το όνομα Γεράσιμος. Ασκήτεψε δε στο κελί του Αγίου Βασιλείου στην Καψάλα. Ύστερα από ορισμένα χρόνια, το 1538 αποφάσισε να πάει ως προσκυνητής στους Αγίους Τόπους. Προσκύνησε τον Πανάγιο Τάφο και το άλλα Ιερά Προσκυνήματα. Κατόπιν πήγε στο Σινά, στην Αντιόχεια, στην Αλεξάνδρεια και την έρημο της Θηβαΐδας, όπου είχε καθαγιασθεί από μυριάδες αγίους ασκητές στα πρωτοχριστιανικά χρόνια. Κατόπιν ξαναγύρισε στον Πανάγιο Τάφο, όπου ο Πατριάρχης Γερμανός τον κράτησε κοντά του και τον αξίωσε με το διακόνημα του καντηλανάφτη του Αγίου Τάφου. Εκεί χειροτονήθηκε διάκονος και μετά πρεσβύτερος.

      Στα 1548 άφησε τα Ιεροσόλυμα και ταξίδεψε στην Κρήτη, όπου έμεινε δύο χρόνια και κατόπιν πήγε ξανά στη Ζάκυνθο. Ασκήτεψε σε σπηλιά στον Άγιο Νικόλαο Γερακαρίου και ίσως λειτουργούσε στο ναό του Αγίου Λαζάρου. Η παράδοση λέει πως ο άγιος Γεράσιμος βάπτισε τον κατοπινό άγιο Διονύσιο. Όμως η αφόρητη κατάσταση που δημιουργούσαν οι δυνάστες ενετοί και οι αιρετικοί παπικοί στο νησί, τον ανάγκασαν να περάσει στην αντίπερα νήσο, την Κεφαλονιά, όπου τα πράγματα ήταν λιγότερο ασφυκτικά. Εγκαταστάθηκε αρχικά σε μια σπηλιά κοντά στο Αργοστόλι, όπου ασκήτεψε κοντά έξι χρόνια. Στα 1561 ο ιερέας Γεώργιος Βάλσαμος από το χωριό Βαλσαμάτα, του παραχώρησε ένα ερημοκκλήσι στην περιοχή των Ομαλών, στους πρόποδες του Αίνου, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, μαζί με τα γύρω κτήματα. Ο άγιος Γεράσιμος αποδέχτηκε τη δωρεά και ίδρυσε γυναικεία Μονή, με το όνομα «Νέα Ιερουσαλήμ», με την άδεια του μητροπολίτου Παχωμίου.   

       Εκεί έζησε ως πραγματικός ασκητής, και διακονούσε ως λειτουργός και πνευματικός της Μονής. Με τον προσωπικό του αγώνα και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, έφτασε σε ύψη αγιότητας, ώστε η φήμη του έγινε γνωστή, όχι μόνο στην Κεφαλονιά, αλλά σε πολλά μέρη της Ελλάδος, όπου έτρεχαν οι πιστοί να πάρουν την ευλογία του και να τον συμβουλευτούν. Η φήμη του έφτασε και ως το Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου ο Πατριάρχης έθεσε τη Μονή του υπό την προστασία του και απέκλεισε ως ένα σημείο τις ανεπίτρεπτες επιθέσεις των αιρετικών παπικών του νησιού κατά της Μονής.

     Ο άγιος κοιμήθηκε, όχι τυχαία, στις 15 Αυγούστου του 1579, την ημέρα που η Ορθοδοξία εόρταζε την Κοίμηση της Θεοτόκου, την Οποία ευλαβούνταν και τιμούσε σε όλη του τη ζωή. Την εξόδιο ακολουθία τέλεσε, ενώπιον χιλιάδων πιστών, ο μητροπολίτης Φιλόθεος Λοβέρδος.

     Δύο χρόνια αργότερα, στις 20 Οκτωβρίου του 1581 έγινε ανακομιδή του λειψάνου του, το οποίο βρέθηκε εντελώς άφθορο, να ευωδιάζει! Οι παπικοί Ενετοί θορυβήθηκαν από το γεγονός και έδωσαν διαταγή να ταφεί ξανά, ώστε να συμπληρωθούν 3 χρόνια. Αλλά και με τη νέα εκταφή βρέθηκε άφθορο και ευωδιάζον! Γι’ αυτό αποφασίστηκε να μην ταφεί ξανά, αλλά να τεθεί σε λάρνακα μέσα το καθολικό της Μονής. Ο πιστός λαός είχε την βεβαιότητα ότι ο Γεράσιμος είναι άγιος, προτού καταταγεί επίσημα από την Εκκλησία στο αγιολόγιό Της. Γι’ αυτό συνέρρεαν πλήθη στη Μονή για να αγιαστούν από το τίμιο λείψανό του και να ζητήσουν τη βοήθειά του. Η αγιοκατάταξή του έγινε το 1622 και ορίστηκε να εορτάζεται η κοίμησή του στις 16 Αυγούστου και η ανακομιδή του λειψάνου του στις 20 Οκτωβρίου.  

       Το ανεξήγητο θαύμα της αφθαρσίας του ιερού λειψάνου του αγίου Γερασίμου, όπως και πλήθους άλλων άφθορων λειψάνων αγίων της Εκκλησίας μας, είναι για μας τους πιστούς το τεκμήριο της αναστάσεως των νεκρών στα έσχατα και φυσικά της δικής μας ανάστασης. Τα ιερά λείψανα δεν είναι, όπως στις διάφορες αρχαίες και σύγχρονες θρησκείες του κόσμου, «μιάσματα», αλλά «λίθων πολυτελών πολυτιμότερα», όπως μας λέει ένα πρωτοχριστιανικό κείμενο. Εφόσον οι άγιοί μας, όπως και όλοι οι Χριστιανοί, είμαστε μέλη του Σώματος του Χριστού, και τα ιερά τους λείψανα, συνεχίζουν, και μετά την κοίμησή τους, να είναι μέλη Χριστού, φορείς των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Γι’ αυτό έχουν τη δύναμη να αγιάζουν και να θαυματουργούν, αντλώντας τη δύναμή τους από το Χριστό. Αυτά ως μια σύντομη απάντηση στους πολεμίους, των ιερών λειψάνων, αιρετικούς!  

Άγιος Μεγαλομάρτυρας Αρτέμιος.

 

Άγιος Μεγαλομάρτυρας Αρτέμιος.

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΡΤΕΜΙΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ  Θεολόγου – Καθηγητού

       Πολλοί άγιοι της Εκκλησίας μας κατείχαν υψηλά αξιώματα στις κρατικές υπηρεσίες των χωρών τους. Στα πρωτοβυζαντινά χρόνια μια πλειάδα αγίων ήταν ανώτατοι κρατικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι του βυζαντινού κράτους. Ένας από αυτούς είναι και ο Μεγαλομάρτυρας άγιος Αρτέμιος.

        Καταγόταν από την Αντιόχεια και γεννήθηκε περί το 310. Καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και έτυχε μεγάλης μόρφωσης. Παράλληλα οι πιστοί Χριστιανοί γονείς του φρόντισαν να τον μεγαλώσουν με την πίστη και την ευσέβεια στο Χριστό, τον αληθινό Θεό. Χάρις στα πλούσια φυσικά και πνευματικά του προσόντα αναδείχτηκε μια σπουδαία προσωπικότητα, φτάνοντας η φήμη του μέχρι τα αυτοκρατορικά ανάκτορα. Ο Μ. Κωνσταντίνος (324-337) τον εκτίμησε και τον αναγόρευσε δούκα και αυγουστάλιο της δεύτερης μεγάλης πόλης του κράτους, την Αλεξάνδρεια. Δηλαδή ανώτερο στρατιωτικό διοικητή της Αιγύπτου και πάσης Αφρικής. Ο σεμνός και σώφρων νέος δέχτηκε, μετέβη στην ξακουστή μεγαλούπολη ασκώντας τα καθήκοντά του με σύνεση και δικαιοσύνη. Μετά το θάνατο του Κωνσταντίνου (337), ο διάδοχός του Κωνστάντιος (337-361), αυτοκράτορας του Ανατολικού Κράτους, συνέχισε να ευνοεί και να εμπιστεύεται τον άξιο διοικητή της Αιγύπτου Αρτέμιο. Υπήρξε προστάτης των Χριστιανών, οι οποίοι διώκονταν από τους ειδωλολάτρες, αν και είχαν σταματήσει οι διωγμοί. Αυτό δεν άρεσε στους φανατικούς ειδωλολάτρες και ιδίως στο σκοταδιστικό ιερατείο, οι οποίοι περίμεναν την ευκαιρία να τον εκδικηθούν.

         Τα πράγματα άλλαξαν μετά το θάνατο του Κωνστάντιου (361) και την άνοδο στο θρόνο του Ιουλιανού του λεγομένου Παραβάτη (361-363), ο οποίος είχε αποκηρύξει την πίστη του στο Χριστό και θέλησε να επαναφέρει την, ήδη νεκρά, ειδωλολατρία, στην οποία είχε μυηθεί. Με διωγμούς εναντίον των Χριστιανών, εφάμιλλους των ρωμαίων προκατόχων του αυτοκρατόρων, προσπάθησε να σβήσει την Εκκλησία. Μάταια προσπαθούσαν οι σύμβουλοί του να τον μεταπείσουν, ότι το εγχείρημα του ήταν καταδικασμένο να αποτύχει. Χιλιάδες Χριστιανοί βασανίστηκαν απάνθρωπα και έχυσαν το αίμα τους για το Χριστό. Οι ναοί δημεύτηκαν, οι κληρικοί διώχτηκαν και διαπομπεύτηκαν, οι χριστιανοί δημόσιοι κρατικοί και στρατιωτικοί υπάλληλοι απολύθηκαν, οι Χριστιανοί δάσκαλοι διώχτηκαν από τα σχολεία και απαγορεύτηκε στους μαθητές Χριστιανούς να μαθαίνουν γράμματα!

        Την άνοιξη του 363, ο θρησκομανής αυτοκράτορας επισκέφτηκε την Αντιόχεια. Πήγαν να τον επισκεφτούν οι πολιτικοί και στρατιωτικοί διοικητές της Ανατολής. Ένας από αυτούς ήταν ο διοικητής της Αιγύπτου Αρτέμιος. Αλλά, τη στιγμή που χιλιάδες κρατικών αξιωματούχων και ο απλός λαός προσπαθούσαν να κολακεύσουν τον ιδιόρρυθμο ηγεμόνα, ο Αρτέμιος, αντί κολακειών του άσκησε δριμύ έλεγχο για την θρησκευτική του πολιτική και τις διώξεις της Εκκλησίας. Παράλληλα ήρθαν οι ειδωλολάτρες και τον συκοφάντησαν ότι δήθεν διώκει την αρχαία θρησκεία.

       Ο Ιουλιανός έγινε θηρίο από το θυμό του και άρχισε να βρίζει τον Αρτέμιο χυδαία. Εκείνος είχε σκυμμένο το κεφάλι και σιωπούσε. Όμως όταν άρχισε να βρίζει την χριστιανική πίστη ο Αρτέμιος σήκωσε το κεφάλι και με ηρωικό φρόνημα του είπε: «Βασιλιά μου σε παρακαλώ δείξε σεβασμό στον Κύριό μου, τον αληθινό Θεό. Προσπάθησε να καταλάβεις το μέγα λάθος σου για τις διώξεις των Χριστιανών, οι οποίοι αποτελούν την ευγενέστερη μερίδα των υπηκόων σου. Ντροπή σου! Η συμπεριφορά σου αυτή σε αδικεί και σε εξευτελίζει»!

       Πριν τελειώσει το λόγου του ο ηρωικός Αρτέμιος, ο ανεδαφικός και σκληροτράχηλος αυτοκράτορας, τον διέκοψε και διέταξε να του αφαιρέσουν επί  τόπου όλα τα παράσημα και να τον καθαιρέσουν από το υψηλό του αξίωμα. Έδωσε επίσης διαταγή να τον κλείσουν στη φυλακή, μέχρι να συνετισθεί.

      Ο Αρτέμιος απογυμνωμένος  από τα λαμπερά και πολύτιμα παράσημά του και την βαρύτιμη στολή του οδηγήθηκε στο ποιο σκοτεινό και υγρό κελί της φυλακής. Εκεί έμεινε πολλές ημέρες χωρίς τροφή και νερό. Όμως μια πρωτοφανή γαλήνη στην ψυχή του, υπόμεινε την πείνα και τη δίψα, δοξολογώντας τον Κύριο και ευχαριστώντας Τον για την τιμή που του έκανε να κακοπαθήσει για τη δική Του δόξα. Είχε πάρει τη μεγάλη απόφαση να μην υποκύψει στους εκβιασμούς και τα βασανιστήρια, που ένοιωθε ότι τον περίμεναν.

      Ύστερα από μέρες ο Ιουλιανός διέταξε να βγάλουν τον Αρτέμιο από τη φυλακή και να τον οδηγήσουν μπροστά του, πιστεύοντας ότι είχε συνετισθεί. Του ζήτησε να προσφέρει θυσία στους «θεούς» του, αν ήθελε να του χαρίσει τη ζωή και να του ξαναδώσει την ελευθερία του και το αξίωμά του. Όμως εκείνος έμεινε ηρωικά αμετάπειστος και ατρόμητος στις φοβέρες που επακολούθησαν. Αφού απολογήθηκε με παρρησία για την πίστη του και στηλίτευσε την πλάνη των ειδώλων, οδηγήθηκε στα φρικτά βασανιστήρια. Οι απάνθρωποι δήμιοι του βασιλιά τον άρπαξαν, τον γύμνωσαν δημόσια και τον μαστίγωσαν με βούνευρα μέχρι αίματος. Μετά ξέσχισαν τις σάρκες του με λεπίδια και έκαιγαν τις βαθιές πληγές με δαυλούς. Ύστερα του τσάκισαν όλα τα κόκκαλα με σιδερένιους λοστούς, μεταβάλλοντάς τον σε άμορφη μάζα. Τον έριξαν και πάλι στη φυλακή να πεθάνει αργά και βασανιστικά.

      Όμως το ίδιο βράδυ του φανερώθηκε ο Χριστός και αφού τον συνεχάρη για την γενναία ομολογία του, τον θεράπευσε εντελώς από τις πληγές του! Εκείνος ξέσπασε σε αίνο ευχαριστίας προς τον Κύριο. Το πρωί ο δεσμοφύλακας, πήγε να μαζέψει το πτώμα του, πιστεύοντας ότι θα είχε πεθάνει. Βλέποντάς τον ζωντανό και γερό, τον οδήγησε στον Ιουλιανό. Εκείνος γεμάτος απορία, πίστεψε πως τον είχαν γιατρέψει οι «θεοί» του και γι’ αυτό ζήτησε από τον Αρτέμιο να τους προσφέρει θυσία! Φυσικά ο Μάρτυρας αρνήθηκε και έτσι συνεχίστηκε δεύτερος γύρος βασανιστηρίων. Πήραν μια μεγάλη μυλόπετρα και τον καταπλάκωσαν, πιστεύοντας ότι θα πέθαινε. Αλλά εκείνος συνέχιζε, παρά το αφόρητο μαρτύριο, να δοξολογεί τον αληθινό Τριαδικό Θεό.

      Ο Ιουλιανός, ο οποίος παρίστατο και απολάμβανε το θέαμα, έδωσε διαταγή και αποκεφάλισαν το Μάρτυρα και πέταξαν το άψυχο σώμα του στα σκουπίδια. Κάποιοι πιστοί Χριστιανοί το περιμάζεψαν και το έθαψαν με τιμές. Αργότερα μεταφέρθηκε στα Πριγκιποννήσια, στην Οξιά, όπου ενταφιάστηκε στο Ναό του Τιμίου Προδρόμου. Η μνήμη του τιμάται στις 20 Οκτωβρίου και θεωρείται ο ιατρός της κήλης και των ουροποιητικών παθήσεων.              

Μητροπολίτης Κυθήρων Σεραφείμ, Κυριακή Γ΄ Λουκά

 

Μητροπολίτης Κυθήρων Σεραφείμ, Κυριακή Γ΄ Λουκά

Τό Μήνυμα τῆς Κυριακῆς ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κυθήρων & Ἀντικυθήρων κ.ΣΕΡΑΦΕΙΜ - ΚΥΡΙΑΚΗ Γ' ΛΟΥΚΑ (18-10-2026)

Βίντεο Ημερίδας με θέμα: Πολλαπλή αποδόμηση της Παιδείας

 

Βίντεο Ημερίδας με θέμα: Πολλαπλή αποδόμηση της Παιδείας

ΗΜΕΡΙΔΑ - Διοργάνωση: ΕΣΤΙΑ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ

ΠΟΛΛΑΠΛΗ AΠΟΔΟΜΗΣΗ ΤΉΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ:ΚΡΙΤΙΚH ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΑ EΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
ΑIΘΟΥΣΑ EΚΔΗΛΏΣΕΏΝ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 - 16.30

Συντονιστής: Χάρης Ἄνδραλης, δικηγόρος

===========================================================

00:00 ΕΝΑΡΞΗ-ΠΡΟΣΕΥΧΗ

04:02 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

22:58 Χορωδία μαθητῶν τοῦ ¨Σχολείου Ψαλτικῆς¨ ὑπό τήν διεύθυνση τοῦ κ. Εὐστρατίου Λαγουμίδη.

 39:09 Ἡρακλῆς Ρεράκης, Ομότ. Καθηγητής Παιδαγωγικής «Γενική θεώρηση τοῦ πολλαπλοῦ βιβλίου»

 59:38 Σταυρούλα Θεοδώση, ἐκπ/κός Α΄θμιας Ἐκπ/σεως «Τή γλῶσσα μοῦ ἔδωσαν...ψηφιακή...»

01:18:15 Μαρίνα Χαντζάρα, δασκάλα «Τά θρησκευτικά καί ἡ ἱστορία μέσα ἀπό τό πολλαπλό βιβλίο»

01:31:56 Νικόλαος Μηλιώνης, Προγραμματιστής, δημοσιογράφος, «Φυσική Ἀγωγή ἤ εἰσαγωγή στή Νέα Ἐποχή;»

01:52:23 Ἰωάννης Δ. Κουζίου, ἱστορικός, Μεταπτυχιακό (ΜΑ) «Ὄψεις τῆς περιόδου τῆς Τουρκοκρατίας ... τῆς ΣΤ΄ Δημοτικοῦ καί τῆς Γ΄ Γυμνασίου».

02:11:31 Ἑλένη Μπαϊραμίδου, ἐκπ/κός Α΄θμιας ἐκπ/σεως, θεολόγος-παιδαγωγός, «Ἡ ὀμορφιά τῆς ζωῆς μέσα ἀπό τό μάθημα μελέτης τῆς κοινωνικῆς καί πολιτικῆς ἀγωγῆς

02:26:28 κ. Λέων Μπράνγκ, Δρ. Θεολογίας, «Τό νέο πολλαπλό βιβλίο στά Θρησκευτικά: Εὐκαιρία γιά θεολογικές καί ἱστορικές διαστρεβλώσεις».

02:50:50 Νομική παρέμβαση Χρήστου Παπασωτηρίου, δικηγόρου παρ΄ Ἀρείῳ Πάγῳ

02:58:11 Πρωτ. Βασ. Κοκολάκης, ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ὑψώσεως Τιμίου Σταυροῦ Χολαργοῦ, θεολόγος-γλωσσολόγος, Μεταπτυχιακό (ΜΑ) Δογματικῆς Θεολογίας «Ἐνδεικτική κριτική ἀσκήσεων-δραστηριοτήτων στά θρησκευτικά Γυμνασίου - Λυκείου».

03:15:22 Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος – θεολόγος «Κριτική θεώρηση καί (Ἀνα)στοχασμός γιά τό νέο πολλαπλό βιβλίο τῆς Λογοτεχνίας στό Γυμνάσιο»

 03:31:22 Δρ Εἰρήνη Σαρίογλου, Ἱστορικός, Πρόεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἱδρύματος Ἱστορικῶν μελετῶν (ΙΔΙΣΜΕ) «Ἡ διδασκαλία τῆς ἱστορίας στό σημερινό Γυμνάσιο» Κριτική ἀποτίμηση τῶν σχολικῶν ἐγχειριδίων μέσα ἀπό συγκεκριμένα παραδείγματα

03:44:34 Ἑλένη Σαράντου, φιλόλογος «Τό πολλαπλό βιβλίο τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν ὄργανο πολλαπλῆς διάσπασης τῶν μαθητῶν»

04:06:15 Κατερίνα Κοντάρα, μαθηματικός Παν/μίου Κρήτης «Τά μαθηματικά στό πολλαπλό βιβλίο»

 04:16:54 Συζήτηση

 04:22:07 Πορίσματα

 04:28:43Ἐθνικός Ὕμνος

youtube.com

Δείτε και -Ημερίδα με θέμα: Πολλαπλή αποδόμηση της Παιδείας

«Πήγαινέ με πίσω στὸ σπίτι μου» - Ἡ συγκλονιστικὴ μαρτυρία γιὰ τὸν Ἅγιο Νικόδημο

 

«Πήγαινέ με πίσω στὸ σπίτι μου» - Ἡ συγκλονιστικὴ μαρτυρία γιὰ τὸν Ἅγιο Νικόδημο

 

Πῶς μιὰ προφητεία στὸ Ἅγιο Ὅρος ὁδήγησε στὴν ἵδρυση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου στὴ Γουμένισσα, στοὺς πρόποδες τοῦ Πάϊκου; Καὶ ποιά εἶναι ἡ συγκλονιστικὴ ἱστορία πίσω ἀπὸ τὴν κλοπὴ καὶ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου;
Σὲ αὐτὸ τὸ ὁδοιπορικὸ γνωρίζουμε τὴν ἱστορία τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, ἑνὸς μοναστηριοῦ ποὺ ἀκολουθεῖ τὴν ἁγιορείτικη παράδοση καὶ ἀποτελεῖ τόπο προσευχῆς καὶ προσκυνήματος.
Ἡ ἱστορία τῆς μονῆς ξεκινᾶ ἀπὸ τὸν ἱδρυτή της, Γέροντα Χρυσόστομο Ἁγιονικοδημίτη, καὶ μιὰ προφητεία πού, σύμφωνα μὲ τὴ μοναστικὴ παράδοση, τοῦ εἶχε κάνει ὁ Γέροντας Ἀββακοὺμ ὁ Ἀνυπόδητος στὸ Ἅγιο Ὅρος.
Ξεχωριστὴ θέση ἔχει ἡ Παναγία Μικρασιάτισσα, ἡ εἰκόνα ποὺ μεταφέρθηκε... ἀπὸ τὴν Καππαδοκία τὸ 1924, κατὰ τὴν ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν. Οἱ μοναχοὶ ἀφηγοῦνται τὴν ἱστορία της καὶ τὶς μαρτυρίες γιὰ θαυμαστὰ σημεῖα ποὺ συνδέονται μὲ αὐτή.
Στὸ μοναστήρι φυλάσσονται ἐπίσης ἱερὰ λείψανα τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ἡ μαρτυρία γιὰ τὴν κλοπή τους τὸ 2010 καὶ τὴν ἐπιστροφή τους ἕναν μῆνα ἀργότερα. Σύμφωνα μὲ ὅσα διηγοῦνται οἱ μοναχοί, ὁ ἄνθρωπος ποὺ τὰ ἀφαίρεσε ὑποστήριξε ὅτι ὁ Ἅγιος ἐμφανίστηκε τέσσερις φορὲς καὶ τοῦ ζήτησε νὰ τὰ ἐπιστρέψει στὸ μοναστήρι.
Παράλληλα, γνωρίζουμε τὴν καθημερινότητα τῶν περίπου 30 μοναχῶν, τὴν προσευχή, τὴν ἁγιογραφία, τὰ διακονήματα καὶ τὴ ζωὴ σὲ ἕνα σύγχρονο ὀρθόδοξο κοινόβιο.
Μέσα ἀπὸ τὶς προσωπικὲς μαρτυρίες τῶν μοναχῶν ἀνακαλύπτουμε τὴ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, τὴ σημασία τῆς συγχώρεσης, τῆς ταπείνωσης καὶ τῆς πίστης, ἀλλὰ καὶ τὶς ἱστορίες ἀνθρώπων ποὺ ἐπέλεξαν νὰ ἀφιερώσουν τὴ ζωή τους στὸν μοναχισμό.
Ἕνα ὁδοιπορικὸ στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου στὴ Γουμένισσα, ἐκεῖ ὅπου ἡ ἱστορία, ἡ ὀρθόδοξη παράδοση καὶ ἡ μοναχικὴ ζωὴ συναντιοῦνται.

Παραγωγός: Μαρία Γιαχνάκη
Ἔρευνα - Δημοσιογραφικὴ ἐπιμέλεια: Κατερίνα Μαραγκοῦ
Μοντάζ: Κωνσταντῖνος Καμινάρης
Κάμερα: Ραφαὴλ Γεωργιάδης
Παραγωγή: Ἰνστιτοῦτο Ἅγιος Μάξιμος ὁ Γραικός 

Γέροντɑς Νεκτάρɩος Σεράϊ Ἁɣίοʋ Ὄροʋς γιά ταυτότητα: Δὲν εἶναι τὸ τελικὸ σφράγισμα γιὰ τὸ ὁποῖο μιλάει ἡ ἀποκάλυψη, ἀλλὰ νὰ καθυστερήσουμε τὴν λήψη τῆς ταυτότητας. Δὲν θὰ τὴν πάρουμε!!

 

Γέροντɑς Νεκτάρɩος Σεράϊ Ἁɣίοʋ Ὄροʋς γιά ταυτότητα: Δὲν εἶναι τὸ τελικὸ σφράγισμα γιὰ τὸ ὁποῖο μιλάει ἡ ἀποκάλυψη, ἀλλὰ νὰ καθυστερήσουμε τὴν λήψη τῆς ταυτότητας. Δὲν θὰ τὴν πάρουμε!!

Μιλάει ὁ Πɑνοσɩολοɣɩώτɑτος Ἀρꭓɩµɑνẟρίτης Γέρων Νεκτάρɩος, ∆ɩκɑῖος τῆς Ἱερᾶς Σκήτεως Ἁɣίοʋ Ἀνẟρέοʋ (Σεράϊ) Ἁɣίοʋ Ὄροʋς

Ρωτήθηκε ὁ Γέροντας: Ποιά εἶναι ἡ θέση τοῦ Ἁγίου Ὄρους γιὰ προσωπικὸ ἀριθμό.

«Tὸ θέμα τοῦ προσωπικοῦ ἀριθμοῦ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖο μᾶς προβληματίζει ὅλους, μᾶς στεναχωρεῖ ὅλους. Γνωρίζετε φαντάζομαι ποιά εἶναι ἡ θέση τοῦ Ἁγίου Ὄρους γιὰ τὸ θέμα τοῦ προσωπικοῦ ἀριθμοῦ, ἔχει ἐκφραστεῖ ἡ ἱερὰ Kοινότητα πέρυσι τὸ 2025, ἂν θέλετε καὶ τὴν δική μου προσωπικὴ ἄποψη, ποὺ δὲν ἔχει καμμία ἰδιαίτερη βαρύτητα, εἶναι ὅτι νιώθουμε θλίψη καὶ μεγάλο πόνο γιὰ αὐτὰ ποὺ συμβαίνουν. Ξέρετε τὸ θέμα τῆς ταυτότητας ξεκίνησε τὴν δεκαετία τοῦ '80 τότε μὲ τὸν λεγόμενο "ΕΚΑΜ" πού ἤθελαν νὰ δώσουν, ἡ τότε κυβέρνηση σὲ κάθε Ἕλληνα πολίτη καὶ διαμαρτυρήθηκαν οἱ πάντες, ἀκόμα καὶ ὁ Ἅγιος Παΐσιος εἶχε διαμαρτυρηθεῖ τότε, ἡ ἐπίσημη ἐκκλησία εἶχε διαμαρτυρηθεῖ, οἱ ἐπιστήμονες εἶχαν διαμαρτυρηθεῖ καὶ οἱ νομικοὶ εἶχαν διαμαρτυρηθεῖ. 

Τώρα μετὰ ἀπὸ 50 χρόνια συνεχίζουν νὰ διαμαρτύρονται καὶ πάλι καὶ οἱ πολιτικοὶ καὶ οἱ νομικοὶ καὶ οἱ ἐπιστήμονες τῆς πληροφορικῆς, ἀλλὰ δυστυχῶς... ἡ ἐπίσημη ἐκκλησία ἔχει, θὰ λέγαμε, ἔχει ὑποχωρήσει ἀπὸ τὴν ἀρχική της θέση. Κατὰ κάποιον τρόπο, αὐτο-ἀναιρέθηκε ἡ ἐπίσημη ἐκκλησία καὶ αὐτὸ μᾶς θλίβει, δὲν τὸ λέμε κατακριτικά μὲ διάθεση κατάκρισης, ἀλλὰ τὸ λέμε μὲ θλίψη καὶ μὲ πόνο. Οἱ Πατέρες ἔχουν, οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἔχουν ἐκφραστεῖ γιὰ τὸ θέμα τῶν ταυτοτήτων καὶ νομίζω αὐτοὶ πρέπει νὰ εἶναι οἱ ὁδοδεῖκτες μας. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος εἶχε πεῖ ὅτι ὅταν θὰ κυκλοφορήσει αὐτὴ ἡ ταυτότητα, δὲν θὰ εἶναι μόνο ἡ ταυτότητα, θὰ εἶναι καὶ ἄλλα πράγματα μαζί, ἐμεῖς δὲν θὰ τὴν πάρουμε, δὲν θὰ σπεύσουμε νὰ τὴν πάρουμε. Δὲν εἶναι αὐτὸ σφράγισμα, ἀλλὰ ἐμεῖς δὲν θὰ τὴν πάρουμε. Αὐτὸ νὰ κρατήσουμε, δηλαδὴ ἡ ταυτότητα δὲν εἶναι τὸ τελικὸ σφράγισμα γιὰ τὸ ὁποῖο μιλάει ἡ ἀποκάλυψη, ἀλλὰ νὰ καθυστερήσουμε τὴν λήψη αὐτῆς τῆς ταυτότητας».

 

Άγιος Μεγαλομάρτυς Λογγίνος ο Εκατόνταρχος

 

Άγιος Μεγαλομάρτυς Λογγίνος ο Εκατόνταρχος

 

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΛΟΓΓΙΝΟΣ Ο ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

      Ένα από τα κύρια πρόσωπα της Σταυρώσεως του Κυρίου ήταν και ο επικεφαλής του ρωμαϊκού στρατιωτικού αποσπάσματος Εκατόνταρχος, ο οποίος είχε διαταχθεί από τον Ρωμαίο επίτροπο Πόντιο Πιλάτο να επιστατήσει στην σταύρωση του Ιησού.         

      Τα ιερά Ευαγγέλια αναφέρονται στον Ρωμαίο αξιωματικό, Εκατόνταρχο – Κεντυρίωνα, τον επονομαζόμενο Λογγίνο, του οποίου το όνομα διέσωσε  το απόκρυφο «Ευαγγέλιο του Νικοδήμου». Το όνομά του ίσως προέρχεται από την ελληνική λέξη «λόγχη». Πρόκειται για μία συμπαθή και εμβληματική μορφή, ο οποίος αν και συνέβαλλε στο μαρτύριο του Χριστού εκ καθήκοντος, μπόρεσε να κατανοήσει το άδικο πάθος Του και να διακηρύξει, κάτω από το Σταυρό, την θεότητά Του

      Σύμφωνα με πανάρχαια εκκλησιαστική παράδοση γεννήθηκε στις αρχές του 1ου μ. Χ. αιώνα στην Καππαδοκία, στην κώμη Σανδιάλη. Ήταν ιουδαϊκής καταγωγής και έκανε επαγγελματική καριέρα τον ρωμαϊκό στρατό. Μάλιστα, για την ανδρεία του και την σωφροσύνη του, έφτασε στο αξίωμα πού εκατόνταρχου, δηλαδή να διοικεί ομάδα εκατό στρατιωτών. Την εποχή εκείνη έτυχε να υπηρετεί στην Παλαιστίνη, υπό τις διαταγές του Ρωμαίου διοικητή Πόντιου Πιλάτου. 

     Όταν ο Χριστός είχε παραδοθεί στον Πιλάτο, ως «εχθρός της Ρώμης», με την κατηγορία, «διαστρέφοντα το έθνος και κωλύοντα Καίσαρι φόρους διδόναι, λέγοντα εαυτόν Χριστόν Βασιλέα είναι» (Λουκ.23,2) και καταδικαστεί «ένοχος θανάτου» (Ματθ.26,67), να πεθάνει ως κακούργος με σταυρικό θάνατο, είχε διαταχθεί να τεθεί επικεφαλής του αποσπάσματος της σταύρωσή Του, και μαζί των άλλων δύο ληστών.

      Σύμφωνα με τις διηγήσεις των Ιερών Ευαγγελίων είδε και έζησε όλα εκείνα τα συνταρακτικά γεγονότα της σταυρώσεως. Από την πρώτη στιγμή κατάλαβε την αθωότητά του και ένοιωσε βαθειά συμπάθεια για εκείνον. Δεν αναφέρεται καμιά πράξη βιαιότητας από μέρους του. Παρακολουθούσε με οδύνη το θέατρο του παραλόγου και άκουγε με πόνο τις φωνασκίες και τις κατάρες των Ιουδαίων: «το αίμα αυτού εφ’ ημάς και επί τα τέκνα ημών» (Ματθ.27,25). Άκουγε με πίκρα τους εμπαιγμούς κατά του παθόντα αθώου, μένοντας σκυθρωπός. Την ώρα που ο Χριστός εξέπνευσε, ολόκληρη η κτίση συνταράχτηκε και η γη σείστηκε συθέμελα και  βυθίστηκε στο σκοτάδι, μέρα μεσημέρι, για τρεις ώρες,  κατάλαβε ότι ο σταυρωθείς Ιησούς δεν ήταν απλός άνθρωπος και γι’ αυτό ομολόγησε ότι «αληθώς Θεού Υιός ην Ούτος» (Ματθ.27,54). Είναι η πρώτη ομολογία, πέραν του κύκλου των μαθητών του Χριστού, για την θεότητα Του!

     Καθήκον του ήταν επίσης να διαπιστώσει τον θάνατο των τριών εσταυρωμένων. Σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, από τον έλεγχο που έκανε, βεβαιώθηκε ότι δύο ληστές ήταν ακόμη ζωντανοί και διέταξε κάποιον στρατιώτη να συντρίψει τα χέρια και τα πόδια τους, για να επιταχύνει ο θάνατός τους.  Αντίθετα, διαπίστωσε ότι ο Ιησούς είχε πεθάνει. Για να βεβαιωθεί ακριβέστερα, λόγχευσε την πλευρά του αχράντου Σώματός Του και από αυτή έρευσε αίμα και ύδωρ, που σημαίνει ότι ο θάνατος του Χρήστου ήταν πραγματικός. Αναφέρει η παράδοση ότι το αίμα από την πλευρά του Χριστού έρευσε στο πρόσωπό του και τον θεράπευσε πάραυτα από ένα χρόνιο και επώδυνο οφθαλμικό νόσημα. Το γεγονός αυτό τον συντάραξε και του επιβεβαίωσε την πίστη του στη θεότητα του Χριστού. Ακολούθως πήγε στον ηγεμόνα Πόντιο Πιλάτο για να αναφέρει την εκτέλεση της αποστολής του, διαβεβαιώνοντάς τον  για τον θάνατο των καταδικασμένων. Ο Πιλάτος απόρησε για τον σύντομο θάνατο του Ιησού.

      Μετά την ταφή του Κυρίου οι Ιουδαίοι ζήτησαν από τον Πιλάτο να βάλει φρουρά στον τάφο, για να αποτρέψει μία πιθανή κλοπή του σώματος του Χριστού από τους μαθητές του (Ματθ.28,13). Σε αυτόν ανατέθηκε και πάλι να τεθεί επικεφαλής στρατιωτικού αποσπάσματος, για την φύλαξη του τάφου. Εκεί είχε ξανά την ευκαιρία και την ευλογία να ζήσει το θαυμαστό γεγονός της Αναστάσεως του Χριστού. Μέσα στη νύχτα συνταράχτηκε, ο ίδιος και το απόσπασμα, διότι «σεισμὸς ἐγένετο μέγας· ἄγγελος γὰρ Κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ προσελθὼν ἀπεκύλισε τὸν λίθον ἀπὸ τῆς θύρας καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ. ἦν δὲ ἡ ἰδέα αὐτοῦ ὡς ἀστραπὴ καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευκὸν ὡσεὶ χιών. ἀπὸ δὲ τοῦ φόβου αὐτοῦ ἐσείσθησαν οἱ τηροῦντες καὶ ἐγένοντο ὡσεὶ νεκροί» (Ματθ.28,2-4).  Το συνταρακτικό γεγονός του στερέωσε έτι περισσότερο την πίστη στη θεότητα του Χριστού. Με συγκίνησε άκουσε τα λόγια του αγγέλου να αναγγέλλει την Ανάστασή Του στις Μυροφόρες και τους Αποστόλους!          

      Χωρίς να χάσει χρόνο πήγε στον Πιλάτο, στον οποίο εξιστόρησε το μεγάλο θαύμα, βεβαιώνοντάς τον ότι δεν υπάρχει κανένα ενδεχόμενο κλοπής του σώματος του καταδικασμένου. Όταν οι Ιουδαίοι τον πλησίασαν και προσπάθησαν να τον δωροδοκήσουν, για να πει ότι δήθεν κοιμήθηκε ο ίδιος και η φρουρά και οι μαθητές έκλεψαν το σώμα του Ιησού, αρνήθηκε κατηγορηματικά να δεχτεί κάτι τέτοιο, φωνάζοντας: «Τα μάτια μου είδαν το θαύμα και η ψυχή μου την αλήθεια. Σας διαβεβαιώνω ότι ούτε εγώ, ούτε οι δύο άλλοι στρατιώτες κοιμήθηκαν, έστω για λίγο. Η αλήθεια είναι πιο δυνατό από τα αργύριά σας. Μάταιο κόπο κάνετε να σκοτεινιάσετε αυτό που λάμπει περισσότερο από τον ήλιο. Εγώ θα εξακολουθώ να ομολογώ την Ανάσταση του Χριστού».

     Κατόπιν ο Λογγίνος παραιτήθηκε από το αξίωμά του, έψαξε και βρήκε τους Αποστόλους, κατηχήθηκε και έλαβε το άγιο Βάπτισμα. Ακολούθως αποσύρθηκε στην πατρίδα του την Καππαδοκία, στη Σανδιάλη, μαζί με δύο στρατιώτες του, οι οποίοι και αυτοί είχαν πιστέψει στο Χριστό, ιδρύοντας μία πρώιμη χριστιανική κοινότητα στην περιοχή εκείνη, ίσως την αρχαιότερη στην Μικρά Ασία. Εκεί άρχισε να κηρύττει την χριστιανική πίστη, μεταστρέφοντας πολλούς συντοπίτες του Ιουδαίους και Εθνικούς στο Χριστό. Αυτό εξόργισε τους φανατικούς ιουδαίους, οι οποίοι τον μισούσαν θανάσιμα, επειδή βεβαίωσε την ανάσταση του Χριστού και μετέστρεφε ομοπίστους τους στην Εκκλησία.  Για να τον εκδικηθούν, τον κατήγγειλαν στον αυτοκράτορα της Ρώμης Τιβέριο (14-37 μ.Χ.), για προδοσία κατά του ρωμαϊκού Κράτους διότι υποστήριξε έναν καταδικασμένο για έγκλημα κατά της Ρώμης. Ο Τιβέριος αποδέχθηκε τις κατηγορίες και έδωσε διαταγή στον Πόντιο Πιλάτο να συλλάβει και να τιμωρήσει παραδειγματικά τον αποστάτη πρώην αξιωματικό πού ρωμαϊκού στρατού.

      Αυτός έστειλε απόσπασμα στην Καππαδοκία να συλλάβει τον Λογγίνο και να τον οδηγήσει σε αυτόν για να τον τιμωρήσει. Όταν έφτασε το απόσπασμα τη Σανδιάλη και εισέβαλε στο σπίτι του αναζητώντας τον, εκείνος ατάραχος δεν προσπάθησε να διαφύγει, αλλά παρέθεσε παράθεσε πλούσιο γεύμα και προσέφερε φιλοξενία στον επικεφαλής του αποσπάσματος και στους στρατιώτες. Αποδέχτηκαν με ευγνωμοσύνη την φιλοξενία, χωρίς να γνωρίζουν ποιος ήταν πραγματικά ο οικοδεσπότης.

      Εν τω μεταξύ οι στρατιώτες αναζητούσαν τον Λογγίνο στην περιοχή, χωρίς αποτέλεσμα. Ύστερα από κάποιες ημέρες αναζήτησης, χωρίς αποτέλεσμα και ενώ ήταν έτοιμοι να επιστρέψουν άπρακτοι στην Ιερουσαλήμ και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της αποτυχίας τους, ο Λογγίνος τους αποκαλύφτηκε, ότι αυτός ήταν ο καταζητούμενος, αφήνοντάς τους άναυδους! Μάλιστα τους  προέτρεψε να τον συλλάβουν και εκτελέσουν διαταγή του Πιλάτου! Εκείνοι με δισταγμούς τον οδήγησαν έξω από την πόλη και τον αποκεφάλισαν, μαζί με τους δύο στρατιώτες του.

Για να βεβαιώσουν τον Πιλάτο την επιτυχή έκβαση της αποστολής τους, πήραν μαζί τους τα κεφάλι του Λογγίνου και των δύο στρατιωτών.  Φτάνοντας στην Ιερουσαλήμ  τα προσκόμισαν στον Ρωμαίο ηγεμόνα, εκείνος τα πέταξε από το παράθυρο σε παρακείμενο βούρκο.

      Αλλά δεν έμελλε να μείνει η τίμια κεφαλή του Λογγίνου στη βρώμα του βούρκου.  Μία ευσεβής χήρα γυναίκα της Καππαδοκίας έτυχε να τυφλωθεί. Πίστεψε πως η τίμια κάρα του Λογγίνου θα της έδινε το φως της. Γι’ αυτό  πήρε την απόφαση να ταξιδέψει στην Ιερουσαλήμ να βρει και προσκυνήσει την τίμια κάρα του αγίου Μάρτυρα και επικαλεστεί τη βοήθειά του, με οδηγό και βοηθό το γιο της.

     Όταν έφτασαν στην Ιερουσαλήμ ο γιος της αρρώστησε και πέθανε. Η γυναίκα γεμάτη θλίψη και απελπισία γύριζε στην αγία Πόλη, με έντονη την ελπίδα, ότι θα έβρισκε την τίμια κάρα. Η θεία χάρις και η βοήθεια του αγίου την οδήγησαν στο βούρκο όπου ήταν ριγμένη. Παρακαλούσε τους περαστικούς να τη βοηθήσουν να φθάσει προς το μέρος της απορρίψεως των απορριμμάτων. Φθάνοντας εκεί, άρχισε να ψάχνει τα βρομόνερα με τα χέρια, ώσπου ένιωσε ότι ψηλαφούσε ένα κρανίο. Μόλις το άγγιξε παραμερίστηκε το σκοτάδι στα μάτια της και είδε την κάρα του αγίου να λάμπει σαν τον ήλιο!

      Με δάκρυα χαράς δοξολόγησε το Θεό και παίρνοντάς την στα χέρια της την ασπάσθηκε και την έφερε στο σπίτι που έμενε. Εκεί την καθάρισε, την μύρωσε, γεμίζοντας την ψυχή της με ουράνια αγαλλίαση. Την άλλη μέρα είδε πάλι τον άγιο Λογγίνο πλημμυρισμένο στο φως, με μάτια λαμπρά και κρατώντας από το χέρι το μοναχογιό της χαμογελαστό και ευτυχισμένο της είπε: «Μην κλαις, καλή μου, θα σου δείξω τον τόπο που βρίσκεται ο μοναχογιός σου, στη δόξα του Κυρίου, και θα ξαναβρείς το φως των ματιών σου. Θυμήσου όσα κάποτε σας είπα για το Χριστό, το Σωτήρα μας, για τα Πάθη και την Ανάστασή του, όσα είδα με τα μάτια μου. Και μάθε, ότι ο γιος σου βρίσκεται κοντά στον Ιησού».

      Μετά από αυτό, η ευσεβής εκείνη γυναίκα έλαβε μεγάλη παρηγοριά. Πήρε την τίμια κάρα και επέστρεψε στην πατρίδα της την Καππαδοκία. Την τοποθέτησε στο φτωχικό της, κάνοντάς το τόπο προσκύνησης μυριάδων πιστών της περιοχής και πηγή ιαμάτων χιλιάδων ασθενών.

      Η μνήμη του εορτάζεται στις 16 Οκτωβρίου.

      Έτσι δοξάζει ο Θεός όσους Τον τιμούν και έχουν αγαθή προαίρεση, όπως ο άγιος Λογγίνος ο Εκατόνταρχος, ο οποίος, αν και συνέβαλε, εκ καθήκοντος, στην σταύρωση του Θεανθρώπου Λυτρωτή μας, κατέγνωσε την αθωότητά Του, ομολόγησε την θεότητά Του και ο Θεός τον ανάδειξε πολύτιμο σκεύος της Χάρης Του! Αυτό σημαίνει πως και ο μεγαλύτερος αμαρτωλός, εφόσον μετανοήσει ειλικρινά, συγχωρείται και σώζεται! Αυτό είναι το μεγαλείο και η μοναδικότητα της χριστιανικής μας πίστεως!

Άγιος Νεομάρτυς – Παιδομάρτυς Ιωάννης Τουρκολέκας (Αδελφός του αγωνιστή Νικηταρά)

 

Άγιος Νεομάρτυς – Παιδομάρτυς Ιωάννης Τουρκολέκας (Αδελφός του αγωνιστή Νικηταρά)

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ – ΠΑΙΔΟΜΑΡΤΥΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΟΥΡΚΟΛΕΚΑΣ

(Αδελφός του αγωνιστή Νικηταρά)

       ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Μεταξύ των πολυπληθών Νεομαρτύρων στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας υπάρχουν και πολλοί Παιδομάρτυρες, δηλαδή ανήλικα παιδιά, τα οποία ομολόγησαν την πίστη τους στο Χριστό και έδωσαν τη ζωή τους γι’ αυτή τη μαρτυρία τους. Το άωρο της ηλικίας τους δεν τους εμπόδισε να δείξουν ηρωισμό και να καταφρονήσουν τις φοβέρες και τα βασανιστήρια των ανελέητων αλλόθρησκων τυράννων. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Νεομάρτυρας – Παιδομάρτυρας Ιωάννης Τουρκολέκας, αδελφός του γνωστού οπλαρχηγού και αγωνιστή Νικηταρά.

       Γεννήθηκε στα 1805 στο χωριό Τουρκολέκα της Αρκαδίας. Πατέρας του ήταν ο Σταματέλος Σταματελόπουλος – Τουρκολέκας, περίφημος και ονομαστός για την ανδρεία του, αγωνιστής της περιοχής Λεονταρίου Αρκαδίας, ο οποίος ήταν ο φόβος και ο τρόμος των τούρκων . Μητέρα του ήταν η ευσεβής και γενναία Σοφία, αδελφή της συζύγου (κουνιάδα) του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη. Καταγόταν από ευσεβή οικογένεια, την οποία διέκρινε η πίστη και η ευλάβεια στο Θεό, η τιμιότητα και η φλογερή φιλοπατρία. Είχε άλλα τρία αδέλφια, μεταξύ αυτών, τον γνωστό οπλαρχηγό Νικήτα, ή Νικηταρά και τον Νικόλαο, μια ιδιοφυία στην πολεμική τέχνη, την οποία είχε έμφυτη και αργότερα ονομάστηκε λοχαγός.

      Στα 1816 ο Ιωάννης, όντας 11 χρονών, μαζί με τον πατέρα του και κάποιον Αναγνώστη, γιο του οπλαρχηγού και αγωνιστή του Πάρνωνα Ζαχαριά, πήγαιναν στο απέναντι νησί των Κυθήρων. Προφανώς είχαν επικηρυχθεί από τις τουρκικές αρχές και ήθελαν να περάσουν στα Κύθηρα, για να γλυτώσουν. Ας σημειωθεί πως το νησί των Κυθήρων ήταν ελεύθερο και ανήκε από το 1815 στο Ηνωμένο Κράτος των Ιονίων νήσων.  Έφτασαν στο λιμάνι της Νεάπολης της Λακωνίας και περίμεναν το πλοίο να περάσουν στην αντίπερα όχθη, αλλά είχε ξεσπάσει κακοκαιρία και επικρατούσε ισχυρή θαλασσοταραχή και ως εκ τούτου ο απόπλους ήταν αδύνατος. Όμως αγάς της περιοχής Χουσεΐν πληροφορήθηκε το γεγονός και έστειλε απόσπασμα, τους οποίους συνέλαβε με δόλο και τους έστειλε στην τουρκική αρχή της Μονεμβασιάς. Οι τούρκοι, αφού τους κακοποίησαν, τους έριξαν στη φυλακή του κάστρου.

       Ο διοικητής της Μονεμβασιάς δεν ήξερε τι να κάμει τους τρεις φυλακισμένους και γι’ αυτό ζήτησε οδηγίες από τον Βοεβόδα (τοπάρχη) του Μυστρά. Εκείνος τους απάντησε ότι βαρύνονται με σοβαρές κατηγορίες, οι οποίες επισείουν την ποινή του θανάτου. Δηλαδή διέτασσε τη θανάτωσή τους. 

      Την επόμενη ημέρα ο αγάς διέταξε τον αποκεφαλισμό των δύο ενηλίκων, του πατέρα του αγίου και του Αναγνώστη. Το δε παιδί το οδήγησαν, κατόπιν διαταγής του σε αυτόν. Προφανώς νόμιζε ότι θα μπορέσει να καταφέρει τον εξισλαμισμό του. Είχε προφανώς στο νου του την επιθυμία να το πάρει κοντά του ως ερωμένο του, αφού η παιδεραστία ήταν πολύ διαδεδομένη και νόμιμη στους μουσουλμάνους τούρκους. Τα σεράια τους ήταν γεμάτα από παιδιά χριστιανών, τα οποία άρπαζαν για να ικανοποιούν τις κτηνώδεις ορέξεις τους. Για να το κατορθώσει αυτό έπρεπε να αλλαξοπιστήσει, να εξισλαμισθεί.

       Πήρε το παιδί και το οδήγησε στο μέρος που εκείτο το αποκεφαλισμένο σώμα του πατέρα του. Το συμβάν το διηγείται ο ίδιος ο αγωνιστής Νικηταράς, ως εξής: «Στον αδελφό μου πρότειναν ν’ αλλάξει την πίστη του. Του δείχνουν τον σκοτωμένο πατέρα του και του λέγουν κάθισε να σε κάνουμε Τούρκο. Τότε το παιδί κάνει το σταυρό του και τους απαντά: θα πάω κι εγώ εκεί που πάει οπατέρας μου. Του ξαναλέγουν· γίνε Τούρκος. Το παιδί όμως ξανακάνει το σταυρό του. Έγινε από το αίμα του σταυρός. Πήραν τα κεφάλια τους στην Τριπολιτσά».

     Το γενναίο παιδί δε δείλιασε μπροστά στο φοβερό θέαμα του αποκεφαλισμένου πατέρα του και δε σκέφτηκε ούτε στιγμή να ανταλλάξει την πίστη του στον αληθινό Θεό με τη ζωή του. Οι δαιμονικοί και ανελέητοι αλλόθρησκοι δε λυπήθηκαν το απροστάτευτο ορφανό παιδί. Γι’ αυτούς, όπως επιτάσσει το Κοράνιο και διδάσκει η ισλαμική παράδοση, όποιος φονεύσει «άπιστο», δηλαδή Χριστιανό, έχει εξασφαλισμένο τον παράδεισο! Έτσι, χωρίς δισταγμό ύψωσαν το φονικό ξίφος και έκοψαν το κεφάλι του ηρωικού Ιωάννη, ο οποίος προστέθηκε στη χορεία των Νεομαρτύρων και Παιδομαρτύρων. Η σφαγή των τριών αυτών ανθρώπων έγινε στις 24 Οκτωβρίου 1916, έξω από τον Ιερό Ναό του «Ελκομένου Χριστού» στην παλαιά Μονεμβασιά. Εκεί, στο δάπεδο της αυλής του Ναού, όπου έγινε η σφαγή του Παιδομάρτυρα Ιωάννη σχηματίστηκε με το αίμα του ένας Σταυρός, φανερό σημείο ότι εισήλθε στη Βασιλεία του Θεού, στη χορεία των Μαρτύρων!

      Τα κεφάλια, του Μάρτυρα Ιωάννη και των άλλων δύο ανδρών, τα πήραν οι τούρκοι και τα έστειλαν πεσκέσι στον πασά της Τριπόλεως, τα δε σώματά τους τα έθαψαν σε άγνωστο μέρος στη Μονεμβασιά. Ο τόπος όπου εκτελέστηκε ο άγιος Ιωάννης και σχηματίστηκε ο τίμιος Σταυρός με το αίμα του, έγινε τόπος προσκυνήματος των Χριστιανών,  σημειώνονταν πολλά θαύματα και κατέστη πηγή παρηγοριάς και στήριξης των αγωνιζόμενων Ελλήνων.

       Η μνήμη του εορτάζεται στις 24 Οκτωβρίου την ημέρα του μαρτυρίου του, στο χωριό της καταγωγής του Τουρκολέκα της επαρχίας Μεγαλουπόλεως Αρκαδίας, όπου υπάρχει ναός προς τιμήν του. 

 

Οι τελευταίες ώρες και ο θάνατος του Παύλου Μελά: Μια θυσία που συγκλόνισε το έθνος

 

Στις 13 Οκτωβρίου 1904, ο «Καπετάν Μίκης Ζέζας» έπεφτε νεκρός στο χωριό Στάτιστα της Μακεδονίας

Με την κορύφωση του Μακεδονικού Αγώνα παραμένει αναπόσπαστα συνδεδεμένη η μορφή του Παύλου Μελά. Αξιωματικός του Ελληνικού Πυροβολικού, γόνος ευκατάστατης οικογένειας και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη, ο Μελάς εγκατέλειψε την ασφάλεια της Αθήνας και την οικογένειά του για να περάσει στη μακεδονική ύπαιθρο με το ψευδώνυμο «Καπετάν Μίκης Ζέζας».

Ο θάνατός του ήταν μια δραματική αλληλουχία γεγονότων που σημάδεψαν την ιστορία της εποχής.

Στις αρχές Οκτωβρίου του 1904, η μικρή ομάδα του Παύλου Μελά βρισκόταν καταπονημένη και αντιμέτωπη με το τσουχτερό κρύο της περιοχής, κινούμενη στα ορεινά της Δυτικής Μακεδονίας. Στις 12 Οκτωβρίου, το σώμα κατέλυσε στο χωριό Στάτιστα (σημερινός οικισμός Μελάς Καστοριάς).

Η παρουσία του σώματος προδόθηκε στις οθωμανικές Αρχές, πιθανότατα έπειτα από πληροφορίες ή ενέργειες ντόπιων αντιπάλων και κομιτατζήδων. Τη νύχτα προς τις 13 Οκτωβρίου, τουρκικό στρατιωτικό απόσπασμα περικύκλωσε το σπίτι όπου διέμενε ο Μελάς και οι άνδρες του. Ο κλοιός ήταν σφιχτός και τα περιθώρια αντίδρασης ελάχιστα.

 

Ο Μελάς με στολή ανθυπολοχαγού στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών (εικ.: commons.wikimedia.orgwiki/File:Pavlos_Mellas_Officer/Καρλ Μπέρινγκερ)

 

Οι τελευταίες στιγμές και το τέλος

Κατά την προσπάθεια εξόδου και διαφυγής από το κτήριο κάτω από πυκνά πυρά, ο Παύλος Μελάς τραυματίστηκε θανάσιμα. Σύμφωνα με την επικρατέστερη ιστορική τεκμηρίωση, η σφαίρα που τον βρήκε προήλθε από τουρκικό απόσπασμα.

Ο θάνατός του ήταν ακαριαίος, βάζοντας τέλος στη ζωή του σε ηλικία μόλις 34 ετών.

Ένα από τα πιο συγκλονιστικά ιστορικά στιγμιότυπα που ακολούθησαν την εκπνοή του αφορούσε τη διαχείριση της σορού του.

 

Κατάλογος των ανδρών του σώματος του Μελά, στις 22 Αυγούστου 1904, από το αρχείο του Στέφανου Δραγούμη (πηγή: commons.wikimedia.org/wiki/File:Чета_на_Микис_Зезас,_22_август_1904)

 

Προκειμένου να αποτραπεί η αποτροπή βεβήλωσης του σώματός του από τις οθωμανικές Αρχές ή τα αντίπαλα ένοπλα σώματα –και για να μην υπάρξει δημόσια διαπόμπευση– οι στενοί του σύντροφοι πήραν τη δραματική απόφαση να αποκόψουν την κεφαλή του, την οποία έθαψαν κρυφά κάτω από το δάπεδο της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας στη Στάτιστα, ώστε να μεταφερθεί αργότερα σε ασφαλές μέρος, ενώ το υπόλοιπο σώμα του ενταφιάστηκε μεσούσης της νύχτας.

Ο αντίκτυπος στην Αθήνα και την Ελλάδα

Η είδηση του θανάτου του, όταν έφτασε στην Αθήνα λίγες ημέρες αργότερα, προκάλεσε εθνικό σοκ και βαθιά συγκίνηση. Η θυσία του λειτούργησε ως καταλύτης: ξύπνησε τα αντανακλαστικά του ελληνικού κράτους και της κοινής γνώμης, κινητοποιώντας εθελοντές, αξιωματικούς και πόρους για την ουσιαστική στήριξη του Μακεδονικού Αγώνα, μετατρέποντας τον Παύλο Μελά σε αιώνιο σύμβολο αυτοθυσίας και πατριωτισμού.

 

Το σπίτι όπου σκοτώθηκε ο Μελάς στη Στάτιτσα σήμερα στεγάζει το Μουσείο Παύλου Μελά στην Καστοριά (πηγή: creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)

 

Πηγές

• Wikipedia, «Παύλος Μελάς»
• Ιστορικά Μελετήματα / Αρχεία Μακεδονικού Αγώνα, Μαρτυρίες συμπολεμιστών για τα γεγονότα της πολιορκίας στη Στάτιστα και τη διαφύλαξη της σορού.
• Μηχανή του Χρόνου, «Ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς: Η ζωή και η δράση του»
• Historical Quest, «Πεθαίνει ο Παύλος Μελάς».

pontosnews.gr

Ἅγιος Ἐφραίμ Κατουνακιώτης, Λόγοι Διδαχῆς - Ἐξομολόγηση, Μετάνοια

 

Ἅγιος Ἐφραίμ Κατουνακιώτης, Λόγοι Διδαχῆς - Ἐξομολόγηση, Μετάνοια

Γέροντας Ἐφραὶμ Κατουνακιώτης, Ἐκδόσεις Ι. Ἡσυχαστηρίου «Ἅγιος Ἐφραὶμ» Κατουνάκια Ἁγίου Ὅρους, ἔκδ. 2000.

Ἅγιος Ἐφραίμ Κατουνακιώτης

Δὲν σὲ κατηγορῶ ὅτι ἔκανες ἁμαρτίες πολλὲς καὶ σοβαρές, ὄχι, ἄνθρωπος εἶσαι. Σὲ κατηγορῶ, γιατί δὲν ἐξομολογεῖσαι. Αὐτὸ σὲ κατηγορῶ. Ἔπεσες; Στὸν πνευματικό. Ἔπεσες; Στὸν πνευματικό, ὅλα στὸν πνευματικό. Καὶ ἡ ὁσία Μαρία, πρῶτα ἐξομολογήθηκε.
Στὴ γειτονιὰ μας ἤτανε κάποιος Κύπριος καὶ εἶχε ἕναν ὑποτακτικό, ὁ ὁποῖος τοὺς γονεῖς του δὲν εἶχε ἀναπαύσει, νὰ ποῦμε. Ὅταν καλογέρευσε, καὶ τὸν Γέροντά του δὲν τὸν ἀνέπαυσε. Κι’ ἐκεῖ ποὺ καθόμαστε στὴ Μικρὴ Ἁγία Ἄννα, τὸν ἔστειλε ὁ Γέροντάς του στὸν Γέροντα, τὸν Γέρο-Ἰωσήφ, νὰ πεῖ τὸν λογισμό του καὶ ὅ,τι μπορεῖ νὰ τὸν βοηθήσει. Ὅταν ἦρθε ἐκεῖ, ἤμαστε γύρω ἔτσι μὲ τὸν Γέροντα, λέει: «Ἄντε ἐσύ, πήγαινε ἐσύ, πηγαίνετε στὰ δωματιά σας· ἔλα ‘δῶ, πάτερ- Ἰωάννη». Ἀνεβαίνει, πηγαίνει στὸ δωμάτιό του.
-Γέροντα, λέει, ἡ ψυχή μου κλαίει, κλαίει, κλαίει σὰν μικρὸ παιδί.
-Γιατί, παιδί μου, ἡ ψυχή σου κλαίει;... 
-Διότι, λέει, δὲν ἀνέπαυσα τὸν Γέροντά μου.
-Ε, ποῦ καταλαβαίνεις ὅτι δὲν ἀνέπαυσες τὸν Γέροντα;
-Νά, λέει, ἔτσι στὴν ὑπακοή.

-Ἄκουσε, παιδί μου. Ἐκεῖ ποὺ γκρέμισες, ἐκεῖ νὰ διορθώσεις. Ἐχαλάρωσες τὸ “νὰ ‘ναὶ εὐλογημένο”, τὴν ταπείνωση καὶ τὴν αὐταπάρνηση στὸν Γέροντα. Μὴ ζητᾶς τώρα μὲ τὴν εὐχὴ ἢ μὲ τὴν Θεία Μετάληψη, πάτερ μου, νὰ διορθώσεις τὸ λάθος σου. Ἐκεῖ ἔσφαλες, ἐκεῖ νὰ βάλεις μετάνοια, ἐκεῖ νὰ διορθώσεις.

Ὁ ἀββὰς Παμβῶ, ὅταν ἦταν κοσμικός, πῆγε καὶ κλέψανε σύκα ἀπὸ ἄλλο γειτονικὸ ἀμπέλι. Καὶ ὅταν τοὺς πῆρε μυρωδιὰ ὁ δραγάτης, τὸ ‘βαλαν στὰ ποδάρια νὰ φύγουν. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ μαντήλι ποὺ εἶχε τὰ σύκα, τοῦ ‘πεσε ἕνα σύκο κάτω καὶ νὰ μὴν τὸ χάσει, πῆγε καὶ τὸ ‘φαγε. Καὶ λέει ὁ ἴδιος: «Ὅποτε θυμᾶμαι αὐτὸ τὸ σύκο, κάθομαι καὶ κλαίω». Κάθομαι καὶ κλαίω… Αὐτὸ τὸ σύκο…

Ἔτσι κι ἐγώ, νὰ ποῦμε. Ὅταν θυμᾶμαι αὐτὴν τὴν παρακοὴ ποὺ ἔκανα στὸν Γέροντα, ὡς ἄλλος ἀπόστολος Πέτρος, κάθομαι καὶ κλαίω. Γιατί νὰ κάνω αὐτὴν τὴν παρακοή, νὰ μὴν τὴν κάνω ὑπακοὴ νὰ κερδίσω;

Ἕνα πράγμα, ἅμα σὲ κεντάει ἡ συνείδησή σου, πήγαινε καὶ βάλε μετάνοια: «Ἀδερφέ μου, εὐλόγησον, σὲ παρακαλῶ νὰ μὲ συγχωρέσεις, ἔσφαλα». Αὐτὸ διορθώνει τὸ λάθος σου. Μὴν παραβλέπεις τὴ συνείδησή σου. Ἄνθρωποι εἴμεθα, ἕνας στὸν ἄλλον φταίει. Ἤ σοῦ εἶπε ἕναν λόγο εἴτε δὲν ἔκανε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο εἶπες, καὶ ὅποτε κατόπιν ἡ συνείδηση ἔρχεται ἐλέγχουσα. Μὴν τὴν παραβλέπεις, πήγαινε ταπεινώσου καὶ πὲς τὸ “εὐλόγησον” εἰς τὸν ἀδελφὸ ἢ εἰς τὸν Γέροντα.

agiazoni

Αρωματοθεραπεία: Φυσική ευεργεσία ή πνευματική πλάνη; (Μια ορθόδοξη απολογητική προσέγγιση στα όρια μεταξύ φυσικής θεραπείας και αποκρυφιστικών αντιλήψεων)

 

Αρωματοθεραπεία: Φυσική ευεργεσία ή πνευματική πλάνη; (Μια ορθόδοξη απολογητική προσέγγιση στα όρια μεταξύ φυσικής θεραπείας και αποκρυφιστικών αντιλήψεων)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 12^η Οκτωβρίου 2026

ΑΡΩΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΕΥΕΡΓΕΣΙΑ Ή ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΛΑΝΗ;

(Μια ορθόδοξη απολογητική προσέγγιση στα όρια μεταξύ φυσικής θεραπείας και αποκρυφιστικών αντιλήψεων)

        Σε συνέχεια της σειράς ανακοινώσεων του Γραφείου μας, για τις σύγχρονες ανορθόδοξες πρακτικές «θεραπείας», «υγείας» και «ευεξίας», οι οποίες έχουν στενή σχέση με τον σύγχρονο αποκρυφισμό και προωθούνται από τους ιθύνοντες του «πνεύματος» της «Νέας Εποχής του Υδροχόου», θα ασχοληθούμε στην παρούσα ανακοίνωσή μας με μια ακόμη ανορθόδοξη  «θεραπευτική», την «Αρωματοθεραπεία», η οποία, όπως θα αποδείξουμε, δεν αρκείται στις όποιες  «θεραπευτικές της ιδιότητες και δυνατότητες», αλλά αποτελεί έναν ακόμη δίαυλο διοχέτευσης αποκρυφιστικών στοιχείων στις σύγχρονες κοινωνίες.

     Η «Αρωματοθεραπεία» παρουσιάζεται σήμερα ως μια φυσική μέθοδος προαγωγής της υγείας και της ευεξίας μέσω της χρήσης αιθέριων ελαίων. Τα τελευταία χρόνια όμως δεν προβάλλεται μόνο ως συμπληρωματική πρακτική χαλάρωσης, αλλά συχνά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εναλλακτικής πνευματικότητας, όπου συνδέεται με έννοιες όπως οι «ενέργειες», οι «δονήσεις», η «θεραπεία των τσάκρα», η «αφύπνιση της συνείδησης» και η «ισορροπία της κοσμικής ενέργειας». Με άλλα λόγια αποτελεί έναν ακόμα δρόμο, ο οποίος οδηγεί στον νεοεποχίτικο αποκρυφισμό.

     Η διάκριση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για την ορθόδοξη απολογητική. Η Εκκλησία δεν απορρίπτει συλλήβδην τη χρήση των αρωμάτων ή των φυτικών ελαίων. Αντίθετα, τόσο η Αγία Γραφή όσο και η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας είναι γεμάτες από τη χρήση ευωδιών. Εκείνο όμως που απορρίπτει είναι κάθε απόδοση πνευματικών ή υπερφυσικών ιδιοτήτων στα υλικά αντικείμενα ανεξάρτητα από τη χάρη του Θεού.

1. Η βιβλική χρήση των αρωμάτων

    Η Αγία Γραφή αναφέρει πολλές φορές αρώματα, έλαια και ευώδη φυτά.

    Στην Παλαιά Διαθήκη, λ.χ. ο Θεός δίνει στον Μωυσή συγκεκριμένες οδηγίες για την παρασκευή του ιερού μύρου (Έξ.30,22-33), το οποίο χρησιμοποιείται αποκλειστικά για λατρευτικούς σκοπούς.

   Παράλληλα γίνεται εκτενής αναφορά: στο λιβάνι, στη σμύρνα, στην κανέλα, στην κασσία, στην αλόη, στο νάρδο.

    Στο Άσμα Ασμάτων τα αρώματα χρησιμοποιούνται ως εικόνες ομορφιάς, αγάπης και χαράς.

   Στην Καινή Διαθήκη, η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η άλειψη του Κυρίου από τη γυναίκα με το πολύτιμο μύρο (Ιωάν.12,3). Η ευωδία δεν θεραπεύει μαγικά· αποτελεί έκφραση τιμής και αγάπης προς τον Χριστό.

    Επίσης: οι Μάγοι προσφέρουν σμύρνα, οι Μυροφόρες φέρνουν αρώματα για την ταφή, ο Απόστολος Παύλος μιλά για την «ευωδία Χριστού» (Β΄Κορ.2,15), χρησιμοποιώντας το άρωμα ως πνευματικό συμβολισμό.

2. Η χρήση των αρωμάτων στην Ορθόδοξη Εκκλησία

    Η Εκκλησία χρησιμοποιεί: το Άγιο Μύρο, το έλαιο του Ευχελαίου, το θυμίαμα, τα ευωδιαστά άνθη. Ωστόσο η θεραπευτική τους δύναμη δεν αποδίδεται στη φυσική τους σύσταση αλλά: στη χάρη του Αγίου Πνεύματος, στην προσευχή της Εκκλησίας, στην ευλογία του Θεού.

   Το λάδι του Ευχελαίου δεν είναι μαγικό φάρμακο. Το Άγιο Μύρο δεν ενεργεί επειδή διαθέτει ιδιαίτερες φυσικές ιδιότητες. Η χάρη προέρχεται αποκλειστικά από τον Θεό.

Αυτό αποτελεί βασική διάκριση από τις περισσότερες μορφές σύγχρονης αρωματοθεραπείας που αποδίδουν μεταφυσικές δυνάμεις στα ίδια τα αιθέρια έλαια.

3. Η αρωματοθεραπεία ως φυσική θεραπευτική πρακτική

   Αν κάποιος χρησιμοποιεί: λεβάντα για χαλάρωση, μέντα για αίσθηση δροσιάς, ευκάλυπτο για την ευκολότερη αναπνοή, χαμομήλι για καταπράυνση, χωρίς να αποδίδει σε αυτά υπερφυσικές ιδιότητες, τότε δεν υπάρχει θεολογικό πρόβλημα καθ’ εαυτό.

    Οι φυσικές ιδιότητες των φυτών αποτελούν μέρος της δημιουργίας του Θεού.

    Όπως χρησιμοποιούμε: χαμομήλι, μέλι, βότανα, ελαιόλαδο, έτσι μπορούν να χρησιμοποιηθούν και αιθέρια έλαια, εφόσον υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους και δεν αντικαθιστούν την αναγκαία ιατρική φροντίδα.

4. Πότε αρχίζει το θεολογικό πρόβλημα

    Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η αρωματοθεραπεία εγκαταλείπει τη φυσιολογική χρήση των φυτικών ουσιών και αποκτά μεταφυσικό χαρακτήρα.

   Παραδείγματα: «Το έλαιο ανεβάζει τη συχνότητα των δονήσεων». «Καθαρίζει την αύρα». «Ενεργοποιεί τα τσάκρα». «Εξισορροπεί την κοσμική ενέργεια». «Ανοίγει το τρίτο μάτι». «Φέρνει πνευματική αφύπνιση», κλπ.

   Όλες αυτές οι έννοιες προέρχονται από:

τον Ινδουισμό,

τον αποκρυφισμό,

τη Θεοσοφία,

το New Age (Νέα Εποχή).

    Δεν ανήκουν ούτε στη βιβλική ούτε στην πατερική παράδοση.

5. Η έννοια της «ενέργειας»

    Η Ορθόδοξη θεολογία χρησιμοποιεί τον όρο «ενέργεια», αλλά με εντελώς διαφορετική σημασία.

    Οι άκτιστες ενέργειες του Θεού είναι η ίδια η θεία χάρη, όπως αναπτύχθηκε ιδιαίτερα από Άγιο Γρηγόριο Παλαμά.

    Δεν πρόκειται για: κοσμική δύναμη, απρόσωπη ενέργεια, ηλεκτρομαγνητικό πεδίο,

βιοενέργεια.

   Η χάρη: δεν παράγεται, δεν διοχετεύεται, δεν αποθηκεύεται, δεν μεταφέρεται μέσω αντικειμένων. Δίδεται ελεύθερα από τον Θεό.

   Η σύγχρονη αρωματοθεραπεία, που μιλά για «ενεργειακές συχνότητες» συγχέει φυσικούς όρους με μεταφυσικούς ισχυρισμούς χωρίς επιστημονική ή θεολογική βάση.

6. Οι «δονήσεις» και οι «συχνότητες»

    Πολλά βιβλία ισχυρίζονται ότι κάθε αιθέριο έλαιο έχει συγκεκριμένη συχνότητα (π.χ. 320 MHz ή 450 MHz) και ότι αυτή επηρεάζει την ψυχή.

    Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν τεκμηριώνονται από την καθιερωμένη φυσική ή τη βιοϊατρική επιστήμη. Συχνά αναπαράγονται χωρίς αξιόπιστες μετρήσεις ή δημοσιευμένα δεδομένα σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά.

    Από θεολογική άποψη: η ψυχή δεν θεραπεύεται με ηλεκτρομαγνητικές συχνότητες αλλά με: μετάνοια, προσευχή, μυστήρια, άσκηση, θεία χάρη.

7. Τα τσάκρα

    Τα τσάκρα (ενεργειακά κέντρα του ανθρωπίνου σώματος)  αποτελούν διδασκαλία του Ινδουισμού. Δεν αναφέρονται: στην Αγία Γραφή, στους Πατέρες, στην ορθόδοξη ανθρωπολογία και ούτε εντοπίζονται από την ιατρική επιστήμη.

   Η Εκκλησία γνωρίζει: σώμα, ψυχή, νου, καρδιά. Δεν γνωρίζει ενεργειακά κέντρα που πρέπει να «ανοίξουν». Η πνευματική ζωή δεν είναι ενεργειακή εξισορρόπηση αλλά κοινωνία με τον Τριαδικό Θεό.

8. Η πλάνη της αυτοθέωσης

    Ένα σημαντικό σημείο της New Age αρωματοθεραπείας είναι η ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί μόνος του να φτάσει: στη φώτιση, στην ανώτερη συνείδηση, στη θεϊκή κατάσταση.

   Η Ορθόδοξη Εκκλησία διδάσκει διαφορετικά. Η θέωση δεν είναι αποτέλεσμα τεχνικών. Δεν επιτυγχάνεται: με αναπνοές, με αρώματα, με διαλογισμό, με ενεργειακές ασκήσεις. Είναι δωρεά της χάρης του Θεού προς τον άνθρωπο που ζει εν μετανοία και εν Χριστώ.

9. Τι λένε οι Πατέρες

    Οι Πατέρες πολέμησαν κάθε μορφή μαγείας, αποκρυφισμού και μαντείας. Δεν είχαν φυσικά μπροστά τους τη σύγχρονη αρωματοθεραπεία.

   Ωστόσο οι αρχές που διατύπωσαν εφαρμόζονται και σήμερα: να μη ζητούμε υπερφυσική δύναμη από αντικείμενα, να μην αποδίδουμε πνευματικές ιδιότητες στην ύλη, να μη συγχέουμε τη χάρη του Θεού με φυσικές δυνάμεις.

10. Ποιμαντική διάκριση

      Δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται κάθε χρήση αιθέριων ελαίων ως αποκρυφισμός.      Χρειάζεται διάκριση.

    Αποδεκτή χρήση: άρωμα χώρου, χαλάρωση, καλλυντική χρήση, συμπληρωματική χρήση με επιστημονική τεκμηρίωση και κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση όταν χρειάζεται.

    Προβληματική χρήση: ενεργειακές θεραπείες, τσάκρα, αύρες, πνευματικές συχνότητες, θεραπεία κάρμα, επικλήσεις πνευμάτων, μαντικές πρακτικές, αποκρυφιστικά τελετουργικά.

Συμπέρασμα

      Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν απορρίπτει τη δημιουργία του Θεού ούτε τη συνετή χρήση των φυτών και των φυσικών ουσιών. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι ο Θεός έχει προικίσει τη φύση με ιδιότητες που μπορούν να ωφελήσουν τον άνθρωπο. Όμως διακρίνει αυστηρά τη φυσική θεραπευτική από την πνευματική ζωή.

     Η αρωματοθεραπεία, όταν περιορίζεται στη χρήση αιθέριων ελαίων για λόγους ευεξίας ή ως συμπληρωματική πρακτική με σεβασμό στην επιστημονική γνώση, δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τον αποκρυφισμό. Όταν όμως συνδέεται με διδασκαλίες περί «ενεργειών», «τσάκρα», «αύρας», «δονήσεων» ή άλλων μεταφυσικών αντιλήψεων, που προέρχονται από θρησκευτικά και φιλοσοφικά συστήματα ξένα προς την ορθόδοξη πίστη, τότε δημιουργείται σαφής θεολογική ασυμβατότητα.

     Από απολογητική σκοπιά, η κεντρική θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ότι η πνευματική θεραπεία και ο αγιασμός δεν επιτυγχάνονται μέσω τεχνικών ή υλικών μέσων που υποτίθεται ότι διαθέτουν εγγενείς υπερφυσικές δυνάμεις, αλλά αποτελούν καρπό της ελεύθερης δωρεάς της θείας χάριτος, η οποία προσφέρεται στον άνθρωπο μέσα στη ζωή της Εκκλησίας, στα ιερά Μυστήρια, στην προσευχή, στη μετάνοια και στην εν Χριστώ κοινωνία. Αυτή η διάκριση μεταξύ φυσικού και υπερφυσικού, μεταξύ της κτίσης και της άκτιστης χάριτος του Θεού, αποτελεί θεμελιώδη άξονα της ορθόδοξης θεολογίας και βασικό κριτήριο στην αξιολόγηση κάθε σύγχρονης θεραπευτικής ή πνευματικής πρακτικής.

       Κατόπιν αυτού συστήνουμε στους πιστούς της Ιεράς Μητροπολιτικής Περιφέρειάς μας και στους αγαπητούς αναγνώστες των ανακοινώσεών μας, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε όσα επαγγέλλονται πολλοί, για δήθεν «εναλλακτικές θεραπείες», μέσω ανορθόδοξων «θεραπευτικών πρακτικών», οι οποίες δεν είναι συμβατές με την επιστήμη και δεν έχουν την έγκρισή της. Είναι γνωστό πως όλες αυτές οι «θεραπευτικές» έχουν άμεση σχέση με τα σύγχρονα ανατολικά θρησκεύματα και αποτελούν κατά βάσιν τελετουργικά τους. Το ίδιο και οι όροι, όπως «ξεμπλοκάρισμα των τσάκρα», «ενεργειακά κέντρα»,  «ένωση με την ανώτερη συνειδητότητα», κλπ., που χρησιμοποιούν αυτές οι «τεχνικές», αποτελούν το βασικό θρησκευτικό υπόβαθρο των ανατολικών θρησκευμάτων και ως εκ τούτου, προϊόντα πλάνης,  υποβολιμαία του μεγάλου πλάνου, το Σατανά.  Σε αυτή την κατηγορία υπάγεται και η Αρωματοθεραπεία, όταν είναι συνδεδεμένη με αποκρυφιστικούς όρους και πρακτικές. 

     Πέραν από την όποια αναποτελεσματική ή και βλαπτική επίπτωση στην υγεία, έχουν και αρνητική επίδραση στην πνευματική μας ζωή. Κάθε αποδοχή και ενασχόληση με αλλότριες της Ορθοδόξου Πνευματικότητας «πνευματικές εμπειρίες», μας απομακρύνουν από την σωστική χάρη του Θεού και μας προσδένουν σε αποκρυφιστικές δυνάμεις, οι οποίες δεν είναι τίποτε άλλο από δαιμονικές, από δόλια τεχνάσματα του «απ’ αρχής ανθρωποκτόνου» διαβόλου (Ιωάν.8,44), για μας στερήσει την σωτηρία και την κοινωνία μας με το Θεό, να μας οδηγήσει στην απώλεια.

    Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός μας προειδοποίησε ότι δεν μπορούμε να δουλεύουμε ταυτόχρονα σε δύο κυρίους, «Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν ή γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει» (Ματθ.6,24). Ο ένας κύριος είναι ο Χριστός και ο άλλος ο αντίδικός Του ο διάβολος. Ο Χριστός σώζει, ο διάβολος καταστρέφει. Η χάρις του Χριστού αγιάζει τον άνθρωπο, τα έργα του διαβόλου τον δαιμονοποιούν και τον καταστρέφουν.

    Έτσι ή είμαστε δεκτικοί της αγιαστικής χάριτος του Θεού και σωζόμαστε, ή εξαρτόμαστε από αποκρυφιστικές ενέργειες και πρακτικές, υποβολιμαίες από τον Σατανά  και να χανόμαστε!

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών