Τετάρτη, Αυγούστου 05, 2026

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, «Αὐτοῦ ἀκούετε»(Ματθ.17,5) (Η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος)

ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΝ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 6-8-1988] (Γ103Β)

Ο σκοπός μιας εορτής, αγαπητοί μου, είναι να ξαναζωντανέψει ένα γεγονός και να δημιουργήσει, αν τούτο βέβαια είναι δυνατόν, τα ίδια βιώματα, όπως όταν το γεγονός ελάβαινε χώρα.

Έτσι, όταν οι μαθηταί Πέτρος, Ιάκωβος και Ιωάννης είδαν το υπερφυές αυτό θαύμα της Μεταμορφώσεως του Κυρίου, εκινήθησαν ανάμεσα σε δύο ακραία αισθήματα. Αυτά που μέσα στην Ιστορία καλείται ο κάθε πιστός, όπως σας είπα, αυτός ο σκοπός των εορτών, να κινηθεί. Ήταν η γοητεία της θέας, ώστε ο Απόστολος Πέτρος να φθάσει να ζητήσει από τον Κύριο να μείνουν για πάντα στο Θαβώρ. Αλλά και ο τρομακτικός φόβος, ώστε να πέσουν πρηνείς, όπως πολύ ωραία το εκφράζει κατά δυναμικότατον τρόπον η βυζαντινή αγιογραφία, όταν άκουσαν την φωνήν του Ουρανίου Πατρός από το κέντρον της νεφέλης: «Καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε». «Και να, φωνή εκ της νεφέλης, η οποία έλεγε: Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός -δηλαδή ο Ιησούς- εις τον Οποίον αναπαύομαι· Αυτόν να ακούτε».

Ήτο η μεγάλη μαρτυρία του Πατρός υπέρ του Υιού, που χάριν αυτής της μαρτυρίας, όπως λέγαμε εχθές εις τον Εσπερινόν, εστήθη το σκηνικόν της φωτεινής νεφέλης. Η μαρτυρία του Πατρός έχει μία άπειρη βαρύτητα γιατί είναι μία άμεση αποκάλυψη.

Τίνος ήτο η φωνή; Έπρεπε να δοθεί και δια την φωνήν μία μαρτυρία, δια να εξασφαλιστεί η γνησιότητα της φωνής. Αλλά η μαρτυρία της φωνής, που θα έδιδε την μαρτυρίαν δια τον Ιησούν, εδόθη από την παρουσίαν της φωτεινής νεφέλης. Το ένα δηλαδή δίδει τη μαρτυρίαν δια το άλλο. Η νεφέλη δίδει την μαρτυρίαν της γνησιότητος της φωνής και η γνησιότητα της φωνής τη μαρτυρίαν περί του προσώπου του Υιού. Γι΄αυτό ακριβώς λέγει ένας ερμηνευτής: «Νεφέλη καί φωνή, ἳνα βεβαιωθῶσιν ὃτι φωνή Θεοῦ ἐστίν». Μαζί η φωνή με τη νεφέλη, δια να βεβαιωθούν οι μαθηταί ότι πρόκειται περί της φωνής του Θεού. Και η φωνή ήτο του Πατρός, του Ουρανίου Πατρός. Εδώ πάλι βλέπομε, όπως εις την Βάπτισιν, έχομε μία πλήρη Θεοφανία. Το κέντρον της Θεοφανίας στην Μεταμόρφωσιν κατέχει ο Υιός. Όπως και εις την Βάπτισιν το κέντρον της Θεοφανίας κατέχει πάλι ο βαπτιζόμενος Υιός. Το Πνεύμα το Άγιον, εκεί, εις την Βάπτισιν ήτο ωσεί περιστερά. Το Πνεύμα το Άγιον εδώ είναι ως νεφέλη φωτεινή. Ο Πατήρ εμφανίζεται ως φωνή και εκεί εις την Βάπτισιν και εδώ και πάντοτε με την ιδίαν μαρτυρίαν. Ότι «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός». Ακροατής εκεί εις την Βάπτισιν ήταν κυριότατα ο Ιωάννης ο Βαπτιστής. Εδώ ακροαταί της φωνής είναι ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης. Δεν είναι τολμηρό να πούμε και ο Μωυσής και ο Ηλίας. Θα το δούμε λίγο πιο κάτω. Έτσι έχομε άλλη μία μαρτυρία εδώ του Πατρός με φωνήν. Είναι η δεύτερη μαρτυρία μέσα εις τα Ευαγγέλια.

Έχομε όμως και μία τρίτη μαρτυρία της φωνής του Ουρανίου Πατρός. Όταν κάποτε ο Κύριος ομίλει εις τα πλήθη, έκανε μία μικράν προσευχήν εις την οποίαν εδόθη μία συγκλονιστική απάντησις: «Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω». «Ἀπεκρίθη ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν· οὐ δι’ ἐμὲ αὕτη ἡ φωνὴ γέγονεν, ἀλλὰ δι’ ὑμᾶς». «Πατέρα, δόξασέ μου το όνομά Σου. Ήλθε λοιπόν μία φωνή από τον ουρανό. ‘’Και εδόξασα και πάλι δοξάσω’’. Τότε απεκρίθη ο Ιησούς προς τα πλήθη και είπε: ‘’Αυτή η φωνή δεν έγινε για μένα αλλά για σας’’». Δηλαδή «να σας δοθεί μία μαρτυρία Ποιος είμαι, πού αποτείνομαι και πώς απαντά Εκείνος προς τον Οποίον Εγώ αποτείνομαι».

Έχομε λοιπόν τρεις μαρτυρίες σαν φωνή του ουρανίου Πατρός· στην Βάπτισιν, στην Μεταμόρφωσιν και τώρα εις τα πλήθη, υπέρ της ταυτότητος του Υιού. Και ποια είναι αυτή εν προκειμένω η μαρτυρία; Το είπαμε: «Οὗτος ἐστίν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός». Αυτή είναι η μαρτυρία, σπουδαιοτάτη μαρτυρία, που όπως είδαμε είναι η δευτέρα χρονολογικά.

Η μαρτυρία του Αποστόλου Πέτρου, όπως θα ενθυμείσθε, όταν ο Κύριος έθεσε εκείνη την ερώτηση στους μαθητάς: «Οἱ ἄνθρωποι τίνα με λέγουσιν εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου;(:Οι άνθρωποι για μένα τι λένε; Για μένα τον Υιόν του ανθρώπου, ποιος είμαι;)». Και τότε… -γιατί υπήρχαν ποικίλες απόψεις περί του προσώπου του Ιησού. Και τότε ο Απόστολος Πέτρος, εξ ονόματος και των άλλων μαθητών είπε εκείνα τα βαρυσήμαντα λόγια: «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος(: Συ είσαι ο Μεσσίας· ο κατεξοχήν Υιός του Θεού, του Θεού του ζώντος Θεού)». Βέβαια ήτο μία μεγάλη μαρτυρία, που ο Κύριος την μαρτυρίαν αυτήν επήνεσε και είπε ότι επί της μαρτυρίας αυτής θα θεμελιωθεί η Εκκλησία. Ελέγετο Σίμων ή Κηφάς ο Πέτρος. Και τον αποκαλεί εκεί, τον μετονομάζει και τον λέγει Πέτρον, πέτρα δηλαδή, βράχον και ότι επ’ αυτού του βράχου -ποιου βράχου;- αυτής της ομολογίας -ποιας ομολογίας; : ότι ο Ιησούς είναι ο κατεξοχήν Υιός του Θεού-, θα θεμελιωθεί η Εκκλησία· της οποίας τα θεμέλια δεν θα μπορέσουν αυτές οι σκοτεινές δυνάμεις του Άδου να τα κλονίσουν μέσα εις την Ιστορίαν.

Αλλά αυτή όμως η μαρτυρία του Πέτρου ήτο μία έμμεση μαρτυρία· διότι απλώς του απεκαλύφθη. Το βεβαιώνει ο ίδιος ο Κύριος, όταν του λέγει: «Σίμων Βαριωνᾶ (:Σίμων, παιδί του Ιωνά, αυτό που είπες δεν ήταν δικό σου) ὅτι σάρξ καὶ αἷμα -δηλαδή άνθρωπος- οὐκ ἀπεκάλυψέ σοι (:Δεν σου το απεκάλυψε αυτό άνθρωπος, ότι Εγώ είμαι ο Υιός του Θεού του ζώντος), ἀλλ᾿ ὁ πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Συνεπώς και εδώ έχομε και την αποκάλυψη και τη μαρτυρία του Πατρός, μόνο που γίνεται έμμεσα, δια της μαρτυρίας ενός μαθητού.

Εδώ όμως στη Μεταμόρφωση έχομε άμεσον μαρτυρίαν του Πατρός δια τον Υιόν. Αλλά αυτής της μαρτυρίας του Πατρός, προηγήθηκε μια άλλη μαρτυρία δια τον Υιόν. Ήτο η μαρτυρία του Μωυσέως· ο οποίος τη στιγμή που εδίδετο η μαρτυρία του Πατρός, ο Μωυσής ήτο παρών. Και την είχε δώσει τη μαρτυρίαν αυτή 15 περίπου αιώνες προ Χριστού.

Ακούστε πώς το λέγει ο ίδιος ο Μωυσής εις το βιβλίον του Δευτερονομίου στο 18^ο κεφάλαιον, στίχος 15. Είναι η πλέον βαρυσήμαντος θέσις, όχι μόνο μέσα εις το βιβλίον του Δευτερονομίου, αλλά εις αυτήν την Πεντάτευχον, αλλά εις αυτήν ολόκληρην την Παλαιάν Διαθήκην. Τι λέγει εκεί ο Μωυσής; «Προφήτην ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ὡς ἐμὲ -δηλαδή «Προφήτην από τους αδελφούς σου», λέει στον λαό, «σαν εμένα», ὡς ἐμὲ, δηλαδή τι είμαι εγώ; Νομοθέτης. Προσέξτε: Υπογραμμίζω. Νομοθέτης. Θα το πω δια τρίτην φορά. Νομοθέτης- ἀναστήσει σοι Κύριος ὁ Θεός σου, αὐτοῦ ἀκούσεσθε». Θα εγείρει, θα αναστήσει, θα φέρει στην Ιστορία, έναν άλλον Νομοθέτην. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε. Ακούστε αυτήν την φράσιν: «Αὐτοῦ ἀκούσεσθε». Αυτόν να ακούσετε. Ο Πατήρ τι είπε; «Αὐτοῦ ἀκούσεσθε». Ώστε λοιπόν είναι Αυτός ο άλλος Νομοθέτης, ο άλλος προφήτης. Και ο Θεός βεβαιώνει αυτήν την ρήσιν την προφητικήν του Μωυσέως, με τα εξής λόγια, λίγο πιο κάτω από αυτό που σας διάβασα: «Προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς -δηλαδή στους Εβραίους- ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν -δηλαδή από τον λαό τους-, ὥσπερ σε -όπως και ο Ιησούς εκ του λαού του Ισραήλ κατάγεται κατά σάρκα. Όπως κι εσένα· δηλαδή Νομοθέτην-, καὶ δώσω τὰ ῥήματα ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ(:θα του βάλω τα λόγια μου στο στόμα του), καὶ λαλήσει αὐτοῖς καθ᾿ ὅ,τι ἂν ἐντείλωμαι αὐτῷ -Ο Χριστός είπε: «Ἐγὼ ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ οὐδέν λαλῶ: Ό,τι ο Πατήρ θέλει, αυτό λαλώ-· καὶ ὁ ἄνθρωπος, -συνεχίζει ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη- ὃς ἐὰν μὴ ἀκούσῃ ὅσα ἂν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐκεῖνος ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐγὼ ἐκδικήσω ἐξ αὐτοῦ». «Εκείνος ο οποίος θα δείξει ανυπακοή σε Αυτόν τον νέον Νομοθέτην, Εγώ θα τον τιμωρήσω».

Και ποιο το περιεχόμενο αυτής της μαρτυρίας; Ότι «Αυτός τώρα που μεταμορφούται, όπως στην Βάπτιση, Αυτός τώρα που βαπτίζεται, ότι Αυτός που τώρα μεταμορφούται ενώπιον των τριών μαθητών, Πέτρου, Ιακώβου και Ιωάννου και ενώπιον των ουρανίων επισκεπτών, Μωυσέως και Ηλιού, Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός». Αυτό το «Οὗτος», «Οὗτος ἐστιν», αυτό το «Οὗτος» είναι δεικτικόν(Από το δείχνω) που σημαίνει ότι Αυτός είναι και όχι κάποιος άλλος. Δεν υπάρχει κανείς άλλος παρά μόνον Αυτός. Είναι εκείνο που θα γράψει αργότερα ο Απόστολος Παύλος: «Ἐν οὐδενὶ ἑτέρῳ υπάρχει η σωτηρία». Δεν υπάρχει εις κανέναν άλλον η σωτηρία, παρά μόνον εις τον Ιησούν Χριστόν.

«Οὗτος ἐστίν»· που σημαίνει, Αυτός είναι. Αυτός είναι πάντοτε. Δεν είναι σήμερα και δεν ήταν χθες. Αλλά Αυτός που είναι πάντοτε. Θα γράψει αργότερα ο Απόστολος Παύλος εις την προς Εβραίους επιστολήν του: «Χριστός χθές καί σήμερον ὁ αὐτός εἰς τούς αἰῶνας». Ο Ένας, ο μοναδικός, ο αιώνιος, ο παντοτινός, ο ένας μόνος Σωτήρ. Και Αυτός που Εγώ τώρα, ως να λέγει ο Πατήρ με εκείνο το «οὗτος», όταν λέμε «οὗτος», αυτός, δείχνομε, Εγώ τώρα ο Πατήρ δακτυλοδεικτώ· Αυτός είναι ο Υιός μου. Όχι υιός μου· αλλά ο Υιός μου. Έναρθρα, με ὁ μπροστά· που δείχνει ότι είναι Υιός όχι κατ’ υιοθεσίαν ή κάποιος, όπως λεγόμεθα όλοι «Παιδιά του Θεού». Όπως και οι Εβραίοι έλεγαν…- καλώς το κατενόησαν οι Εβραίοι, ξέρετε, και πήραν λίθους να λιθοβολήσουν τον Κύριον, καλώς το κατενόησαν. «Γιατί», λέει, «με λιθοβολείτε;», ερώτησε ο Κύριος. «Επειδή κάνω καλά έργα; Για ποιο καλό έργο με λιθοβολείτε;». «-Όχι, δεν σε λιθοβολούμε για κανένα καλό έργο, αλλά γιατί είπες ότι είσαι ο Υιός του Θεού».

Δηλαδή; Κι εκείνοι δεν ήσαν υιοί του Θεού; Δεν απεκλήθησαν «Ο υιός μου ο πρωτότοκος» ολόκληρος ο Ισραήλ; Τον οποίον καλώ εξ Αιγύπτου. Άλλο ότι αυτή η προφητεία, σε δεύτερο πλάνο αφορά τον Ιησούν Χριστόν. Ναι, καλώς το κατενόησαν. «Γιατί έκανες», λέει, «τον εαυτόν σου Υιόν του Θεού;». Τι; Μοναδικόν Υιόν του Θεού. Με ιδιότητα μοναδικήν. Και όπως λέγει ο Ζιγαβηνός: «Οὐχ ἁπλῶς υἱὸς ὡς οἱ δι’ ἀρετῆς υἱοποιούμενοι μοι». «Εκείνοι οι οποίοι γίνονται παιδιά μου, επειδή αποκτούν αγιότητα». Όπως και η μαρτυρία του Πέτρου που είπε: «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς(:Συ είσαι ο Χριστός) ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος» κ.τ.λ. Ενάρθρως.

Μάλιστα, όταν ο Κύριος έκανε την θάλασσα να σιγήσει, εκοιμάτο μες στο καΐκι κι έγινε ταραχή μεγάλη και Τον ξύπνησαν. «Κύριε», λέγει, «ξύπνα, γιατί χανόμαστε». Τότε σηκώθηκε ο Κύριος, είπε στον άνεμο, στη θάλασσα: «Σιώπα, πεφίμωσο», κλείσε το στόμα σου, βάλε φίμωτρο. Αμέσως γαλήνη. Ακαριαία. Και τότε πήγαν και Τον προσκύνησαν εκείνοι που ήσαν εις το καΐκι και είπαν -προσέξτε ακρίβεια- : «Ἀληθῶς Θεοῦ υἱὸς ἐστίν οὗτος». Είναι πράγματι αληθινός Υιός, όχι «ο υιός», υιός, δηλαδή πολύ καλός άνθρωπος, που τον ακούει ο Θεός. Γιατί; Ακόμη δεν εγνώριζαν Ποιος ήταν ο Ιησούς. Όταν όμως Τον εγνώρισαν, δεν ήταν υιός, αλλά ο Υιός, ο Ένας και ο μοναδικός. Και ο Υιός Αυτός είναι εκ της ουσίας του Πατρός, είναι αΐδιος, δηλαδή χωρίς αρχή, χωρίς τέλος, όπως και ο Πατήρ. Είναι το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος. Είναι Εκείνος για τον οποίον εγράφη στον 2^ον Ψαλμόν: «Υἱός μου εἶ σύ, ἐγώ σήμερον γεγέννηκά σε». «Συ είσαι ο Υιός μου, τον Οποίον εγώ σήμερα έχω γεννήσει». Και είναι ομοούσιος προς τον Πατέρα. Γιατί; Γιατί «Εγώ», λέει «Σε γέννησα, Εγώ, Εγώ ο Πατήρ. Συνεπώς είσαι ομοούσιος με Εμένα». Αυτό το «σήμερον» και το «γεγέννημαι» υπάρχει σε αυτά το παρόν και το παρελθόν, που εκφράζεται η προαιώνιος γέννησις του Υιού. Και ο Υιός Αυτός είναι αγαπητός. Αγαπητός ως Μονογενής, εκ της φύσεως του Πατρός. Αγαπητός και ως άνθρωπος· γιατί ευρίσκεται ενώπιον του Πατρός ως άνθρωπος, ανά πάσα στιγμή ευαρεστών. «Ἐν ᾧ εὐδόκησα»· «στον Οποίον Εγώ αναπαύομαι». Και επιμαρτυρεί ο Πατήρ.

Γι΄αυτό το «εὐδόκησα» λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Ὡσανί ἔλεγεν: Ἐν ᾧ ἀναπαύομαι, ᾧ ἀρέσκομαι». «Σ’ αυτόν που εγώ αναπαύομαι, σε Αυτόν που εγώ αρέσω». Και όπως λέγει ο Ζιγαβηνός: «Φιλῶ γάρ ὡς υιόν μου (:Τον αγαπώ σαν παιδί μου) καί ὡς ἀγαπητόν καί ὡς ἀναπαύοντα καί ἀρέσκοντά μοι (:και σαν υιόν, σαν αγαπητόν και σαν αναπαύοντά με, με αναπαύει, γιατί κάνει το θέλημά μου· και ακόμη είναι Εκείνος που αρέσω)».

Και συνεπώς; Συνεπώς: «Αὐτοῦ ἀκούετε». Αυτόν να ακούτε. Και τούτο διότι είναι ο άλλος προφήτης, που επροφήτευσε ο Μωυσής, όπως σας είπα, είναι ο νέος Νομοθέτης. Γιατί ο Μωυσής είπε: «Προφήτην ὡς ἐμέ». Αυτό το «προφήτην ὡς ἐμέ», το βρίσκομε εις το δεύτερον κεφάλαιον του Ησαΐου, ο οποίος λέγει το εξής καταπληκτικόν: «Ἐξελεύσεται νόμος καὶ λόγος Κυρίου ἐξ ῾Ιερουσαλήμ». Ναι, αλλά ο νόμος εξήλθε εκ Σινά. Από εκεί βγήκε ο νόμος, από το Σινά. Εδώ λέγει ο Ησαΐας, 800 χρόνια προ Χριστού, ότι θα βγει νόμος από τη Σιών, δηλαδή από την Ιερουσαλήμ. Και λόγος από τα Ιεροσόλυμα. Αλλά μόνον ο Χριστός νομοθέτησε εις τον χώρον της Παλαιστίνης. Αλλά ο Μωυσής πήρε τον νόμο εις το Σινά. Αυτό δείχνει ότι πράγματι ο Χριστός είναι ο νέος Νομοθέτης, μιας νέας τάξεως.

Και συνεπώς, όπως λέει ο Ζιγαβηνός: «Τούτῳ οὕτω πείθεσθε(εις Αυτόν να πείθεσθε) τούτῳ πιστεύετε(:εις Αυτόν να πιστεύετε) εἰ τι ἂν καί λέγῃ καί ποιῇ(:Ό,τι κι αν σας λέγει, ό,τι κι αν κάνει· εις Αυτόν να πείθεσθε και να πιστεύετε). Αὐτοῦ ἀκούετε. Πλήρωμα γάρ νόμου καί προφητῶν ὁ Χριστός(:Γιατί ο Χριστός είναι το πλήρωμα, η εκπλήρωσις και του Νόμου και των προφητών). Καί λοιπόν ἐκεῖνα πάντα συνετελέσθησαν ἂχρι τούτου μόνον ἐκτεινόμενα». «Και όλα αυτά πραγματοποιήθηκαν», λέγει, «μέχρι Τούτου μόνον, μέχρι το πρόσωπον του Ιησού Χριστού και δεν πήγαν πιο πέρα». Στο πρόσωπον όλα του Χριστού εξεπληρώθησαν, όλες οι προφητείες.

Και όπως λέγει ο Θεοφύλακτος: «Αὐτοῦ ἀκούετε· κἂν σταυρωθῆναι θέλῃ, μή ἐναντιοῦσθε αὐτῷ (:Αυτόν να ακούτε. Κι αν ακόμη θέλει να σταυρωθεί, μην έρχεστε σε αντίθεση)». Ο Απόστολος Πέτρος είπε: «Ἵλεώς σοι, Κύριε», «μη γένοιτο» δηλαδή, «έλεος σε Σένα να μη γίνει αυτό, να πας στα Ιεροσόλυμα, που λες ότι οι Εβραίοι θα σε φονεύσουν». Και ο Κύριος δέχεται αντίθεσιν από τον Πέτρον. Άκοντος, δεν το καταλάβαινε. Ήταν πίσω από τον Πέτρον ο διάβολος. Και τότε λέγει στον Πέτρον ο Κύριος: «Ὓπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ».

Το «Αὐτοῦ ἀκούετε», το «Αὐτοῦ» γιατί το ἀκούω συντάσσεται με γενική, το «Αὐτοῦ ἀκούετε» μόνον και όχι άλλου, αποτείνεται τόσο εις τους τρεις μαθητάς, όσο και εις τους Μωυσή και Ηλία, που ήδη είχαν προφητεύσει γι’ Αυτόν και τώρα βρίσκονται μπροστά εις τον προφητευόμενον. Κι εκείνοι έπρεπε να ακούν τον Κύριον. Όλοι οι άγιοι στη Γη, έχουν ανάγκη να ακούσουν και να πειθαρχήσουν στο «Αὐτοῦ ἀκούετε».

Αυτός ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής, αγαπητοί μου, λέει το εξής: «Κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν(: «Εγώ λέει δεν Τον γνώριζα». Ακούτε; «Δεν Τον εγνώριζα τον Ιησούν»), ἀλλ' ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν ὕδατι, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· ἐφ' ὃν ἂν ἴδῃς τὸ Πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον ἐπ' αὐτόν, οὗτός ἐστιν(:Αυτός είναι. Αυτό το σημάδι)· κἀγὼ ἑώρακα, καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ(:Είδα και δίνω τη μαρτυρία μου ότι Αυτός είναι ο Υιός του Θεού)». Δεν εγνώριζε. Είχε λοιπόν και ο Ιωάννης ανάγκη αυτού του «Αὐτοῦ ἀκούετε». Και ο Αβραάμ στη Γη όσο ζούσε, αλλά και στον Άδη, αυτό το «Αὐτοῦ ἀκούετε» είχε ανάγκη. Και περίμενε τον Ιησούν. Και ηγαλλιάσατο εις τον Άδη, όταν είδε την Ενανθρώπηση του Υιού στη Γη. Πώς την είδε…-ο Κύριος το αποκαλύπτει αυτό. Ο Κύριος γνωρίζει. Όλοι οι άγιοι στην Παλαιά Διαθήκη και όλοι οι δίκαιοι και οι προφήται, Αυτού ήκουσαν. Γιατί ο Υιός επικρατεί εις την Παλαιά Διαθήκη και εδικαιώθησαν και εσώθησαν. Γιατί τον Ιησούν, προ της Ενανθρωπήσεώς Του Τον είχαν ακούσει. Οι προφήται Αυτού ήκουσαν κλπ. Όποιος λοιπόν, Αυτού, του Ιησού ακούει, θα έχει ζωήν αιώνιον. Διότι σ’ Αυτόν θα έχει πιστεύσει και τις εντολές Του θα έχει βιώσει. Όποιος Αυτού ακούει, ποτέ δεν θα αποπροσανατολιστεί στη ζωή του. Ποτέ κανένα πρόβλημα υπαρξιακόν δεν θα τον βασανίσει. Γιατί είναι Αυτός που κρατά τα κλειδιά του θανάτου και του Άδου.

Λέγει στο βιβλίον της Αποκαλύψεως, 1,18: «Καὶ ἔχω τὰς κλεῖς τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ᾅδου». Όποιος Αυτού ακούει, αγαπητοί μου, θα έχει κοινωνίαν μετά του Θεού. Όπως σημειώνει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην πρώτη του επιστολή: «Καί ἡ κοινωνία δὲ ἡ ἡμετέρα μετὰ τοῦ πατρὸς καὶ μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ ταῦτα γράφομεν ὑμῖν(:κι αυτά σας τα γράφομε), ἵνα ἡ χαρὰ ἡμῶν ᾖ πεπληρωμένη(:Για να είναι η υπερπλήρης η χαρά σας για να έχετε κι εσείς κοινωνία μετά του Πατρός και του Υιού)».

Και τέλος, όποιος Αυτού, του Ιησού ακούει, δεν ακούει του Αντιχρίστου ή των αντιχρίστων φωνών. Αν δεν θέλομε να ακούσομε τη φωνήν του Αντιχρίστου και να τον πιστέψομε, δεν έχομε παρά πάντα να ακούμε τη φωνή Εκείνου, για τον Οποίον μαρτύρησε ο Πατήρ, του Ιησού Χριστού.

Αγαπητοί, τι να πούμε και τι να περιγράψουμε για την εποχή μας, που είναι βάραθρον, μια κοιλάδα κλαυθμώνος κι ένας Άδης. Είναι τέτοια η εποχή μας, γιατί δεν ακούει τον Κύριον Ιησούν Χριστόν. Κι όχι απλώς δεν Τον ακούει αλλά Τον υβρίζει και Τον αποκηρύττει. Εμείς όμως που πιστεύομε στον Κύριον, Αυτού ακούομεν. Κι έτσι τηρούμε και την εντολήν του Ουρανίου Πατρός που είπε να Τον ακούμε. Εμείς δεν είμεθα τέκνα απειθείας και οργής. Είμεθα τέκνα φωτός και υπακοής.

Αγαπητοί μου, το υπερφυές αυτό θαύμα της Μεταμορφώσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μας δίνει το μήνυμα και της δικής μας μεταμορφώσεως που είναι η κορυφαία υπακοή εις τον Υιόν, κατά την εντολή του Πατρός. «Μεταμορφοῦσθε -γράφει στην προς Ρωμαίους ο Απόστολος Παύλος- τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοός ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον».

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
Ομιλία εις την Αγίαν Μεταμόρφωσιν, 6-8-1988, σειρά Γ103Β.

Αφιέρωμα στην εορτή της Μεταμορφώσεως του Κυρίου

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

«ΔΙΑΓΡΗΓΟΡΗΣΑΝΤΕΣ ΕΙΔΟΝ ΤΗΝ ΔΟΞΑΝ ΑΥΤΟΥ» (Λουκ.9,32)

(Εόρτιο αφιέρωμα στη μεγάλη δεσποτική εορτή της Μεταμορφώσεως του Κυρίου. Σύντομη θεολογική προσέγγιση της ορθοδόξου διδασκαλίας περί των ακτίστων ενεργειών του Θεού και της δυνατότητος μετοχής των πιστών σε αυτές).

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου-Καθηγητού

Αν μελετήσουμε με προσοχή τα Ιερά Ευαγγέλια θα διαπιστώσουμε πως οι μαθητές του Κυρίου φωτίζονταν σταδιακά και κατανοούσαν το τι ήταν πραγματικά ο Διδάσκαλός τους. Έπρεπε να απαλλαγούν από τις λαθεμένες περί Μεσσία ιουδαϊκές προσδοκίες και να οδηγηθούν στην επίγνωση του Υιού του Θεού. Σε αυτό συνέβαλλε ουσιαστικά ο Κύριος με τις κατ’ ιδίαν διδασκαλίες Του, τα θαύματά Του, τις συζητήσεις. Σε αυτή την προοπτική εντάσσεται και το γεγονός της Μεταμορφώσεως.
Λίγο πριν το πάθος Του ο Κύριος κάλεσε τους μαθητές Του και τους ρώτησε τι λέγει ο κόσμος γι’ Αυτόν, αλλά και τι πιστεύουν και αυτοί για Εκείνον. «Τίνα με λέγουσιν οι όχλοι είναι; Οι δε αποκριθέντες είπον΄ Ιωάννην τον Βαπτιστήν, άλλοι Ηλίαν, άλλοι δε ότι προφήτης τις των αρχαίων ανέστη. Είπε δε αυτοίς΄ υμείς δε τίνα με λέγετε είναι;» (Λουκ.9,18-19). Ο ενθουσιώδης Πέτρος εξ’ ονόματος των έντεκα ομολόγησε ευθέως στον Χριστό: «Συ ει ο Χριστός ο Υιός του Θεού του ζώντος» (Ματθ.16,16). Αυτή η σωτήρια ομολογία χαροποίησε ιδιαίτερα τον Κύριο, ο Οποίος τους διαβεβαίωσε πως πάνω σε αυτή την πίστη και την ομολογία για το πρόσωπό Του θα οικοδομηθεί η Εκκλησία Του.

Έξι ημέρες μετά από αυτό το γεγονός ο Χριστός θέλοντας να στηρίξει έτι περισσότερο την πίστη τους, εν όψει του πάθους Του και του σταυρικού Του θανάτου, πήρε του τρεις πρόκριτους μαθητές Του Πέτρο, Ιάκωβο και Ιωάννη και ανέβηκαν σε κάποιο υψηλό βουνό, το οποίο η χριστιανική παράδοση ταυτίζει με το όρος Θαβώρ, που υψώνεται περήφανο πάνω από την μαγευτική πεδιάδα Εσδρελών, σαν μια τεράστια πυραμίδα, στα όρια της χώρας Ζαβουλών και Νεφθαλείμ. Η ώρα της αναβάσεως ήταν εσπέρα, πιθανότατα Σαββάτου, σύμφωνα με την περιγραφή του Ευαγγελιστή Λουκά (9,32). Όταν έφτασαν στην κορυφή ο Κύριος ενώ προσεύχονταν μεταμορφώθηκε ενώπιον των τριών μαθητών Του. Το πρόσωπό Του έλαμψε ως ο ήλιος και τα ενδύματά Του έγιναν στιλπνά και λευκά σαν το χιόνι (Μάρκ.9,3). Ταυτόχρονα περιβλήθηκε αίγλη ουράνιας υπερφυσικής λαμπρότητας, σαν το χιόνι, σαν το πιο λαμπρό φως που είχαν αντικρίσει ποτέ, σαν την πιο φωτεινή αστραπή.

Την ίδια στιγμή, άλλο παράδοξο και θαυμαστό θέαμα είδαν τα μάτια τους. Δύο μεγάλες σεπτές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης φάνηκαν εκατέρωθεν του Ιησού, ο Μωϋσής και ο Ηλίας, «οφθέντες εν δόξη» (Λουκ.9,31). ως εκπρόσωποι του Νόμου και των Προφητών, να συνομιλούν με Αυτόν για τα μέλλοντα, που θα συνέβαιναν στα Ιεροσόλυμα, όπου ήταν ο τελικός προορισμός Του (Λουκ.9,31).

Οι μέγιστες αυτές μορφές είχαν αποχωρήσει από τον κόσμο κατά τρόπον μυστηριώδη. Ο Μωυσής απέθανε και κανείς δεν είδε το θάνατό του, ούτε τον τάφο του (Δευτ.34,6). Ο Ηλίας δεν γεύτηκε θάνατο, διότι ο Θεός τον μετέστησε με πύρινο άρμα στον ουρανό ζώντα (Δ΄Βασ.2,11). Το ίδιο μυστηριωδώς εμφανίστηκαν και πάλι στο όρος της Μεταμορφώσεως. Σύμφωνα επίσης με την Παλαιά Διαθήκη οι δυο αυτές μεγάλες προσωπικότητες είχαν την ύψιστη τιμή να δουν τη δόξα του Θεού ενώ ζούσαν. Ο Μωυσής στο όρος Σινά «εισήλθεν εις τον γνόφον, ου ην ο Θεός» (Εδοδ.20,21). Ο Ηλίας είδε την δόξα του Θεού στην «φωνήν αύρας λεπτής» (Γ΄Βασιλ.19,12). Οι μαθητές έτρεφαν, ως πιστοί ισραηλίτες μεγάλη εκτίμηση σε αυτούς, διότι ο Μωυσής ήταν ο νομοθέτης του Ισραήλ και ο Ηλίας ο μέγιστος των προφητών. Τους ανεγνώρισαν προφανώς από τον διάλογό τους με τον Κύριο.

Ο ιερός Λουκάς μας λέγει πως την ώρα εκείνη της ουράνιας φωτοχυσίας ο Πέτρος και οι άλλοι δύο μαθητές «ήσαν βεβαρημένοι ύπνω΄ διαγρηγορήσαντες δε είδον την δόξαν αυτού και τους δύο άνδρας τους συνεστώτας αυτώ» (Λουκ.9,32). Το παράδοξο θέαμα τους συντάραξε κυριολεκτικά. Η ευτυχία που ένοιωθαν ήταν απερίγραπτη. Δεν ήθελαν με κανένα τρόπο να διαταραχθεί εκείνη η μακάρια κατάσταση. Γι’ αυτό μόλις είδαν να αποχωρούν οι δυο αρχαίοι άνδρες, ο Πέτρος παρακαλεί τον Ιησού να μείνουν για πάντα εκεί! «Επιστάτα, καλον εστιν ημάς ώδε είναι΄και ποιήσωμεν σκηνάς τρεις, μίαν σοι και μίαν Μωυσεί και μιαν Ηλία» (Λουκ.9,33). Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός πως για τους εαυτούς τους δεν ζητούν κατάλυμα, αλλά τους αρκεί η συγκλονιστική κατάσταση που βίωναν. Όμως συνεχίζει ο ιερός ευαγγελιστής «μη ειδώς ο λέγει», συνεπαρμένος από την θεία ηδονή δεν ήξερε τι έλεγε. Ξαφνικά, ενώ έλεγαν αυτά, συνέβη και άλλο παράδοξο φαινόμενο. «Εγένετο νεφέλη και επεσκίασεν αυτούς΄ εφοβήθησαν δε εν τω εκείνους εισελθείν εις την νεφέλην΄ και φωνή εγένετο εκ της νεφέλης λέγουσα΄ ούτος εστιν ο υιός μου ο αγαπητός΄ αυτού ακούετε» (Λουκ.9,35). Ο Θεός Πατέρας από τον ουρανό επιβεβαίωνε για και ακόμα φορά, την θεία υιοθεσία! Η ουράνια φωνή που ακούστηκε μέσα από την φωτεινή νεφέλη προξένησε τέτοιο φόβο στους μαθητές, ώστε αυτοί έπεσαν πρηνείς στην βουνίσια χλόη και δεν μπορούσαν να σηκώσουν το κεφάλι από τη γη.

«Εν τω γενέσθαι την φωνήν ευρέθη ο Ιησούς μόνος, και αυτοί εσίγησαν» (Λουκ.9,36). Η παράδοξη οπτασία είχε λήξει, η φωτεινή νεφέλη είχε διαλυθεί και οι ουράνιοι επισκέπτες είχαν εξαφανιστεί. Ο Χριστός ενδεδυμένος πλέον την συνήθη μορφή Του, ενθαρρύνοντας τους σαστισμένους και φοβισμένους μαθητές Του τους είπε: «Εγέρθητε και μη φοβείσθε»(Ματθ.17,8).

Εν τω μεταξύ είχε περάσει και η νύκτα και οι πρώτες ακτίνες του ηλίου έκαμαν την εμφάνισή τους στο όρος της Μεταμορφώσεως. Τίποτε δεν θύμιζε πια την συγκλονιστική νύχτα και μόνο οι ψυχές των μαθητών ήταν πλημμυρισμένες από θαυμασμό και θεία έκσταση. Ενώ κατηφόριζαν το δρόμο της επιστροφής ο Χριστός τους παρακάλεσε να μην αναφέρουν σε κανέναν το γεγονός, «έως ου ο υιός του ανθρώπου εκ νεκρών αναστή»(Ματθ.17,9, Μάρκ.9,9). Κοινοποίηση του γεγονότος στον ευρύτερο κύκλο των μαθητών θα προκαλούσε σύγχυση διότι δεν ήταν ακόμη ικανοί να κατανοήσουν τα μυστήρια του Θεού. Πολλώ δε μάλλον στον αμαθή όχλο, διότι θα προκαλούσε άκαιρους ενθουσιασμούς και θα έβλαπτε το υπόλοιπο έργο Του.

Οι τρεις μαθητές πράγματι διαφύλαξαν την εντολή του Κυρίου, μόνο που τους βασάνιζε το ερώτημα: «τι έστι το εκ νεκρών αναστήναι» (Μάρκ.9,10). Δεν μπορούσαν να καταλάβουν την ανάσταση του Δασκάλου τους, αφού είχαν την εσφαλμένη αντίληψη ότι «ο Χριστός μένει εις τον αιώνα» (Ιωάν.12,3) ως ο κραταιός εγκόσμιος βασιλεύς του Ισραήλ. Επίσης τους προβλημάτιζε το γεγονός της εμφανίσεως του Ηλία, διότι γνώριζαν πως η δεύτερη εμφάνισή του στον κόσμο σημαίνει την έλευση του Μεσσία και την αρχή της βασιλείας του (Μαλαχ.4,5). Αναρωτιόνταν, γιατί να μην κηρύξουν τα καλά νέα της ελεύσεως του Μεσσία και της βασιλείας του; Δεν άντεξαν και ρώτησαν τον Κύριο: «τι ουν οι Γραμματείς λέγουσιν, ότι Ηλίαν δει ελθείν πρώτον;» (Ματθ.17,10). Ο Χριστός τους απάντησε πως ο Ηλίας πράγματι ήδη ήλθε, αλλά οι Γραμματείς δεν τον ανεγνώρισαν και τον κακοποίησαν, όπως θα κακοποιήσουν και τον Υιό του Ανθρώπου. Οι μαθητές κατάλαβαν ότι τελικά μιλούσε για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, ο οποίος υπήρξε όμοιος στο θάρρος και στην πίστη με τον μεγάλο προφήτη.

Μετά την Ανάσταση οι τρεις μαθητές κατανόησαν το μεγάλο γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως, όταν είδαν ξανά τον Κύριο δοξασμένο. Διηγήθηκαν στους υπόλοιπους αποστόλους την φοβερή οπτασία. Οι δύο μάλιστα από αυτούς κατέγραψαν στις επιστολές τους την συγκλονιστική εμπειρία της Μεταμορφώσεως του Κυρίου. Ο απόστολος Πέτρος στην Β΄ Καθολική Επιστολή του έγραψε τα εξής: «Εγνωρίσαμεν υμίν την του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού δύναμιν και παρουσίαν… επόπται γενηθέντες της εκείνου μεγαλειότητος, λαβών γαρ παρά Θεού Πατρός τιμήν και δόξαν φωνής ενεχθείσης αυτώ τοιάδε υπό της μεγαλοπρεπούς δόξης, ούτος εστιν ο υιός μου ο αγαπητός, εις ον εγώ ευδόκησα΄ και ταύτην την φωνήν ημείς ηκούσαμεν εξ ουρανού ενεχθείσαν, συν αυτώ όντες εν τω όρει τω αγίω» (Β΄Πετρ.1,16-19). Ο απόστολος Ιωάννης στην αρχή του ευαγγελίου του αναφέρει ότι «εθεασάμεθα την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά πατρός, πλήρης χάριτος και αληθείας» (Ιωάν.1,14), αναφερόμενος προφανώς στο γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως. Επίσης στην Α΄ Καθολική Επιστολή του υπαινίσσεται την εμπειρία της Μεταμορφώσεως του Κυρίου γράφοντας ότι «αύτη εστίν η επαγγελία ην ακηκόαμεν απ αυτού και αναγγέλλομεν υμίν, ότι ο Θεός φως εστι» (A΄ Ιωάν.1,5).

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός και Λόγος του Θεού, το «απαύγασμα της δόξης και χαρακτήρ της υποστάσεως αυτού, φέρων τε τα πάντα τω ρήματι της δυνάμεως αυτού» (Εβρ.1,3). Ο αιώνιος και άναρχος Θεός, ο «ήν εν αρχή προς τον Θεόν» και «Πάντα δι’ αυτού εγένετο, και χωρίς αυτού εγένετο ουδέ εν ο γέγονεν» (Ιωάν.1,2-3).

Αυτός χάριν της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους «σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν» (Ιωάν.1,14). Έγινε, συνάμα με τη θεία Του φύση, αληθινός και τέλειος άνθρωπος, δηλαδή Θεάνθρωπος, για να είναι σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, η σωτηρία μας πραγματική και βεβαία. Ταπείνωσε τόσο πολύ το θεανδρικό Του πρόσωπο, ώστε ήρθε στον κόσμο ως ένας άσημος άνθρωπος. Το ίδιο άσημος έζησε σε ολόκληρη την επί γης ζωή Του. Καταδέχτηκε και βίωσε την ανθρώπινη κακοδαιμονία στο έπακρο.

Όταν άρχισε τον δημόσιο βίο Του κάλεσε με απλότητα τους συνεργάτες Του αποστόλους, για να τον πλαισιώσουν στο έργο της σωτηρίας του κόσμου. Το ίδιο άσημοι υπήρξαν και αυτοί. Όλοι τους ήταν ολιγογράμματοι ψαράδες της Γενησαρέτ. Οι ισχυροί και οι σοφοί του κόσμου ήταν γεμάτοι με έπαρση και άρα ακατάλληλοι να συμβάλλουν στο έργο της σωτηρίας του κόσμου.

Οι μαθητές του Κυρίου δεν ήταν απαλλαγμένοι από την ιδιότυπη εθνικιστική πίστη των υπολοίπων Ιουδαίων για τον Μεσσία. Τον περίμεναν ως έναν εθνικό κραταιό ηγέτη, προικισμένο με υπερφυσικές ιδιότητες, ο οποίος θα ανάσταινε τον ένδοξο θρόνο του Δαβίδ και θα εγκαθιστούσε παγκόσμιο βασίλειο με συγκυβερνήτες τον «περιούσιο λαό»! Αυτό ήταν και το μεγαλύτερο σκάνδαλο του Χριστού απέναντι στο ιουδαϊκό έθνος!

Μέσα στα ιερά Ευαγγέλια έχουμε σαφείς μαρτυρίες και εκδηλώσεις των μαθητών αυτής της περίεργης πίστεως. Τρανταχτό παράδειγμα η περίπτωση των υιών Ζεβεδαίου, οι οποίοι λίγο πριν το πάθος του Ιησού του ζητούσαν πρωτοκαθεδρίες στην μελλοντική βασιλεία Του (Ματθ.20,17-28). Επίσης ακόμα και μετά την ανάσταση το σύνολο των μαθητών «συνελθόντες επηρώτων αυτόν λέγοντες΄ Κύριε, ει εν τω χρόνω τούτω αποκαθιστάνεις την βασιλείαν τω Ισραήλ;» (Πράξ.1,6). Ο Κύριος δεν παρέλειπε σε κάθε περίπτωση να τους δώσει να καταλάβουν ότι σφάλλουν και πως ο ίδιος δεν ήρθε στον κόσμο, να κυριαρχήσει, ούτε να διακονηθεί αλλά «διακονήσαι και δούναι την ψυχή Του λύτρον αντί πολλών» ( Ματθ.20,28).

Το σπουδαιότερο γεγονός, το οποίο ανέτρεψε την λαθεμένη αντίληψη των κορυφαίων μαθητών για το Χριστό και το έργο Του υπήρξε η θεία Μεταμόρφωση. Είναι ασφαλώς μια προσπάθεια να απαγκιστρωθούν, τουλάχιστον οι κορυφαίοι απόστολοι, από τις παχυλές μικροεθνικιστικές αντιλήψεις, να μυηθούν στα μυστήρια του Θεού και να γίνουν μάρτυρες της θείας δόξας. Μόνο χάρη σε αυτή την συγκλονιστική εμπειρία θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τη μεγάλη δοκιμασία και το σκάνδαλο του σταυρού. Μόνο έτσι δεν θα λύγιζαν μπροστά στο πάθος και τον θάνατο του Χριστού. Μόνο έτσι θα μπορούσαν να πιστέψουν στην ανάσταση του Κυρίου, διότι Εκείνος που μεταμορφώθηκε μπροστά τους και περιβλήθηκε την θεία δόξα θα μπορούσε να αναστηθεί από τους νεκρούς!

Το λαμπρό γεγονός της Μεταμορφώσεως του Κυρίου μας έχει επίσης και άλλες σπουδαίες διδακτικές παραμέτρους. Οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας άντλησαν από αυτό σπουδαίες αλήθειες της χριστιανικής μας πίστεως. Η Ορθόδοξη θεολογία μας έχει αφιερώσει ολόκληρα κεφάλαια στο μεγάλο και θαυμαστό αυτό γεγονός και αντλεί θεμελιώδεις αλήθειες από αυτό.

Η προσωπική μεταμόρφωση του Θεανθρώπου Κυρίου μας, αποτελεί τον προάγγελο και της δικής μας μεταμορφώσεως. Αυτό μας το βεβαιώνει ο αληθής λόγος του Κυρίου μας: «ημείς δε οι πάντες ανακεκαλυμμένω προσώπω την δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι την αυτήν εικόνα μεταμορφούμεθα από δόξης εις δόξαν, καθάπερ από Κυρίου Πνεύματος» (Β΄Κορ.3,18). Όλοι οι πιστοί του Χριστού, ως «συμμόρφους της εικόνος» του Θεού» (Ρωμ.8,29), θα μεταμορφωθούμε και εμείς και θα συνδοξασθούμε με Αυτόν. Τόσο μεγάλο είναι το μέγεθος της φιλανθρωπίας του Θεού, Οποίος τόσο πολύ μας αγαπά, ώστε θέλει να μας χαρίσει μέρος της δικής Του δόξας!

Τα ιερά Ευαγγέλια αναφέρουν πως μαζί με το πρόσωπο Κυρίου μεταμορφώθηκαν και τα ενδύματά Του και έγιναν «στίλβοντα, λευκά λίαν ως χιών, οια γναφεύς επί της γης ου δύναται ούτω λευκάναι» (Μαρκ.9,3). Αυτό σημαίνει πως μαζί με μας τους υιούς του Θεού (Ρωμ.8:14) θα μεταμορφωθεί και ολόκληρη η δημιουργία. Ο απόστολος Παύλος τονίζει σαφέστατα την μελλοντική της μεταμόρφωση. «Και αυτή η κτίσις ελευθερωθήσεται από της δουλείας της φθοράς εις την ελευθερίαν της δόξης των τέκνων του Θεού» (Ρωμ.8,21). Η ιερά Αποκάλυψη, το ευαγγέλιο του τελικού θριάμβου της Εκκλησίας μας, ομιλεί για την εσχατολογική δημιουργία καινούριου ουρανού και καινούριας γης, διότι ο «πρώτος ουρανός και η πρώτη γη απήλθον» (Αποκ.21,1). Η παράδοξη εμφάνιση του Μωυσή και του Ηλία κατά την μεταμόρφωση του Κυρίου επιβεβαιώνει περίτρανα την χριστιανική πίστη στην μετά θάνατον ζωή. Ο Μωυσής είχε ζήσει περισσότερα από χίλια τριακόσια χρόνια πριν από την γέννηση του Κυρίου και ο Ηλίας πάνω από οκτακόσια. Και όμως εμφανίστηκαν ζωντανοί μπροστά στους έντρομους και δύσπιστους μαθητές «συλλαλούντες τω Ιησού» (Μάρκ.9,4). Ο ίδιος ο Κύριος είχε πει πως ο Θεός «ούκ έστιν ο Θεός Θεός νεκρών, αλλά ζώντων» (Ματθ.22,33). Με την ζωοφόρο ανάστασή Του έγινε «πρωτότοκος εκ των νεκρών» (Κολ.1,18, Αποκ.1,5), απαρχή της αναστάσεως όλων των πιστών σε Αυτόν ανθρώπων, καθότι «δει το φθαρτόν τούτο ενδύσασθαι αφθαρσίαν και το θνητόν τούτο ενδύσασθαι αθανασίαν… κατεπόθη ο θάνατος εις νίκος» (Α΄Κορ.15,54).Αυτή είναι η πιο χαροποιός και ελπιδοφόρα πίστη της ανθρωπότητας!

αυθαίρετα ταύτιζαν την ουσία με τις ενέργειες του Θεού. Αντίθετα οι ορθόδοξοι Πατέρες με προεξάρχοντα τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά (1296-1359) στηριζόμενοι στην αγία Γραφή και την παράδοση της αρχαίας Εκκλησίας έκαμαν την διάκριση μεταξύ ουσίας και ακτίστων ενεργειών του Θεού και αποφάνθηκαν πως το φως και η δόξα της θείας Μεταμορφώσεως ήταν φανέρωση του ακτίστου θείου φωτός και των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Ο άνθρωπος μπορεί με την χάρη του Θεού και τον δικό του προσωπικό αγώνα να φτάσει να δει και να γίνει μέτοχος αυτού του ακτίστου φωτός και της δόξας του Θεού και από αυτή τη ζωή. Πρόκειται για το γνωστό πνευματικό κίνημα των Ησυχασμού, το οποίο μεσουράνησε τον 14^ο αιώνα και το οποίο συντέλεσε στην αποκρυστάλλωση του ορθοδόξου δόγματος και την ανάπτυξη περαιτέρω της πνευματικότητας.

Για τον ορθόδοξο πιστό ο Θεός είναι «ψηλαφητός» δια των ακτίστων ενεργειών Του, διότι γινόμενος αποδέκτης και μέτοχός των βιώνει οντολογικά την ύπαρξη του Θεού. Δε χρειάζεται λογικές αποδείξεις για την ύπαρξή Του επειδή ο εσωτερικός του κόσμος είναι πλημμυρισμένος από τις άκτιστες θείες ενέργειες, οι οποίες του δημιουργούν μια απίστευτη πνευματική πληρότητα. Του είναι τόσο οικείος ο Θεός, όσο οι φυσικοί συγγενείς του! Μόνο στην ορθόδοξη πρακτική ο Θεός χαρακτηρίζεται ως πατέρας με τη βιβλική και χριστιανική έννοια, απαλλαγμένη από κάθε είδους συμβολισμών και εικόνων. Για τον ορθόδοξο πιστό ο Θεός είναι ο στενός συγγενής του, το δικό του αγαπητό πρόσωπο που μπορεί να το εμπιστευτεί και να του αναθέσει τη ζωή του, χωρίς να αίρεται η από μέρους του η συναίσθηση της υπέρτατης διαφοράς με το Δημιουργό του. Αυτό βεβαιώνεται ξεκάθαρα στο γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως. Οι δύο προφήτες και οι τρεις απόστολοι στο θαβώριο όρος μετέχοντες των ακτίστων ενεργειών του μεταμορφωθέντος Κυρίου, αισθάνονταν ιδιαίτερα οικείοι με Εκείνον και ταυτόχρονα αναγνώριζαν τη διαφορετική τους φύση.

Η αιρετική σχολαστική δυτική διδασκαλία περί ταυτίσεως της ουσίας και των ενεργειών του Θεού συσσώρευσε ανυπέρβλητα προβλήματα στις σχέσεις του ανθρώπου με το Θεό. Το φως της θείας Μεταμορφώσεως εκλαμβάνεται ως φυσικό κτιστό φως, όπως κτιστές εκλαμβάνονται και όλες οι ενέργειες του Θεού προς τον κόσμο. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως ο άνθρωπος δε μετέχει του Θεού σε καμιά περίπτωση και άρα είναι ολότελα ξένος Αυτού. Η μόνη «μετοχή» του ανθρώπου με το Θεό είναι η δια του νου αναζήτησή Του. Αυτό υπήρξε η αφετηρία όλων των συγχρόνων κακοδοξιών κατά της ορθής πίστεως του Θεού. Οι τερατώδεις παπικές και προτεσταντικές περί Θεού αντιλήψεις δημιούργησαν ένα απίθανο ψηφιδωτό απαράδεκτων νοητικών εικόνων Του. Αυτό όπως είναι γνωστό, οδήγησε στην άρνηση της υπάρξεως του Θεού και ακόμη στη φρικτή δογματική θεώρηση του «θανάτου του Θεού», από τον παράφρονα εκπρόσωπο της ευρωπαϊκής διανόησης Νίτσε!

Το γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως του Κυρίου πρέπει να καταυγάζει την ψυχή μας κάθε στιγμή της ζωής μας. Είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι ο φιλάνθρωπος Θεός μας, εξαιτίας της άμετρης αγάπης Του για μας, μας δίνει το ύψιστο δικαίωμα να μετέχουμε και αυτής της ίδιας της δόξας Του, διότι εμείς οι πιστοί χριστιανοί δεν είμαστε οπαδοί θρησκείας, όπως οι οπαδοί άλλων θρησκειών, αλλά υιοθετημένα παιδιά του Θεού, μέτοχοι της θείας μακαριότητάς Του! Αυτή την μεγάλη τιμή δε θα τη συναντήσουμε σε καμιά άλλη πίστη. Γι’ αυτό είναι ανάγκη να απαγκιστρωθούμε από τα σκύβαλα του κόσμου (Φιλιπ.3,8), να παραδώσουμε τον εαυτό μας στα χέρια του Θεού και να έχουμε οδηγό στη ζωής μας τον αιώνιο νόμο Του. Τότε το άκτιστο θαβώρειο φως θα καταυγάζει πλέρια την ψυχή μας, καθ’ όλη τη διάρκεια της ακανθώδους επί γης πορείας μας και θα μας οδηγεί ασφαλώς στην σωτηρία, στην αιώνια ζωή και στη θέωση!

Θεολογικό σχόλιο στη Θεία Μεταμόρφωση του Κυρίου

«ΕΘΕΑΣΑΜΕΘΑ ΤΗΝ ΔΟΞΑΝ ΑΥΤΟΥ, ΔΟΞΑΝ ΠΛΗΡΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑΣ» (Ιωάν.1,14)

(Θεολογικό σχόλιο στη Θεία Μεταμόρφωση του Κυρίου)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

Η μεγάλη Δεσποτική εορτή της Μεταμορφώσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού είναι ένας σημαντικός εορτολογικός σταθμός στον ενιαυτό του Θεού, διότι το μεγάλο και θαυμαστό αυτό γεγονός ενέχει βαθύτατα νοήματα και υψηλές θεολογικές παραμέτρους. Δεν είναι τυχαίος άλλωστε ο χρόνος που έλαβε χώρα, λίγο πριν το πάθος του Κυρίου.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας είδαν στο μεγάλο γεγονός της Θείας Μεταμορφώσεως την ανάγκη των τριών κορυφαίων αποστόλων να δουν, με τα ίδια τους τα μάτια, ένα μικρό μέρος της θείας δόξας και να στηριχτούν όταν θα έβλεπαν τον Κύριο της Δόξης στο σταυρό. Να στηρίξουν και τους άλλους αποστόλους, οι οποίοι δεν είχαν την ευκαιρία να δουν τον Κύριο λουσμένο με τη θεϊκή Του δόξα. Μάλιστα κάποιοι υποστηρίζουν πως αν δεν είχε προηγηθεί η Θεία Μεταμόρφωση δε θα είχε γίνει εύκολα πιστευτή η Ανάσταση! Άλλωστε υπάρχει μια θαυμαστή αλληλουχία όλων των σωτηριωδών γεγονότων μεταξύ τους.

Αλλά ας δούμε μερικές από τις θεολογικές παραμέτρους του μεγάλου αυτού γεγονότος, ενός από τα μεγαλύτερα και πιο θαυμαστά γεγονότα της επί γης παρουσίας του Λυτρωτή μας Χριστού.

Μέσα στα ιερά Ευαγγέλια έχουμε σαφείς μαρτυρίες και εκδηλώσεις των μαθητών αυτής της περίεργης πίστεως. Τρανταχτό παράδειγμα η περίπτωση των υιών Ζεβεδαίου, οι οποίοι λίγο πριν το πάθος του Ιησού του ζητούσαν πρωτοκαθεδρίες στην μελλοντική βασιλεία Του (Ματθ.20,17-28). Επίσης ακόμα και μετά την ανάσταση το σύνολο των μαθητών «συνελθόντες επηρώτων αυτόν λέγοντες΄ Κύριε, ει εν τω χρόνω τούτω αποκαθιστάνεις την βασιλείαν τω Ισραήλ;» (Πράξ.1,6). Ο Κύριος δεν παρέλειπε σε κάθε περίπτωση να τους δώσει να καταλάβουν ότι σφάλλουν και πως ο ίδιος δεν ήρθε στον κόσμο, να κυριαρχήσει, ως εγκόσμιος ηγέτης, ούτε να διακονηθεί, αλλά «διακονήσαι και δούναι την ψυχή Του λύτρον αντί πολλών» ( Ματθ.20,28).

Η προσωπική μεταμόρφωση του Θεανθρώπου Κυρίου μας, αποτελεί τον προάγγελο και της δικής μας μεταμορφώσεως. Αυτό μας το βεβαιώνει ο αληθής λόγος του Κυρίου μας: «ημείς δε οι πάντες ανακεκαλυμμένω προσώπω την δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι την αυτήν εικόνα μεταμορφούμεθα από δόξης εις δόξαν, καθάπερ από Κυρίου Πνεύματος» (Β΄Κορ.3,18). Όλοι οι πιστοί του Χριστού, ως «σύμμορφοι της εικόνος του Θεού» (Ρωμ.8,29), θα μεταμορφωθούμε και εμείς και θα συνδοξασθούμε με Αυτόν. Τόσο μεγάλο είναι το μέγεθος της φιλανθρωπίας του Θεού, Οποίος τόσο πολύ μας αγαπά, ώστε θέλει να μας χαρίσει μέρος της δικής Του δόξας!

Η παράδοξη εμφάνιση του Μωυσή και του Ηλία κατά την μεταμόρφωση του Κυρίου επιβεβαιώνει περίτρανα την χριστιανική πίστη στην μετά θάνατον ζωή. Ο Μωυσής είχε ζήσει περισσότερα από χίλια τριακόσια χρόνια πριν από την γέννηση του Κυρίου και ο Ηλίας πάνω από οκτακόσια. Και όμως εμφανίστηκαν ζωντανοί μπροστά στους έντρομους και δύσπιστους μαθητές «συλλαλούντες τω Ιησού» (Μάρκ.9,4). Ο ίδιος ο Κύριος είχε πει πως ο Θεός «ούκ έστιν ο Θεός Θεός νεκρών, αλλά ζώντων» (Ματθ.22,33). Με την ζωοφόρο ανάστασή Του έγινε «πρωτότοκος εκ των νεκρών» (Κολ.1,18, Αποκ.1,5), απαρχή της αναστάσεως όλων των πιστών σε Αυτόν ανθρώπων, καθότι «δει το φθαρτόν τούτο ενδύσασθαι αφθαρσίαν και το θνητόν τούτο ενδύσασθαι αθανασίαν… κατεπόθη ο θάνατος εις νίκος» (Α΄Κορ.15,54).Αυτή είναι η πιο χαροποιός και ελπιδοφόρα πίστη της ανθρωπότητας!

Για την ορθόδοξη πνευματικότητα η Μεταμόρφωση του Κυρίου έχει ιδιάζουσα σημασία. Στα βυζαντινά χρόνια τέθηκε ως πρόκληση από την δυτική αιρετική σχολαστική θεολογία κατά πόσον μπορεί ο άνθρωπος να προσεγγίσει και να βιώσει την θεία δόξα. Οι αιρετικοί δυτικοί υποστήριζαν πως η δόξα και το φως της Μεταμορφώσεως ήταν κτιστό φυσικό φως, μετεωρολογικό φαινόμενο, διότι εντελώς αυθαίρετα ταύτιζαν την ουσία με τις ενέργειες του Θεού. Αντίθετα οι ορθόδοξοι Πατέρες με προεξάρχοντα τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά (1296-1359) στηριζόμενοι στην αγία Γραφή και την παράδοση της αρχαίας Εκκλησίας έκαμαν την διάκριση μεταξύ ουσίας και ακτίστων ενεργειών του Θεού και αποφάνθηκαν πως το φως και η δόξα της θείας Μεταμορφώσεως ήταν φανέρωση του ακτίστου θείου φωτός και των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Ο άνθρωπος μπορεί με την χάρη του Θεού και τον δικό του προσωπικό αγώνα να φτάσει να δει και να γίνει μέτοχος αυτού του ακτίστου φωτός και της δόξας του Θεού και από αυτή τη ζωή. Πρόκειται για το γνωστό πνευματικό κίνημα των Ησυχασμού, το οποίο μεσουράνησε τον 14^ο αιώνα. Η αιρετική σχολαστική δυτική διδασκαλία περί ταυτίσεως της ουσίας και των ενεργειών του Θεού είναι η αφετηρία όλων των συγχρόνων κακοδοξιών κατά της ορθής πίστεως του Θεού και αυτής ακόμη της αρνήσεως της υπάρξεώς Του!

Ζούμε σε ένα απίστευτο ζόφο, στα πυκνά και αδιαπέραστα σκοτάδια της αμαρτίας και της φθοράς. Βιώνουμε ίσως την πιο χειρότερη πνευματική και ηθική κατάπτωση όλων των εποχών. Τα πνευματικά υποκατάστατα του ξεπεσμένου κόσμου και οι λογής «πυγολαμπίδες» του δε μπορούν να μας λύσουν τα άλυτα υπαρξιακά μας προβλήματα και να μας φωτίσουν το δρόμο της ανοδικής πνευματικής μας πορείας. Όλα τα εγκόσμια σχήματα, θρησκείες, φιλοσοφίες, κοινωνικές «μεταρρυθμίσεις» κλπ, απέτυχαν παταγωδώς να αλλάξουν την πορεία της ανθρωπότητας. Η σημερινή παγκόσμια εφιαλτική κατάσταση μαρτυρεί ξεκάθαρα την παταγώδη χρεωκοπία τους! Μόνο μια ελπίδα υπάρχει: ο διαχρονικός Σωτήρας και Λυτρωτής του κόσμου, ο ένσαρκος Λόγος του Θεού, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Αυτός που νίκησε τον αίτιο της ανθρώπινης κακοδαιμονίας, τον διάβολο, και μας απάλλαξε (όσοι το θέλουμε) από την φρικτή του δουλεία.

Βεβαίως υπάρχουν και εκείνοι που δεν θέλουν το φώς του Χριστού και τους αρέσει να είναι δούλοι του διαβόλου και της αμαρτίας. Είναι εκείνοι που μοιάζουν με τους εκ γενετής τυφλούς, οι οποίοι δεν είδαν ποτέ το φως και την όμορφη πλάση του Θεού και γι’ αυτό επαναπαύονται στο έρεβος του σκότους! Υπάρχουν επίσης και εκείνοι, που, αντί να σπεύδουν να πιουν νερό στις καθάριες πηγές των βουνών, τους αρέσουν τα λασπόνερα και τα λύματα των βόθρων, καταφεύγοντας, δηλαδή, στα κοσμικά χρεωκοπημένα σχήματα να βρουν τις λύσεις των προβλημάτων τους! Αυτή είναι άλλωστε και η αιτία των φοβερών προβλημάτων μας που αντιμετωπίζουμε ως πρόσωπα και κοινωνία! Η λύση υπάρχει και είναι πανεύκολη: να ατενίσουμε το ανέσπερο φως του Χριστού μας και να απορρίψουμε το κακό και την αμαρτία, η οποία κατατρώει τις σάρκες μας και κατασπαράζει τις ψυχές μας! Να θέσουμε οριστικά στο περιθώριο όλα τα εγκόσμια χρεωκοπημένα σχήματα, έστω και αν κάποιοι επιτήδειοι μας τα «σερβίρουν» ως δήθεν αξίες και «αρχαία κλέη»! Να πάψουμε να ελπίζουμε και να περιμένουμε λύτρωση από ανθρώπους, και μάλιστα από πρόσωπα που δίνουν απτά δείγματα υποδούλωσής τους στα πάθη τους. Να κλείσουμε τέλος τα αυτιά μας στις κακόηχες σειρήνες της όψιμης προγονοπληξίας, η οποία μας υπόσχεται λύτρωση από το παρελθόν, όταν η κατάσταση του κόσμου ήταν παρασάγγας εφιαλτικότερη, από τη δική μας την όντως εφιαλτική!

Δευτέρα, Αυγούστου 03, 2026

Διατί ὁ Μητροπολίτης Τυχικὸς ἠρνήθη νὰ τελέση μικτοὺς γάμους;

Τοῦ κ. Νικολάου Ρωμανοῦ, θεολόγου

Μία ἀπὸ τὶς τρεῖς βασικὲς κατηγορίες ποὺ διατυπώθηκαν ἐναντίον τοῦ κανονικοῦ ἐπισκόπου Πάφου Τυχικοῦ ἦταν ἡ ἄρνησή του νὰ τελεῖ μικτοὺς γάμους, δηλαδὴ γάμους μεταξὺ Ὀρθοδόξων καὶ ἑτεροδόξων ἤ, ἀλλιῶς, αἱρετικῶν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ γεννᾶ εὔλογα τὸ ἐρώτημα: γιατί ἡ συγκεκριμένη στάση τοῦ ἐπισκόπου Τυχικοῦ θεωρήθηκε τόσο σοβαρὸ ἐμπόδιο γιὰ τὴν ἐπικράτηση τῆς νέας ἐκκλησιολογικῆς ἀντίληψης;

Γιὰ νὰ δοθεῖ ἀπάντηση, εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ἐξεταστεῖ συνοπτικὰ ἡ ἐκκλησιολογία ποὺ διαμορφώθηκε κατὰ τὴ Β΄ Σύνοδο τοῦ Βατικανοῦ. Πρὶν ἀπὸ τὴ σύνοδο αὐτή, ἡ ἐπίσημη ρωμαιοκαθολικὴ θεολογία ἀκολουθοῦσε σὲ μεγάλο βαθμὸ τὴν ἐκκλησιολογικὴ γραμμὴ τῆς Συνόδου τοῦ Τριδέντου. Σύμφωνα μὲ τὴν κλασσικὴ παπικὴ ἀντίληψη, ἡ ἀληθινὴ Ἐκκλησία ταυτιζόταν ἀποκλειστικὰ μὲ τὴ Ρώμη, ἐνῶ ὅσοι δὲν βρίσκονταν σὲ κοινωνία μὲ τὸν Πάπα θεωροῦνταν ἐκτὸς τῆς Ἐκκλησίας.

Ὡστόσο, τὸ πνεῦμα τῆς νεωτερικότητας δὲν ἀνεχόταν πλέον τὴν ἀποκλειστικότητα τῆς ἀλήθειας. Ἡ ἀξίωση ὅτι μόνο μία Ἐκκλησία κατέχει τὴν ἀλήθεια ἐρχόταν σὲ σύγκρουση μὲ τὸ κυρίαρχο ἰδεολογικὸ κλῖμα τοῦ σύγχρονου κόσμου. Ἔτσι δημιουργήθηκε ἕνα βαθὺ χάσμα ἀνάμεσα στὴν παραδοσιακὴ παπικὴ ἐκκλησιολογία καὶ στὴ νεότερη ἀντίληψη περὶ θρησκευτικοῦ πλουραλισμοῦ.

Ἡ Β΄ Σύνοδος τοῦ Βατικανοῦ ἐπιχείρησε νὰ γεφυρώσει αὐτὸ τὸ χάσμα. Ἡ νέα ἐκκλησιολογικὴ προσέγγιση δὲν χρησιμοποίησε πλέον τὴν παραδοσιακὴ διατύπωση ὅτι ἡ Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία «εἶναι» ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία, ἀλλὰ ὅτι «ὑφίσταται» (subsistit in) σὲ αὐτήν. Ἡ διαφοροποίηση αὐτὴ δὲν θεωρήθηκε ἁπλὴ γλωσσικὴ ἀλλαγή, ἀλλὰ οὐσιαστικὴ θεολογικὴ μετατόπιση.

Τὸ ρῆμα ὑφίσταται (λατινικὰ subsistit, ἰταλικὰ sussistere, ἀγγλικὰ subsist) περιγράφει ἕνα τρόπο ὑπάρξεως καὶ ὄχι μία ἀπόλυτη ὀντολογικὴ ταύτιση. Κατὰ τὴν ἑρμηνεία ποὺ δόθηκε στὴ μετασυνοδικὴ θεολογία, ἡ διατύπωση αὐτὴ ἐπιτρέπει τὴν ἀναγνώριση ἐκκλησιαστικῶν στοιχείων καὶ ἐκτὸς τῶν ὁρατῶν ὁρίων τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς ἐκκλησίας. Ἔτσι ὑποστηρίχθηκε ὅτι στὶς ἀνατολικὲς Ἐκκλησίες διατηροῦνται ἔγκυρα μυστήρια, ὅπως τὸ βάπτισμα, ἡ ἱερωσύνη καὶ ἡ Θεία Εὐχαριστία, τὰ ὁποῖα μάλιστα διαθέτουν σωτηριολογικὴ σημασία.

Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ νέα αὐτὴ ἐκκλησιολογία ἀποδέχεται ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἔγκυρα μυστήρια καὶ ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς ἐκκλησίας.

Ἐφόσον ὅμως τὰ μυστήρια θεωροῦνται ἔγκυρα ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ κοινωνία, στὴν ὁποία ἀνήκει κάποιος, τότε ποιὸ στοιχεῖο διαφοροποιεῖ τὴ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία ἀπὸ τὶς ἄλλες χριστιανικὲς κοινότητες; Ἡ ἀπάντηση ποὺ δίνει ἡ μετασυνοδικὴ ρωμαιοκαθολικὴ θεολογία εἶναι ὅτι ἡ Ρώμη διαθέτει τὴν «πληρότητα τῶν μέσων τῆς σωτηρίας». Συνεπῶς, ἡ διαφορὰ δὲν παρουσιάζεται πλέον ὡς οὐσιαστικὴ ἢ ποιοτική, ἀλλὰ κυρίως ὡς ποσοτική: καὶ οἱ ἄλλες Ἐκκλησίες διαθέτουν στοιχεῖα τῆς Ἐκκλησίας, ἡ Ρώμη ὅμως κατέχει τὴν πληρότητά τους.

Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ ἐκκλησιολογικὸ πλαίσιο ἀποκτοῦν ἰδιαίτερη σημασία ὁ θεολογικὸς διάλογος, ἡ ἀμοιβαία προσέγγιση καὶ ἡ ἀναγνώριση τῆς ἐγκυρότητας τῶν μυστηρίων. Ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον χαρακτηριστικὰ πρακτικὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς λογικῆς εἶναι ἡ τέλεση μικτῶν γάμων, καθὼς αὐτοὶ προϋποθέτουν, στὴν πράξη, τὴν ἀναγνώριση τοῦ βαπτίσματος τοῦ ἑτεροδόξου.

Ἀκριβῶς ἐδῶ βρίσκεται, κατὰ τὴν παραδοσιακὴ ὀρθόδοξη θεώρηση, ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος. Εἶναι ἀδιαμφισβήτητο ὅτι γιὰ τὴν τέλεση τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου ἀπαιτεῖται τὸ βάπτισμα τῶν μελλονύμφων. Ἑπομένως, ὅταν τελεῖται γάμος μεταξὺ ἑνὸς Ὀρθοδόξου καὶ ἑνὸς Ρωμαιοκαθολικοῦ χωρὶς ὁ δεύτερος νὰ ἔχει προηγουμένως ἐνταχθεῖ στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία διὰ τοῦ ὀρθοδόξου βαπτίσματος, ἀναγνωρίζεται στὴν πράξη ὅτι τὸ βάπτισμά του εἶναι ἔγκυρο.

Κατὰ συνέπεια, οἱ μικτοὶ γάμοι δὲν ἀποτελοῦν ἁπλῶς ἕνα ποιμαντικὸ ἢ διοικητικὸ ζήτημα. Ἀποκτοῦν βαθὺ ἐκκλησιολογικὸ περιεχόμενο, διότι προϋποθέτουν τὴν ἀποδοχὴ ὅτι ὑπάρχει ἔγκυρο βάπτισμα καί, κατ’ ἐπέκταση, ἐκκλησιαστικὴ πραγματικότητα ἐκτὸς τῆς Μίας, Ἁγίας, Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Ὑπὸ αὐτὸ τὸ πρῖσμα γίνεται κατανοητό, γιατί ὁ ἐπίσκοπος Τυχικὸς ἀρνήθηκε νὰ τελεῖ μικτοὺς γάμους. Ἡ στάση του δὲν ἀποτελοῦσε ἁπλὴ κανονικὴ αὐστηρότητα, ἀλλὰ συνδεόταν μὲ μία συγκεκριμένη ἐκκλησιολογικὴ θεώρηση, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ ἀποδοχὴ τῶν μικτῶν γάμων συνεπάγεται τὴν ἔμμεση ἀναγνώριση τῆς ἐγκυρότητας τῶν μυστηρίων τῶν ἑτεροδόξων.

Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ἕνας ἐπίσκοπος ποὺ ἐπιμένει στὴν ἀποκλειστικότητα τῆς Μίας Ἐκκλησίας καὶ στὴν πληρότητα τῆς ἀλήθειας ποὺ αὐτὴ κατέχει θεωρεῖται, ἀπὸ ὅσους υἱοθετοῦν τὴν οἰκουμενιστικὴ ἐκκλησιολογία, ἐμπόδιο στὴν ὑλοποίηση τῆς νέας ἐκκλησιολογικῆς προοπτικῆς.

Πρόκειται γιὰ μία θεώρηση, κοινὴ –κατὰ τοὺς ὑποστηρικτὲς της– στὸ σύνολο σχεδὸν τοῦ σύγχρονου οἰκουμενικοῦ κινήματος, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖ νὰ συνδυάσει δύο ἐκ πρώτης ὄψεως ἀντιφατικὲς θέσεις: ἀφενὸς τὴ διατήρηση τῆς ὁμολογίας περὶ τῆς μοναδικότητας τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ἐκφράζεται στὴ μετασυνοδικὴ ρωμαιοκαθολικὴ θεολογία καί, κατὰ τὴν ἄποψη πολλῶν ὀρθοδόξων ἐπικριτῶν, ἀντανακλᾶται ἐν μέρει καὶ στὰ κείμενα τῆς Συνόδου τοῦ Κολυμπαρίου· ἀφετέρου τὴν ἀναγνώριση μίας περιορισμένης, ἀλλὰ πραγματικῆς ἐκκλησιαστικότητας καὶ μυστηριακῆς ζωῆς ἐκτὸς τῶν ὁρατῶν ὁρίων τῆς Ἐκκλησίας.

Ἡ φαινομενικὴ αὐτὴ ἀντίφαση θεωρεῖται ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπερβληθεῖ μέσῳ τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου καὶ τῆς σταδιακῆς προσεγγίσεως τῶν διαφόρων χριστιανικῶν ὁμολογιῶν. Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ πλαίσιο, ὅσοι ἀρνοῦνται νὰ ἀποδεχθοῦν αὐτὴ τὴν προοπτικὴ ἢ νὰ συμμετάσχουν ἐνεργὰ στὴ διαδικασία αὐτὴ ἀντιμετωπίζονται ὡς ἀνασταλτικὸς παράγοντας γιὰ τὴν προώθηση τοῦ οἰκουμενικοῦ ἐγχειρήματος καὶ θὰ πρέπει νὰ καθαιρεθοῦν, ἂν εἶναι ἐπίσκοποι.

Σχέση σώματος και ψυχής στις “ολιστικές” θεραπείες.

Του πρωτοπρεσβύτερου και εφημέριου του Ι.Ν Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας Ευβοίας Στεφάνου Στεφόπουλου

Συχνά, διάφοροι “θεραπευτές” και οι σχετικές διαφημίσεις των διαφόρων σχολών-κέντρων των “εναλλακτικών” θεραπειών χρησιμοποιούν όρους που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να κατανοήσουν.

Ένας απ αυτούς είναι η “ολιστική θεραπεία”.

Η λέξη “ολιστική” είναι ένας όρος που κυρίως χρησιμοποιείται στις “εναλλακτικές” μεθόδους θεραπείας και σημαίνει ότι ο θεραπευτής βλέπει τον άνθρωπο σαν ένα ενιαίο σύνολο. Δεν κοιτάζει μόνο το άρρωστο όργανο ή το σύμπτωμα αλλά αντιμετωπίζει μαζί το σώμα, τον νου (σκέψεις, συναίσθημα) και το πνεύμα.

Οι ολιστικές θεραπείες ,κατά τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ.κ. Χριστοφόρο, στηρίζονται σε ιδέες και δόγματα που προέρχονται από την Αίγυπτο, τη Μεσοποταμία και την αρχαία Βαβυλώνα, την Άπω Ανατολή και γενικά τον Αποκρυφισμό. Τα πιστεύω, οι θεωρίες και οι τεχνικές που έχουν τα συστήματα των ολιστικών «θεραπειών της Νέας Εποχής» αναπτύχθηκαν και συστηματοποιήθηκαν στις χώρες αυτές από τους Ασσυρίους, Βαβυλωνίους και Σουμερίους. Στην ουσία, λοιπόν, δεν είναι νέες, αλλά μάλλον παλαιές αποκρυφιστικές μέθοδοι.

Ο όρος «Αποκρυφισμός» αναφέρεται στη μαγεία, αλχημεία, αστρολογία, θεοσοφία και νεκρομαντεία, που αποτελούσαν τις μεθόδους των λαών της αρχαίας εποχής με τις οποίες πίστευαν ότι είχαν τη δύναμη να ενεργοποιούν και να εξουσιάζουν δυνάμεις της φύσης, οι οποίες εκτός των άλλων μπορούσαν και να θεραπεύσουν.

Επίσης, ο Αποκρυφισμός και ο Παγανισμός ήταν γνωστοί στην Ασία και Ινδία, διότι οι πρακτικές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν οι Κινέζοι (Ching, Tai, Chi, Βελονισμό) και οι Ινδοί (Γιόγκα) μαρτυρούν αυτό το γεγονός, αν και κρύβονται πίσω από προσωπεία με προγράμματα υγείας, χαλάρωσης, φυσικής εξάσκησης κ.τ.λ. του σύγχρονου τρόπου ζωής.

Η δύναμη των σύγχρονων προσωπείων στηρίζεται στην άγνοια των ανθρώπων γύρω από την αλήθεια και τους κινδύνους που αυτά κρύβουν, με τις συγκεκαλυμμένες αποκρυφιστικές τεχνικές τους.
Και καταλήγει ο Θεοφιλέστατος πως μέσα από αυτές τις «θεραπευτικές» μεθόδους ο άνθρωπος καταλήγει να λατρεύει είδωλα, θεούς και θεές αρχαίων προχριστιανικών πολιτισμών.

Βασικές Αρχές της ολιστικής θεραπείας.

Ολότητα
Το σώμα και η ψυχή είναι συνδεδεμένα. Ένα ψυχικό πρόβλημα μπορεί να φέρει πόνο στο σώμα.

Αιτία και όχι Σύμπτωμα.

Ψάχνει γιατί αρρώστησες, και όχι απλώς πώς να σταματήσει ο πόνος.

Εξατομίκευση.

Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Η θεραπεία ταιριάζει μόνο σε έναν.

Αυτοΐαση.

Σκοπός είναι να ξυπνήσει η δύναμη του ίδιου του οργανισμού να γίνει καλά.

Δημοφιλείς Μέθοδοι:

Ο Βελονισμός και η Ομοιοπαθητική.
Η γιόγκα, ο διαλογισμός και ενεργειακές τεχνικές όπως το ρέικι.
Η βοτανοθεραπεία και η διατροφή.
Το ενεργειακό Μασάζ και οι τεχνικές χαλάρωσης σώματος.

Οι εναλλακτικοί θεραπευτές δεν δίνουν απλώς ένα παυσίπονο αλλά εξετάζουν τον τρόπο ζωής, τη διατροφή και τα συναισθήματα για να βρουν την ρίζα του κακού.

Ας δούμε δύο παραδείγματα. Πώς αντιμετωπίζεται ολιστικά ο χρόνιος πονοκέφαλος / Ημικρανία και η Αϋπνία;

Αντί για ένα χάπι, η ολιστική θεραπεία εξετάζει το στρες (με διαλογισμό ή βελονισμό), τη σπονδυλική στήλη (με χειροπρακτική), τις τροφικές δυσανεξίες (αλλαγή διατροφής) και την ποιότητα του ύπνου.
Έντονο Άγχος / Αϋπνία: Δεν αντιμετωπίζεται μόνο με ηρεμιστικά τσάγια. Εξετάζονται οι ορμόνες, η καφεΐνη, η έκθεση σε οθόνες και χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως το ρέικι, η ρεφλεξολογία και οι αναπνοές για να χαλαρώσει το νευρικό σύστημα.

Πώς, όμως, βλέπει η Εκκλησία τη σχέση σώματος και ψυχής; Πόσο διαφορετική η θέση της από τον “ολιστικό” τρόπο που βλέπουν την θεραπεία οι εναλλακτικοί θεραπευτές;

Η Ορθόδοξη Εκκλησία και οι εναλλακτικοί θεραπευτές έχουν εντελώς διαφορετική αφετηρία και βάση στη θεώρηση της σχέσης σώματος και ψυχής, παρά το γεγονός ότι και οι δύο πλευρές μιλούν για “ενότητα”.

1. Η Φύση της Ψυχής και η Πηγή της Ίασης.

Εναλλακτικές Θεραπείες:

Βλέπουν την ψυχή και το σώμα ως μορφές ενέργειας. Η ασθένεια θεωρείται μπλοκάρισμα αυτής της ενέργειας, και η θεραπεία επιτυγχάνεται όταν ο άνθρωπος ενεργοποιήσει τις δικές του, εσωτερικές δυνάμεις αυτοΐασης.

Εκκλησία:

Η ψυχή δεν είναι απλή ενέργεια, αλλά η άυλη και αθάνατη ουσία του ανθρώπου, πλασμένη από τον Θεό. Η πραγματική θεραπεία (της ψυχής και κατ’ επέκταση του σώματος) δεν έρχεται από εσωτερικές δυνάμεις, αλλά από τη Θεία Χάρη μέσω των Μυστηρίων (π.χ. Ευχέλαιο, Εξομολόγηση, Θεία Κοινωνία).

2. Η Σχέση Σώματος και Ψυχής.

Εναλλακτικές Θεραπείες:

Το σώμα επηρεάζεται από το μυαλό και τα συναισθήματα. Η προσέγγιση είναι συχνά ψυχοσωματική: αν φτιάξεις την ψυχολογία ή την ενέργειά σου, θα γίνει καλά και το σώμα.

Εκκλησία:

Σώμα και ψυχή αποτελούν τον ένα και αδιαίρετο άνθρωπο. Το σώμα δεν είναι ένα “ένδυμα” ή ένα κατώτερο εργαλείο, αλλά ο “ναός του Αγίου Πνεύματος”. Η Εκκλησία δεν διαχωρίζει (υπό όρους) την πνευματική υγεία από τη σωματική, γι’ αυτό και προσεύχεται “υπέρ υγείας ψυχής και σώματος”.
Ωστόσο , αναγνωρίζει την αλληλεπίδραση της ψυχικής-πνευματικής υγείας και της σωματικής κατάστασης καθώς προβάλλει και το σχετικό τροπάριο του Παρακλητικού Κανόνα στην Υπεραγία Θεοτόκο “ασθενεί το σώμα ασθενεί μου και η ψυχή”.

3. Ο Σκοπός της Θεραπείας και το Νοημα του Πόνου.

Εναλλακτικές Θεραπείες:

Στόχος είναι η ισορροπία, η ευεξία και η εξάλειψη του πόνου στην παρούσα ζωή, ώστε ο άνθρωπος να νιώθει καλά στο περιβάλλον του.

Εκκλησία:

Ο τελικός σκοπός δεν είναι απλώς η σωματική υγεία, αλλά η σωτηρία της ψυχής και η ένωση με τον Θεό (Θέωση). Ο πόνος και η ασθένεια δεν θεωρούνται απαραίτητα “κακό”, αλλά πνευματικά αγωνίσματα που μπορούν να οδηγήσουν σε μετάνοια και πνευματική ωριμότητα.

4. Η Στάση απέναντι στην Κλασική Ιατρική.

Εναλλακτικές Θεραπείες:

Συχνά κινούνται παράλληλα ή σε αντίθεση με την κλασική ιατρική, προτείνοντας “φυσικές” οδούς.
Οι εκφραστές της ολιστικής ιατρικής, ισχυριζόμενοι ότι μπορούν να θεραπεύσουν τον όλον άνθρωπο και μάλιστα αποτεράτων στομίων και μεγάλο αριθμό αοράτων γραμμών ενεργείας, που είναι «μπλοκαρισμένα» ή χρειάζονται «ισορροπία» ή «καθάρισμα» με έναν αόρατο τρόπο. Από αυτή την τοποθέτηση και μόνο φαίνεται ότι οι θεραπευτικές αυτές τεχνικές και μέθοδοι κινούνται σε ένα εντελώς πνευματιστικό αποκρυφιστικό χώρο και δεν έχουν απολύτως κανένα επιστημονικό έρεισμα και τεκμηρίωση. (Επίσκοπος Καρπασίας κ.κ. Χριστοφόρος)

Εκκλησία:

Αποδέχεται και τιμά την κλασική επιστήμη. Θεωρεί τους γιατρούς και τα φάρμακα δώρα του Θεού για την ανακούφιση του ανθρώπου, συνδυάζοντας την ιατρική φροντίδα με την προσευχή και τις λοιπές αρετές.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας ανέπτυξαν μια βαθιά, συστηματική ψυχοσωματική διάγνωση αιώνες πριν εμφανιστεί η σύγχρονη ψυχολογία ή οι εναλλακτικές θεωρίες.

Για τους Πατέρες, ο άνθρωπος είναι ενιαίος και αδιαίρετος. Οτιδήποτε συμβαίνει στην ψυχή αντανακλάται αμέσως στο σώμα και το αντίστροφο. Η πατερική εξήγηση για τα ψυχοσωματικά συμπτώματα βασίζεται σε συγκεκριμένους άξονες:

1. Η ρίζα των συμπτωμάτων: «Λογισμοί» και «Πάθη».

Οι Πατέρες (όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης ή ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής) εξηγούν ότι η πηγή της εσωτερικής ανισορροπίας είναι οι λογισμοί (αρνητικές, εμμονικές ή εγωιστικές σκέψεις).
Όταν ο άνθρωπος δέχεται και συγκατατίθεται σε έναν κακό λογισμό (π.χ. φθόνο, μνησικακία, αγωνιώδες άγχος), αυτός μετατρέπεται σε πάθος (μόνιμη πνευματική ασθένεια) εάν δεν θεραπευθεί εγκαίρως.
Το πάθος αυτό στερεί από τον άνθρωπο τη Θεία Χάρη, προκαλώντας εσωτερικό κενό και ταραχή. Η ταραχή αυτή «χτυπάει» απευθείας στο σώμα και εκδηλώνεται ως σωματική ασθένεια.

2. Η «Ακηδία» ως η πατερική κατάθλιψη.

Αυτό που σήμερα ονομάζουμε κατάθλιψη ή μελαγχολία, οι Πατέρες το περιγράφουν με τον όρο ακηδία. Είναι η παράλυση των ψυχικών δυνάμεων, η ανία και η απελπισία. Οδηγεί στην απραξία κι αυτή με τη σειρά της σε άλλα σωματοκτόνα και ψυχοφθόρα πάθη.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σημειώνει ότι η υπερβολική θλίψη (το ψυχικό βάρος) μπορεί να μαράνει το σώμα, να προκαλέσει αϋπνία, αδυναμία, ακόμα και οργανικές βλάβες.

3. Η σύγχρονη πατερική μαρτυρία (Άγιος Πορφύριος & Άγιος Παΐσιος)

Οι σύγχρονοι Άγιοι μίλησαν με απλά λόγια για τον μηχανισμό αυτό:

Όπως εξηγούσε ο Άγιος Πορφύριος: Το άγχος και τα νεύρα ξεκινούν επειδή ο άνθρωπος δεν εμπιστεύεται τον Χριστό. Όταν η ψυχή υποφέρει από αυτή την έλλειψη εμπιστοσύνης, το σώμα αντιδρά και εμφανίζει σωματικά προβλήματα (όπως καρκίνο, καρδιοπάθειες ή έλκος).

Ο δε Άγιος Παΐσιος δίδασκε πως οι άνθρωποι προσπαθούν να ηρεμήσουν το σώμα και το μυαλό τους με θεωρίες γιόγκα ή φάρμακα, αλλά η πραγματική, βαθιά ειρήνη έρχεται μόνο όταν ταπεινωθεί η ψυχή και δεχτεί τη θεία παρηγοριά.

Η διαφορά στη θεραπευτική μέθοδο.

Ενώ ο εναλλακτικός θεραπευτής θα προσπαθήσει να ξεμπλοκάρει την «ενέργεια» (π.χ. με βελονισμό ή ρέικι), οι Πατέρες προτείνουν πνευματικά φάρμακα. Όπως την εξομολόγηση.
Για να φύγει το βάρος των ενοχών και των κρυφών λογισμών.
Προσευχή και Νηστεία. Για να εναρμονιστεί ξανά το σώμα με την ψυχή.
Ταπείνωση και Αγάπη. Για να φύγει ο εγωισμός, που θεωρείται η απόλυτη αιτία της πνευματικής παράλυσης.

Από τα παραπάνω συμπεραίνει κανείς πως ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός. Οι άνθρωποι έχασαν τον Θεό και στην προσπάθειά τους να Τον βρουν ξανά, πέφτουν θύματα του μισόκαλου ο οποίος διά των ανθρώπων του , μεταξύ των οποίων και όλοι αυτοί που αναπτύσσουν θεωρίες και εξασκούν πρακτικές συνδεδεμένες με ανατολικές θρησκείες, παρασύρει εύκολα στην ψυχική καταστροφή.

Τέτοιες θεωρίες και πρακτικές, επιζήμιες γιά την ψυχή και την πνευματική υγεία , συνιστούν οι διάφορες “ολιστικές” θεραπείες οι οποίες , βεβαίως, ενίοτε κινούνται και υπό τον μανδύα θεωρητικά ασφαλών οδών όπως η υγιεινή διατροφή κλπ.

Μία ακυβέρνητη και χωρίς σύνορα βιομηχανία ολιστικής ιατρικής εξαπλώνεται με ραγδαίους ρυθμούς σε όλο τον κόσμο.

Η προσπάθεια αυτή διευθύνεται από αρθρογράφους σε εφημερίδες και περιοδικά, προμηθευτές μέσω αλληλογραφίας, υγιεινιστές, μάγους, θεραπευτές μέσω θρησκευτικών εκδηλώσεων, βοτανολόγους, ομοιοπαθητικούς, ψυχοθεραπευτές κ.α.

Εκμεταλλευόμενη, η “ολιστική ιατρική”, την αύξηση των ασθενειών και του πόνου στη ζωή του ανθρώπου διεισδύει μέσα στη ζωή του, υποσχόμενη εύκολες και γρήγορες λύσεις.

Μα η μόνη παρηγοριά και λύση των υπαρξιακών κενών των ανθρώπων και της σωματικής κακής κατάστασής τους είναι ο Δημιουργός τους . Η Παναγία Τριάδα. Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Και η Εκκλησία με τα σωστικά της μυστήρια. Προσοχή λοιπόν!!!

Οι θέσεις του θεοφιλεστάτου Επισκόπου Καρπασίας κ.κ. Χριστοφόρου περιέχονται στο πόρισμα της 4ης Συνάντησης διορθοδόξου δικτύου πρωτοβουλιών μελέτης θρησκειών και καταστροφικών λατρειών που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2011 στη Θεσσαλονίκη και στο οποίο συμμετείχαν δεκάδες εισηγητές (κληρικοί και λαϊκοί) απο την Ελλάδα και το εξωτερικό .Αναλυτικά για τα πορίσματα ,τις διαπιστώσεις , τα συμπεράσματα και τις προτάσεις αυτής της διορθόδοξης συνάντησης, στην ανάρτηση μας με τίτλο ” ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ‘ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ’ ΛΑΤΡΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΨΥΧΟΛΑΤΡΕΙΩΝ”

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας