Τρίτη, Φεβρουαρίου 24, 2026

Καθαρά Δευτέρα Μέγα Απόδειπνο - «Κύριε των δυνάμεων…» (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Καθαρὰ Δευτέρα Μέγα Ἀπόδειπνο

Συντάκτης (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Μπήκαμε, ἀγαπητοί μου, στὴν ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ἂς δοξάσουμε τὸ Θεό, ποὺ μᾶς δίνει μία νέα εὐκαιρία μετανοίας. Ἂν ὁ ἅγιος Ἀντώνιος στὸ τέλος τῆς ζωῆς του ἔλεγε «Θεέ μου, δός μου μετάνοια», τί νὰ ποῦμε ἐμεῖς;

Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ εἶνε ἡ πιὸ κατανυκτικὴ περίοδος τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους. Περιέχει ἱερὲς ἀκολουθίες, ποὺ φέρνουν δάκρυα σὲ ὅποιον προσέχει τὰ νοήματά τους. Μία δὲ ἀπὸ τὶς ἀκολουθίες αὐτὲς εἶνε τὸ Μέγα Ἀπόδειπνο, ποὺ ἀκούσατε ἀπόψε.

Τί εἶνε τὸ ἀπόδειπνο; Εἶνε μία ἀνθοδέσμη ἀπὸ ὡραίους ψαλμούς, κείμενα τῆς Γραφῆς, εὐχὲς καὶ ὑπέροχα τροπάρια. Ἕνα δὲ τροπάριο ποὺ σὲ παλαιότερες γενεὲς ἦταν γνωστὸ καὶ στὰ μικρὰ παιδιά, ἕνα τροπάριο ποὺ συγκινεῖ κάθε ψυχὴ χριστιανική, εἶνε αὐτὸ ποὺ ἀκούσατε πρὸ ὀλίγου·

«Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ·
ἄλλον γὰρ ἐκτός σου βοηθὸν
ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν.
Κύριε τῶν Δυνάμεων, ἐλέησον ἡμᾶς».

Αὐτὸ τὸ τροπάριο μὲ ἁπλᾶ λόγια θὰ ἑρμηνεύσουμε, καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξετε.

* * *

Ἐδῶ ὁ Θεός, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ὀνομάζεται «Κύριος τῶν Δυνάμεων». Τί ἆραγε νὰ σημαίνῃ αὐτό; Γιατί ὁ Θεὸς ὀνομάζεται «Κύριος τῶν Δυνάμεων»; Δύο ἑρμηνεῖες ὑπάρχουν. «Δυνάμεις» λέγονται τὰ ἀγγελικὰ τάγματα τοῦ οὐρανοῦ· ὁ Θεός, δηλαδή, ἐξουσιάζει ὅλους τοὺς ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους. Ἀλλὰ δυνάμεις λέγονται καὶ μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ὑπάρχουν στὴ φύσι· ὁ Θεός, δηλαδή, ἐξουσιάζει ὄχι μόνο τὶς ἀσώματες δυνάμεις τοῦ οὐρανοῦ ἀλλὰ καὶ τὶς ὑλικὲς δυνάμεις τῆς φύσεως. Ἀφήνοντας πρὸς τὸ παρὸν τὴν πρώτη ἑρμηνεία ἂς ἀναπτύξουμε ἐδῶ τὴ δεύτερη. Θὰ φέρω μερικὰ παραδείγματα, γιὰ νὰ σᾶς δώσω μιὰ ἰδέα τοῦ μεγαλείου τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ.

Μία δύναμις εἶνε ὁ ἀέρας. Σὲ ἄλλους πλανῆτες δὲν ὑπάρχει ἀέρας. Ἐδῶ πνέει ἀεράκι δροσερό, αὔρα καὶ ζέφυρος. Κάποτε ὅμως ὁ ἀέρας γίνεται ἄνεμος τόσο σφοδρός, ποὺ παρασύρει ἀνθρώπους, ἁρπάζει στέγες, ξερριζώνει δέντρα. Ὁ ἀέρας εἶνε μία δύναμις. Στὰ παλιὰ τὰ χρόνια οἱ ἄνθρωποι χρησιμοποιοῦσαν τὸν ἀέρα ὡς ἐνέργεια γιὰ κίνησι. Μὲ τὸν ἀέρα κινοῦνταν ἱστιοφόρα πλοῖα στὴ θάλασσα, μύλοι καὶ ἐργοστάσια στὴν ξηρά. Τώρα τελευταῖα, ποὺ ἔλειψε τὸ πετρέλαιο, χρησιμοποιοῦν πάλι τὸν ἀέρα, τὴ λεγομένη αἰολικὴ ἐνέργεια· τὴν ὀνομάζουν ἔτσι –κακῶς– ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ μυθικοῦ θεοῦ τῶν ἀνέμων Αἰόλου.

Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἀέρα, ἄλλο ἀγαθὸ εἶνε τὸ νερό. Στὸ φεγγάρι δὲν ὑπάρχει σταγόνα νεροῦ· ἐδῶ ὑπάρχει. Καὶ εἶνε τόσο ἀναγκαῖο γιὰ τὴ ζωή μας. Τώρα τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἐνῷ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ὥρισε νὰ ἀπέχουμε ἀπὸ διάφορα φαγητά, ἀπὸ τὸ νερὸ δὲν εἶπε νὰ νηστεύουμε. Ἕνας μόνο τὸ στερήθηκε κι αὐτό. Ποιός; Αὐτὸς ποὺ ἔκανε τὶς πηγές, τὰ ποτάμια, τὶς λίμνες, τὶς θάλασσες καὶ τοὺς ὠκεανούς· αὐτὸς ποὺ πάνω στὸ σταυρὸ δὲν εἶχε ἕνα ποτήρι νερὸ νὰ δροσιστῇ καὶ εἶπε· «Διψῶ» (Ἰω. 19,28). Τὸ νερὸ λοιπόν, τὸ τόσο εὐεργετικό, ἔρχεται ὥρα ποὺ γίνεται μιὰ φοβερὴ δύναμι. Ἂν ἀνοίξουν οἱ καταρράκτες, …Θεέ μου Θεέ μου! Ποιός ἔφτειαξε τὸ νερό; Ποιός τοῦ εἶπε νὰ τρέχῃ ἥσυχα – ἥσυχα, γιὰ νὰ τὸ βλέπουμε ἐμεῖς καὶ νὰ εὐχαριστούμεθα; Ἀλλὰ κάποτε τὸ νερὸ γίνεται ξαφνικὰ θύελλα, πλημμύρα καὶ καταστροφή.

Ἄλλη δύναμις εἶνε ἡ φωτιά. Ἡ φωτιὰ εἶνε ἀναγκαία, ἀναγκαιοτάτη γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Ἀλλ᾿ ὅταν ἡ φωτιὰ γίνῃ πυρκαϊά, σκορπᾷ τὸν ὄλεθρο. Ὑπάρχει δὲ καὶ μιὰ φωτιὰ ποὺ δὲν τὴ βλέπουμε καὶ τρέχει σὰν ἀστραπή· εἶνε ὁ ἠλεκτρισμός, μιὰ δύναμι τεραστία ποὺ καὶ αὐτὴ τὴν ἔφτειαξε ὁ Θεός. Δύναμι εἶνε ἐπίσης ὁ μαγνητισμός.

Ἄλλες τώρα δυνάμεις τοῦ Θεοῦ· ἐγὼ ἀπορῶ, πῶς ὑπάρχουν ἄπιστοι. Πάρτε π.χ. τὸ οὐράνιο. Εἶνε ἕνα πετραδάκι, ἀλλὰ μέσα του κλείνει τεράστια δύναμι. Τί κάνει τὸ οὐράνιο; Ἡ ἐπιστήμη κατώρθωσε νὰ βγάλῃ ἀπ᾿ αὐτὸ τὴν λεγομένη πυρηνικὴ ἐνέργεια, ἀνώτερη ἀπὸ τὸν ἀτμό, ἀνώτερη ἀπὸ τὸν ἠλεκτρισμό, ἀνώτερη ἀπὸ τὸ μαγνητισμό. Ἐὰν τὴ χρησιμοποιήσουν γιὰ τὸ καλὸ τῆς ἀνθρωπότητος, ἡ Γῆ θὰ γνωρίσῃ ἡμέρες εὐτυχίας. Μὲ λίγο οὐράνιο θὰ φωτίζωνται ὁλόκληρες πολιτεῖες, θὰ κινοῦνται σιδηρόδρομοι, καράβια κι ἀεροπλάνα, θὰ καλλιεργοῦνται κάμποι ὁλόκληροι. Εὐλογία Θεοῦ, δύναμις Θεοῦ. Ποιός τὸ ἔκανε τὸ οὐράνιο; Ἕνα πετραδάκι φτάνει ν᾽ ἀποδείξῃ, ὅτι ὑπάρχει Θεός.

Θέλετε κι ἄλλη δύναμι; Νά ὁ σεισμός. Ποιός κουνάει τὴ γῆ; Λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος· «ὅπως ἡ μάνα, ἅμα τὸ παιδάκι ἀτακτῇ καὶ φωνάζῃ, κουνάει λίγο τὴν κούνια, ὄχι ἀπὸ κακία, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸ κάνῃ νὰ ἡσυχάσῃ, ἔτσι καὶ ὁ Θεὸς κούνησε τὴν κούνια»· γιατὶ κούνια εἶνε ἡ γῆ. Κουνᾷ καὶ ταρακουνᾷ κάποτε – κάποτε τὴν κούνια ποὺ λέγεται γῆ ὁ Θεός, γιὰ νὰ ἡσυχάσουμε καὶ νὰ βάλουμε μυαλό. Λέει ἡ Γραφή· «Ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν, ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καὶ καπνίζονται» (Ψαλμ. 103,32).

Νὰ λοιπὸν μερικὲς δυνάμεις, ποὺ εἶχε ὑπ᾿ ὄψιν του ὁ ποιητὴς ποὺ ἔγραψε τὸν ὕμνο «Κύριε τῶν Δυνάμεων…». Μὲ ἁπλᾶ λόγια λέει· Θεέ μου, σὺ ποὺ κυβερνᾷς τὸν ἀέρα, τὸ νερό, τὴ φωτιά, τὰ μέταλλα, τὰ στοιχεῖα καὶ τὶς ἐνέργειες, σὺ ποὺ κυβερνᾷς τὴ Γῆ καὶ τὰ θεμέλιά της, ἔλα κοντά μας, ἔλα μ᾽ ἐμᾶς· γιατὶ στὶς θλίψεις μας δὲν ἔχουμε ἄλλο βοηθὸ ἐκτὸς ἀπὸ σένα. «Κύριε τῶν Δυνάμεων», σὲ παρακαλοῦμε ἐλέησέ μας.

Τρομερὲς οἱ δυνάμεις ποὺ ὑπάρχουν στὸν κόσμο. Καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀπέναντι στὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως τί εἶνε; Ἕνα μηδέν.

* * *

Πιὸ φοβερὰ ὅμως καὶ ἀπ᾿ αὐτὰ εἶνε κάποια ἄλλα. Μουγκρίζουν χειρότερα ἀπὸ τὰ λιοντάρια, σὰν θύελλα, σὰν φωτιά, σὰν κεραυνὸς κι ἀστροπελέκι, σὰν τρομερὸς σεισμὸς πολλῶν ῥίχτερ. Ποιά εἶνε; Εἶνε οἱ κακίες καὶ τὰ πάθη μας. Αὐτὰ ζητοῦν νὰ μᾶς καταποντίσουν. Ἀλλὰ γι᾽ αὐτὰ κανένας λόγος, κανείς δὲ μιλάει. Γιὰ νὰ σᾶς δείξω, πόσο φοβερὸ πρᾶγμα εἶνε τὸ ἐσωτερικὸ αὐτὸ κακό, ποὺ ὑπάρχει στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μας, θὰ σᾶς πῶ τὸ ἑξῆς.

Ἤμουν σὲ κάποιο χωριὸ καὶ τοὺς μίλησα γιὰ τὴ νηστεία. Τοὺς εἶπα· «Δὲν ζητῶ πολλὰ πράγματα ἀπὸ σᾶς. Δὲν ζητῶ νὰ νηστέψετε ἀπὸ κρέας καὶ γάλα καὶ βούτυρο, ποὺ τὸ θεωρεῖτε δύσκολο. Ἐγὼ θὰ σᾶς πῶ μιὰ πολὺ μικρὴ νηστεία, καὶ πρέπει ὅλοι νὰ τὴν κάνετε». Τέντωσαν τ᾿ αὐτιά τους καὶ πρόσεχαν περιμένοντας τί θὰ πῶ. «Ἐσεῖς», λέω στοὺς ἄντρες, «ἔχετε μιὰ ἀδυναμία μικρή, ποὺ σᾶς κάνει μεγάλη καταστροφή. Πρέπει, γιὰ ν᾿ ἀπαλλαγῆτε ἀπ᾿ αὐτήν, νὰ νηστέψετε. Τί νὰ νηστέψετε; Νὰ νηστέψετε ἀπὸ τὸ τσιγάρο». Οὔτε ἕνας δὲν προθυμοποιήθηκε νὰ τὸ κόψῃ. «Ἄλλη ἀδυναμία», τοὺς εἶπα, «ποὺ πρέπει νὰ κόψετε τώρα τὴ Σαρακοστή· νηστέψτε τὰ ματάκια σας ἀπὸ αἰσχρὰ θεάματα. Σαράντα μέρες κλεῖστε τὴν τηλεόρασι». Οὔτε σ᾿ αὐτὸ βρῆκα ἀνταπόκρισι. Εἶπα καὶ στὶς γυναῖκες· «Νηστέψτε τὴ γλῶσσα σας ἀπὸ κουτσομπολιὸ καὶ κατάκρισι». Ποιός ἀκούει;

Βλέπετε λοιπὸν πόσο ἀδύνατος εἶνε ὁ ἄνθρωπος; Ὅταν σκεφτῶ τὴν ἀδυναμία μας νὰ κυριαρχήσουμε ἐπάνω στὰ ἄτακτα πάθη μας, ἀπελπίζομαι. Ἀλλὰ πάλι ἐνισχύομαι, γιατὶ ἀκούω τρεῖς φωνὲς πολὺ παρήγορες. Αὐτὲς δίνουν θάρρος καὶ ὁ ἀδύνατος ἄνθρωπος γίνεται ἰσχυρός. Ἡ μιὰ φωνὴ εἶνε τοῦ Χριστοῦ μας, ποὺ λέει· «Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατά ἐστι παρὰ τῷ Θεῷ» (Λουκ. 18,27). Ἡ ἄλλη φωνὴ εἶνε τοῦ ἀποστόλου Παύλου πού, ἐνῷ βρισκόταν στὴ φυλακή, φτωχὸς κι ἀδύνατος, ἐνισχυόταν ἀπὸ τὴν ἕνωσί του μὲ τὸ Χριστό, ὥστε νὰ γράφῃ· «Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ», ὅλα τὰ μπορῶ μὲ τὸ Χριστὸ ποὺ μὲ δυναμώνει (Φιλιπ. 4,13). Καὶ ἡ τρίτη φωνὴ εἶνε αὐτὴ ποὺ ἀκοῦμε σήμερα· «Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ…». Παρηγοριὰ μεγάλη γιὰ ὅλους μας εἶνε τὸ τροπάριο αὐτό, στὶς δύσκολες ἡμέρες ποὺ περνᾶμε.

Εὔχομαι ὁ Θεός, διὰ πρεσβειῶν τῆς Παναγίας μας καὶ ὅλων τῶν ἁγίων, νὰ μᾶς βοηθήσῃ νὰ περάσουμε τὴν ἁγία Τεσσαρακοστὴ μὲ ἐγκράτεια, μὲ ἀγάπη, μὲ ὁμόνοια, μὲ εἰρήνη, καὶ πρὸ παντὸς μὲ μετάνοια. Εἴθε ὁ Θεὸς νὰ μᾶς ἐλεήσῃ, νὰ μᾶς σώσῃ, καὶ νὰ μᾶς ἀξιώνῃ νὰ ψάλλουμε πάντοτε μὲ κατάνυξι τὸ «Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ· ἄλλον γὰρ ἐκτός σου βοηθόν, ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν. Κύριε τῶν Δυνάμεων, ἐλέησον ἡμᾶς».

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης τὴν 9-3-1981. Καταγραφή, συμπλήρωσις καὶ σύντμησις 26-2-2001, ἐπανέκδοσις 3-1-2026.

«ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ» (HBO): ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΠΑΖΟΥΝ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

«Surviving the Jehovah’s Witnesses»

«ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ» (HBO): ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΠΑΖΟΥΝ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

Στὶς 20 Φεβρουαρίου 2026, ἡ πλατφόρμα HBO Max κυκλοφόρησε τὸ ντοκιμαντὲρ «Surviving the Jehovah’s Witnesses», μιὰ σειρὰ ποὺ ἔγινε ἀμέσως ἀπὸ τὶς πιὸ συζητημένες θρησκευτικὲς παραγωγὲς τῶν τελευταίων ἐτῶν.

Πρώην μέλη τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβά — ἄνθρωποι ποὺ γεννήθηκαν μέσα στὴν κοινότητα, μεγάλωσαν σ’ αὐτήν, ἔζησαν τὴ διπλὴ ζωὴ τῆς ἐξωτερικῆς συμμόρφωσης καὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀγωνίας — μιλοῦν γιὰ πρώτη φορὰ δημόσια, χωρὶς νὰ κρύβουν τὸ πρόσωπό τους, γιὰ ὅσα ἔζησαν. (περισσότερα γιὰ τοὺς ΜτΙ μπορείτε νὰ διαβάσετε ἐδῶ)

«παρέμειναν κρυμμένα γιὰ δεκαετίες»

Σύμφωνα μὲ τὴν ἐπίσημη περιγραφὴ τῆς πλατφόρμας, ἡ σειρὰ φέρνει στὸ φῶς «πλευρὲς τῆς πίστης ποὺ παρέμειναν κρυμμένες γιὰ δεκαετίες». Οἱ ἀφηγήσεις τῶν πρώην μελῶν ἀγγίζουν θέματα ποὺ ἡ ὀργάνωση δὲν συζητᾶ ποτὲ δημόσια: τὴν ὑποχρεωτικὴ προσηλυτιστικὴ δραστηριότητα, τὸν φόβο τοῦ Ἁρμαγεδδῶνος ποὺ ζοῦν τὰ παιδιά, τὸ σύστημα ἀποβολῆς (disfellowshipping) καὶ τοῦ κοινωνικοῦ ἀποκλεισμοῦ (shunning), καὶ καταγγελίες σεξουαλικῆς κακοποίησης ποὺ ἀντιμετωπίστηκαν μέσα στὸ κλειστὸ σύστημα χωρὶς νὰ μαθευτοῦν ἔξω ἀπὸ τὴν ὀργάνωση.

Ἡ σειρὰ περιλαμβάνει καὶ τὴ μαρτυρία ἑνὸς ἐνεργοῦ πρεσβυτέρου τῆς ὀργάνωσης, ποὺ ἐμφανίζεται ἀπέναντι ἀπὸ τὰ πρώην μέλη — στοιχεῖο ποὺ δίνει στὴ σειρὰ μιὰ πολυεπίπεδη δομὴ διαλόγου, ἀποφεύγοντας τὴ μονόπλευρη παρουσίαση.

Ἕνα ἀπὸ τὰ θέματα ποὺ ἐπαναλαμβάνεται μὲ ὀδυνηρὴ κανονικότητα στὶς μαρτυρίες εἶναι ἡ ἐμπειρία τοῦ παιδιοῦ ποὺ μεγαλώνει κάτω ἀπὸ τὴ σκιὰ τῆς ἐπικείμενης «Μεγάλης Θλίψης» καὶ τοῦ Ἁρμαγεδδῶνος. Παιδιὰ ποὺ δὲν πῆγαν στὸ πανεπιστήμιο ἐπειδὴ «ὁ νέος κόσμος εἶναι κοντά». Ἔφηβοι ποὺ δὲν ἔκαναν φιλίες ἔξω ἀπὸ τὴν κοινότητα. Ἄνθρωποι ποὺ ἔφτασαν στὰ τριάντα χωρὶς ἐμπειρίες ποὺ ἄλλοι θεωροῦν δεδομένες.

Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ μαρτυρία ἀπὸ τὴ σειρά: «Μεγαλώσαμε μαθαίνοντας ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα τελειώνει. Δὲν εἶχε νόημα νὰ σπουδάσεις, νὰ ἐπενδύσεις σὲ μιὰ καριέρα. Ὅταν βγῆκα ἔξω, ἤμουν τελείως ἀνέτοιμος γιὰ τὸν κόσμο.»

«Ἀποκοπή»

Τὸ πιὸ συγκλονιστικὸ κεφάλαιο τῆς σειρᾶς εἶναι ἀναμφίβολα ἐκεῖνο τοῦ κοινωνικοῦ ἀποκλεισμοῦ. Ὅταν κάποιος «ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὴν ἐκκλησία» (ὣς τὸ 2024 λεγόταν «disfellowshipped», τώρα ἡ ὀργάνωση χρησιμοποιεῖ τὸν ὅρο «removed from the congregation»), ὅλα τὰ μέλη ὑποχρεοῦνται νὰ τὸν ἀγνοοῦν πλήρως — συμπεριλαμβανομένης τῆς οἰκογένειας.

Μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ σπαρακτικὲς μαρτυρίες στὴ σειρὰ εἶναι αὐτὴ μιᾶς γυναίκας ποὺ ἔπαψε νὰ πιστεύει στὴν ὀργάνωση στὰ εἴκοσί της: «Εἶπα στοὺς γονεῖς μου ὅτι θέλω νὰ φύγω. Ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἡμέρα ἡ μητέρα μου δὲν μοῦ ξαναμίλησε. Κυριολεκτικά. Δέκα χρόνια σιωπή. Δὲν μὲ κάλεσε γιὰ τοὺς γάμους τῶν ἀδελφῶν μου. Ἡ κόρη μου δὲν γνωρίζει ποτὲ τὴ γιαγιά της.»

Αὐτὲς οἱ μαρτυρίες δὲν εἶναι μεμονωμένες. Ἡ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ PMC (National Library of Medicine) τεκμηριώνει πὼς ὁ ἀποκλεισμὸς «ἀπειλεῖ τέσσερις βασικὲς κοινωνικὲς ἀνάγκες: τὴν αἴσθηση ἀνήκειν, τὴν αὐτοεκτίμηση, τὸν ἔλεγχο καὶ τὴν ὕπαρξη νοήματος». Ἕνας ἀπὸ τοὺς συμμετέχοντες στὴν ἔρευνα περιέγραψε τὴν κατάστασή του: «Τρία χρόνια ἐκτὸς κοινότητας, μόλις μερικὲς φορὲς μίλησα μὲ τὴ μητέρα μου. Πῆγα στὸ σπίτι της κλαίγοντας καὶ τῆς εἶπα: “Θέλω μόνο νὰ μοῦ μιλᾶτε.” Κι ἐκείνη μοῦ ἀπάντησε: “Ξέρεις τί πρέπει νὰ κάνεις γιὰ νὰ γυρίσεις.”»

« Σωματικῶς Παρών, Νοερῶς Ἀπών » (PIMO): ἡ διπλὴ ζωή

Ἕνα ἄλλο κεφάλαιο ποὺ ταρακούνησε ἰδιαίτερα τοὺς θεατὲς εἶναι ἡ φαινομενολογία τῆς «διπλῆς ζωῆς» — αὐτὸ ποὺ οἱ πρώην Μάρτυρες ἀποκαλοῦν PIMO (Physically In, Mentally Out): εἶσαι παρὼν στὶς συγκεντρώσεις, χτυπᾶς πόρτες γιὰ νὰ κηρύττεις, χαμογελᾶς στοὺς πρεσβυτέρους — καὶ ταυτόχρονα γνωρίζεις μέσα σου ὅτι δὲν πιστεύεις πιά.

Ἕνας συμμετέχων στὴ σειρὰ εἶπε: «Γιὰ χρόνια ἤμουν ἕνα ζόμπι στὶς συναντήσεις. Ἤξερα ὅτι αὐτὸ εἶναι ψέμα, ἀλλὰ ἡ ἰδέα νὰ χάσω τοὺς γονεῖς μου, τοὺς φίλους μου, τὰ πάντα — μ’ ἔκανε νὰ παγώνω. Δὲν εἶσαι ἐλεύθερος νὰ ἀμφιβάλεις ἐκεῖ μέσα. Ἡ ἀμφιβολία εἶναι ἁμαρτία.»

Ἡ σειρὰ δὲν ἀποφεύγει καὶ τὸ βαρύτερο θέμα μέ τὶς καταγγελίες σεξουαλικῆς κακοποίησης παιδιῶν ποὺ φέρεται νὰ συγκαλύφθηκαν ἐσωτερικά. Σύμφωνα μὲ τὸ TVmaze, «οἱ μαρτυρίες ἀποκαλύπτουν σκοτεινὰ μυστικά, ἀνάμεσά τους ὑποχρεωτικὸ προσηλυτισμὸ καὶ εἰκαζόμενη παιδικὴ κακοποίηση». Πρόκειται γιὰ ζήτημα ποὺ ἔχει ἤδη ἀπασχολήσει δικαστήρια σὲ πολλὲς χῶρες, μὲ πρόστιμα ποὺ φτάνουν τὰ δισεκατομμύρια δολάρια.

Τὸ Reddit: τί λέει ἡ κοινότητα r/exjw

Ἡ μεγαλύτερη διαδικτυακὴ ἔκρηξη συζήτησης ἔγινε στὴν κοινότητα r/exjw τοῦ Reddit, ὅπου συγκεντρώνονται χιλιάδες πρώην Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβά. Ἐκεῖ, ἡ σειρὰ δὲν ἐκλαμβάνεται ἁπλῶς ὡς ντοκιμαντέρ, ἀλλὰ μετατρέπεται σὲ ἕνα εἶδος δημόσιας δικαίωσης ποὺ πολλοὶ ἀνέμεναν χρόνια.

«Χαίρομαι ποὺ τὰ ΜΜΕ ἀρχίζουν ἐπιτέλους νὰ δείχνουν ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν ὀργάνωση», γράφει ἕνας χρήστης. «Ἐλπίζω νὰ ἀνοίξουν τὰ μάτια πολλῶν.»

Ἕνας ἄλλος ὅμως ἐκφράζει σκεπτικισμό: «Κανένας πραγματικὰ πιστὸς δὲν θὰ τὴν παρακολουθήσει. Θὰ τοὺς ποῦν ὅτι εἶναι ἀποστατικὴ προπαγάνδα.» Καὶ αὐτὴ ἡ παρατήρηση ἐπαληθεύεται ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ λογικὴ τῆς ὀργάνωσης: ἡ ἀποφυγὴ κάθε «ἀρνητικοῦ» ὑλικοῦ γιὰ τοὺς Μάρτυρες εἶναι ὁδηγία ποὺ διδάσκεται συστηματικά.

Σχολιαστὴς παρομοίασε τὴν ἐμπειρία παρακολούθησης μὲ ταινία ψυχολογικοῦ θρίλερ: «Εἶναι σὰν τὸ “Sixth Sense”. Ὅταν ἀποκαλύπτεται ἡ ἀλήθεια, ξαναβλέπεις ὅλη σου τὴ ζωὴ ἀλλιῶς.» Ἄλλος ἀνέφερε: «Γιὰ πολλοὺς ἀπὸ μᾶς αὐτὸ τὸ ντοκιμαντὲρ εἶναι τὸ πρῶτο πράγμα ποὺ μποροῦμε νὰ δείξουμε σὲ κάποιον ἔξω ἀπὸ τὴν κοινότητα καὶ νὰ ποῦμε: “Αὐτὸ εἶναι τί ζοῦσα”.»

Εἶναι χαρακτηριστικὸ ἐπίσης ὅτι πολλοὶ χρήστες ἔγραψαν ὅτι τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα μετὰ τὴν ἔξοδο δὲν εἶναι «προσωπικὴ ἀποτυχία» ἀλλὰ φυσικὴ συνέπεια χρόνων ἐλέγχου. Ἡ κοινωνία ποὺ βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴν ὀργάνωση — ἡ λεγόμενη «κοσμικὴ» κοινωνία — θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς ἐνεργοὺς Μάρτυρες ὡς ἐπικίνδυνη καὶ ἁμαρτωλή. Ὅταν λοιπὸν κάποιος φεύγει, δὲν ἔχει ἁπλῶς χάσει τὴ θρησκευτική του κοινότητα. Ἔχει χάσει τὸν κοινωνικό του κόσμο ὁλόκληρο.

Εὔγλωττη εἶναι καὶ ἡ ἐπισήμανση ποὺ κάνουν πολλοὶ χρήστες: ἡ ὀργάνωση πιθανότατα θὰ ἀγνοήσει τελείως τὴ σειρά — ὅπως ἔκανε μὲ παρόμοιες παλαιότερες ἔρευνες τοῦ NBC (2002) καὶ τῆς Oprah Winfrey (2020). Ἡ ἐπίσημη θέση τῆς ὀργάνωσης εἶναι στρατηγική: ἂν ἀπαντᾶς, προσελκύεις τὴν προσοχή.

Ορθόδοξη θεώρηση

Γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, τὸ δόγμα τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβά εἶναι αἵρεση — καὶ ὄχι μὲ τὴ σύγχρονη ἔννοια τῆς «παρεκκλίνουσας ἄποψης», ἀλλὰ μὲ τὴν κυριολεκτικὴ πατερικὴ ἔννοια: μιὰ διδασκαλία ποὺ ἀκρωτηριάζει τὴν ἀλήθεια γιὰ τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Οἱ Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβά ἀρνοῦνται τὴ Θεότητα τοῦ Υἱοῦ — τὸν παρουσιάζουν ὡς κτίσμα, καὶ ἀπορρίπτουν τὴν Ἁγία Τριάδα, τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς, τὴ λειτουργικὴ ζωή, τὰ μυστήρια. Ἀπὸ ὀρθόδοξη σκοπιά, δὲν πρόκειται γιὰ «διαφορετικὴ ἐκδοχὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ» ἀλλὰ γιὰ ριζικὴ ἀποστροφὴ ἀπ’ αὐτόν.

Αὐτὸ ποὺ ὅμως ἀναδεικνύει τὸ ντοκιμαντὲρ μὲ τρόπο ποὺ δὲν ἐπιτρέπει ἀδιαφορία εἶναι κάτι ἐπιπλέον: ὅτι ἡ ὀργάνωση χρησιμοποιεῖ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ γιὰ νὰ ἀσκεῖ ἔλεγχο ἐπὶ τῆς ψυχῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ φόβος, ὁ ἐκβιασμὸς τῆς οἰκογενειακῆς ἀγάπης, ἡ ἀπαγόρευση τῆς ἀμφιβολίας — ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι τυχαῖες παθολογίες μιᾶς ἐκτροπῆς· εἶναι δομικὰ χαρακτηριστικὰ ἑνὸς συστήματος θρησκευτικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ.

Ὁ Κύριος εἶπε «ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰω. 8:32). Ἡ ἀληθινὴ πίστη δὲν κρατᾶ τὸν πιστὸ ὅμηρο μέσω φόβου ἀποκλεισμοῦ καί τρομοκρατίας, δὲν κόβει τοὺς δεσμοὺς αἵματος, δὲν ἀπαιτεῖ τὴν ἄρνηση τῆς πραγματικότητας. Εἶναι ἀποκαλυπτικὸ ὅτι ἡ Ἐκκλησία — ἡ Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ — δὲν ἔχει ποτὲ ἀνάγκη τέτοιων μηχανισμῶν ἐλέγχου γιὰ νὰ κρατήσει τὸ ποίμνιό της. Ἀντίθετα, ἡ Ἐκκλησία προσκαλεῖ σὲ ἐλεύθερη κοινωνία, προσφέρει τὴ δυνατότητα τῆς μετανοίας χωρὶς κοινωνικὸ κόστος, καὶ θεωρεῖ τὴν ἀμφιβολία ὄχι ἁμαρτία ἀλλὰ ἀφετηρία εἰλικρινοῦς ἀναζήτησης.

Αὐτὸ εἶναι τελικῶς καὶ τὸ μεγάλο ἀπολογητικὸ δίδαγμα ποὺ προσφέρει ἕνα ντοκιμαντὲρ σὰν αὐτό: ἡ σύγκριση δὲν χρειάζεται ἐπιχειρήματα. Ἀρκεῖ νὰ δεῖ κανεὶς δίπλα-δίπλα τὴ μητέρα ποὺ δὲν μίλησε στὴν κόρη της δέκα χρόνια «γιὰ τὸ καλό της», καὶ τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας ποὺ κρατᾶ τὸν Υἱό της — καὶ νὰ καταλάβει ποιά εἶναι ἡ ἀγάπη ποὺ δὲν φοβᾶται.

Ἡ σειρὰ αὐτή, παρὰ τὴν προέλευσή της ἀπὸ κοσμικὸ παραγωγό, λειτουργεῖ ὡς ἀφυπνιστικὸ κάλεσμα γιὰ κάθε χριστιανὸ ποὺ νοιάζεται γιὰ τοὺς ἀνθρώπους γύρω του — ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ ἀναγνωρίσει τὰ σημάδια, νὰ μὴν ἀδιαφορήσει ὅταν βλέπει κάποιον παγιδευμένο, καὶ νὰ προσφέρει αὐτὸ ποὺ ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα ἔχει πάντοτε: τὴ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου μέσω τῆς ἀγάπης, τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς χάριτος τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Πηγές

•Surviving the Jehovah’s Witnesses — HBO Max (ἐπίσημη σελίδα)

•Hulu — ἐπίσημη περιγραφὴ σειρᾶς

•TVmaze — Surviving the Jehovah’s Witnesses

•Reddit r/exjw — κοινότητα πρώην Μαρτύρων

•Reddit — Surviving the Jehovah’s Witnesses (νήμα συζήτησης)

•JWfacts — Shunning & Disfellowshipping

•JWfacts — Ἐμπειρίες πρώην Μαρτύρων (shunning)

•PMC / National Library of Medicine — «What Happens to Those Who Exit Jehovah’s Witnesses»

•Bitter Winter — Disfellowshipping and Shunning

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. https://www.entaksis.gr/surviving-the-jehovahs-witnesses/

Δευτέρα, Φεβρουαρίου 23, 2026

Τα πνευματικά όπλα του χριστιανού

Του μακαριστού επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη

“Μὴ μείνουμε χωρὶς τὰ ὅπλα μας· τὴ νηστεία, τὴν προσευχή, τὴν ἐλεημοσύνη, καὶ τὴ συγχώρησι”…

Κυριακὴ τῆς Τυροφάγου

ΑΥΡΙΟ, ἀγαπητοί μου, ἀρχίζει ἡ ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ποὺ διαρκεῖ σαράντα μέρες. Πρώτη μέρα εἶνε ἡ Καθαρὰ Δευτέρα, τελευταία τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου.

Ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ ν᾿ ἀγωνισθοῦμε. Ἔχουμε ἐχθρούς. Οἱ δὲ μεγαλύτεροι ἐχθροί μας εἶνε τρεῖς· πρῶτος ἡ σάρκα μὲ τὶς κακὲς ἐπιθυμίες της, δεύτερος ὁ κόσμος μὲ τὰ φόβητρα καὶ τὰ θέλγητρά του, καὶ τρίτος ὁ σατανᾶς, ποὺ ὅπως λέει ὁ ἀπόστολος Πέτρος «ὡς λέων ὠρυόμενος περιπατεῖ ζητῶν τίνα καταπίῃ» (Α΄ Πέτρ. 5,8).

Καλούμεθα λοιπὸν σ᾿ ἕνα πνευματικὸ πόλεμο. Κι ὅπως οἱ στρατιῶτες ἔχουν ὅπλα, ἔτσι κ᾿ ἐμεῖς, στρατιῶτες τοῦ Χριστοῦ, πρέπει νὰ εμαστε ὡπλισμένοι μὲ ὅπλα ποὺ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ὀνομάζει σήμερα «ὅπλα τοῦ φωτός» (Ῥωμ. 13,12). Τὰ δὲ ὅπλα ποὺ μᾶς συνιστᾷ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία τὴν περίοδο αὐτὴ εἶνε τέσσερα.

* * *

Πρῶτο ὅπλο ἡ νηστεία. Μερικοὶ μοντέρνοι λένε, ὅτι ἡ νηστεία δὲν εἶνε τίποτα· τὴν ἔκαναν οἱ παπᾶδες καὶ δεσποτάδες, γιὰ νὰ κρατοῦν τὸ λαὸ ὑποταγμένο. Αὐτὸ εἶνε ψέμα. Ἡ νηστεία εἶνε ἀρχαῖος θεσμός. Εἶνε, ὅπως λέει ὁ Μέγας Βασίλειος, «συνηλικιῶτις» τοῦ ἀνθρώπου, τόσο παλαιὰ ὅσο κι ὁ ἄνθρωπος. Ὅταν ὁ Θεὸς ἔπλασε τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα, τοὺς εἶπε νὰ τρῶνε ἀπὸ τοὺς καρποὺς ὅλων τῶν δέντρων τοῦ παραδείσου ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα. Ἔ, αὐτὸ δὲν εἶνε νηστεία; Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα δὲν τήρησαν τὴν ἐλαφρὰ αὐτὴ νηστεία καὶ τιμωρήθηκαν· «ἐξεβλήθησαν τοῦ παραδείσου», ὅπως ἀκοῦμε στοὺς ὕμνους σήμερα.

Νήστεψαν ὁ Μωϋσῆς, ὁ Ἠλίας, ὅλοι οἱ προφῆται καὶ πατριάρχαι καὶ δίκαιοι τῆς παλαιᾶς διαθήκης. Νήστευαν οἱ Ἑβραῖοι, νήστευαν ὅλοι οἱ λαοί. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς τὴ νηστεία συνιστᾷ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Τὴ συνιστᾷ μὲ τὰ λόγια του ποὺ ἀκούσαμε σήμερα (βλ. Ματθ. 6,16-18), καὶ ἀκόμα περισσότερο μὲ τὰ ἔργα καὶ τὸ παράδειγμά του. Μετὰ τὴ βάπτισί του ὁ Χριστὸς πῆγε στὴν ἔρημο, ἔμεινε σαράντα μέρες, πάλεψε μὲ τὸ σατανᾶ καὶ τὸ νίκησε· κ᾿ ἐκεῖ ἔκανε νηστεία αὐστηρά, τόσες μέρες οὔτε ἔφαγε οὔτε ἤπιε τίποτα. Ἡ νηστεία λοιπὸν στηρίζεται στὴν Παλαιὰ καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη. Γι᾿ αὐτὸ ὁ Χριστιανὸς πρέπει νὰ νηστεύῃ.

Ἀλλὰ καὶ ἡ ἰατρικὴ συνιστᾷ τὴ νηστεία, ὡς φάρμακο. Ἕνας σοφὸς ἰατρὸς εἶπε, ὅτι οἱ ἄνθρωποι «σκάβουμε τὸ λάκκο – τὸν τάφο μας μὲ τὰ πιρούνια καὶ τὰ κουτάλια». Συναντοῦμε τὴ νηστεία καὶ στὴ φύσι ἀκόμη, στὰ ζῷα. Ἡ χελώνα, τὸ φίδι, ὁ βάτραχος πέφτουν σὲ μακρὰ χειμερία νάρκη· στὸ διάστημα αὐτὸ νηστεύουν βεβαίως. Παγκόσμιος νόμος ἡ νηστεία.

Στὰ παλιὰ τὰ χρόνια οἱ ἄνθρωποι ἀπέφευγαν τὰ κρέατα καὶ τὶς λιπαρὲς οὐσίες. Στὸν Πόντο ἀπὸ τὴν Καθαρὰ Δευτέρα ὁ χασάπης κρεμοῦσε τὸ μαχαίρι του, ἔκλειναν τὰ κρεοπωλεῖα, καὶ μόνο τὸ Μέγα Σάββατο τὸ ἔπιανε πάλι. Τώρα γίναμε τὸ πιὸ κρεοφάγο ἔθνος· γέμισε ἡ Ἑλλάδα ψησταριές. Δὲ᾿ φτάνουν τὰ ντόπια ζῷα, εἰσάγουμε κι ἀπ᾿ ἔξω καὶ φεύγει συνάλλαγμα. Τρῶμε ἐμεῖς τὸν περίδρομο, τὴν ὥρα ποὺ πέρα στὴν Ἀσία καὶ τὴν Ἀφρικὴ ἑκατομμύρια παιδάκια πεθαίνουν. Ἔννοια σου ὅμως, θὰ τὸ πληρώσουμε αὐτό. Θά ᾿ρθουν πάλι χρόνια πείνας· θὰ γίνῃ ὁ λόγος τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ· «μιὰ χούφτα ἀλεύρι-μιὰ χούφτα χρυσάφι».

Ὅλοι νὰ νηστεύουν. Ἐξαιροῦνται μόνο ἄρρωστοι, ἡλικιωμένοι καἱ γυναῖκες ποὺ θηλάζουν παιδιά. Ἡ Ἐκκλησία μας εἶνε φιλάνθρωπος· δὲ᾿ θέλει νὰ ἐξοντώσῃ τὸν ἄνθρωπο. Ἀποστολικὸς κανὼν λέει, ὅτι αὐτοὶ ἀπαλλάσσονται· ὅλοι οἱ ἄλλοι ὀφείλουν νὰ νηστεύουν.

Ἕνα ὅπλο ἡ νηστεία. Ἄλλο ὅπλο ἡ προσευχή. Πάντοτε νὰ προσευχώμεθα, ἰδιαιτέρως ὅμως τώρα. Στὴν ἐκκλησία κάθε βράδυ ψάλλεται τὸ «Κύριε τῶν δυνάμεων…» στὸ Μέγα ἀπόδειπνο. Τετάρτη καὶ Παρασκευὴ τελεῖται προηγιασμένη. Παρασκευὴ βράδυ «Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια…» καὶ Χαιρετισμοί.

Προσευχὴ καὶ ἐκτὸς τοῦ ναοῦ· πρωῒ καὶ βράδυ, πρὶν καὶ μετὰ τὸ φαγητό· στὸ δρόμο, στὸ αὐτοκίνητο, στὸ ἀεροπλάνο, παντοῦ. Οἱ πρόγονοί μας ἔλεγαν· «Πέφτω κάνω τὸ σταυρό μου καὶ ἄγγελος εἶνε στὸ πλευρό μου».

Προσευχὴ ὅμως καὶ στὸ σπίτι, οἰκογενειακή, πατέρας-μητέρα-παιδιά. Δεῖξτε μου μιὰ οἰκογένεια ποὺ προσεύχεται ἔτσι, νὰ πέσω νὰ φιλήσω τὰ πόδια τους. Ἔχουμε σπίτια ὡραῖα, τηλεοράσεις, φαγητά, ψυχαγωγίες, πορνεῖες, μοιχεῖες, καρναβάλια…· Θεὸ δὲν ἔχουμε. Γι᾿ αὐτὸ ἔρχονται τιμωρίες, σύμφωνα μὲ τὰ ἱερὰ βιβλία.

Δὲν προσεύχεσαι; ἄνθρωπος δὲν εἶσαι. Δὲν προσεύχεσαι; οὔτε ζῷο εἶσαι. Τὰ πουλιὰ ὑμνοῦν τὸ Θεό. Κι ὁ σκύλος τοῦ πετᾷς ἕνα κόκκαλο καὶ κουνάει τὴν οὐρά του σὰ᾿ νὰ σοῦ λέῃ εὐχαριστῶ. Καὶ ὁ ἄνθρωπος; Ὅλα τοῦ τὰ δίνει ὁ Θεός, κι αὐτὸς τὴ μπουκιὰ ἔχει στὸ στόμα καὶ τὸ Χριστὸ βλαστημάει.

Τὸ τρίτο ὅπλο εἶνε ἡ ἐλεημοσύνη. Τὰ χρήματά σου μὴν τά ᾿χῃς μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό σου, τὴ γυναῖκα καὶ τὰ παιδιά σου· αὐτὸ εἶνε φιλαυτία. Νὰ εἶσαι ἐλεήμων. Πόσο ἐλεήμων; Τὸ Εὐαγγέλιο ἔχει τρεῖς βαθμῖδες ἐλεημοσύνης. Πρώτη, νὰ τὰ δώσῃς ὅλα (βλ. Λουκ. 18,22)· αὐτὸ ἔκαναν οἱ ἀπόστολοι, οἱ μάρτυρες, οἱ ἀσκηταί. Δὲ᾿ μπορεῖς νὰ τὰ δώσῃς ὅλα; Ἔ, τότε κάνε κάτι εὐκολώτερο, δῶσε τὰ μισά· αὐτὸ λέει ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος (βλ. ἔ.ἀ. 3,11). Οὔτε τὰ μισὰ μπορεῖς; Ἔ, τότε δῶσε τὸ ἓν δέκατον· ὅπως ἔκαναν οἱ Ἰουδαῖοι· ἑκατὸ μάζεψες; δῶσε τὰ δέκα στὸ φτωχό. Οὔτε κι αὐτὸ ὅμως κάνεις. Ἀλλὰ τί; Τὸ σύνθημα τοῦ διαβόλου· ὅλα γιὰ τὸν ἑαυτό μας, τίποτα γιὰ τὸν ἄλλο! Σὲ κάποιο χωριὸ ὁ παπᾶς ἔκανε ἔρανο γιὰ ἕνα δυστυχισμένο καὶ μάζεψε μόνο 1.000 δραχμές. Τὸ ίδιο βράδυ ἦρθαν στὸ κέντρο ξένες ντιζὲζ καὶ χορεύανε· νέοι – γέροι βλέπανε τὰ γυμνὰ κρέατα. Κι ὅταν ἔφυγαν αὐτές, μέτρησαν τὰ λεφτὰ ποὺ μάζεψαν· ἦταν, παρακαλῶ, 350.000 δραχμές. Πολὺ ὡραῖα! Γιὰ τὸ διάβολο 350.000, γιὰ τὸ Χριστό; τίποτα σχεδόν…

Είπαμε λοιπόν, νηστεία, προσευχή, ἐλεημοσύνη. Ὁ Χριστὸς ὅμως ζητάει κάτι ἀκόμα. Τὸ λέει σήμερα τὸ Εὐαγγέλιο. Ποιό εἶνε; Νὰ συγχωρήσῃς τὸν ἐχθρό σου (βλ. Ματθ. 6,14-15). Εἶνε τὸ τέταρτο ὅπλο, τὸ δυσκολώτερο ἀπ᾿ ὅλα.

Ρωτάει ὁ πνευματικὸς μιὰ ψυχή· ―Μήπως ἔχεις μὲ κανέναν ἔχθρα; ―Ἔχω, μὲ μιὰ γειτόνισσα. ―Τί σοῦ ἔκανε; ―Αὐτὸ κι αὐτό. ―Πόσο καιρὸ ἔχεις νὰ τῆς μιλήσῃς; ―Εἶνε τώρα δέκα χρόνια… Ἔρχεται ἄλλη. ―Ἔχεις κανένα ἐχθρό; ―Αὐτὴ ἡ πεθερά μου μ᾿ ἔψησε! καλημέρα δὲν τῆς λέω… Ἔρχεται ἡ πεθερά· ―Ἄ, αὐτὴ ἡ νύφη μου!… Ἔρχεται ὁ γείτονας· ―Ἔχω μῖσος στὸν τάδε. ―Ἔ, τώρα πρέπει νὰ συχωρεθῆτε. ―Ἄ, αὐτὸ δὲ᾿ γίνεται, παπούλη· βάλε μου κανόνα ὅ,τι θέ᾿ς, ν᾿ ἀνάβω κεριά, νὰ κάνω μετάνοιες, ἀλλὰ συχώρησι δὲ᾿ δίνω. Μ᾿ ἔχει κάψει, δὲ᾿ θέλω νὰ τὸ βλέπω οὔτε νὰ τὸν ἀκούω… Τί λέει ὅμως τὸ Εὐαγγέλιο! Ρώτησαν κάποιον ἄπιστο, ποιό εἶνε τὸ πιὸ ὡραῖο ἀπ᾿ ὅσα γράφει τὸ Εὐαγγέλιο, καὶ ἀπήντησε· Αὐτὸ ποὺ λέει ὁ Χριστός, νὰ συχωράῃ ὁ ἕνας τὸν ἄλλο. Συχωρᾷς; εἶσαι Χριστιανός. Δὲ᾿ συχωρᾷς; κρῖμα στὶς νηστεῖες σου, στοὺς ἐκκλησιασμούς σου, στὶς μετάνοιες σου, σ᾿ ὅλα ὅσα κάνεις. Τὸ λέει καθαρὰ τὸ εὐαγγέλιο σήμερα· Συγχωρεῖς, θὰ συγχωρηθῇς· δὲ᾿ συγχωρεῖς, δὲ᾿ θὰ συγχωρηθῇς. Ἀπόψε θὰ μᾶς καλέσῃ ἡ Ἐκκλησία ὅλους· προτοῦ νὰ μποῦμε στὴ νηστεία, νὰ συχωρέσουν οἱ νύφες τὶς πεθερές, οἱ πεθερὲς τὶς νύφες, οἱ ἄντρες τοὺς γείτονές τους, οἱ μικροὶ τοὺς μεγάλους, οἱ μεγάλοι τοὺς μικρούς. Ἔτσι ὅλοι σὰν ἀδέρφια, σὰν μιὰ οἰκογένεια ἀγαπημένη, ν᾿ ἀρχίσουμε τὸ ἱερὸ στάδιο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς λέει· Ἀλλοίμονο σ᾿ ἐκεῖνον ποὺ θὰ πεθάνῃ προτοῦ νὰ συμφιλιωθῇ μὲ τὸν ἐχθρό του· χίλιοι παπᾶδες καὶ χίλιοι δεσποτάδες νὰ διαβάσουν εὐχὲς στὸν τάφο του, δὲ᾿ συγχωρεῖται.

* * *

Στὰ ὅπλα λοιπόν, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί! Εὔκολα πιάνει κανεὶς τὰ πολεμικὰ ὅπλα, ποὺ εἶνε ὅπλα θανάτου, καταστροφῆς, ἀπωλείας· δύσκολα πιάνει τὰ πνευματικὰ ὅπλα, «τὰ ὅπλα τοῦ φωτός» ποὺ λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος σήμερα.

Μὴ μείνουμε χωρὶς τὰ ὅπλα μας· τὴ νηστεία, τὴν προσευχή, τὴν ἐλεημοσύνη, καὶ τὴ συγχώρησι. Ἂς νηστέψουμε, ὅπως ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός στὴν ἔρημο. Ἂς προσευχηθοῦμε, ὅπως ὁ Χριστὸς τὴ νύχτα στὴ Γεθσημανῆ. Ἂς ἐλεήσουμε, ὅπως ὁ Κύριος σκόρπισε στὸν κόσμο τ᾿ ἀγαθά του. Καὶ ἂς συγχωρήσουμε ἀπ᾿ τὴν καρδιά μας κάθε ἐχθρό, ὅπως Ἐκεῖνος, ποὺ πάνω ἀπ᾿ τὸ σταυρὸ εἶπε γιὰ τοὺς σταυρωτάς του· «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. 23,34).

Ἀπὸ αὔριο στὰ ὅπλα! Νηστεία, προσευχή, ἐλεημοσύνη, συγχώρησις. Αὐτὰ τὰ τέσσερα νὰ ἔχουμε, καὶ τότε ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι θὰ μᾶς σκεπάζουν καὶ ὁ Θεὸς θά ᾿νε πάντα μαζί μας εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἀμήν.

† ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

(Ομιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου, στον ιερό ναὸ του Ἁγίου Γεωργίου Λακκιᾶς [Λεβαίας\ – Ἀμυνταίου 28-2-1982)

Ἐπιτρέπεται νά παραχωρῶμεν Ἱ. Ναούς μας εἰς μή Ὀρθοδόξους διά μυστήρια;

† Ὁ Ἀντινόης Παντελεήμων (Λαμπαδάριος)

Ἐφησυχάζων Μητρ. Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας καὶ πάσης Ἀφρικῆς

Πρόσφατα δέχτηκα τὴν πιὸ πάνω ἐρώτηση καὶ ἀπαντῶ:

Ὄχι, φυσικά! Δὲν ἐπιτρέπεται!

Οἱ Ρωμαιοκαθολικοὶ καὶ οἱ Προτεστάντες ἔχουν δικούς τους ναοὺς καὶ δικό τους λειτουργικὸ τυπικό. Ἂς πᾶνε στοὺς δικούς τους ναοὺς καὶ αἴθουσες.

Ἂς μὴ ξεχνᾶμε, ὅλως ἰδιαιτέρως ἐμεῖς οἱ Καλύμνιοι καὶ γενικότερα ὅλοι οἱ Δωδεκανήσιοι, ὅτι οἱ παπποῦδες καὶ οἱ γονεῖς μας ἀντιστάθηκαν στοὺς Τούρκους (1453-1912) καὶ δὲν μάθανε Τούρκικα. Ἐπὶ δὲ τῶν Λατίνων-Ἰταλῶν κατακτητῶν (1912-1945) δὲν δέχτηκαν νὰ τοὺς ἐπιβληθεῖ ἡ Ἰταλικὴ γλώσσα ὡς κύριο μάθημα στὰ σχολεῖα μας. Οὔτε δέχτηκαν νὰ γίνει ἡ ἀπόσπαση ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ νὰ γίνει τὸ Αὐτοκεφάλο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Δωδεκανήσου, δηλαδὴ νὰ τοὺς κάνουν Οὐνίτες. Ἀλλά, πολὺ περισσότερο, δὲν δέχτηκαν νὰ γίνεται τὸ Βάπτισμα διὰ ραντισμοῦ, ὅπως τὸ κάνουν οἱ Ρωμαιοκαθολικοί.

Ἂς θυμηθοῦμε τὸν Πετροπόλεμο τοῦ 1935, καὶ τὸν ὅρκο πού δώσανε οἱ τότε Ἱερεῖς μας, τὸ κλείσιμο τῶν ναῶν καὶ τὴν κήρυξη τῶν Ὀρθοδόξων σὲ κατάσταση διωγμοῦ.

Γι’ αὐτό, ὁ καθένας νὰ μένει στὰ δικά του. Δὲν χρειάζεται νὰ μολύνουν τοὺς δικούς μας ναοὺς καὶ ἰδιαίτερα τὶς Ἱερὲς Μονές μας. Καὶ πιὸ συγκεκριμένα, ποὺ θέλουνε κάποιοι Ρωμαιοκαθολικοὶ-Λατῖνοι-Παπικοὶ νὰ κάνουν Παπικὸ Γάμο στὴν Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος Καλύμνου.

Οὔτε στὰ χρόνια τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Φραγκοκρατίας δὲν παραχωρήθηκαν οἱ ναοί μας σὲ μὴ Ὀρθοδόξους.

Γιὰ ὅλα αὐτὰ φταίει ὁ Οἰκουμενισμὸς καὶ ὁ θρησκευτικὸς τουρισμὸς καὶ τὰ σχετικὰ πρακτορεῖα ποὺ ὀργανώνουν Γάμους καὶ Βαπτίσια. Δηλαδή, κοιτάζουν περισσότερο τὸν Μαμωνὰ καὶ ὄχι τὸν Χριστό.

Ὡς Ὀρθόδοξοι ἀγαποῦμε τοὺς πάντες, ἀλλὰ δὲν προδίδομε τὰ ὅσια καὶ ἱερὰ σὲ ὁποιονδήποτε.

† Ο Μητροπολίτης Ἀντινόης

Παντελεήμων Λαμπαδάριος

Ἐφησυχάζων Μητροπολίτης

Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας καὶ πάσης Ἀφρικῆς

Σάββατο τῶν ὁσίων Πατέρων

Διασκευὴ τοῦ κειμένου τοῦ Τρωδίου μὲ τὴ βοήθεια καὶ τῆς μετάφρασης τοῦ ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Παρίου ποὺ περιέχεται στὸ βιβλίο "Νέον Λειμωνάριον", Βενετία 1819, σελ. 277.
Τὴν ἡμέρα αὐτὴ τελοῦμε τὴ μνήμη ὅλων τῶν ἁγίων, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, ποὺ ἔλαμψαν κατὰ καιροὺς στὴν ἄσκηση.
Οἱ θεοφόροι Πατέρες, ἀφοῦ βαθμιαῖα μᾶς παιδαγώγησαν μὲ τὶς προηγούμενες ἑορτὲς καὶ μᾶς ἑτοίμασαν γιὰ τὸ στάδιο τῆς νηστείας καὶ μᾶς ἀπομάκρυναν ἀπὸ τὴν τρυφὴ καὶ τὸν κορεσμό, καὶ μᾶς κατάρτισαν μὲ τὸν φόβο τῆς μέλλουσας κρίσης, καὶ μὲ τὴν ἑβδομάδα τῆς Τυροφάγου μᾶς προκαθάρισαν ὅπως ἔπρεπε, τώρα βάζουν μπροστά μας ὅλους ὅσους ἔζησαν ὁσιακὰ καὶ μὲ πολλοὺς κόπους, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, ὥστε μὲ τὴ μνήμη αὐτῶν καὶ τῶν ἀγώνων τους νὰ μᾶς κάνουν πιὸ εὔρωστους γιὰ τὸ στάδιο τῆς νηστείας, καθὼς θὰ ἔχουμε τοὺς βίους τους πρότυπο καὶ ὁδηγό, καὶ ἀφοῦ ἐπισύρουμε τὴ συμμαχία καὶ τὴ βοήθειά τους νὰ ἀρχίσουμε τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνες, ἀναλογιζόμενοι ὅτι καὶ ἐκεῖνοι ἦταν... ἄνθρωποι, ὅπως καὶ ἐμεῖς.
Ὅπως δηλαδὴ οἱ στρατηγοί, ὅταν τὰ στρατεύματά τους παραταχθοῦν τὸ ἕνα ἀπέναντι στὸ ἄλλο, ὁ καθένας μιλᾶ πρὸς τὸ δικό του ἀναφέροντας παλιὰ παραδείγματα ἀνδρῶν ποὺ ἀρίστευσαν στὴ μάχη καὶ ἔδειξαν μεγάλη ἀνδρεία καὶ μὲ αὐτὰ ἐνθουσιάζει τοὺς στρατιῶτες, καὶ αὐτοὶ ἐνδυναμώνονται μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς νίκης καὶ μπαίνουν ὁλόψυχα στὸν πόλεμο, ἔτσι τώρα κάνουν σοφὰ καὶ οἱ θεοφόροι Πατέρες. Ἐμψυχώνουν δηλαδὴ γιὰ τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνες καὶ τὸν ἄνδρα καὶ τὴ γυναῖκα μὲ τὸ παράδειγμα τῶν Ὁσίων καὶ ἔτσι μᾶς ὁδηγοῦν στὸ στάδιο τῆς νηστείας, ὥστε ἔχοντας μπροστά μας τὴ ζωή τους ὡς ἐξαίρετο πρότυπο, νὰ ἐργαζόμαστε τὶς πολλὲς καὶ διάφορες ἀρετές, ὅπως μπορεῖ ὁ καθένας. Κυρίως ὅμως νὰ ἐπιδιώκουμε τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἀποχὴ ἀπὸ ἄσεμνα ἔργα καὶ πράξεις ποὺ γίνεται μὲ σύνεση, ὅπως καὶ τὴν ἴδια τή νηστεία, ὄχι δηλαδὴ μόνο τῶν φαγητῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς γλώσσας καὶ τοῦ θυμοῦ καὶ τῶν ματιῶν, καὶ γενικά το νὰ σταματήσουμε καὶ νὰ μείνουμε μακριὰ ἀπὸ κάθε κακό.

Γι’ αὐτὴ λοιπὸν τὴν αἰτία οἱ ἅγιοι Πατέρες ἔβαλαν ἐδῶ αὐτὴ τὴ μνήμη ὅλων τῶν Ὁσίων, προβάλλοντας αὐτοὺς ποὺ εὐαρέστησαν στὸν Θεὸ μὲ τὴ νηστεία καὶ ἄλλα καλὰ ἔργα, καὶ μὲ τὸ παράδειγμά τους παρακινῶντας μας γιὰ τὸ στάδιο τῶν ἀρετῶν καὶ τὴ γενναία μάχη κατὰ τῶν παθῶν καὶ τῶν δαιμόνων. Σὰν νὰ λένε δηλαδὴ ὅτι, ἂν καὶ ἐμεῖς δείξουμε τὴν ἴδια μὲ αὐτοὺς ἐπιμέλεια, τίποτε δὲν μᾶς ἐμποδίζει νὰ κατορθώσουμε ὅσα καὶ αὐτοὶ κατόρθωσαν καὶ νὰ ἀξιωθοῦμε τὰ ἴδια βραβεῖα, διότι ἄνθρωποι ἦταν καὶ αὐτοί, ὅπως καὶ ἐμεῖς.

Γιὰ τὴν Τυροφάγο τώρα λένε μερικοὶ ὅτι τὴν ὅρισε ὁ βασιλιᾶς Ἡράκλειος. Καθὼς δηλαδὴ ἕξι χρόνια πολεμοῦσε ἐναντίον του Χοσρόη καὶ τῶν Περσῶν, ἔταξε στὸν Θεό, ἂν τοὺς νικήσει, νὰ ἀλλάξει αὐτὴ τὴν ἑβδομάδα καὶ νὰ τὴν κάνει κάτι ἐνδιάμεσο, ἀνάμεσα στὴν τρυφὴ καὶ τὴ νηστεία, ὅπως καὶ ἔκανε.

Ἀλλὰ πέρα ἀπὸ αὐτὸ τὸ γεγονός, ἐγὼ νομίζω ὅτι καὶ αὐτὴ τὴν ἑβδομάδα τὴν ἐπινόησαν οἱ ἅγιοι Πατέρες ὡς κάποια προκάθαρση, γιὰ νὰ μὴ δυσκολευτοῦμε περνῶντας ἀπὸ τὴν κρεοφαγία καὶ τὴν πολυφαγία στὴν ἄκρα ἀσιτία, πρᾶγμα ποὺ μπορεῖ νὰ βλάψει καὶ τὴν ὑγεία μας, ἀλλὰ ἀπομακρυνόμενοι λίγο-λίγο ἀπὸ τὰ παχιὰ καὶ εὐχάριστα φαγητά, σὰν ἀτίθασα ἄλογα, μὲ τὴ μειωμένη τροφὴ νὰ δεχτοῦμε τὸ χαλινάρι τῆς νηστείας. Ὅπως ἔκαναν δηλαδὴ στὴν ψυχὴ μὲ τὶς παραβολές, ἔτσι μηχανεύθηκαν καὶ γιὰ τὸ σῶμα, κόβοντας σιγά-σιγά τὰ ἐμπόδια τῆς νηστείας.

Μὲ τὶς πρεσβεῖες ὅλων τῶν Ὁσίων σου, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησέ μας. Ἀμήν.

koinoniaorthodoxias

Ἡ ἔξωση τοῦ ἀνθρώπου ἀπ’ τόν Παράδεισο

Κηρυγματικές σκέψεις στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς τῆς Τυροφάγου. Ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 293.
Μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἕνα σοβαρό καί θλιβερό γεγονός, πού ἔγινε αἰτία νά ἔλθει ὁ Χριστός στόν κόσμο καί νά πάθει. Μᾶς ὑπενθυμίζει τήν ἔξωση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Παράδεισο.
Ἡ ἔξωση ἀπ’ τόν Παράδεισο εἶναι τό γεγονός τοῦ πνευματικοῦ θανάτου τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ χωρισμοῦ του ἀπό τόν Θεό διά τῆς ἁμαρτίας. Τό τραγικότερο δέ σημεῖο τῆς γνωστῆς ἁγιογραφικῆς διηγήσεως εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἐδόθη ἀπό τόν Θεό στόν ἄνθρωπο ἡ δυνατότητα τῆς μετανοίας μέσα στόν Παράδεισο, ἀκόμη, ὁ ἄνθρωπος δέν θέλησε νά παραδεχθεῖ τήν πτώση του.
Ἔπεσε ὁ ἄνθρωπος ὄχι μόνο γιατί ἔσφαλε, ἁμάρτησε, ἀλλά κυρίως γιατί... δέν μετανόησε. Δέν παραδέχθηκε τήν ἁμαρτία του.
Ἡ ἑκκλησία μας σήμερα μᾶς καλεῖ σέ μετάνοια καί ἐπιστροφή, ἐνῷ ἔξω ἀπό τίς ἐκκλησίες στολίζεται ἡ ἐπίφαση τῆς χαρᾶς καί τό προσωπεῖο τῆς εὐφροσύνης, ὁ Καρνάβαλος.
«Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται· οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι, εἰσέλθετε...».

Αγίου Πολυκάρπου, επισκόπου Σμύρνης και ιερομάρτυρος ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ

Αγίου Πολυκάρπου, επισκόπου Σμύρνης και ιερομάρτυρος

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ

Ο Πολύκαρπος και οι πρεσβύτεροι που είναι μαζί του προς την Εκκλησία του Θεού που βρίσκεται στους Φιλίππους, εύχονται να δίνεται πλούσιο το έλεος και η ειρήνη από τον παντοκράτορα Θεό και τον Ιησού Χριστό, τον Σωτήρα μας.

Χάρηκα μαζί σας στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, που υποδεχθήκατε τα υποδείγματα της αληθινής αγάπης και προπέμψατε, όπως επιβαλλόταν σε σας, τους τυλιγμένους με τα αγιόπρεπα δεσμά, τα οποία είναι διαδήματα εκείνων που είναι αληθινά εκλεγμένοι από τον Θεό και Κύριό μας, και διότι η σταθερή ρίζα της πίστεώς σας, που διακηρύσσεται από τα παλιά χρόνια, παραμένει μέχρι τώρα και καρποφορεί στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο Οποίος ανέχθηκε για τις αμαρτίες μας να φτάσει μέχρι τον θάνατο, «ὃν ὁ Θεὸς ἀνέστησεν, λύσας τὰς ὠδῖνας τοῦ θανάτου, καθότι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπ’ αὐτοῦ(:τον Οποίο, όμως, ο Θεός Τον ανέστησε και έλυσε τις λύπες που Του προξένησε ο θάνατος, διότι σύμφωνα με τις προφητείες δεν ήταν δυνατόν να Τον κρατήσει ο θάνατος)»[Πράξ.2,24] και «ὃν οὐκ ἰδόντες ἀγαπᾶτε, εἰς ὃν ἄρτι μὴ ὁρῶντες, πιστεύοντες δὲ ἀγαλλιᾶσθε χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ καὶ δεδοξασμένῃ(: τον Οποίο Χριστό, Τον αγαπάτε, αν και δεν Τον έχετε γνωρίσει προσωπικά και δεν Τον είδατε όσο ζούσε ως άνθρωπος στον κόσμο αυτό. Κι επειδή πιστεύετε σ’ Αυτόν, ενώ δεν Τον βλέπετε τώρα με τα σωματικά σας μάτια, θα ανταμειφθείτε για την πίστη σας αυτή και θα είστε πλημμυρισμένοι με αγαλλίαση, απολαμβάνοντας μια χαρά που δεν μπορεί να περιγράψει στόμα ανθρώπου, χαρά γεμάτη δόξα)»[Α΄Πέτρ.1,8]. Στη δόξα αυτή πολλοί επιθυμούν να εισέλθουν, γνωρίζοντας ότι με τη χάρη Του μέσω της πίστεως έχουν σωθεί, όχι με τα έργα [βλ. Εφεσ.2,8-9: «Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι, οὐκ ἐξ ἔργων»], αλλά με το θέλημα του Θεού δια του Ιησού Χριστού.

«Διὸ ἀναζωσάμενοι τὰς ὀσφύας τῆς διανοίας ὑμῶν, νήφοντες, τελείως ἐλπίσατε ἐπὶ τὴν φερομένην ὑμῖν χάριν ἐν ἀποκαλύψει Ἰησοῦ Χριστοῦ (:Τόσο μεγάλες και υψηλές ευεργεσίες και δωρεές μας χάρισε ο Θεός! Γι’ αυτό λοιπόν μαζέψτε από τη διάχυση τον νου σας και συγκεντρώστε τις σκέψεις σας ελευθερώνοντας την ψυχή σας από κάθε τι που την εμποδίζει να υπηρετεί τον Θεό. Και κάνοντας εγκράτεια σε όλα ελπίστε χωρίς τον παραμικρό δισταγμό ότι θα λάβετε την χάρη της σωτηρίας που σας φέρνει ο Ιησούς Χριστός την ημέρα της Δευτέρας μεγαλοπρεπούς Αποκαλύψεως και Παρουσίας του)»[Α΄Πέτρ.1,13] και «δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ, καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ (:υπηρετήστε τον Κύριο με δέος και σεβασμό τηρώντας με ευλάβεια τις θείες Του εντολές˙ και τρέμοντας μήπως με τις αμαρτίες σας εξοργίσετε τον Κύριο, γευθείτε την ειρήνη και την αγαλλίαση που γεννά στις καρδιές ο τρόμος αυτός)» [Ψαλμ.2,11] και αλήθεια, εγκαταλείποντας την άσκοπη φλυαρία και την πλάνη των πολλών, «αφού πιστέψατε σε Αυτόν που ανέστησε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό από τους νεκρούς και Του έδωσε δόξα»[Α΄Πέτρ.1,21] και θρόνο στα δεξιά Του, στον Οποίο υποτάχθηκαν τα πάντα, επουράνια και επίγεια, τον Οποίο λατρεύει καθετί που αναπνέει, ο Οποίος έρχεται να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς, και του Οποίου το Αίμα θα ζητήσει ο Θεός από εκείνους που δεν πειθαρχούν σ’ Αυτόν.

Εκείνος που ανέστησε Αυτόν από τους νεκρούς, θα αναστήσει και εμάς, εάν κάνουμε το θέλημά Του και βαδίζουμε σύμφωνα με τις εντολές Του, και αγαπούμε αυτά που αγάπησε, αποφεύγοντας κάθε αδικία, πλεονεξία, φιλαργυρία, κατηγορία, ψευδομαρτυρία, μη ανταποδίδοντας το κακό με το κακό ή τον χλευασμό και την ειρωνεία με τον ίδιο τρόπο [πρβ. Α΄Πέτρ.3,9:«μὴ ἀποδιδόντες κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἢ λοιδορίαν ἀντὶ λοιδορίας], ή γροθιά αντί γροθιάς, ή κατάρα αντί κατάρας, ενθυμούμενοι αυτά που είπε ο Κύριος διδάσκοντας: «Μην κατακρίνετε, για να μην κατακριθείτε· συγχωρείτε και θα συγχωρηθείτε· ελεείτε για να ελεηθείτε· με όποιο μέτρο μετράτε, θα μετρηθείτε και σεις· και ότι είναι μακάριοι οι φτωχοί και αυτοί που διώκονται για χάρη της δικαιοσύνης, διότι η Βασιλεία του Θεού θα είναι δική τους»[Ματθ.7,1: «Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε»· Λουκά 6,37: «Ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε»· Ματθ.5,3: «Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»· Ματθ. 5,10: «Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»].

Αυτά, αδελφοί μου, για την δικαιοσύνη δεν σας τα γράφω, έχοντας πάρει από μόνος μου την απόφαση, αλλά επειδή σεις πρώτοι με παρακινήσατε. Διότι ούτε εγώ, ούτε άλλος όμοιος με μένα μπορεί να συναγωνισθεί τη σοφία του μακαρίου και ενδόξου Παύλου, ο οποίος, όταν ήρθε, σε σας δίδαξε αυτοπροσώπως στους τότε ανθρώπους με ακρίβεια και βεβαιότητα τον λόγο της αλήθειας, και όταν ήταν απών σας έγραψε επιστολές τις οποίες, εάν τις μελετήσετε, θα μπορέσετε να οικοδομηθείτε στην πίστη που σας δόθηκε, «ἥτις ἐστὶν μήτηρ πάντων ἡμῶν (:η οποία είναι η μητέρα όλων μας)»[Γαλ. 4,26], με δεύτερη την ελπίδα και προπορευόμενη την αγάπη, προς τον Θεόν και τον Χριστό και τον πλησίον. Διότι, εάν κάποιος ζει μέσα σ’ αυτές, εκπληρώνει την εντολή της δικαιοσύνης· διότι αυτός που έχει αγάπη, βρίσκεται μακριά από κάθε αμαρτία.

«Ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία (:Ρίζα όλων των δεινών είναι η φιλαργυρία)» [Α΄Τιμ. 6,10]. Γνωρίζοντας λοιπόν ότι πρέπει να ζούμε με ολιγάρκεια καθώς «οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα (:τίποτε δεν φέραμε στον κόσμο όταν γεννηθήκαμε και είναι φανερό ότι και τίποτε δεν μπορούμε να πάρουμε μαζί μας όταν φύγουμε από τον κόσμο αυτό)» [Α΄Τιμ. 6,7], ας οπλισθούμε με τα όπλα της δικαιοσύνης και ας διδάξουμε πρώτα τους εαυτούς μας να βαδίζουμε σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου, έπειτα και οι γυναίκες σας, με την πίστη και αγάπη και αγνεία που δόθηκε σ’ αυτές να έχουν τους άνδρες τους με κάθε αλήθεια, να αγαπούν όλους εξίσου με κάθε εγκράτεια, και να εκπαιδεύουν τα παιδιά την παιδεία του φόβου του Θεού· οι χήρες να είναι συνετές· σ’ ό,τι αφορά την πίστη του Κυρίου, να προσεύχονται ασταμάτητα για όλους, μένοντας μακριά από κάθε διαβολή, κακοβουλία, ψευδομαρτυρία, φιλαργυρία και από κάθε κακό, γνωρίζοντας ότι είναι θυσιαστήριο του Θεού και ότι όλα τα παρατηρεί, και δεν Του διαφεύγει κανένας λογισμός, ούτε σκέψη, ούτε τίποτε από τα κρυφά της καρδιάς.

Γνωρίζοντας λοιπόν ότι «Θεὸς οὐ μυκτηρίζεται (:ο Θεός δεν εμπαίζεται, δεν εξαπατάται)»[Γαλ. 6,7], οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε αντάξια προς την εντολή και την δόξα Του. Το ίδιο και οι διάκονοι να είναι άμεμπτοι μπροστά στη δικαιοσύνη Του, ως υπηρέτες του Θεού και του Χριστού και όχι των ανθρώπων. Να μην είναι συκοφάντες, ούτε διφορούμενοι, αλλά αφιλάργυροι, εγκρατείς σε όλα, εύσπλαχνοι, επιμελείς, να βαδίζουν σύμφωνα με τη βοήθεια του Κυρίου, ο Οποίος έγινε υπηρέτης όλων, τον Οποίο, εάν Τον ευαρεστήσουμε στον κόσμο αυτόν, θα απολαύσουμε και τον μελλοντικό, όπως μας υποσχόταν ότι θα μας αναστήσει από τους νεκρούς, και ότι, εάν ζήσουμε αντάξια προς Αυτόν, θα βασιλέψουμε και μαζί με Αυτόν, εάν φυσικά πιστεύουμε.

Επίσης και οι νεότεροι να είναι άμεμπτοι σε όλα, φροντίζοντας πριν απ’ όλα να είναι αγνοί, και να χαλιναγωγούν τους εαυτούς τους από κάθε κακό. Διότι είναι καλό να συγκρατούνται από τις επιθυμίες του κόσμου, διότι «κάθε επιθυμία αντιστρατεύεται κατά του πνεύματος, και διότι ούτε οι πόρνοι, ούτε οι κίναιδοι, ούτε οι παιδεραστές θα κληρονομήσουν την Βασιλεία του Θεού,ούτε όσοι κάνουν πράξεις άτοπες»[πρβ. Α΄Πέτρ.2,11: «Ἀγαπητοί, παρακαλῶ ὡς παροίκους καὶ παρεπιδήμους ἀπέχεσθαι τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν, αἵτινες στρατεύονται κατὰ τῆς ψυχῆς»· Α΄Κορ.6,9-10: «Ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι Θεοῦ βασιλείαν οὐ κληρονομήσουσιν; μὴ πλανᾶσθε· οὔτε πόρνοι οὔτε εἰδωλολάτραι οὔτε μοιχοὶ οὔτε μαλακοὶ οὔτε ἀρσενοκοῖται, οὔτε κλέπται οὔτε πλεονέκται οὔτε μέθυσοι οὔτε λοίδοροι οὔτε ἅρπαγες βασιλείαν Θεοῦ κληρονομήσουσιν»· Εφ.5,5: «Τοῦτο γὰρ ἴστε γινώσκοντες, ὅτι πᾶς πόρνος ἢ ἀκάθαρτος ἢ πλεονέκτης, ὅς ἐστιν εἰδωλολάτρης, οὐκ ἔχει κληρονομίαν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ»]. Γι΄αυτό πρέπει να απομακρύνονται από όλα αυτά, υποτασσόμενοι στους πρεσβυτέρους και τους διακόνους, όπως στον Θεό και τον Χριστό. Οι παρθένες να ζουν με καθαρή και αγνή συνείδηση.

Και οι πρεσβύτεροι να είναι εύσπλαχνοι, ελεήμονες σε όλους, να φροντίζουν για την επιστροφή των παραπλανημένων, να επισκέπτονται τους ασθενείς, να μην αμελούν τις χήρες ή το ορφανό ή τον φτωχό, αλλά να φροντίζουν πάντοτε το καλό μπροστά στον Θεό και στους ανθρώπους [ πρβ. Παροιμ. 3,4: «Καὶ εὑρήσεις χάριν καὶ πρόνοιαν ἀγαθὴν ἐναντίον Κυρίου καὶ ἀνθρώπων»· Α΄Κορ. 8,21: «Προνοοῦμεν γὰρ καλὰ οὐ μόνον ἐνώπιον Κυρίου ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον ἀνθρώπων»], να μένουν μακριά από κάθε θυμό, μεροληψία, άδικη κρίση, μακριά από κάθε φιλαργυρία, να μην πιστεύουν γρήγορα κάτι εναντίον κάποιου, να μην είναι απότομοι στις κρίσεις τους, γνωρίζοντας ότι όλοι είμαστε ένοχοι αμαρτίας.

Εφόσον, λοιπόν, παρακαλούμε τον Κύριο να μας συγχωρήσει, πρέπει και εμείς να συγχωρούμε· διότι βρισκόμαστε απέναντι στα μάτια του Κυρίου και του Θεού και «πάντες γὰρ παραστησόμεθα τῷ βήματι τοῦ Θεοῦ. Ἂρα οὖν ἕκαστος ἡμῶν περὶ ἑαυτοῦ λόγον δώσει τῷ Θεῷ (:Διότι όλοι θα παραστούμε στο βήμα του Χριστού και Αυτός μόνο έχει δικαίωμα να μας κρίνει. Το συμπέρασμα λοιπόν που βγαίνει απ’ όλα αυτά είναι ότι καθένας από εμάς για τον εαυτό του θα δώσει λόγο στον Θεό, και γι’ αυτό τον εαυτό του πρέπει να προσέχει κι όχι τον άλλο)» [Ρωμ. 14,10,12]. Έτσι λοιπόν, ας Τον υπηρετήσουμε με φόβο και ευλάβεια, όπως μας παράγγειλε ο Ίδιος και οι απόστολοι που μας κήρυξαν το Ευαγγέλιο και οι προφήτες, οι οποίοι προκατήγγειλαν τον ερχομό του Κυρίου μας, να είμαστε ζηλωτές για το καλό, να αποφεύγουμε τα σκάνδαλα και τους ψευδαδέλφους και εκείνους που φέρουν το όνομα του Κυρίου με υποκρισία και παραπλανούν τους αδαείς ανθρώπους.

Διότι «καθένας που δεν ομολογεί ότι ο Ιησούς Χριστός έγινε άνθρωπος, είναι αντίχριστος» [ βλ. Α΄Ιω. 4,2-3: «Ἐν τούτῳ γινώσκετε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ· πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν,καὶ πᾶν πνεῦμα ὃ μὴ ὁμολογεῖ τὸν Ἰησοῦν ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστιν· καὶ τοῦτό ἐστιν τὸ τοῦ ἀντιχρίστου, ὃ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καὶ νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστὶν ἤδη (:Μ’ αυτό το σημάδι και μ’ αυτό το κριτήριο θα αναγνωρίζετε και θα διακρίνετε με βεβαιότητα το Πνεύμα του Θεού: Κάθε άνθρωπος δηλαδή που παρουσιάζεται να έχει πνευματικό χάρισμα, είναι από τον Θεό, εάν ομολογεί όχι μόνο με λόγια αλλά και με έργα ότι ο Ιησούς Χριστός σαρκώθηκε πραγματικά και έζησε ως άνθρωπος φέροντας την ανθρώπινη φύση. Όποιος όμως, ενώ λέει ότι εμπνέεται από το Πνεύμα του Θεού, δεν ομολογεί ότι ο Ιησούς ήλθε από τον ουρανό στη γη κι έγινε άνθρωπος με σάρκα ανθρώπινη, δεν είναι από τον Θεό. Και αυτό είναι το πνεύμα του αντιχρίστου, το να αρνείται δηλαδή κανείς τον Θεάνθρωπο Ιησού. Για τον αντίχριστο άλλωστε έχετε ακούσει ότι πρόκειται να έλθει. Και τώρα ήδη ο αντίχριστος βρίσκεται στον κόσμο, με τις αιρέσεις και τις ψευδοδιδασκαλίες που προετοιμάζουν το έδαφος για την προσωπική του έλευση)» και Β΄Ιω. 1,7: «ὅτι πολλοὶ πλάνοι εἰσῆλθον εἰς τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολογοῦντες Ἰησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί· οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος(:Πρέπει να βαδίζετε τον δρόμο της αγάπης και να μην είστε διασπασμένοι. Διότι έχουν εμφανιστεί στον κόσμο πολλοί που διδάσκουν πλάνες και εξαπατούν μ’ αυτές τους πιστούς. Οι πλάνοι αυτοί δεν παραδέχονται ότι ο Ιησούς Χριστός εξακολουθεί ως αρχιερέας μας να είναι στους ουρανούς με πραγματική σάρκα και φύση ανθρώπινη και ότι με αυτήν πρόκειται να έλθει ως Κριτής. Αυτός που δεν ομολογεί την αλήθεια αυτή είναι ο κατεξοχήν απατεώνας και ο αντίχριστος)»], και όποιος δεν ομολογεί το μαρτύριο του Σταυρού, προέρχεται από τον διάβολο, ενώ όποιος προσαρμόζει τα λόγια του Κυρίου στις δικές του επιθυμίες και λέει ότι ούτε ανάσταση ούτε κρίση υπάρχει, αυτός είναι πρωτότοκος του Σατανά.

Γι΄αυτό εγκαταλείποντας τη ματαιότητα των πολλών και τις ψευδοδιδασκαλίες, ας επιστρέψουμε στον λόγο που από την αρχή μας παραδόθηκε, «μένοντας νηφάλιοι στις προσευχές»[Α΄Πέτρ.4,7:«Πάντων δὲ τὸ τέλος ἤγγικεν· σωφρονήσατε οὖν καὶ νήψατε εἰς προσευχάς(:Μιλώ για νεκρούς σε σας που είστε ακόμη ζωντανοί. Αλλά μην ξεχνάτε ότι το τέλος όλων των πραγμάτων του κόσμου πλησιάζει. Άρα και το δικό ας τέλος δεν είναι μακριά. Φροντίστε λοιπόν να είστε εγκρατείς και προσεκτικοί, και αγρυπνήστε στις προσευχές)»] και επιμένοντας στις νηστείες, ζητώντας με δεήσεις από τον παντεπόπτη Θεό «να μην επιτρέψει να πέσουμε σε πειρασμό, αλλά να μας γλυτώσει από τον πονηρό που μας πολεμά»[Ματθ.6,13: «καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ»], όπως είπε ο Κύριος· διότι «το βάθος της ψυχής σας είναι πρόθυμο να υπακούει στο θέλημα του Θεού˙ το σαρκικό φρόνημα, όμως, κάνει την ανθρώπινη φύση αδύνατη και παρασύρει τον άνθρωπο στο κακό παρά την αγαθή διάθεσή του»[Ματθ. 26,41: «Τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής»].

Ασταμάτητα, λοιπόν, ας επιμένουμε στην ελπίδα μας και στην εγγύηση της δικαιοσύνης, που είναι ο Ιησούς Χριστός, «ο οποίος βάστασε ο Ίδιος επάνω Του τις αμαρτίες μας και πρόσφερε με το σώμα Του θυσία γι’ αυτές στον σταυρό»[Α΄Πέτρ. 2,24: «ὃς τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν αὐτὸς ἀνήνεγκεν ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ξύλον»], και «ο Οποίος δεν έκανε ποτέ καμία αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος ή ψέμα στο στόμα Του»[Α΄Πέτρ. 2,22: «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ], αλλά για χάρη μας, για να ζήσουμε με Αυτόν, υπέμεινε τα πάντα. Ας γίνουμε επομένως, μιμητές της υπομονής Του, και εάν υποφέρουμε για το όνομά Του, ας Τον δοξάζουμε. Διότι αυτό το παράδειγμα μάς έδωσε με τον εαυτό Του, και εμείς σε αυτό πιστέψαμε.

Σας παρακαλώ, λοιπόν, όλους να πειθαρχείτε στον λόγο της δικαιοσύνης και να ασκείτε κάθε υπομονή, την οποία έχετε μάλιστα δει με τα μάτια σας, όχι μόνο στους μακάριους Ιγνάτιο και Ζώσιμο και Ρούφο, αλλά και σε άλλους από τους δικούς σας και στον ίδιο τον Παύλο και στους άλλους αποστόλους και να είστε πεπεισμένοι ότι όλοι αυτοί «οὐκ εἰς κενὸν ἔδραμον οὐδὲ εἰς κενὸν ἐκοπίασαν(:δεν έτρεξαν ανώφελα ούτε κουράστηκαν μάταια, αλλά η διδασκαλία τους και οι κόποι τους έφεραν πλούσιους καρπούς)» [Φιλιπ. 2,16] αλλά με πίστη και δικαιοσύνη και ότι βρίσκονται στον τόπο που τους οφείλεται κοντά στον Κύριο, μαζί με τον Οποίο και έπαθαν. Διότι δεν αγάπησαν τον τωρινό κόσμο, αλλά Εκείνον που πέθανε για μας και για χάρη μας αναστήθηκε από τον Θεό.

Να επιμένετε λοιπόν σε αυτά και να ακολουθείτε το παράδειγμα του Κυρίου, να είστε σταθεροί και αμετακίνητοι στην πίστη, να είστε φιλάδελφοι, να έχετε αγάπη ο ένας για τον άλλο, να είστε ενωμένοι στην αλήθεια, να δείχνετε ο ένας στον άλλο την καλοσύνη του Κυρίου, και να μην περιφρονείτε κανέναν. Όταν μπορείτε να ευεργετείτε, και να μην αδιαφορείτε «διότι η ελεημοσύνη σώζει από τον θάνατο»[Τωβίτ 4,10: «Ἐλεημοσύνη γὰρ ἐκ θανάτου ῥύεται»]. Να υποτάσσεσθε αμοιβαία ο ένας στον άλλο, «να έχετε καλή συμπεριφορά ανάμεσα στους εθνικούς, για να προσελκύετε την εκτίμηση και το σεβασμό τους. Κι έτσι, για όσα τώρα σας κατηγορούν ως εγκληματίες και κακοποιούς, παρακινούμενοι από τα καλά και ενάρετα έργα σας που θα δουν από κοντά, να δοξάσουν τον Θεό την ημέρα που θα σας επισκεφθεί ο Κύριος και θα φέρει στο φως την αθωότητά σας» [βλ. Α΄Πέτρ. 2,12: «Τὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν ἔχοντες καλὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἵνα ἐν ᾧ καταλαλοῦσιν ὑμῶν ὡς κακοποιῶν, ἐκ τῶν καλῶν ἔργων ἐποπτεύοντες δοξάσωσιν τὸν Θεὸν ἐν ἡμέρᾳ ἐπισκοπῆς»] και να μη βλασφημείται το Όνομα το Άγιο του Κυρίου εξαιτίας σας. Αλίμονο σε εκείνον εξαιτίας του οποίου βλασφημείται το όνομα του Κυρίου. Να διδάσκετε, λοιπόν, την νηφαλιότητα, με την οποία ζείτε κι εσείς.

Πολύ λυπήθηκα για τον Ουάλεντα, ο οποίος κάποτε υπήρξε πρεσβύτερός σας, διότι αυτός αγνοεί τελείως τη θέση που του δόθηκε. Γι'αυτό σας συμβουλεύω να αποφεύγετε τη φιλαργυρία και να είστε αγνοί και φιλαλήθεις. Να αποφεύγετε κάθε κακό. Γιατί εκείνος που δεν μπορεί σε αυτά να κυβερνήσει τον εαυτό του, πώς θα συμβουλεύει αυτό στον άλλο; Εάν κάποιος δεν αποφεύγει τη φιλαργυρία, μολύνεται από την ειδωλολατρία, και κατά κάποιον τρόπο θα κριθεί μαζί με τους εθνικούς, οι οποίοι αγνοούν την κρίση του Κυρίου. «Ή μήπως δεν γνωρίζουμε ότι οι άγιοι θα κρίνουν τον κόσμο»[Α΄Κορ.6,2:«ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσιν; (: ή δεν γνωρίζετε ότι οι Χριστιανοί θα κρίνουν το πλήθος των ανθρώπων που βρίσκεται μακριά από τον Χριστό;)»], όπως διδάσκει ο Παύλος;

Εγώ, όμως, από εκείνα με τα οποία ασχολήθηκε ο μακάριος Παύλος δεν αντιλήφθηκα ούτε άκουσα τίποτε για σας, οι οποίοι αναφέρεσθε στην αρχή της επιστολής του. Διότι για σας σεμνύνεται σε όλες τις Εκκλησίες, οι οποίες μόνες τότε είχαν γνωρίσει τον Θεό, ενώ εμείς δεν τον είχαμε ακόμη γνωρίσει. Θλίβομαι, λοιπόν, πολύ, αδελφοί, για εκείνον και για τη γυναίκα του, στους οποίους μακάρι να δώσει ο Θεός μετάνοια ειλικρινή. Να είστε λοιπόν και εσείς προσεκτικοί σε αυτό, «καὶ μὴ ὡς ἐχθρὸν ἡγεῖσθε, ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν (: και να μην τον θεωρείτε όμως εχθρό, αλλά να τον συμβουλεύετε ως αδελφό σας)»[Β΄Θεσ. 3,15]. Να τους ανακαλείτε σαν μέλη που πάσχουν και έχουν πλανηθεί, ώστε να σώσετε το σώμα όλων σας. Γιατί κάνοντας αυτό, οικοδομείτε τους εαυτούς σας.

Διότι είμαι πεπεισμένος ότι εσείς έχετε ασκηθεί στα ιερά γράμματα και δεν σας διαφεύγει τίποτε, ενώ αυτό δεν έτυχε σε μένα. Όμως στις Γραφές αυτές λέγεται: «Να οργίζεστε μόνο από αγνό ζήλο για τη δόξα του Θεού, και όχι από εγωισμό και ιδιοτελή ελατήρια. Κι έτσι να μην αμαρτάνετε. Κι αν συμβεί να οργισθείτε και να έρθετε σε ρήξη μεταξύ σας, σπεύδετε να συνδιαλλαγείτε, ώστε να μη σας προφθάσει η δύση του ήλιου, αλλά να συμφιλιώνεστε, προτού έλθει η νύχτα»[Εφ.4,26: «Ὀργίζεσθε καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὑμῶν»]. Είναι μακάριος εκείνος που το θυμάται αυτό, το οποίο πιστεύω ότι δεν υπάρχει σε σας. Όμως ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Αυτός ο αιώνιος αρχιερέας, ο Υιός του Θεού Ιησούς Χριστός, ας σας οικοδομεί στην πίστη και την αλήθεια και σε κάθε πραότητα και χωρίς παροργισμό, και στην υπομονή και τη μακροθυμία και την ανεκτικότητα και την αγνότητα, και είθε να σας δώσει μερίδιο και θέση μεταξύ των αγίων Του, και μαζί με σας και σε όλους όσους είναι κάτω από τον ουρανό, αυτούς που θα πιστέψουν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό και στον Πατέρα Του, ο Οποίος Τον ανέστησε από τους νεκρούς.

Να προσεύχεσθε για όλους τους Χριστιανούς. Να προσεύχεσθε επίσης και για τους βασιλείς και τους άρχοντες και τους αρχηγούς[πρβ. Α΄Τιμ. 2,2: «Ὑπὲρ βασιλέων καὶ πάντων τῶν ἐν ὑπεροχῇ ὄντων, ἵνα ἤρεμον καὶ ἡσύχιον βίον διάγωμεν ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι (:Για τους βασιλείς και για όλους όσους έχουν κάποιο αξίωμα ή κάποια ανώτερη θέση, να τους φωτίζει και να τους ενδυναμώνει ο Θεός, ώστε να εξασφαλίζουν την ειρηνική συμβίωση των πολιτών. Κι έτσι να ζούμε κι εμείς ζωή ήρεμη και ήσυχη, με κάθε ευσέβεια και σεμνότητα)»] και για εκείνους που σας καταδιώκουν και σας μισούν[πρβ. Λουκά 6, 27: «Ἀλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν· ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς(:Σε σας όμως που με ακούτε και έχετε τη διάθεση να ζείτε σύμφωνα με την αλήθεια, επειδή θα αντιμετωπίσετε πολλούς επικριτές και διώκτες, σας λέω να αγαπάτε τους εχθρούς σας, να ευεργετείτε εκείνους που σας μισούν], και για τους εχθρούς του Σταυρού του Χριστού [Φιλιπ. 3,18: «Πολλοὶ γὰρ περιπατοῦσιν, οὓς πολλάκις ἔλεγον ὑμῖν, νῦν δὲ καὶ κλαίων λέγω, τοὺς ἐχθροὺς τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ(:Σας λέω να παραδειγματίζεσθε μόνο απ’ αυτούς που ζουν σύμφωνα με το δικό μας υπόδειγμα, διότι πολλοί παρουσιάζουν κακή συμπεριφορά. Όταν ήμουν στους Φιλίππους, πολλές φορές σας έκανα λόγο γι’ αυτούς. Τώρα όμως, επειδή στο μεταξύ χειροτέρευσαν, μιλώ κλαίγοντας γι’ αυτούς που με τη σαρκική ζωή τους αποδεικνύονται εχθροί του Σταυρού του Χριστού, ο οποίος είναι σύμβολο αυτοθυσίας και πόνου)»], για να είναι φανερός κατά πάντα ο καρπός σας και να είστε τέλειοι σε Εκείνον.

Μου γράψατε κι εσείς και ο Ιγνάτιος, εάν κάποιος πάει στη Συρία να μεταφέρει και τα δικά σας γράμματα, πράγμα που θα κάνω, εάν βρω κατάλληλη ευκαιρία, είτε εγώ, είτε αυτός τον οποίο θα στείλω, να μεσολαβήσει για σας. Τις επιστολές του Ιγνατίου που μας έστειλε ο ίδιος και άλλες, αυτές που είχαμε μαζί μας, σας τις στείλαμε, όπως μας είπατε. Αυτές έχουν συναφθεί μαζί με την επιστολή μας αυτή, και θα μπορέσετε να ωφεληθείτε πολύ από αυτές. Διότι περιέχουν πίστη, υπομονή και κάθε οικοδομή, που ανήκει στον Κύριό μας. Και ό,τι νεότερο μάθετε για τον ίδιο τον Ιγνάτιο και εκείνους που είναι μαζί του, να μας το γνωρίσετε.

Αυτά σας τα έγραψα μέσω του Κρεσκέντου, τον οποίο σας τον σύστησα και τώρα τον συστήνω. Διότι φέρθηκε σε μας άψογα, και πιστεύω ότι και σε σας θα φερθεί όμοια. Και την αδελφή του θα την έχετε με συστάσεις, όταν θα έρθει σε σας. Να είστε εδραίοι, ενωμένοι με τον Κύριο Ιησού Χριστό και η χάρη Του να είναι μαζί με όλους σας. Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

· https://greekdownloads.wordpress.com/category/%ce%ba%ce%b5%ce%af%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%ce%b3%ce%af%cf%89%ce%bd/%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%bf%ce%bb%cf%8d%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%80%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%bc%cf%8d%cf%81%ce%bd%ce%b7%cf%82/

· Αποστολικοί Πατέρες, Άπαντα τα έργα, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1994, τόμος 4, σελίδες 340-353.

· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

· Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.

· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.

· http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html