ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΛΑΝΗΣ ΤΟΥ FILIOQUE.

 

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΛΑΝΗΣ ΤΟΥ FILIOQUE.

(Foto: Emmaus Academic / stpaulcenter.com)

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΛΑΝΗΣ ΤΟΥ FILIOQUE.

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως.

Εν Θεσσαλονίκη τη 4η  Ιουνίου 2026.

Όπως είναι γνωστό, η κακόδοξη προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως του Filioque, την οποία εισήγαγε ο Παπισμός εδώ και χίλια χρόνια περίπου, δημιούργησε ένα αγεφύρωτο χάσμα μεταξύ της Ορθοδόξου Ανατολής και της Παπικής Δύσεως, καθώς η εν λόγω κακοδοξία εξακολουθεί να παραμένει, δυστυχώς μέχρι σήμερα, βασική δογματική διδασκαλία των παπικών. Πολλοί οικουμενιστές σήμερα, προερχόμενοι κυρίως από τον ακαδημαϊκό χώρο, θέλησαν να δώσουν μια δική τους ερμηνεία στη δογματική αυτή πλάνη, στην προσπάθειά τους να γεφυρώσουν το χάσμα αυτό. Σύμφωνα με την ερμηνεία αυτή το πρόβλημα του Filioque δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα πρόβλημα λεκτικής παρανοήσεως. Ένα πρόβλημα, δηλαδή, κακής αποδόσεως στην λατινική μετάφραση του ελληνικού κειμένου με λατινικές λέξεις, που δεν αποδίδουν επακριβώς το  ελληνικό κείμενο.

Και άλλες φορές ασχοληθήκαμε με το θέμα αυτό. Εδώ απλώς θεωρήσαμε σκόπιμο να υπενθυμίσουμε ορισμένες αλήθειες, που αφορούν το θέμα της εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος, με την ευκαιρία των ημερών που διανύουμε, όπου εορτάζουμε τα μεθέορτα της μεγάλης Δεσποτικής Εορτής της Πεντηκοστής.

Την κακόδοξη προσθήκη του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως δεν είναι δυνατόν να την αξιολογήσει κανείς ορθά, αν την θεωρήσει  απλώς ως πρόβλημα όρων και λέξεων, αλλά μόνον όταν την θεωρήσει  στις ιστορικοδογματικές του διαστάσεις, που είναι και οι  πραγματικές του διαστάσεις. Ας παραθέσουμε κατ’ αρχήν ορισμένα ιστορικά στοιχεία.

Τα πρώτα σπέρματα της αιρέσεως του Filioque πρέπει να τα αναζητήσουμε στον Νεοπλατωνισμό και στο θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα του ιερού Αυγουστίνου, ο οποίος ενώ ήταν γνώστης του Νεοπλατωνισμού, (είχε μάλιστα θητεύσει σε και σε αιρετικές ομάδες, όπως οι Μανιχαίοι), αγνοούσε δυστυχώς την θεολογία των ελλήνων Πατέρων. Όπως παρατηρεί ο αείμνηστος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρός  Παν. Τρεμπέλας: «το Filioque εμφανίζεται διά πρώτην φοράν παρά τω Αυγουστίνω». Λέγει ο ιερός Αυγουστίνος στο περί Τριάδος, (DeTrinitate), έργο του ρητώς, ότι «δεν δυνάμεθα να είπωμεν, ότι το Άγιον Πνεύμα δεν εκπορεύεται και εκ του Υιού, επειδή ουχί μάτην το αυτό Πνεύμα και του Πατρός και του Υιού Πνεύμα λέγεται», (Necpossumusdicere, quod Spiritus Sanctus et a Filionon procedat…).[1] Bλέπουμε δηλαδή εδώ ότι ο Αυγουστίνος ομιλεί σαφέστατα για την κακοδοξία του Filioque, και μάλιστα κατά τρόπον, που δεν επιδέχεται καμία λεκτική παρανόηση.

Η κακοδοξία αυτή στη συνέχεια διά του Αυγουστίνου μεταδόθηκε, όπως ήταν επόμενο και εξαπλώθηκε στη Δύση. Πρώτοι οι Ισπανοί περί τα τέλη του 6^ου αιώνος άρχισαν να διακηρύττουν δια της τρίτης εν Τολέδω της Ισπανίας (το 589) Συνόδου την καινοτομία της εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος και εκ του Υιού «παρά την κατ’ αυτής αντίδρασιν του Αλκουΐνου και του αρχιεπισκόπου Ακυϊλίας Παυλίνου, κατακρίναντος ταύτην και δι’ επαρχιακής Συνόδου, συγκληθείσης εν έτει 791».[2] Στη συνέχεια, ήδη από τις αρχές του 9ου αιώνος, η κακοδοξία αυτή βρήκε ένθερμους υποστηρικτές τους Φράγκους αυτοκράτορες και κυρίως τον Κάρολο τον Μέγα, ο οποίος ασκούσε «πίεσιν επί του πάντοτε αρνουμένου Πάπα, όπως αποδεχθή το Filioque, όπερ ο αυτοκράτωρ κυρίως εχρησιμοποίει ως παιγνιόχαρτον κατά του ανατολικού κράτους, επιδιώκων ιδίους πολιτικούς σκοπούς».[3] Ο αείμνηστος καθηγητής της Δογματικής κυρός Ι. Ρωμανίδης, αναφερόμενος στο Filioque, παρατηρεί ότι «διά της καταδίκης της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου και διά της δογματοποιήσεως του Filioque, παρά τας διαμαρτυρίας του Πάπα Ρώμης και του Πατριάρχου Ιεροσολύμων, ο Φράγκος ηγεμών Κάρολος … εκήρυξε την δογματικήν υπεροχήν των Φράγκων έναντι των λατίνων και ελλήνων και τον δογματικόν πόλεμον, ίνα χρησιμεύση η φραγκική ορθοδοξία διά την εκτόπισιν της δήθεν πλάνης, ή οπισθοδρομικής θεολογίας των ελληνολατίνων και διά την εδραίωσιν και μονιμοποίησιν της φραγκικής επεκτεινομένης κυριαρχίας…».[4] Προς τον σκοπόν αυτόν συγκάλεσε Σύνοδο το 809 εν Ακυϊσγράνω (Άαχεν) της Γερμανίας, στην οποία το Filioque εκηρύχθη ως επίσημο δόγμα πίστεως. Συνήντησε όμως την σθεναρά αντίσταση του τότε Ορθοδόξου Πάπα Λέοντος του Γ΄, o οποίος όχι μόνον απεκήρυξε συνοδικώς την γενομένην κακόδοξη προσθήκη, αλλά επί πλέον διέταξε να χαραχτεί το Σύμβολο της πίστεως ελληνιστί και λατινιστί πάνω σε δύο αργυρές πλάκες χωρίς το Filioque σε κεντρική θέση του ναού του αγίου Πέτρου.

 Είναι αστείο να υποθέσωμε, ότι μετά από μια τόσο μεγάλη θεολογική διαμάχη περί το Filioque μεταξύ Φράγκων και Λατίνων, ο Πάπας Λέων ο Γ΄ δεν απέδωσε με πιστότητα και ακρίβεια την μετάφραση του ελληνικού κειμένου στα λατινικά, έτσι ώστε να γίνει κατανοητή από όλους η δογματική πλάνη των Φράγκων. Την ορθή μετάφραση στα λατινικά του ελληνικού κειμένου του Λέοντος Γ΄ επιδοκιμάζων και ο Μέγας Φώτιος, (ο οποίος, ας σημειωθεί, εγνώριζε άριστα τα λατινικά, ως καθηγητής του Πανεπιστημίου της Κων/πόλεως), εγκωμιάζει τον Λέοντα τον Γ΄ σε επιστολή του προς τον αρχιεπίσκοπο Ακυηλίας. Γράφει: «Ο μεταγενέστερος Λέων, ο την πίστιν ώσπερ την κλήσιν εφάμιλλος, ούτος δή, ούτος ο της ευσεβείας θερμός ζηλωτής, ως κατά μηδένα τρόπον μηδαμώς παραχαράττοιτο βαρβάρω γλώσση το άχραντον ημών της ευσεβείας μάθημα, ελληνίδι φωνή, ώσπερ δη και κατ’ αρχάς είρηται, τοις εν τη Δύσει δι’ αυτού δοξολογείν και θεολογείν την Αγίαν Τριάδα παραδέδωκε…».[5]

Πέραν αυτών είναι αδύνατο να δεχθούμε ότι οι Λατίνοι Πατέρες, που έλαβαν μέρος στην Β΄ Οικουμενική Σύνοδο, (381), και εδογμάτισαν ομού μετά των Ελλήνων Πατέρων το 9ο  άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως, το αναφερόμενο στο Άγιο Πνεύμα, (φυσικά χωρίς το Filioque), δεν κατενόησαν πλήρως και κατά συνέπεια δεν απέδωσαν επακριβώς στη λατινική μετάφραση τη φράση «το εκ του Πατρός εκπορευόμενον», χρησιμοποιήσαντες κάποιο ρήμα, που επιδέχεται διπλή ερμηνεία, έτσι ώστε να δημιουργήσουν σύγχυση και ασάφεια.

Αργότερα κατά την επί μεγάλου Φωτίου εν Κωνσταντινουπόλει γενομένη Σύνοδο το 879-880, (την φερομένη και ως Η΄ Οικουμενική Σύνοδο), παρόντων και των Λατίνων Πατέρων, (οι οποίοι υπέγραψαν τα πρακτικά ως εκπρόσωποι του Πάπα Ιωάννη του Η΄), το θέμα της εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος ξεκαθαρίζεται για μια ακόμη φορά, ώστε όχι μόνον να καταδικαστεί η από τους Φράγκους γενομένη κακοδοξία του Filioque, αλλά επί πλέον να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενη παρερμηνεία, ή λεκτική παρανόηση.

Για μία ακόμη φορά ανακύπτει το ζήτημα του Filioque το 1054 στην τότε γενομένη σφοδρή αντιπαράθεση μεταξύ Ορθοδοξίας και Παπισμού, που αποτέλεσε την κυριότερη αιτία του τελευταίου και μεγάλου σχίσματος, που έκτοτε παραμένει μέχρι σήμερα. Όπως παρατηρεί ο αείμνηστος αρχ. κυρός Σ. Μπιλάλης  «αντί να αποκηρύξη ο (τότε) Πάπας Λέων ο Θ΄ το ‘βλάσφημον δόγμα’ του Filioque, το εχρησιμοποίησεν ως σημαίαν, διά να καταπολεμήση και αφορίση, διά των απεσταλμένων του ως αιρετικήν την Ανατολικήν Εκκλησίαν, την μη δεχομένη το Filioque…Το 1014 το Filioque προστίθεται εις το Σύμβολον Νικαίας - Κωνσταντινουπόλεως εν τη Ρώμη, τη πιέσει του αυτοκράτορος Γερμανίας Ερίκου, και, μετά τεσσαράκοντα μόλις έτη, τω 1054, οι παραχαράκται του Συμβόλου, του επικυρωθέντος υπό πασών των Οικουμενικών Συνόδων, κατηγορούν ως αιρετικούς τους Ορθοδόξους, διότι απέκοψαν δήθεν εκ του ιερού Σύμβολου το αιρετικόν νεόπλασμα του Filioque».[6] Οι παρά πάνω επισημάνσεις μαρτυρούν πλέον ξεκάθαρα, ότι οι Παπικοί, προκειμένου να κρατήσουν πάση θυσία την βλάσφημη αυτή κακοδοξία, δεν δίστασαν να προχωρήσουν ακόμη και στη διαστρέβλωση των ιστορικών γεγονότων.

Μετά το σχίσμα του 1054, όλες οι μεταγενέστερες ενωτικές προσπάθειες μεταξύ Ορθοδόξων και Παπικών και οι κατ’ αυτούς γενόμενοι διάλογοι περί το Filioque δεν έφεραν δυστυχώς κανένα αποτέλεσμα. Οπωσδήποτε βέβαια στους διαλόγους αυτούς από την πλευρά των Ορθοδόξων κατ’ επανάληψη, τονίστηκε η διαφορά της εκπορεύσεως από την εν χρόνω πέμψη και ότι ο όρος εκπόρευση αποδίδεται μόνο στον Πατέρα, ενώ ο όρος πέμψη στον Υιό. Όπως επίσης διασαφίστηκε πλήρως η διαφορά των προθέσεων «εκ» και «διά» στην φράση «εκ του Πατρός δι’ Υιού», ώστε να μην χωράει πλέον κανένα περιθώριο λεκτικής παρανοήσεως, ή μη χρησιμοποιήσεως των ορθών λατινικών όρων. Παρά τις διασαφίσεις λοιπόν αυτές οι Παπικοί εξακολουθούσαν πεισματικά να επιμένουν αμετακίνητοι στην πλάνη τους και να επαναλαμβάνουν την κακοδοξία αυτή σ’ όλες τις μεταγενέστερες παπικές Συνόδους μέχρι σήμερα.

Πέρα από τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία θα πρέπει να σημειωθεί εν προκειμένω ότι όλοι οι μετά το σχίσμα άγιοι Πατέρες θεωρούν την προσθήκη του Filioque ως αίρεση και πλάνη. Ενδεικτικά παραπέμπουμε στους δύο περί εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος λόγους του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.[7] Στον πρώτο εξ’ αυτών με τίτλο: «Περί της εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος», γράφει ο ιερός πατήρ: «…ουδέποτ’ αν υμάς κοινωνούς δεξαίμεθα μέχρις αν και εκ του Υιού το Πνεύμα λέγητε».[8] Δηλαδή ποτέ δεν πρόκειται να σας δεχθούμε σε εκκλησιαστική κοινωνία, εφ’ όσον εξακολουθείτε να ομολογείτε ότι το άγιο Πνεύμα πρέρχεται και εκ του Υιού.

Κατόπιν των παραπάνω στοιχείων η προσπάθεια των οικουμενιστών να αποδώσουν την κακοδοξιά του Filioque σε λεκτική παρανόηση δεν έχει κανένα έρεισμα και καταρίπτεται παταγωδώς. Η ίδια η ιστορία μας ομιλεί με την ιδική της γλώσσα και μας βεβαιώνει, ότι δεν πρόκειται για λεκτική, ή νοηματική παρανόηση, αλλά για σκόπιμη προσθήκη, προκειμένου να εξυπηρετηθούν πολιτικές, ή άλλες σκοπιμότητες του Παπισμού. Οι πλαστογραφήσεις πρακτικών συνόδων, η εμμονή των δυτικών στην προσθήκη και η ανεξήγητη αδιαλλαξία τους για το μέγιστο αυτό θεολογικό πρόβλημα, φανερώνει ενσυνείδητη επιλογή. Για μας τους Ορθοδόξους οι αργυρές πλάκες του δίγλωσσου Συμβόλου της Πίστεως, που ανήρτησε ο Πάπας Λέων Γ΄ το 809, και που παρέμειναν στο ναό του Αγίου Πέτρου για διακόσια χρόνια, φανερώνουν περίτρανα ότι η προσθήκη του Filioque δεν έχει καμία σχέση με την αρχαία εκκλησιαστική Παράδοση και είναι εμβόλιμη κακοδοξία, μια από τις δεκάδες της παπικής παρασυναγωγής.

---

[1] Παν.Τρεμπέλα, Δογματική, Αθήναι 1978, τόμ. Α΄, σελ. 286.

[2]Παν. Τρεμπέλα, Δογματική…ο.π. σελ. 280.

[3] Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου, Το  πρωτείον του επισκόπου Ρώμης, Εκδ. Β΄, Αθήναι 1964, σελ. 205-206, υποσημ. 1.

[4] Περιοδ. «Γρηγόριος ο Παλαμάς», τεύχος 624, Ιούλιος- Αύγουστος 1971, σελ. 274.

[5] Φωτίου Κωνσταντινουπόλεως, Επιστολή Ι, 24,5, Αρχιεπισκόπω Ακυηλίας, PG. 102,800 ΑΒ.

[6]Αρχ.  Σ. Μπιλάλη, Η αίρεσις του Filioque, Εκδ. «Ορθ. Τύπου» τομ. Α΄, Αθήναι 1972, σελ.82

[7] Βλ. Πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», Ελληνες Πατέρες της Εκκλησίας, «Γρηγορίου του Παλαμά έργα», τομ.1.

[8] Ο.π. σελ. 74.

Αγίες Μάρθα και Μαρία: Οι αδελφές του Λαζάρου

 

Αγίες Μάρθα και Μαρία: Οι αδελφές του Λαζάρου

ΑΓΙΕΣ ΜΑΡΘΑ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑ: ΟΙ ΑΔΕΛΦΕΣ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

     Η οικογένεια του αγίου Λαζάρου είχε την ύψιστη ευλογία να απολαμβάνει τη φιλία με τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και να Τον φιλοξενεί στο σπίτι της.

    Σύμφωνα με τις ευαγγελικές διηγήσεις, ζούσαν η ευσεβής οικογένεια του Λαζάρου και των δύο αδελφών του, της Μάρθας και της Μαρίας στην κώμη Βηθανία, ένα μικρό χωριό, που ταυτίζεται παραδοσιακά με τη σημερινή πόλη αλ-Εϊζαριγιά, στη Δυτική Όχθη, στους ανατολικούς πρόποδες του όρους των Ελαιών, περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά της Ιερουσαλήμ. Δεν αναφέρεται πως συνδέθηκαν με φιλία με τον Κύριο. Εικάζουμε ότι συνδέονταν με κάποια μακρινή συγγένεια.

    Στο 10^ο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του Λουκά αναφέρεται μια από τις επισκέψεις του Χριστού στο σπίτι τους στη Βηθανία. Η μεγαλύτερη αδελφή, η Μάρθα, ήταν η οικοδέσποινα και φρόντιζε να προσφέρει περισσή φροντίδα για τον υψηλό επισκέπτη τους και τους μαθητές Του. Ο Κύριος καθισμένος δίδασκε και η μικρότερη αδελφή η Μαρία άκουγε με προσοχή καθήμενη στα πόδια Του, αδιαφορώντας για να προσφέρει τη βοήθειά της στην κοπιώσα Μάρθα.

     Η απορρόφησή της Μαρίας από τα θεία λόγια του Χριστού και η αδιαφορία της να βοηθήσει την αδελφή της, ενόχλησε τη Μάρθα και γι’ αυτό παραπονέθηκε στο Χριστό, ότι την εγκατέλειψε μόνη να ετοιμάσει την φιλοξενία και Του ζήτησε να αφήσει την ακρόαση του λόγου Του και να τη βοηθήσει στην διακονία της.

      Τότε λοιπόν ο Χριστός βρήκε την ευκαιρία να διδάξει την Μαρία ότι η ενασχόληση με τα πνευματικά θέματα είναι ασύγκριτα πιο σημαντική από την ενασχόληση με τα υλικά και τις βιοτικές μέριμνες. Της είπε: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζεις για πολλά πράγματα, αλλά όμως για ένα υπάρχει ουσιαστική χρησιμότητα». «Η αδελφή σου η Μαρία επέλεξε την αγαθή μερίδα, έκαμε την σωστή επιλογή, με το να ακούει τα σωτήρια λόγια μου».

     Σύμφωνα με άλλες ευαγγελικές ρήσεις του Κυρίου τα λόγια Του είναι ζωή, όχι βιολογική, αλλά πνευματική, αληθινή, «τά ρήματα ἅ ἐγώ λαλῶ ὑμῖν, πνεῦμά ἐστι καί ζωή ἐστιν» (Ιωάν.7,63). Γι’ αυτό η Μαρία είχε απορροφηθεί από αυτά, διότι αισθανόταν στην άδολη και αγνή ψυχή της τα σωτήρια μηνύματά τους.

     Εικάζουμε πως μετά από αυτό και η Μάρθα άφησε τις ετοιμασίες και κάθισε να ακούσει τα θεία λόγια του Ιησού.

     Ο ιερός Ευαγγελιστής αναφέρει και μια άλλα λεπτομέρεια σε αυτή τη διήγηση. Πολύς κόσμος είχα μάθει για την επίσκεψη του φημισμένου δασκάλου στο χωριό τους και συγκεντρώθηκαν να Τον δουν και να ακούσουν το κήρυγμά Του. Κάποια γυναίκα από το πλήθος ενθουσιάστηκε από τα λόγια Του και άρχισε να φωνάζει, απευθυνόμενος σε Αυτόν: «Μακάρια είναι η κοιλιά που σε γέννησε και οι μαστοί που σε θήλασαν»! Ο Κύριος συμφώνησε, απαντώντας «μενούνγε», που σημαίνει «βεβαίως». Και πρόσθεσε: «μακάριοι όσοι ακούν τα λόγια μου και το εφαρμόζουν στη ζωή τους» (Λουκ.10,      )!

      Αλλά υπάρχει και άλλη ευαγγελική διήγηση για τις δύο αδελφές. Ο διάλογος του Χριστού με αυτές κατά την ανάσταση του αδελφού τους Λαζάρου.   

     Λίγο πριν την είσοδό Του στην Ιερουσαλήμ ο Κύριος, για να υποστεί το εκούσιο Πάθος Του, έλαβε μήνυμα από τη Μάρθα και τη Μαρία ότι ο Λάζαρος ήταν βαριά άρρωστος και Τον παρακαλούσαν να πάει να τον γιατρέψει, όπως είχε γιατρέψει τόσους άλλους.  Ο Χριστός όμως δεν έσπευσε αμέσως, αλλά καθυστέρησε σκοπίμως, διαβεβαιώνοντας τους απεσταλμένους πως «αύτη η ασθένεια ούκ  έστι προς θάνατον, αλλ’ υπέρ της δόξης του Θεού, ίνα δοξασθή ο υιός του Θεού δι΄ αυτής» (Ιωάν.11,4). Αλλά ο Λάζαρος πέθανε και θάφτηκε σε σπηλαιώδες μνημείο.

         Ο Χριστός αφού έμεινε δύο ημέρες στον τόπο που βρισκόταν πήρε τους μαθητές του και γύρισε στην Ιουδαία και κατευθύνθηκε στη Βηθανία, παρ’ όλο ότι οι μαθητές Του τον προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο να τον λιθοβολήσουν οι Ιουδαίοι. Καθ’ οδόν  τους διαβεβαίωνε πως «Λάζαρος ο φίλος ημών κεκοίμηται, αλλά πορεύομαι ίνα εξυπνίσω αυτόν. Είπον ουν οι μαθηταί αυτού, Κύριε, ει κεκοίμηται, σωθήσεται. Ειρήκει δε ο Ιησούς περί του θανάτου αυτού, εκείνοι δε έδοξαν ότι περί της κοιμήσεως του ύπνου λέγει. Τότε ουν είπεν αυτοίς ο Ιησούς παρρησία, Λάζαρος απέθανε, και χαίρω δι’ ημάς, ίνα πιστεύητε, ότι ουκ ήμην εκεί» (Ιωάν.11,12-15).

        Η ενθουσιώδης Μάρθα, όταν έμαθε ότι ο Χριστός έρχεται στην βυθισμένη στο πένθος Βηθανία, έτρεξε να Τον προϋπαντήσει και με απόλυτη εμπιστοσύνη σε Αυτόν του είπε: «Κύριε, ει ης ώδε, ο αδελφός μου ουκ αν ετεθνήκει. Αλλά και νυν οίδα ότι όσα αν αιτήση τον Θεόν, δώσει σοι ο Θεός». Ο Ιησούς της λέει ξεκάθαρα: «αναστήσεται ο αδελφός σου» (Ιωάν.11,24) και διαβεβαιώνει πανηγυρικά: «Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή. Ο πιστεύων εις εμέ, καν αποθάνη, ζήσεται΄ και πας ο ζων και πιστεύων εις εμέ ου μη αποθάνη εις τον αιώνα» (Ιωάν.11,26). Μετά ζήτησε να τον οδηγήσουν στο μνημείο και να άρουν τον λίθο από την θύρα του σπηλαίου. Τότε η Μαρία τον προειδοποίησε: «Κύριε, ήδη όζει΄ τεταρταίος γαρ εστι». Ο Χριστός της είπε πως «ουκ είπον σοι ότι εάν πιστεύσης όψει την δόξαν του Θεού;» (Ιωάν.11,40). Αφού κύλησαν το λίθο ο Κύριος στάθηκε μπροστά στο μνημείο και σήκωσε τα μάτια στον ουρανό και είπε: «Πάτερ, ευχαριστώ σοι ότι ήκουσάς μου. Εγώ δε ήδειν ότι πάντοτέ μου ακούεις΄ αλλά δια τον όχλον τον παρεστώτα είπον, ίνα πιστεύσωσιν ότι συ με απέστειλας» (Ιωάν.11,41). Κατόπιν φώναξε με δυνατή φωνή: «Λάζαρε δεύρο έξω». Το θαύμα έγινε, ο Λάζαρος έζησε και εξήλθε του μνημείου δεμένος με τα νεκρικά ενδύματα. Ο Χριστός έδωσε εντολή να τον λύσουν και να περπατήσει.

     Μετά από αυτό οι δύο άγιες αδελφές κάλεσαν τον Κύριο στο σπιτικό τους να τον φιλοξενήσουν και να τον ευχαριστήσουν για το θαύμα της ανάστασης του αδελφού τους. Κατά τη διάρκεια του δείπνου η Μαρία πήρε ένα πολυτελές δοχείο και το άδειασε στα πόδια του Χριστού, και κατόπιν έλυσε τα πλούσια μαλλιά της και τα σκούπισε με αυτά και ευωδίασε όλος ο οίκος. Τότε ο μελλοντικός προδότης μαθητής Ιούδας ο Ισκαριώτης εξέφρασε τη «λύπη του» για την έκχυση του πολύτιμου μύρου, λέγοντας ότι αυτό θα μπορούσε να πωληθεί και να δοθεί στον φτωχούς. Αλλά «εἶπε δὲ τοῦτο οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν ἔμελεν αὐτῷ, ἀλλ' ὅτι κλέπτης ἦν, καὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχε καὶ τὰ βαλλόμενα ἐβάσταζεν» (Ιωάν.12,6)! Και ο Χριστός τον αποστόμωσε λέγοντας: «ἄφες αὐτήν, εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τετήρηκεν αὐτό. τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ’ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε» (στ.7).

     Εικάζεται ότι ακολούθησαν το Χριστό κατά την είσοδό Του στην Ιερουσαλήμ και βίωσαν τα τραγικά γεγονότα της σύλληψης, της δίκης και της σταύρωσής Του. Η εκκλησιαστική παράδοση τις θέλει να συγκαταλέγονται στις άγιες Μυροφόρες, με την φράση του ευαγγελιστή Ματθαίου «εν αις» (Ματθ.27, 56), γενόμενες μάρτυρες της Αναστάσεως.

     Μετά τον λιθοβολισμό του αγίου Στεφάνου οι Ιουδαίοι άρχισαν σφοδρό διωγμό κατά των χριστιανών. Μεταξύ των άλλων συνελήφθησαν και οι άγιες Μάρθα και Μαρία, οι οποίες διώχτηκαν στην εξορία. Το πλοίο που μετέφερε την  Μάρθα προσάραξε στην Προβηγκία, στη νότια Γαλλία. Η αγία εγκαταστάθηκε εκεί και άρχισε τον ευαγγελισμό στις πόλεις Αβινιόν και Ταρασκόν, κηρύσσοντας με θέρμη τον αναστημένο Χριστό και μεταστρέφοντας πολλούς. Δημιούργησε ένα ευλογημένο κοινόβιο με άλλες ενάρετες γυναίκες, αφιερωμένες στην υπηρεσία της Εκκλησίας και των ενδεών.

      Κοιμήθηκε σε προχωρημένη ηλικία και ετάφη με τιμές από την αδελφότητα. Σώζεται ο τάφος της και είναι ως τα σήμερα η προστάτης της Προβηγκίας. Σώζεται επίσης η τιμία κάρα της και η δεξιά της χείρα, τα οποία λιτανεύονται κατά τις εορτές του ναού.

     Το πλοίο με την αγία Μαρία και τους λοιπούς χριστιανούς έφτασε στην Γαλλία και εκείνη εγκαταστάθηκε στις πόλεις Αίκς και Μασσαλία. Αργότερα αποσύρθηκε σε ερημική περιοχή της Προβηγκίας, στο  Saint Baume (= Άγιον Όρος), όπου ασκήτεψε για χρόνια σε σπήλαιο, διάγοντας ενάρετη ζωή και τρέφονταν από έναν άγγελο.

      Κοιμήθηκε ειρηνικά και ετάφη από τον άγιο Μαξιμίνο, τον πρώτο Επίσκοπο της πόλεως Αίκς . Σήμερα σώζεται η σαρκοφάγος του ιερού σκηνώματός της, στην πόλη «Άγιος Μαξιμίνος», κατασκευασμένη από αλάβαστρο, σε ανάμνηση του αλαβάστρινου δοχείου που περιείχε το μύρο, με το οποίο μύρωσε το Χριστό. Σώζεται επίσης πολύτιμη λειψανοθήκη, με την ευωδιάζουσα τίμια κάρα της. Τέλος στην πόλη Βεζελαί σώζονται τα μαλλιά της, με τα οποία σκούπισε τα πόδια του Κυρίου.

      Η μνήμη των αγίων Μάρθας και Μαρίας τιμάται στις 4 Ιουνίου.

Λάθη στην μετάφραση του Σπύρου Φίλου (Α΄Μέρος)

 

Λάθη στην μετάφραση του Σπύρου Φίλου (Α΄Μέρος)

ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΦΙΛΟΥ

(Α  ΜΕΡΟΣ)

Χρήστος Σαλταούρας

            Η μετάφραση του Σπύρου Φίλου είναι μία Προτεσταντική μετάφραση της Αγίας Γραφής στην Δημοτική Ελληνική γλώσσα. Έχει βασιστεί κυρίως στην παλαιότερη  μετάφραση του Νεόφυτου Βάμβα (στην αρχαιοπρεπή καθαρεύουσα), λάθη και αντιφάσεις της οποίας αναπαράγει. Συγκρινόμενη η μετάφραση του Σπύρου Φίλου με αυτή του Βάμβα έχει ίσως λιγότερα αλλά παρόμοια λάθη. 

Πριν σταχυολογήσουμε ορισμένα μόνο από τα λάθη της μετάφρασης του Σπύρου Φίλου πρέπει να αναφέρουμε τα εξής:

1)     Η Προτεσταντική μετάφραση της Αγίας Γραφής του Σπύρου Φίλου έχει ως βάση για την Παλαιά Διαθήκη το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο και όχι την μετάφραση των Εβδομήκοντα που αποτελεί το επίσημο κείμενο για την Παλαιά Διαθήκη της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

2)     Παρά την δουλική υποταγή των Προτεσταντών στο Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο το οποίο θεωρούν γνήσιο και θεόπνευστο (παρά τις ανακρίβειες, αντιφάσεις και αλλοιώσεις που αυτό έχει) …..σε ορισμένα εδάφια ακολουθούν τους Εβδομήκοντα ή δικής τους έμπνευσης αποδόσεις ερχόμενοι σε αντίφαση με τους Μασορίτες τους οποίους θέλουν να μεταφράζουν !!! Αυτό παρατηρείται και στην μετάφραση του Σπύρου Φίλου.

3)     Η Αγία Γραφή σε μετάφραση του Σπύρου Φίλου περιέχει 66 βιβλία σε αντίθεση με τα 76 κανονικά βιβλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτό συμβαίνει διότι ο Προτεσταντισμός επέλεξε να αγνοήσει την Αρχαία Χριστιανική Εκκλησία και τις Συνόδους της ως προς το θέμα του Κανόνος των βιβλίων της Αγίας Γραφής και να εμπιστευθεί τις παραδόσεις και διδασκαλίες των αρνητών του Χριστού και της Καινής Διαθήκης Εβραίων Ραββίνων (Πχ : Ραββινική Σύνοδος Ιάμνειας, Ταλμούδ κτλ)  !!! Βέβαια ακολουθώντας αυτή την τακτική οι Προτεστάντες φθάνουν μπροστά σε ένα τραγικό αδιέξοδο … Αν οι αρνητές του Χριστού Ραββίνοι έχουν μεγαλύτερο κύρος από τις Χριστιανικές Συνόδους, για να τους πληροφορήσουν ποία είναι τα γνήσια βιβλία και κείμενα της  Παλαιάς Διαθήκης, και εάν οι Σύνοδοι της Εκκλησίας έκαναν λάθος, τότε ποία πηγή εξασφαλίζει το κύρος του Κανόνα των 27 βιβλίων της Καινής Διαθήκης που δέχονται οι Προτεστάντες  ;;;; Με άλλα λόγια αν οι Πατέρες της Εκκλησίας έκαναν λάθος που υιοθέτησαν διαφορετικό αριθμό βιβλίων και κειμένων για την Παλαιά Διαθήκη από την Εβραϊκή Συναγωγή ….ποίος μας  εγγυάται ότι δεν έκαναν λάθος και στον Κανόνα της Καινής Διαθήκης ; Και εάν η Αρχαία Εκκλησία δεν είναι αξιόπιστη ….τότε που βρήκατε κύριοι της Διαμαρτυρήσεως την Καινή Διαθήκη; Αυτό είναι πολύ καίριο ζήτημα. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ρωτάμε εμείς οι Ορθόδοξοι τους Προτεστάντες και λοιπούς αιρετικούς είναι το εξής : Πού βρήκατε την Αγία Γραφή ; Η ίδια η Γραφή δεν αναφέρει σε κανένα εδάφιο από πόσα και ποία βιβλία αποτελείται ….. Πού την βρήκατε ; Ποίος σας την έδωσε ; Μήπως την κλέψατε από την Ορθόδοξη Εκκλησία και τώρα με το κλοπιμαίο στο χέρι προπαγανδίζετε αιρέσεις και κατηγορίες σε βάρος των Συνόδων της Εκκλησίας;;;

Ακολούθως παραθέτουμε μερικά μόνο εδάφια, ενδεικτικά, από την μετάφραση του Σπύρου Φίλου στα οποία υπάρχει λαθεμένη απόδοση του Αρχαίου Ελληνικού κειμένου της Καινής Διαθήκης  και του Μασοριτικού Εβραϊκού  κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας:

Αρχαίο Κείμενο : «Τοῦ δὲ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἦν. μνηστευθείσης γὰρ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ ᾿Ιωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ῾Αγίου» (Ματθαίος 1:18)

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «H ΓENNHΣH δε του Iησού Xριστού ήταν ως εξής: Aφού η μητέρα του Mαρία αρραβωνιάστηκε με τον Iωσήφ, πριν βρεθούν μαζί, βρέθηκε έγκυος, από το Άγιο Πνεύμα».

Η φράση «βρεθούν μαζί» (που υπονοεί σαρκική συνάφεια ανάμεσα στην Θεοτόκο και τον Μνήστωρα Ιωσήφ), δεν έχει το ίδιο νόημα με την λέξη «συνελθεῖν» του Ευαγγελιστού . ΣΥΝΕΡΧΟΜΑΙ σημαίνει Έρχομαι στον ίδιο τόπο- «πάντως δεῖ πλῆθος συνελθεῖν· ἀκούσονται γὰρ ὅτι ἐλήλυθας» Πράξεις 21:22

Το εδάφιο Ματθαίος 1:18 μας λέγει ότι η Παναγία έμεινε έγκυος πριν η Ίδια και ο Ιωσήφ ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΗΣΟΥΝ. Οι προτεσταντικώς μεταφράζοντες όμως, επειδή αρνούνται την Αειπαρθενία της Θεοτόκου, αφήνουν με τέτοιου είδους «μεταφράσεις» αισχρά υπονοούμενα …

Αρχαίο Κείμενο : « ὁ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμά ἐστιν· οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερία.   ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος» (Β Κορινθίους 3:17-18).

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «O δε Kύριος είναι το Πνεύμα·  και όπου είναι το Πνεύμα τού Kυρίου, εκεί υπάρχει ελευθερία.  Kαι όλοι εμείς, βλέποντας σαν μέσα σε κάτοπτρο τη δόξα τού Kυρίου, με ξεσκεπασμένο πρόσωπο, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα, από δόξα σε δόξα, ακριβώς όπως από του Πνεύματος του Kυρίου»

Σύμφωνα με το αρχαίο κείμενο, το Άγιο Πνεύμα είναι «τὸ Πνεῦμα Κυρίου» και συγχρόνως το ΚΥΡΙΟΝ Πνεύμα και Ο ΚΥΡΙΟΣ – «καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος»/ «ὁ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμά ἐστιν», ο ίδιος δηλαδή ο Κύριος . Στο κείμενο του Σπύρου Φίλου η φράση «Κυρίου Πνεύματος»  του αρχαίου κειμένου που σημαίνει ΤΟ ΚΥΡΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ή Ο ΚΥΡΙΟΣ ΠΝΕΥΜΑ , γίνεται «του Πνεύματος του Κυρίου» που δεν σημαίνει το ίδιο. Στο αρχαίο κείμενο είναι σαφής η νοηματική διάκριση ανάμεσα στις φράσεις «Πνεύμα Κυρίου» και «Κυρίου Πνεύματος» . Ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί δύο διαφορετικές φράσεις στο χωρίο – «Πνεῦμα Κυρίου»/ «Κυρίου Πνεύματος», ενώ ο Φίλος χρησιμοποιεί την ίδια φράση ! – «το Πνεύμα τού Kυρίου»/ «του Πνεύματος του Kυρίου»…

Αρχαίο Κείμενο : « Πίστει ᾿Ιακὼβ ἀποθνήσκων ἕκαστον τῶν υἱῶν ᾿Ιωσὴφ εὐλόγησε, καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ράβδου αὐτοῦ» (Εβραίους 11:21).

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Mε πίστη ο Iακώβ, καθώς πέθαινε, ευλόγησε κάθε έναν από τους γιους τού Iωσήφ, και προσκύνησε στηριζόμενος επάνω στην άκρη τής ράβδου του».

Προστίθεται αυθαιρέτως η λέξη «στηριζόμενος» και έτσι αλλάζει το νόημα του εδαφίου. Ενώ το αρχαίο κείμενο λέγει ότι ο Ιακώβ προσκύνησε «ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ράβδου», δηλαδή προσκύνησε το άκρο της ράβδου, (τιμητικά ως σύμβολο βασιλικής δύναμης και προτύπωση του Σταυρού), το κείμενο του Φίλου λέγει «προσκύνησε στηριζόμενος επάνω στην άκρη τής ράβδου» δηλαδή γενικώς προσκύνησε και στηρίχθηκε πάνω στο άκρο της ράβδου επειδή ήταν γέρος!  Να σημειωθεί ότι στη μετάφραση του αντίστοιχου εδαφίου της Παλαιάς Διαθήκης το κείμενο του Φίλου ορθώς ΔΕΝ προσθέτει την λέξη ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ! –« Kαι ο Iσραήλ προσκύνησε επάνω στην άκρη τής ράβδου του.» Γένεση 47:31 (Κείμενο Σπύρου Φίλου)  .

Στο αρχαίο κείμενο του εδαφίου Εβραίους 11:21 δεν υπάρχει λέξη που να μεταφράζεται «ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ», ούτε στο εδάφιο Γένεση 47:31 που περιγράφει το ίδιο γεγονός υπάρχει λέξη που να μεταφράζεται «ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ», σε κανένα κείμενο δεν υπάρχει λέξη Ελληνική ή Εβραϊκή που να μεταφράζεται «ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ» στα εδάφια Εβραίους 11:21 και Γένεση 47:31 !!! Και όμως ο Φίλος προσθέτει αυθαίρετα την λέξη «ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ» στο Εβραίους 11:21 ενώ την παραλείπει στο παράλληλο εδάφιο Γένεση 47:31 αντιφάσκοντας θλιβερά με τον εαυτό του και με τα κείμενα που υποτίθεται ότι μεταφράζει ! Αν έπρεπε να προστεθεί η λέξη αυτή στο Εβραίους 11:21 γιατί δεν προστέθηκε και στο Γένεση 47:31 ;;; Αλλά το βασικό ερώτημα είναι γιατί προστέθηκε η λέξη  στο εδάφιο της  Καινής Διαθήκης ; Ασφαλώς διότι την τιμητική προσκύνηση αντικειμένων την αρνούνται οι Προτεστάντες !!!

Αρχαίο Κείμενο : «ὅτι πολλοὶ πλάνοι εἰσῆλθον εἰς τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολογοῦντες ᾿Ιησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί· οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος» (Β Ιωάννου 7).

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Eπειδή, πολλοί πλάνοι μπήκαν μέσα στον κόσμο, αυτοί που δεν ομολογούν τον Iησού Xριστό ότι ήρθε με σάρκα· αυτός είναι ο πλάνος και ο αντίχριστος»

Ενώ το αρχαίο κείμενο λέγει ότι ο Ιησούς ΕΡΧΕΤΑΙ (στην Β’ Παρουσία του) με σάρκα, δηλαδή ως άνθρωπος, το κείμενο του Φίλου λέγει ότι ΗΡΘΕ (στην Α’ Παρουσία) ως άνθρωπος ! Για την πρώτη Παρουσία λόγο κάνει ο Ιωάννης στην Α επιστολή του – «πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ ᾿Ιησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἔστι» Α Ιωάννου 4:2.  Στην Β επιστολή του αναφέρεται στην μελλοντική, Β Παρουσία του Ιησού Χριστού με σάρκα. ΕΡΧΟΜΕΝΟΣ είναι αυτός που ΈΡΧΕΤΑΙ όχι αυτός που ΗΡΘΕ !!! – « εἶδεν ὁ ᾿Ιησοῦς τὸν Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ· ἴδε ἀληθῶς ᾿Ισραηλίτης, ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι» Ιωάννης 1:48.

 Πολύ σπουδαίο το εδάφιο Β Ιωάννου 7. Αποδεινκύει ότι ο Ιησούς έρχεται στην Β Παρουσία του με σάρκα-ως άνθρωπος. Πού είναι οι ψευδομάρτυρες του Ιεχωβά που διδάσκουν  ότι δήθεν ο Ιησούς είναι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και το σώμα του  που καρφώθηκε στον Σταυρό δεν Αναστήθηκε ;;;

Αρχαίο Κείμενο : «παρεισέδυσαν γάρ τινες ἄνθρωποι, οἱ πάλαι προγεγραμμένοι εἰς τοῦτο τὸ κρῖμα, ἀσεβεῖς, τὴν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν χάριν μετατιθέντες εἰς ἀσέλγειαν καὶ τὸν μόνον δεσπότην καὶ Κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοῦν Χριστὸν ἀρνούμενοι» (Ιούδας 4).

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Eπειδή, μερικοί άνθρωποι εισχώρησαν λαθραία, οι οποίοι είχαν από τον παλιό καιρό προαναγγελθεί σ’ αυτή την καταδίκη, ασεβείς, που μεταστρέφουν τη χάρη τού Θεού μας σε ασέλγεια, και αρνούνται τον μόνο δεσπότη Θεό και Kύριό μας, τον Iησού Xριστό».

Στο κείμενο του Φίλου προστίθεται αυθαίρετα η λέξη «Θεό» και έτσι ο Ιησούς χριστός δεν είναι πλέον ο ΜΟΝΟΣ ΔΕΣΠΟΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΣ !

Αρχαίο Κείμενο : « καὶ τὸ πτῶμα αὐτῶν ἐπὶ τῆς πλατείας τῆς πόλεως τῆς μεγάλης, ἥτις καλεῖται πνευματικῶς Σόδομα καὶ Αἴγυπτος, ὅπου καὶ ὁ Κύριος αὐτῶν ἐσταυρώθη.   καὶ βλέπουσιν ἐκ τῶν λαῶν καὶ φυλῶν καὶ γλωσσῶν καὶ ἐθνῶν τὸ πτῶμα αὐτῶν ἡμέρας τρεῖς καὶ ἥμισυ, καὶ τὰ πτώματα αὐτῶν οὐκ ἀφήσουσι τεθῆναι εἰς μνῆμα» ( Αποκάλυψη 11: 8-9).

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Kαι τα πτώματά τους θα βρίσκονται επάνω στην πλατεία τής μεγάλης πόλης, που πνευματικά αποκαλείται Σόδομα και Aίγυπτος, όπου και ο Kύριός μας σταυρώθηκε.  Kαι οι άνθρωποι από τους λαούς και τις φυλές και τις γλώσσες και τα έθνη θα βλέπουν τα πτώματά τους για τρεις ημέρες και μισή, και δεν θα αφήσουν τα πτώματά τους να μπουν σε τάφους».

Ο Απόστολος Ιωάννης χρησιμοποιεί την λέξη ΠΤΩΜΑ και στον ενικό και στον πληθυντικό αριθμό , ΠΤΩΜΑ/ΠΤΩΜΑΤΑ. Ο Φίλος αντίθετα χρησιμοποιεί μόνο τον πληθυντικό ΠΤΩΜΑΤΑ …!!!

Άλλο πράγμα σημαίνει στο χωρίο η λέξη ΠΤΩΜΑ και άλλο η λέξη ΠΤΩΜΑΤΑ. Η διαφορά ενικού-πληθυντικού και η σειρά αναφοράς του Αποστόλου – «καὶ βλέπουσιν ἐκ τῶν λαῶν καὶ φυλῶν καὶ γλωσσῶν καὶ ἐθνῶν τὸ πτῶμα αὐτῶν ἡμέρας τρεῖς καὶ ἥμισυ, καὶ τὰ πτώματα αὐτῶν οὐκ ἀφήσουσι τεθῆναι εἰς μνῆμα»- δεικνύουν ότι πράγματι υφίσταται διαφορά νοήματος στις λέξεις ΠΤΩΜΑ / ΠΤΩΜΑΤΑ. Σύμφωνα με τον μεγάλο θεολόγο και φιλόλογο ΝΙΚΟΛΑΟ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟ η ερμηνεία είναι η εξής: ΠΤΩΜΑ σημαίνει ΕΚΤΕΛΕΣΗ-ΘΑΝΑΤΩΣΗ. Λέμε για παράδειγμα «ΕΠΕΣΕ υπέρ Πατρίδος». ΠΤΩΜΑΤΑ, όπως φανερώνει και η φράση «οὐκ ἀφήσουσι τεθῆναι εἰς μνῆμα», σημαίνει τα νεκρά σώματα των Προφητών-Μαρτύρων.

Ο Ιωάννης γράφει κάτι αδιανόητο για την εποχή του ! Κάτι που δεν θα μπορούσε να έρθει στο μυαλό ενός ανθρώπου της εποχής εκείνης. Ο Ιωάννης γράφει δηλαδή ότι ένα στιγμιαίο γεγονός (εκτέλεση), που λαμβάνει χώρα σε μία πόλη (Ιερουσαλήμ), καθίσταται παγκόσμιο θέαμα για τρεις ημέρες και μισή !!!

Πού είναι λοιπόν οι Άθεοι Υλιστές που λέγουν ότι δεν υπάρχει Θεός ο Οποίος ενέπνευσε τους Συγγραφείς της Βίβλου;;; Που είναι οι αφελείς που ονομάζουν την θεόπνευστη Γραφή «παραμύθια των παπάδων»;;; Να μας απαντήσουν ΠΩΣ ήρθε στο μυαλό του Ιωάννου να γράψει τέτοια παράδοξα λόγια! Τέτοια προφητικά λόγια ! Ο Ιωάννης όχι μόνο την εκτέλεση των δύο Αγίων προφήτευσε, αλλά και την τεχνολογική εξέλιξη της εποχής μας. Είναι διπλή η προφητεία του. Το σκέλος της τεχνολογικής εξέλιξης εκπληρώθηκε και μας δίνει σταθερή πεποίθηση  ότι και το άλλο σκέλος θα εκπληρωθεί στον καιρό του όπως και όλες οι προφητείες.

Η λαθεμένη ερμηνεία ή μετάφραση της λέξης «πτώμα» στο χωρίο που εξετάσαμε αποκρύπτει την θαυμαστή προφητεία του Ιωάννου για την τεχνολογία της εποχής μας.

Επίσης ο Φίλος αποδίδει την λέξη «αὐτῶν» με την λέξη «μας» !!! Ακατανόητα πράγματα …..

Αρχαίο Κείμενο : «Καὶ ὁ ἕβδομος ἄγγελος ἐσάλπισε· καὶ ἐγένοντο φωναὶ μεγάλαι ἐν τῷ οὐρανῷ λέγουσαι· ἐγένετο ἡ βασιλεία τοῦ κόσμου τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ βασιλεύσει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων» ( Αποκάλυψη 11:15).

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «KAI σάλπισε ο έβδομος άγγελος, και έγιναν δυνατές φωνές μέσα στον ουρανό, που έλεγαν: Oι βασιλείες  τού κόσμου έγιναν του Kυρίου μας, και του Xριστού του, και θα βασιλεύσει στους αιώνες των αιώνων».

Ο ενικός «ἐγένετο ἡ βασιλεία» μεταφράζεται με πληθυντικό «Oι βασιλείες … έγιναν» !!! Ενώ η Βασιλεία του Κυρίου ( Πατρός) και του Χριστού αυτού (Υιού) είναι ΜΙΑ, γιατί ο Πατήρ και ο Υιός είναι ΟΜΟΟΥΣΙΑ Πρόσωπα, το κείμενο του Φίλου ομιλεί για ΔΥΟ  Βασιλείες !

Μάλιστα το ίδιο το βιβλίο της Αποκάλυψης προειδοποιεί όσους μεταβάλλον το περιεχόμενό του : « Μαρτυρῶ ἐγὼ παντὶ τῷ ἀκούοντι τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου. ἐάν τις ἐπιθῇ ἐπὶ ταῦτα, ἐπιθήσει ὁ Θεὸς ἐπ᾿ αὐτὸν τὰς πληγὰς τὰς γεγραμμένας ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ·   καὶ ἐάν τις ἀφέλῃ ἀπὸ τῶν λόγων τοῦ βιβλίου τῆς προφητείας ταύτης, ἀφελεῖ ὁ Θεὸς τὸ μέρος αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ ἐκ τῆς πόλεως τῆς ἁγίας, τῶν γεγραμμένων ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ.» Αποκάλυψη 22:18-19.

Θα ακολουθήσει το δεύτερο μέρος της μελέτης με μεταφραστικά λάθη και αντιφάσεις του Σπύρου Φίλου για το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης.

ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ  ΧΡΗΣΤΟΣ

Δείτε και -Λάθη στην μετάφραση του Σπύρου Φίλου (Β΄Μέρος)

Λάθη στην μετάφραση του Σπύρου Φίλου (Β΄Μέρος)

 

Λάθη στην μετάφραση του Σπύρου Φίλου (Β΄Μέρος)

ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΦΙΛΟΥ

(Β  ΜΕΡΟΣ)

Χρήστος Σαλταούρας

            Αγαπητοί αναγνώστες συνεχίζουμε με το δεύτερο μέρος της μελέτης μας για τα μεταφραστικά λάθη της Προτεσταντικής  μετάφρασης της Αγίας Γραφής του Σπύρου Φίλου. Στόχος είναι να εκτεθούν ορισμένα μόνο μεταφραστικά λάθη και αντιφάσεις του εν λόγω κειμένου, ώστε να ενημερωθούν σχετικά Ορθόδοξοι και Προτεστάντες και να καταλάβουν περί τίνος πρόκειται βγάζοντας τα ορθά συμπεράσματα. Ορισμένοι Προτεσταντικοί κύκλοι εδώ στην Ελλάδα την χρησιμοποιούν κατά κόρον την μετάφραση του Σπύρου Φίλου και την έχουν ψηλά στην εκτίμησή τους και πιστεύουν ότι αποδίδει με ακρίβεια το αρχαίο Ελληνικό κείμενο της Καινής Διαθήκης καθώς και το Εβραϊκό Μασοριτικό κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης . Φυσικά αυτό δεν συμβαίνει και καλό είναι όσοι ενδιαφέρονται να αναγνώσουν και το πρώτο μέρος της μελέτης μας (http://aktines.blogspot.com/2026/06/blog-post_01.html#more) για πληρέστερη ενημέρωση. Στο πρώτο μέρος είχαμε ασχοληθεί με την μετάφραση της Καινής Διαθήκης, στο δεύτερο μέρος θα ασχοληθούμε με λάθη και ασυνέπειες της μετάφρασης του Σπύρου Φίλου που αφορούν την Παλαιά Διαθήκη και το Μασοριτικό Εβραϊκό  κείμενο.

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Kαι εκείνος είπε: Oρκίσου σε μένα· και του ορκίστηκε. Kαι ο Iσραήλ προσκύνησε επάνω στην άκρη τής ράβδου του» (Γένεση 47:31).

Εδώ ο Σπύρος Φίλος αποδίδει λάθος το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο που τόσο αγαπούν οι Προτεστάντες και περιφρονούν την μετάφραση των Εβδομήκοντα ! Στην πραγματικότητα στο παρόν εδάφιο υιοθετεί την μετάφραση των Εβδομήκοντα η οποία συμφωνεί και με το παράλληλο εδάφιο της Καινής Διαθήκης – Εβραίους 11:21 που αναφέρεται στο ίδιο περιστατικό με το εδάφιο Γένεση 47:31. Προτού δούμε αναλυτικά το θέμα πρέπει να ερωτήσουμε τους Προτεστάντες που αποδέχονται παρόμοιες μεταφράσεις το εξής  :

Γιατί σε ορισμένα εδάφια δέχονται την μετάφραση εδαφίων της Παλαιάς Διαθήκης συμφώνως με την Μετάφραση των Εβδομήκοντα, ερχόμενοι σε αντίθεση με το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο, ενώ σε άλλα εδάφια ακολουθούν δουλικά το Μασοριτικό ακόμη και όταν η Καινή Διαθήκη τους διαψεύδει ;;; Αυτό είναι ένα καίριο ερώτημα που πρέπει να απασχολήσει τους Διαμαρτυρόμενους.

Στο εδάφιο Γένεση 47:31 ο Φίλος αναφέρει ΡΑΒΔΟ όπως οι Εβδομήκοντα και όπως η Καινή Διαθήκη– Εβραίους 11:21  .  

Κείμενο Εβδομήκοντα : « εἶπε δέ· ὄμοσόν μοι. καὶ ὤμοσεν αὐτῷ. καὶ προσεκύνησεν ᾿Ισραὴλ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ράβδου αὐτοῦ» (Γένεση 47:31).

Καινή Διαθήκη -Αρχαίο Κείμενο : « Πίστει ᾿Ιακὼβ ἀποθνήσκων ἕκαστον τῶν υἱῶν ᾿Ιωσὴφ εὐλόγησε, καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ράβδου αὐτοῦ» (Εβραίους 11:21).

Το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο έχει την λέξη ΜΙΤΑΧ (מִטָּה) η οποία σημαίνει ΚΛΙΝΗ και όχι ΡΑΒΔΟ.

Τί συμβαίνει εδώ ; Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής : Στην Εβραϊκή γλώσσα υπάρχει και η λέξη ΜΑΤΕΧ (מַטֶּה) που σημαίνει ΡΑΒΔΟΣ. Βλέπε για παράδειγμα εδάφιο Έξοδος 4:2. Τα γράμματα των δύο λέξεων είναι τα ίδια ακριβώς η προφορά των λέξεων αλλάζει. Η Εβραϊκή Γραφή δεν έχει φωνήεντα. Οι Μασορίτες επέλεξαν να διαφοροποιηθούν από τους Εβδομήκοντα και θεώρησαν ότι η συγκεκριμένη λέξη πρέπει να προφερθεί  ΜΙΤΑΧ = ΚΛΙΝΗ και όχι ΜΑΤΕΧ = ΡΑΒΔΟΣ όπως την κατάλαβαν οι Εβδομήκοντα ! Έβαλαν λοιπόν τέτοια σημάδια φωνηέντων ώστε να επιτύχουν την επιθυμητή για αυτούς προφορά.  Γιατί το έκαναν αυτό μόνο να υποθέσουμε μπορούμε. Ίσως ήθελαν να διαφοροποιηθούν από τους Εβδομήκοντα όπως σε σωρεία άλλων εδαφίων. Επίσης πιθανόν δεν τους άρεσε η ιδέα να προσκυνά ο Ιακώβ μία Ράβδο τιμητικά. Για τον ίδιο λόγο αρκετές ξενόγλωσσες Προτεσταντικές μεταφράσεις αποδίδουν το εδάφιο σύμφωνα με τους Μασορίτες (BED = ΚΛΙΝΗ). Ο Σπύρος Φίλος επέλεξε (σωστά) να ακολουθήσει σε αυτό το εδάφιο τους Εβδομήκοντα και την Καινή Διαθήκη αλλά επίσης επέλεξε να διαστρέψει το εδάφιο της Καινής Διαθήκης (Εβραίους 11:21) αφού πρόσθεσε την λέξη ΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΟΣ !!! (Δείτε το πρώτο μέρος της Μελέτης μας). Το γεγονός εν κατακλείδι είναι το εξής : Ο Σπύρος Φίλος αποφασίζοντας ορθώς να ακολουθήσει  τους Εβδομήκοντα στο εδάφιο Γένεση 47:31 μετέφρασε λάθος το αγαπημένο κείμενο των Προτεσταντών, δηλαδή το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο, στο οποίο στηρίζεται αυτός και όλη η Διαμαρτύρηση !!!

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Eπειδή, σκυλιά με περικύκλωσαν· σύναξη κακοποιών με περιέκλεισε· τρύπησαν τα χέρια μου και τα πόδια μου» (Ψαλμός 22:16).

Και εδώ ο Σπύρος Φίλος ακολουθεί το κείμενο των Εβδομήκοντα (πολύ ορθώς) και έρχεται σε αντίθεση με το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο το οποίο υποτίθεται ότι μεταφράζει…

Κείμενο Εβδομήκοντα : « ὅτι ἐκύκλωσάν με κύνες πολλοί, συναγωγὴ πονηρευομένων περιέσχον με, ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας» (Ψαλμός 21:17).

Το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο στο σημείο που οι Εβδομήκοντα χρησιμοποιούν την λέξη «ὤρυξαν» και ο Φίλος την λέξη «τρύπησαν» περιέχει την ακατανόητη, σε σχέση με τα συμφραζόμενα, λέξη ΚΑΑΡΙ (כָּ֝אֲרִ֗י) = ΩΣ ΛΕΩΝ !!! Οι Ραββίνοι έχουν πειράξει το Εβραϊκό κείμενο σε αυτό και σε άλλα σημεία ώστε να αποκρύψουν σαφέστατες Μεσσιακές προφητείες που βρίσκουν την εφαρμογή τους στον Ιησού Χριστό ! Στο εν λόγω Ψαλμικό εδάφιο προφητεύεται η διατρύπηση των χειρών  και ποδών  του Μεσσίου !

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : « H βασιλεία σoυ βασιλεία όλων των αιώνων, και η δεσπoτεία σoυ σε κάθε γενεά και γενεά. O Kύριoς υπoστηρίζει όλoυς εκείνoυς πoυ πέφτoυν, και ανoρθώνει όλoυς τoυς κυρτωμένoυς» (Ψαλμός 145: 13-14).

Στο παρόν εδάφιο ο Φίλος μεταφράζει με ακρίβεια το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο ερχόμενος σε αντίθεση με το κείμενο των Εβδομήκοντα :

«  ἡ βασιλεία σου βασιλεία πάντων τῶν αἰώνων, καὶ ἡ δεσποτεία σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ.  πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ.  ὑποστηρίζει Κύριος πάντας τοὺς καταπίπτοντας καὶ ἀνορθοῖ πάντας τοὺς κατερραγμένους» (Ψαλμός 144: 13-14).

Βλέπουμε λοιπόν ότι στην μετάφραση των Εβδομήκοντα περιέχεται μία ολόκληρη φράση η οποία απουσιάζει από το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο πρόκειται για την φράση « πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ».  Το θέμα είναι ΠΟΙΟ κείμενο είναι το σωστό ; Το Μασοριτικό ή των Εβδομήκοντα τους οποίους επέλεξε να αγνοήσει ο Σπύρος Φίλος και οι Προτεστάντες γενικώς ;;;

Το σωστό κείμενο είναι  των Εβδομήκοντα και αυτό αποδεικνύεται από την μελέτη του ίδιου του Μασοριτικού Εβραϊκού κειμένου !!!

Ο Ψαλμός 145 (144 κατά τους Εβδομήκοντα), στα Εβραϊκά είναι ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ Ψαλμός, όπως και κάποιοι άλλοι Ψαλμοί επίσης. Αυτό σημαίνει ότι κάθε εδάφιο του Ψαλμού 145 ξεκινά με ένα γράμμα της Εβραϊκής αλφαβήτου. Αρχίζοντας με το ΑΛΕΦ (א) που είναι το πρώτο γράμμα και καταλήγοντας στο ΤΑΒ (ת) που είναι το 22^ο και τελευταίο γράμμα της Εβραϊκής Αλφαβήτου. Κανονικά δηλαδή ο Ψαλμός 145 του Μασοριτικού Εβραϊκού κειμένου θα έπρεπε να έχει 22 εδάφια, όσα δηλαδή τα γράμματα της Εβραϊκής Αλφαβήτου, αλλά έχει μόνο 21 ! Ο αντίστοιχος Ψαλμός 144 σύμφωνα με την αρίθμηση των Εβδομήκοντα έχει 22 εδάφια διότι ανάμεσα από τα εδάφια 13 και 14 παρεμβάλλεται το εδάφιο με αρίθμηση 13α  το οποίο υπογραμμίσαμε ανωτέρω.

Το εδάφιο 13 του Ψαλμού 145 αρχίζει με την λέξη ΜΑΛΧΟΥΤΧΑ  מַֽלְכוּתְךָ֗ (= ἡ βασιλεία σου), το πρώτο γράμμα της οποίας είναι το ΜΕΜ δηλαδή το 13ο γράμμα της Εβραϊκής Αλφαβήτου. (Σημείωση : Τα Εβραϊκά διαβάζονται από τα δεξιά προς τα αριστερά).

Το εδάφιο 14 του Ψαλμού 145 αρχίζει με την λέξη ΣΟΜΕΧ  סוֹמֵ֣ךְ (=ὑποστηρίζει ) το πρώτο γράμμα της οποίας είναι το ΣΑΜΕΧ δηλαδή το 15ο γράμμα της Εβραϊκής Αλφαβήτου.

Απουσιάζει δηλαδή το εδάφιο που αρχίζει με λέξη που το πρώτο της γράμμα να είναι το ΝΟΥΝ  (נ) δηλαδή το 14ο γράμμα της Εβραϊκής Αλφαβήτου !!!

Το ίδιο το Εβραϊκό Μασοριτικό κείμενο αυτοαποκαλύπτεται ακρωτηριασμένο !

Η πρώτη λέξη του εδαφίου 13α  του κειμένου των Εβδομήκοντα είναι η λέξη «πιστὸς»  που στα Εβραϊκά είναι ΝΕΕΜΑΝ (נֶאֱמָ֥ן) δηλαδή αρχίζει από το γράμμα ΝΟΥΝ !!!

Τον περασμένο αιώνα στην Νεκρά  Θάλασσα η αρχαιολογική έρευνα ανακάλυψε τα λεγόμενα χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας στα οποία περιλαμβάνεται Εβραϊκό χειρόγραφο με τον Ψαλμό 145 που περιέχει το εδάφιο που παραλείπει το Μασοριτικό κείμενο ! Οι Εβδομήκοντα λοιπόν διασώζουν ολόκληρο τον  Ψαλμό 145 (144 κατά τους Εβδομήκοντα) ενώ το Μασοριτικό κείμενο και οι Προτεσταντικές Βίβλοι τον διασώζουν ακρωτηριασμένο !

Μετάφραση Σπύρου Φίλου : «Aναζητήστε μέσα στo βιβλίo τoύ Kυρίoυ, και διαβάστε· κανένα απ’ αυτά δεν θα λείψει, κανένα δεν θα είναι χωρίς τoν σύντρoφό τoυ· επειδή, τo ίδιo τo στόμα τoύ Kυρίoυ πρόσταξε, και τo ίδιo τo πνεύμα τoυ τα συγκέντρωσε αυτά».        (Ησαΐας 34:16).

Στο παρόν εδάφιο έχουμε πλήρη διαστροφή του Μασοριτικού Εβραϊκού κειμένου εκ μέρους της μετάφρασης του Σπύρου Φίλου. Ενώ το Μασοριτικό αναφέρει ΣΤΟΜΑ ΜΟΥ (פִי), ο Φίλος αποδίδει με την φράση «τo στόμα τoύ Kυρίoυ» !!!

Να σημειωθεί ότι στο παρόν εδάφιο έχουμε διάκριση προσώπων στην Θεότητα διότι ο ομιλών Κύριος αναφέρεται στο δικό του στόμα σε πρώτο πρόσωπο (στόμα μου) και ταυτοχρόνως στο πνεύμα του Κυρίου σε τρίτο πρόσωπο (πνεύμα τoυ).

Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε και άλλες αστοχίες της μετάφρασης του Σπύρου Φίλου, αλλά πιστεύω ότι με όσα αναφέρθηκαν στα δύο μέρη της παρούσης μελέτης βγήκαν χρήσιμα συμπεράσματα.

ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Άγιος Μητροφάνης, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως

 

Άγιος Μητροφάνης, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως

ΑΓΙΟΣ ΜΗΤΡΟΦΑΝΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Ο σεπτός πατριαρχικός θρόνος της Κωνσταντινουπόλεως στη δισχιλιόχρονη ιστορική του πορεία ανάδειξε μια πληθώρα αγίων Επισκόπων, οι οποίοι λαμπρύνουν την Εκκλησία μας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Μητροφάνης, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ένας όντως σπουδαίος άνδρας, ο οποίος διαδραμάτισε το δικό του ρόλο στην μετά τους διωγμούς εποχή της Εκκλησίας μας.

      Γεννήθηκε στις αρχές του 3^ου αιώνα και είχε αριστοκρατική καταγωγή. Υπήρξε γιος του ειδωλολάτρη Ρωμαίου ευγενούς Δομετίου, αδελφού του αυτοκράτορα της Ρώμης Πρόβου (276-282). Ο Δομέτιος είχε αποκτήσει δύο γιούς, τον Πρόβο και τον Μητροφάνη, στα οποία έδωσε σοβαρή μόρφωση. Ο Μητροφάνης διακρίνονταν για την ακεραιότητα του χαρακτήρα του, την πραότητά του και την ενάρετη ζωή του.

 Ο Δομέτιος, άνθρωπος αγαθός και καλών προαιρέσεων, συναισθάνθηκε την παραδοσιακή ειδωλολατρική θρησκεία ως ανάξια του χαρακτήρα του και ασφυκτιούσε μέσα στο δεισιδαίμον παγανιστικό περιβάλλον. Η λατρεία των ψεύτικων, ανήθικων και εν πολλοίς γελοίων παγανιστών «θεών» δεν τον συγκινούσε και γι’ αυτό κάποια στιγμή έπαψε να συμμετέχει στις ειδωλολατρικές θρησκευτικές τελετές και εκδηλώσεις και άρχισε να ψάχνει την πίστη στον αληθινό Θεό. Μάλιστα για να ξεφύγει από τους ελέγχους και τις πιέσεις του οικογενειακού του περιβάλλοντος, έφυγε από την πατρίδα του και εγκαταστάθηκε, με την οικογένειά του, στο Βυζάντιο, την αποικία των Μεγαρέων, η οποία έμελλε να αναδειχθεί η βασιλίδα των πόλεων. Εκεί γνωρίστηκε με τον Επίσκοπο Βυζαντίου Τίτο, με τον συνδέθηκε με φιλία, κατηχήθηκε στη χριστιανική πίστη και έλαβε το Άγιο Βάπτισμα, αυτός και η οικογένειά του.

       Ο Επίσκοπος Τίτος εκτίμησε πολύ τον Δομέτιο, τον οποίο προόρισε για διάδοχό του στον επισκοπικό θρόνο. Χειροτονήθηκε Επίσκοπος και ποίμανε το Βυζάντιο για λίγους μήνες το 272, παραδίδοντας, με  τη σειρά του, το θρόνο στον Ρουφίνο (272-303). Κατόπιν εκλέχτηκε Επίσκοπος ο γιός του Δομέτιου Πρόβος (303-306) και εν συνεχεία εκλέχτηκε Επίσκοπος ο άλλος γιός του, ο Μητροφάνης (306-314).

      Έμεινε στον επισκοπικό θρόνο του Βυζαντίου επτά χρόνια και θεωρείται ο τελευταίος Επίσκοπος της μικρής πόλης του Βοσπόρου, πριν σε αυτή μεταφερθεί η πρωτεύουσα του Κράτους και αναδειχθεί η βασιλίδα των πόλεων. Η επισκοπική του διακονία είναι συνδεδεμένη με την παύση των διωγμών των Χριστιανών, με την έκδοση του περιφήμου Διατάγματος των Μεδιολάνων, που είχε υπογράψει ο Μ. Κωνσταντίνος με τον συναυτοκράτορά του Λικίνιο το 313. Ένας εύρωστος νέος κόσμος έκαμε την εμφάνισή του, μπροστά στον απόλυτα γερασμένο και παρηκμασμένο παλιό κόσμο της ειδωλολατρίας και δεισιδαιμονίας. Η Εκκλησία, αν και βαριά τραυματισμένη από τους σκληρούς διωγμούς τριών αιώνων, από το ειδωλολατρικό ρωμαϊκό κράτος και τα αδίστακτα ειδωλολατρικά ιερατεία, έδειξε τη ζωτικότητά της και φανέρωσε ότι το μέλλον του κόσμου είναι δικό Της.

      Με το Διάταγμα των Μεδιολάνων δόθηκε η ελευθερία της θρησκευτικής πίστεως σε όλους τους πολίτες της απέραντης αυτοκρατορίας, της οποίας τα όρια συνέπιπταν σχεδόν με αυτά του τότε γνωστού κόσμου. Ο νέος μεγάλος ηγέτης του κράτους Κωνσταντίνος (306-337), διείδε ότι το μέλλον ανήκει στην χριστιανική πίστη και γι’ αυτό ανάλαβε την υποστήριξη της Εκκλησίας, χωρίς να παραγκωνίζει τις άλλες πίστεις, ακόμα και την ειδωλολατρία. Για να αφήσει πίσω το ειδωλολατρικό παρελθόν, αποφάσισε να μεταφέρει την πρωτεύουσα του κράτους από τη Ρώμη στο Βυζάντιο, διότι κατάλαβε το μοναδικό στρατηγικό σημείο της πόλεως. Αφότου έγινε μονοκράτορας (324), άρχισε να κτίζει τη νέα πρωτεύουσα, αποφασίζοντας να την καταστήσει λαμπρότερη από την παλαιά Ρώμη.

      Ο Επίσκοπος Μητροφάνης ανάλαβε να οικοδομήσει τους περίλαμπρους ναούς, ώστε να καταστεί η νέα πρωτεύουσα κέντρο του χριστιανικού κόσμου. Ο άγιος αυτός Επίσκοπος έβαλε τα θεμέλια των μετέπειτα περίλαμπρων ναών της Αγίας του Θεού Σοφίας, της Αγίας Ειρήνης και της Αγίας Δυνάμεως, με την αρωγή του Μ. Κωνσταντίνου, ο οποίος τον σέβονταν και τον εμπιστεύονταν. Επίσης εντόπισε στην Ιερουσαλήμ τους δώδεκα κοφίνους, τους οποίους είχε γεμίσει ο Κύριος θαυματουργικά με τον πολλαπλασιασμό των πέντε άρτων (Ματθ.14,14-22), τους οποίους μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη.

      Θεωρούσε το επισκοπικό αξίωμα ύψιστη εκκλησιαστική διακονία και γι’ αυτό φρόντισε να ασκήσει την ποιμαντορία του με ακρίβεια και φόβο Θεού. Παροιμιώδης υπήρξε η ταπεινοφροσύνη του και η καλοσύνη του. Χιλιάδες αναξιοπαθούντες έβρισκαν καταφύγιο, παρηγοριά και βοήθεια σε αυτόν. Υπήρξε επίσης και άνθρωπος της προσευχής και της καλλιέργειας των αρετών. Γι’ αυτό και ο Θεός τον αντάμειψε με το χάρισμα της θαυματουργίας.

       Αλλά ο Μητροφάνης βρισκόταν σε βαθύ γήρας και του ήταν αδύνατο να ασκήσει τα επισκοπικά του καθήκοντα. Γι’ αυτό παρεχώρησε το θρόνο στον άξιο διάδοχό του άγιο Αλέξανδρο (314-336). Όμως δεν έμεινε μακριά από τα προβλήματα του θρόνου. Όταν το 325 συγκλήθηκε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος για να καταδικάσει τον αιρεσιάρχη Άρειο, ο Μητροφάνης θεώρησε χρέος του να συμμετάσχει και αυτός. Αλλά ήδη διένυε το 117 έτος της ηλικίας του και ήταν κατάκοιτος. Γι’ αυτό κάλεσε τον Αλέξανδρο και τον Παύλο Αναγνώστη τον Ομολογητή, να τον αντιπροσωπεύσουν, δίνοντάς τους ρητές εντολές για την ομολογιακή στάση, που πρέπει να κρατήσουν στην Σύνοδο.  

         Κοιμήθηκε ειρηνικά στις 4 Ιουνίου το 327, αφού έλαβε πριν πληροφορία του θανάτου του από άγγελο Κυρίου. Ο λαός θρήνησε τον σεβάσμιο και άγιο Επίσκοπό του, όπως και ο αυτοκράτορας Μ. Κωνσταντίνος, ο οποίος έδωσε εντολή να κτιστεί στην Πόλη ναός επ’ ονόματί του, όπου είχε αναστηλωθεί και εικόνα του. Σύμφωνα με κάποιους μελετητές ο ναός του αγίου Μητροφάνη βρισκόταν  κοντά στο ναό του Αγίου Μάρτυρος Ακακίου, στο Επτάσκαλο, όπου φυλάσσονταν τα τίμια λείψανά του, τα οποία επιτελούσαν άπειρα θαύματα. Η τίμια κάρα του φυλάσσεται σήμερα στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους, η οποία ευωδιάζει και θαυματουργεί.

      Η Μνήμη του εορτάζεται στις 4 Ιουνίου.