ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΝΕΑΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΩΡΩΠΟΥ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ , ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ , ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ
Τρίτη, Σεπτεμβρίου 15, 2026
Αγίου Συμεών Θεσσαλονίκης, Κατά πασών των αιρέσεων: ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ΄: «ΚΑΤΑ ΕΘΝΩΝ» [:ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΜΩΑΜΕΘΑΝΩΝ]
ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στον «Διάλογό» του «ἐν Χριστῷ κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων», τον οποίο συνέγραψε στις αρχές του 15ου αιώνα, ο άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης πραγματεύεται σε διαλογική μορφή σειρά θεολογικών και αιρεσιολογικών ζητημάτων. Στο κεφάλαιο ΙΔ΄ που ακολουθεί, ο άγιος Συμεών, αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης απαντά σε ερώτηση κληρικού σχετικά με το ποιοι παρασύρθηκαν στην ασέβεια από τις κακοδοξίες του Νεστορίου.
Πιο συγκεκριμένα αποκρίνεται ότι παρασύρθηκαν εκείνοι που αποκαλούνται «ἐθνικοί», ονομασία με την οποία, όπως προκύπτει από τα συμφραζόμενα, προσδιορίζει τους Μωαμεθανούς, δηλαδή τους οπαδούς της ισλαμικής θρησκείας. Κατ’ επέκταση, όταν στη συνέχεια χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «ὁ παμμίαρος προστάτης τῆς τῶν ἐθνικῶν ἀσεβείας», «ὁ δυσσεβέστατος καὶ μαινόμενος Βάρβαρος, ὁμογενὴς ὢν αὐτοῖς, ἀκάθαρτος καὶ ἀσελγής», «ὁ τὴν ἐνέργειαν πᾶσαν τοῦ πονηροῦ δεξάμενος», «ὁ πλάναις ὑποπεσὼν δαιμονικαῖς» είναι φανερό ότι εννοεί τον Μωάμεθ, τον ιδρυτή της θρησκείας του Ισλάμ, τον οποίο συνδέει με μεταγενέστερη πρόσληψη νεστοριανών κακόδοξων διδασκαλιών στις περιοχές όπου είχε εξοριστεί ο Νεστόριος.
ΑΓΙΟΥ ΣΥΜΕΩΝ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΚΑΤΑ ΠΑΣΩΝ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ (επιλεγμένα αποσπάσματα)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ΄: «ΚΑΤΑ ΕΘΝΩΝ» [:ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΜΩΑΜΕΘΑΝΩΝ]
ΚΛΗΡΙΚΟΣ: Σε ποιους έγινε αιτία ασέβειας ( Νεστόριος), δέσποτα;
ΑΡΧΙΕΡΕΥΣ: Αίτιος για ασέβεια έγινε ο Νεστόριος στους λεγόμενους «εθνικούς». Αυτοί προηγουμένως λάτρευαν τον εωθινό αστέρα [[Ο άγιος Συμεών αναφέρεται εδώ στην προϊσλαμική θρησκευτική κατάσταση των Αράβων, μεταξύ των οποίων ήταν διαδεδομένη η λατρεία ουρανίων σωμάτων. Με το «ἄστρον τὸ ἑωθινόν» εννοείται ο Αυγερινός, δηλαδή ο πλανήτης Αφροδίτη όταν εμφανίζεται πριν από την ανατολή του ήλιου]] · αργότερα, όμως, εξαπατήθηκαν από κάποιον βάρβαρο, ομοεθνή τους, πάρα πολύ ασεβή και παράφρονα, ακάθαρτο και ακόλαστο [[Ο άγιος Συμεών εννοεί εδώ τον Μωάμεθ]], ο οποίος γι’ αυτό δέχθηκε μέσα του όλη την ενέργεια του πονηρού. Ισχυρίζονται βέβαια ότι υπάρχει Θεός, στην πραγματικότητα, όμως, είναι εντελώς άθεοι, όπως ακριβώς ήταν και προηγουμένως, διότι δεν γνώρισαν τον αληθινό Θεό ούτε ομολογούν τον άναρχο Πατέρα του ζώντος Λόγου, τον αγέννητο, τον αίτιο των πάντων, τον προαιωνίως υπάρχοντα, τον γεννήτορα της ζώσας Σοφίας, δηλαδή του μονογενούς και ασώματου Υιού, Εκείνον από τον Οποίο εκπορεύεται η αληθινή Ζωή, δηλαδή το αγαθό και Άγιο Πνεύμα, που ζωοποιεί και αγιάζει τα πάντα.
Γιατί αρνούνται και οι παράφρονες αυτοί τον ασώματο Υιό και Λόγο του Θεού, καθώς και το θείο και ζωοποιό Πνεύμα που εκπορεύεται από τον Θεό Πατέρα. Επιδίδονται μάλιστα σε κάθε είδος μιαρής και βέβηλης πράξης· και, το χειρότερο, θεωρώντας ότι αυτό τους επιτρέπεται ακόμη και από τον νόμο τους, έχουν υιοθετήσει ως τρόπο ζωής τις παρά φύση πράξεις των Σοδομιτών, καταμολύνοντας τον εαυτό τους χωρίς καμιά ντροπή και υφιστάμενοι μέσα τους τις ατιμωτικές συνέπειες που προέρχονται από την πλάνη τους, όπως λέγει ο Παύλος [Ρωμ. 1,27: «Ἂρσενες ἐν ἄρσεσι τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι καὶ τὴν ἀντιμισθίαν ἣν ἔδει τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες (:Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και οι άνδρες άφησαν τη φυσική σχέση και χρήση της γυναίκας και φλογίστηκαν από φωτιά ακράτητης επιθυμίας μεταξύ τους, κάνοντας άσχημες και άτιμες πράξεις αρσενικοί με αρσενικούς και παίρνοντας το τίμημα που τους άξιζε για την πλάνη της ειδωλολατρίας τους από τον ίδιο τον εαυτό τους)»]· παίρνουν επίσης για τον εαυτό τους πολλές γυναίκες και είναι γεμάτοι φονική και ληστρική διάθεση· διότι ζουν με το τόξο και με την μάχαιρα και κινούνται με πόλεμο εναντίον κάθε έθνους, καταδιώκοντας, φονεύοντας, αρπάζοντας, ως ληστές, τα ξένα υπάρχοντα, αποχωρίζοντας με την βία πατέρες από τέκνα, γυναίκες από άνδρες, χωρίς να δείχνουν κανένα οίκτο για τους φυσικούς δεσμούς. Έχουν μανιώδη προσκόλληση στα χρήματα και μανιώδη επιθυμία για κάθε απόλαυση και ασέλγεια.
Και το χειρότερο είναι ότι βρίσκονται στην πλάνη πως όλα αυτά τα αποκτούν επειδή είναι δίκαιοι και πιστοί. Δεν γνωρίζουν, οι ταλαίπωροι, ότι ο κόσμος αυτός παρέρχεται, ότι για τους ανθρώπους είναι τόπος πρόσκαιρης διαμονής και ξενιτιάς, και ότι σ’ αυτόν τον κόσμο οι αμαρτωλοί, και μάλιστα οι άρπαγες και οι άδικοι, είναι εκείνοι που συχνά κατέχουν τα περισσότερα. Γιατί και ο Δαβίδ έζησε ως πάροικος στη γη και θρηνεί λέγοντας: «Οἴμοι, ὅτι ἡ παροικία μου ἐμακρύνθη (:Αλίμονο σε εμένα, διότι τόσο πολύ παρατάθηκε η πρόσκαιρη παραμονή μου στην ξενιτιά αυτού του κόσμου)» [Ψαλμ.119,5]. Και ο Αβραάμ, για χάρη του Θεού, προτίμησε να ζήσει ως πάροικος· το ίδιο και ο Ισαάκ, ο Ιακώβ και ο Μωυσής, μαζί με όλους τους προφήτες. Και όλοι επιζήτησαν στον κόσμο αυτόν την εκούσια αποδέσμευση από τα υλικά αγαθά, τη λιτή ζωή και την μη προσκόλληση στον πλούτο.
Ισχυρίζονται ακόμη ότι έχουν και νόμο, ο οποίος, όμως, είναι παρανομία και γεμάτος από κάθε ασέβεια, αθεΐα και ασέλγεια. Έχουν πλανηθεί από έναν μιαρό και βάρβαρο άνθρωπο, ο οποίος είχε υποπέσει σε δαιμονικές πλάνες και έλεγε ότι είναι απόστολος του Θεού και ότι ανέβηκε στον ουρανό -πράγμα που, αλίμονο, προέβαλλε σε αντίθεση προς την Ανάληψη του Χριστού και Θεού μας [[εδώ ο άγιος Συμεών εννοεί ότι ο Μωάμεθ, στο πλαίσιο της ισλαμικής διδασκαλίας όπως την παρουσίαζε ο ίδιος, προσπαθούσε, με την απόδοση αντίστοιχης ουράνιας δικής του αναβάσεως, να υπονομεύσει με τον τρόπο αυτόν την μοναδικότητα και τη θεολογική σημασία του γεγονότος της Αναλήψεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού]]-, ενώ ο ασεβής τολμούσε ακόμη να λέει ότι είναι ανώτερος από τον Χριστό και ότι είδε τον Θεό σαν κρύσταλλο και ολόσφαιρο. Αυτός διδάσκει, επίσης, δήθεν προσευχές, κάποιους ενθουσιασμούς που οδηγούν στην παραφροσύνη, και παρουσιάζει παραδείσους γεμάτους από κάθε είδους ακολασία.
Και τι χρειάζεται να πούμε περισσότερα γι’ αυτή την αθεΐα; Αυτήν ο πονηρός, επειδή είναι περισσότερο παράλογη από όλες τις άλλες πλάνες και πιο ακάθαρτη απ’ όλες, την ξεσήκωσε ιδιαίτερα εναντίον ημών των Χριστιανών, μαινόμενος κατά της ευσέβειάς μας· και όλα όσα λένε οι θείες Γραφές για τα έργα του Αντιχρίστου, τα ενεργεί εναντίον μας μέσω αυτού του ασεβούς έθνους, καταδιώκοντας την μόνη αληθινή πίστη του Χριστού. Ο Ίδιος, όμως, ο Χριστός το επιτρέπει αυτό, για να δοκιμαστούν οι δικοί Του· και επειδή ο κόσμος αυτός παρέρχεται και, όπως διώχθηκε Εκείνος, έτσι και εμείς, οι δούλοι Του, θα διωχθούμε. Όταν όμως έλθει Εκείνος, εμείς θα ζήσουμε και θα είμαστε μαζί Του και με τους αγγέλους στους αιώνες· ενώ όσοι ασεβούν, επειδή μιμήθηκαν από τον πονηρό την φονική και αντίθεη διάθεσή του, την ακαθαρσία, την αρπακτικότητα, τη μανία, την εχθρότητα, την ασπονδία, το ψεύδος και την επιορκία του, θα καταδικαστούν μαζί του αιώνια στη γέεννα.
Πώς, όμως, έδωσε ο Νεστόριος σ’ αυτούς τις αφορμές για την ασέβειά τους; Ο μιαρός δεν θέλησε να ομολογήσει ότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός είναι Υιός του Θεού και ο συναΐδιος Λόγος που σαρκώθηκε, όπως λέει ο αγαπημένος μαθητής: «Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν (: Και ο Λόγος έγινε μέσα στον χρόνο άνθρωπος. Και έχοντας ως σκηνή και ως ναό άγιο την ανθρώπινη φύση, παρέμεινε με πολλή οικειότητα μεταξύ μας σαν ένας από μας)» [Ιω. 1,14)]. Αντίθετα, δογμάτιζε ότι άλλο είναι ο Λόγος και άλλο ο Χριστός, τον οποίο θεωρούσε απλώς ως εκείνον που προσλήφθηκε από τον Λόγο, και τον ονόμαζε άνθρωπο γεμάτο από θεία χάρη· γι’ αυτό και, με ασέβεια, αποκαλούσε Χριστοτόκο την Παναγία Παρθένο, τη Θεοτόκο.
Αφού, λοιπόν, ο Νεστόριος εξορίστηκε στην Όαση[[Μετά την καταδίκη και καθαίρεσή του στην Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Εφέσου (431 μ.Χ.), ο Νεστόριος αρχικά αποσύρθηκε στο παλαιό μοναστήρι του κοντά στην Αντιόχεια. Ο Ευάγριος Σχολαστικός αναφέρει ότι έμεινε εκεί περίπου τέσσερα χρόνια και ότι κατόπιν, με δεύτερο αυτοκρατορικό διάταγμα του Θεοδοσίου Β΄, εξορίστηκε στον τόπο που ονομαζόταν Ὄασις. Πρόκειται για τη λεγόμενη Μεγάλη Όαση (Oasis Magna) της Αιγύπτου, στη δυτική έρημο, δηλαδή στην περιοχή που αντιστοιχεί στη σημερινή όαση Kharga (Χάργκα), δυτικά του Νείλου και της Άνω Αιγύπτου]], ο παμμίαρος πρωτεργάτης της ασέβειας των εθνικών[[ο Μωάμεθ δηλαδή]], που διέμενε εκεί, δέχθηκε αργότερα στους τόπους εκείνους τις μιαρές διδασκαλίες αυτού του ασεβούς. Και αποκαλούσε μεν τον Χριστό μεγάλο και ανώτερο από όλους τους προφήτες, βλασφημούσε, όμως, εναντίον του Υιού του Θεού και Θεού μας· έλεγε ακόμη ότι ο Χριστός αναλήφθηκε στους ουρανούς και κάθισε εκεί, δεν ομολογούσε όμως ο ασεβής ότι Αυτός είναι Θεός ούτε ότι είναι ο Λόγος του Θεού και Θεός, αλλά ότι δημιουργήθηκε με τον λόγο του Θεού.
Αγνοούσε ο ασεβής ότι, εφόσον είναι Λόγος του Θεού ο Χριστός, και με τον Λόγο του Θεού έγιναν ο ουρανός, η γη και ολόκληρη η κτίση, Αυτός ο ίδιος ο Λόγος είναι ὁ ζῶν, Αυτός που παραμένει στους αιώνες· όπως ακριβώς είπε ο Δαβίδ, μέσω Αυτού στερεώθηκαν και οι ουρανοί [Ψαλμ. 32:6: «Τῷ λόγῳ τοῦ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν(: Με την προσταγή του Κυρίου και μόνο στερεώθηκαν οι ουρανοί)»]. Αυτός είναι που υπήρχε «ἐν ἀρχῇ» και υπήρχε πάντοτε αχώριστος από τον Θεό Πατέρα και σε αιώνια ένωση και κοινωνία μαζί Του[Ιω. 1:1–2: «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν (:Στην αρχή της Δημιουργίας υπήρχε ο Υιός του Θεού, που γεννήθηκε αχρόνως από τον Πατέρα ως άπειρος και ζωντανός Λόγος από απειροτέλειο και πάνσοφο Νου. Και ο Λόγος, ως δεύτερο πρόσωπο της Θεότητος, ήταν αχώριστος από τον Θεό Πατέρα και πάντοτε ενωμένος μαζί Του. Και ήταν Θεός τέλειος ο Λόγος. Στην αρχή της δημιουργίας Αυτός υπήρχε ενωμένος με τον Θεό Πατέρα)»], όπως διακηρύσσει το Ευαγγέλιο.
Και δι’ Αυτού έγιναν τα πάντα και χωρίς Αυτόν δεν έγινε ούτε ένα από όσα έχουν γίνει [Ιω. 1,3: «Πάντα δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν(:Όλα τα δημιουργήματα δημιουργήθηκαν δι’ Αυτού, σε συνεργασία με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα˙ και χωρίς Αυτόν δεν έγινε το παραμικρό απ’ όλα όσα έχουν γίνει)»].Γιατί και ο Δαβίδ ψάλλει προς τον Θεό: «Πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας (:Τα πάντα με σοφία τα δημιούργησες)» [Ψαλμ. 103, 24]. Και ο Σολομών λέει: «Θεὲ Πατέρων καὶ Κύριε τοῦ ἐλέους, ὁ ποιήσας τὰ πάντα ἐν λόγῳ σου, καὶ τῇ σοφίᾳ σου κατασκευάσας τόν ἄνθρωπον (:Θεέ των πατέρων και Κύριε του ελέους, Εσύ που δημιούργησες τα πάντα μόνο με τον λόγο Σου και με τη σοφία Σου έπλασες τον άνθρωπο)»[Σοφ. Σολ. 9,1–2]. Και Αυτός είναι Εκείνος για τον Οποίο έχει γραφεί: «Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν(: Και ο Λόγος έλαβε ανθρώπινη σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας)» [Ιω. 1,14].
Αλλά είναι περιττό να πούμε περισσότερα για τις ασεβείς δοξασίες αυτών των αθέων, αφού η πλάνη τους γίνεται φανερή, όπως και στην περίπτωση των Ιουδαίων, οι οποίοι απέρριψαν τον Κύριο και τους προφήτες Του, καθώς και τον παλαιό άγιο νόμο Του· ενώ οι προφήτες και ο νόμος είχαν διακηρύξει φανερά για τον Λόγο του Θεού και το Άγιο Πνεύμα, καθώς και για την σάρκωση του Λόγου από την Παρθένο και για ολόκληρη την θεία οικονομία Του. Οι «εθνικοί», λοιπόν, είναι συγγενείς με τους Ιουδαίους ως προς την απιστία και τη θεομαχία τους· και αυτοί αρνούνται τον ζώντα Υιό του Θεού, καθώς και την σάρκωσή Του από την Παρθένο, η οποία έγινε για τη σωτηρία του κόσμου, και το Άγιο Πνεύμα, που ζωοποιεί τα πάντα και συνέχει ολόκληρη την κτίση. Από τις βλασφημίες του Νεστορίου, εξάλλου, και πολλοί άλλοι, όπως είπαμε, ξέπεσαν σε αλλότριες κακοδοξίες και βλασφημίες.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Αγίου Συμεών, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, Τα ευρισκόμενα Άπαντα, Διάλογος ἐν Χριστῷ κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων [Symeonis Thessalonicensis Archiepiscopi Opera Omnia], ἐπιμ. J.-P. Migne, Patrologiae Cursus Completus, Series Graeca, τόμ. 155, Paris (Petit-Montrouge): J.-P. Migne, 1866, 1020 στ.
· https://play.google.com/books/reader?id=NaNvZepOvGQC&pg=GBS.PA79&hl=el
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.
῾Η Μάρτυς ῾Αγία Μελιτινή (16 Σεπτεμβρίου)
῾Η Μάρτυς ῾Αγία Μελιτινή
(16 Σεπτεμβρίου)
῾Η Μάρτυς ῾Αγία Μελιτινή
῾Η ῾Αγία Μελιτινή ἔζησε κατά τό ἔτος 160 μ.Χ., ὅταν βασιλιάς ἦταν ὁ ̉Αντωνίνος ὁ ἐπονομαζόμενος εὐσεβής. ῾Ο τότε λοιπόν ἡγεμόνας τῆς Θράκης ̉Αντίοχος, σκληρός πολέμιος τῶν χριστιανῶν, διέταξε νά συλληφθεῖ καί ἡ Μελιτινή ἀπό τή Μαρκιανούπολη, πού τόν ἐνημέρωσαν ὅτι ἐργαζόταν δραστήρια γιά τή διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου. ῞Οταν τήν ὁδήγσαν μπροστά του στήν ἀρχή μέ κολακίες καί ὑποσχέσεις καί τέλος μέ φοβέρες προσπάθησε νά τήν κάνει νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό. ̉Επειδή ὅμως ὅλα αὐτά δέν ἔφεραν τό ἀποτέλεσμα πού ποθοῦσε, ἀνέλαβε ἡ σύζυγος τοῦ ἡγεμόνα νά τήν ἀλλαξοπιστήσει.
Γι' αὐτό τή δέχτηκε στό σπίτι της καί χρησιμοποίησε πολλά τεχνάσματα (ἐπαίνους καί τέλος φοβέρες) γιά νά πετύχει τόν σκοπό της. ̉Αλλ̉ αὐτή πού ἀνέλαβε νά νικήσει, νικήθηκε. ῾Η Μελετινή κατόρθωσε μέ τήν ὅλη παρουσία της καί τά ἐπιχειρήματά της νά τήν κάνει χριστιανή.
Στή συνέχεια καί οἱ δυό γυναίκες μαζί, ἀφοῦ ἀπέκρυψαν τό γεγονός ἀπό τόν ̉Αντίοχο, συνεργάστηκαν καί ἔφεραν πολλούς εἰδωλολάτρες στήν χριστιανική πίστη.
῞Οταν ἔμαθε ὁ ̉Αντίοχος τήν ἀλήθεια θύμωσε καί διέταξε νά ἀποκεφαλίσουν τήν Μελιτινή, ἡ ὁποία βάδισε μέ θάρρος στό μαρτύριο , ὅταν ἡ ψυχή της ἔφτασε στό θρόνο τοῦ Θεοῦ πῆρε ἀπό τά χέρια Του τό ἀμάραντο στεφάνι τῆς αἰώνιας δόξης.
῾Η μνήμη της ἐορτάζεται στίς 16 Σεπτεμβρίου.
Παρακλητικὸς Κανὼν
εἰς τὴν Μάρτυρα ῾Αγίαν Μελιτινὴν
Ποίημα τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου.
Ἦχος δ΄. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῶ.
Τὴν Χριστονύμφην, ὑμνήσωμεν πάντες* τῶν ̉Ορθοδόξων οἱ χοροὶ καὶ προσπέσωμεν* ἐν κατάνύξει βοῶντες ἐκ μέσης ψυχῆς·* ῥῦσαι τούς προστρέχοντας,* Μελιτινὴ παμμάκαρ,* πάσης περιστάσεως καὶ ἐκ νόσων ποικίλων* ταῖς πρὸς Χριστὸν λιταῖς σου, θαυμαστή,* σὲ γὰρ προστάτιν ἀκοίμητον ἔχομεν.
Δόξα Πατρὶ… Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Μαρκιανουπόλεως τὸ κλέος* καὶ πιστῶν καταφύγιον,* τῆς νεολαίας προστάτιν* καὶ ὑπόδειγμα ἅγιον,* Μελετινήν, τιμήσωμεν πιστοὶ* τὴν ἔνδοξον ἀμνάδα τοῦ Χριστοῦ,* τὴν παρέχουσα ἰάσεις παντοδαπᾶς* τοῖς εὐλαβῶς κραυγάζουσι˙* Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ,* δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι,* δόξα τῷ σὲ δωρήσαντι ἡμῖν* φρουρὸν ἀκοίμητον.
Καὶ νῦν… Θεοτοκίον.
Οὐ σιωπήσομεν πότε, Θεοτόκε,* τὰς δυναστείας σου λαλεῖν οἱ ἀναξιοι˙* εἰ μὴ γὰρ σὺ προΐστασο πρεσβεύουσα,* τὶς ἡμᾶς ἐῤῥύσατο ἐκ τοσούτων κινδύνων;* Τὶς δὲ διεφύλαξεν ἕως νῦν ἐλευθέρους;* Οὐκ ἀποστῶμεν, Δέσποινα, ἐκ σού˙* σοὺς γὰρ δούλους σώζεις ἀεί, ἐκ παντοίων δεινῶν.
Εἶτα ὁ Νʹ (50ος) Ψαλμὸς καὶ ἀκολουθοῦν αἱ ᾨδαὶ τοῦ Κανόνος.
ᾨδὴ αʹ. Ἦχος πλ. δʹ. Ὑγρὰν διοδεύσας[1]…
Προσπίπτομεν πάντες δεητικῶς* πρός σέ, ̉Αθλοφόρε,* καί αἰτούμεθα ταπεινῶς* ὅπως ἡμᾶς τάχος διασώσῃς* ἐκ τῶν ποικίλων παγίδων τοῦ ὄφεως.
Χριστόν καθικέτευε ἐκτενῶς* Μελιτινή μάρτυς,* σοῦ δεόμεθα εὐλαβῶς,* ὅπως παράσχῃ ἡμῖν εἰρήνην* καί προκοπήν βίου,* κόρη πανύμνητε.
̉Αγάπην, εἰρήνην, ὑπομονήν* ἀκράδαντον πίστιν καί ἐλπίδαν, Μελιτινή,* παράσχου ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις* καί τέλη ἀνεπαίσχυντα, ἔδοξε.
Θεοτοκίον.
Παρθένε Μαρία μῆτερ Θεοῦ,* σέ καθικετεύω ὁ ἀνάξιος ταπεινῶς* βοήθει τά τέλη σοῦ ἱκέτῃ* εἰσί ἀνώδυνα, Θεομακάριστε.
῾Υγιείαν παρέχεις,* μάρτυς θεοδόξαστε,* τοῖς σοι καταφεύγουσι πίστει* καὶ ἀνακράζουσι* παρακαλοῦμεν θερμῶς* σὲ ̉Ορθοδόξων προστάτα,* Μελιτινή πάντιμε,* φρούρει ἱκέτας σου.
̉Εκ τροχαίου ἱκέτας,* Μελιτινὴ ἔνδοξε* πάντας διαφύλαττε πόθῳ* σὲ ἱκετεύομεν,* ὡσαύτως δίδου ἡμῖν,* θαυματουργὲ Χριστονύμφη,* ἀνεπαίσχυντα τέλη* ὡς καὶ ἀνώδυνα.
῾Ικετεύω σέ, μάρτυς,* τὸν ψυχικὸν τάραχον* καὶ τῆς ἀθυμίας τήν ζάλην* ταχύ ἐκδίωξον* σύ γάρ, ὦ Μελιτινή,* τὸν Λυτρωτὴν καὶ Σωτήραν,* ἐκ παιδὸς ἠγάπησας* Πανευωδέστατε.
Θεοδόξαστε Κόρη* χριστιανῶν καύχημα* μὴ ἐγκαταλείπεις ἱκέτας* χερσὶ τοῦ δράκοντος,* ἀλλὰ παράσχου ἡμῖν* τὴν σῇ θερμῇ προστασίαν* καὶ πιστοὺς διάσωσον* ἐκ τῆς κολάσεως.
Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων, Μελιτινή, σοῦ ἱκέτας* ὅτι πάντες δεητικῶς πρὸς σε καταφεύγομεν* τὸ καύχημα πάντων τῶν ̉Ορθοδόξων.
̉Επίβλεψον* ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε,* ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπὴν τοῦ σώματος κάκωσιν,* καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος.
Δέησις καὶ τὸ Κάθισμα. Ἦχος βʹ. Πρεσβεία…
Σὺ πρέσβυς θερμὸς* καὶ τεῖχος ἀπροσμάχητον* ἐδείχθης, σεμνή,* καὶ πιστῶν καταφύγιον* ἐκτενῶς βοῶμεν σοί,* Μελιτινὴ ἔνδοξε, πρόφθασον* καὶ ἐκ κινδύνων λύτρωσαι ἡμᾶς,* τοὺς σοι πόθῳ καὶ πίστει προσφεύγοντας.
ᾨδὴ δʹ. Εἰσακήκοα Κύριε…
Τὰς παγίδας τοῦ ὄφεως,* μάρτυς Μελιτινὴ, ταχὺ διάλυσον* καὶ ἀξίωσον ἱκέτην σου* σὺν ̉Αγγέλοις ἄσω τῷ Κυρίῳ μου.
Σὲ προστάτην καὶ στήριγμα* καὶ φρουρὸν ἀκοίμητον οἱ ̉Ορθόδοξοι,* Μελιτινὴ μάρτυς, ἔχοντες* οὐ πτοούμεθα, Θεοκοινώνητε.
Τοὺς ίοὺς ἐξαφάνισον* καὶ τοὺς ̉Ορθοδόξους σὺ προστάτευσον,* Μελιτινὴ, σοῦ δεόμεθα* ταῖς πρὸς τὸν Οἰκτίρμονα, ἐντεύξεσιν.
Θεοτοκίον.
Θεοτόκε δεόμεθα* ἡμεῖς οἱ ἀνάξιοι γόνυ κλίνοντες* τὸν Υἰὸν Σου, καθικέτευε,* ἵνα δωρίσει ἡμῖν μετάνοιαν.
ᾨδὴ εʹ. Φώτισον ἡμᾶς…
῎Εμπλησον ταχὺ* εὐφροσύνης τὴν καρδίαν μου* ταῖς πρὸς τὸν Κύριον λιταῖς σου, σεμνή* Μελιτινή, ̉Ορθοδοξίας ἄνθος εὔοσμον
Παῦσον τὰς ὀρμὰς* τῶν παθῶν μου, Θεοδόξαστε,* καὶ τὴν καρδίαν μου πλήρωσον χαρᾶς* ταῖς πρὸς τὸν Κύριον ἐντεύξεσι, Πανάριστε.
Πάντας τοὺς πιστοὺς* ἐντρυφήσαι καταξίωσον* ἐν ταῖς Γραφαῖς, Μελιτινή θαυμαστή,* καὶ βιώσαι τοῖς Χριστοῦ λόγοις καὶ προστάγμασι.
Θεοτοκίον.
῎Αχραντε, θερμῶς* ἱκετεύω Σε ὁ ἄθλιος* ἐκ τῶν παγίδων ἀρχεκάκου ἐχθροῦ* τὸν Σὸν ἱκέτην* ἀπαύστως, Μαριάμ, προστάτευσον.
ᾨδὴ στʹ. Τὴν δέησιν ἐκχεῶ…
Τῶν πάντων Δημιουργὸν καὶ Κύριον* καθικέτευε δεόμεθα πάντες,* ἵνα ῥυσθῶμεν ἐξ ὄγκων ποικίλων* καὶ πάσης ἄλλης στενώσεως, ἔνδοξε,* καὶ δίδου λιταῖς σου ἡμῖν* ἀνεπαίσχυντα τέλη, ἀήττητε.
Θανάτου τοῦ αἰφνιδίου ῥῦσαι με* καὶ μετάνοιαν παράσχου λιταῖς σου,* ἵνα σωθῶ ὁ ἀχρεῖος ἱκέτης* καὶ παραδείσου τὴν πύλην σοῦ δέομαι* ἀξίωσον, θαυματουργέ,* διαβείναι ὁ τάλας καὶ ἄθλιος.
Νεότης σύ καταφεύγει, ἔνδοξε,* καί θερμῶς σέ ἱκετεύει ἀπαύστως* ῥῦσαι, παμμάκαρ Μελιτινή, τάχος* ἐκ τῶν ποικίλων λοιμώξεων ἅπαντας* καί Κύριον τῶν οὐρανῶν* καί τῆς γῆς καταπράϋνον δέομαι.
Πανάχραντε, ̉Ορθοδόξους φύλαττε* καὶ διάσωζε ἐκ πάσης κακίας* καὶ ἐν τῇ πίστει ἡμῶν ἀλλοδόξους* τάχος ὁδήγησον πάντες δεόμεθα* τοὺς δὲ Ποιμένας ἀκραιφνεῖς* ὁδηγοὺς ἱκετῶν Σου ἀνάδειξον.
Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων, Μελιτινή, σοῦ ἱκέτας* ὅτι πάντες δεητικῶς πρὸς σε καταφεύγομεν* τὸ καύχημα πάντων τῶν ̉Ορθοδόξων.
῎Αχραντε,* ἡ διὰ λόγου τὸν Λόγον ἀνερμηνεύτως* ἐπ̉ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τεκοῦσα δυσώπησον,* ὡς ἔχουσα μητρικὴν παῤῥησίαν.
Δέησις καὶ τὸ Κοντάκιον. Ἦχος β´. Προστασία…
Σὲ προστάτιν τῶν Χριστιανῶν ὀνομάζομεν* καὶ ἀκοίμητον φρουρὸν ἁπάντων καλοῦμέν σε˙* μὴ παρίδῃς* ἁμαρτωλῶν ἱκέτιδας φωνάς,* ἀλλὰ πρόφθασον, θαυματουργέ,* εἰς τὴν βοήθειαν ἡμῶν τῶν πιστῶς δεομένων σου.* ῾Ρῦσαι ἡμᾶς ἐκ πλάνης* καὶ σῶσον ἐκ τοῦ καρκίνου* τοὺς κατάφεύγοντας πρὸς σέ,* Μελιτινὴ θεοδόξαστε.
Καὶ εὐθὺς τὸ Προκείμενον. Ἦχος δʹ.
Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοί. (δίς)
Στίχος: Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου.
Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοί.
῾Ο ῾Ιερεύς: Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι ἡμᾶς τῆς ἀκροάσεως τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου …
῾Ο Χορός: Κύριε ἐλέησον (τρίς)
῾Ο ῾Ιερεύς: ̉Εκ τοῦ κατὰ Μᾶρκον ἁγίου Εὐαγγελίου, τὸ ἀνάγνωσμα. Πρόσχωμεν. (Κεφ. εʹ. 24-34)
῾Ο Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι.
Τῷ καιρῶ ἐκείνω, ἠκολούθει τῷ Ἰησοῦ ὄχλος πολὺς καὶ συνέθλιβον αὐτόν. Καὶ γυνὴ τὶς οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος, ἔτη δώδεκα, καὶ πολλὰ παθοῦσα ὑπὸ πολλῶν ἰατρῶν, καὶ δαπανήσασα τὰ παρ̉ ἑαυτῆς πάντα, καὶ μηδὲν ὠφεληθεῖσα, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸ χεῖρον ἐλθοῦσα, ἀκούσασα περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἐλθοῦσα ἐν τῷ ὄχλω ὄπισθεν, ἤψατο τοῦ ἱματίου αὐτοῦ. Ἔλεγε γὰρ ἐν ἐαυτή, ὅτι καν τῶν ἱματίων αὐτοῦ ἄψωμαι, σωθήσομαι. Καὶ εὐθέως ἐξηράνθη ἡ πηγὴ τοῦ αἵματος αὐτῆς, καὶ ἔγνω τῷ σώματι, ὅτι ἴαται ἀπὸ τῆς μάστιγος. Καὶ εὐθέως ὁ Ἰησοῦς ἐπιγνοὺς ἐν ἐαυτῶ τὴν ἐξ αὐτοῦ δύναμιν ἐξελθοῦσαν, ἐπιστραφεῖς ἐν τῷ ὄχλω, ἔλεγε: Τὶς μου ἤψατο τῶν ἱματίων; Καὶ ἔλεγον αὐτῶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. Βλέπεις τὸν ὄχλον συνθλίβοντά σε καὶ λέγεις, τὶς μου ἤψατο; Καὶ περιεβλέπετο ἰδεῖν τὴν τοῦτο ποιήσασαν. Ἡ δὲ γυνὴ φοβηθεῖσα καὶ τρέμουσα, εἰδυία ὁ γέγονεν ἐπ̉ αὐτή, ἦλθε καὶ προσέπεσεν αὐτῶ καὶ εἶπεν αὐτῶ πάσαν τὴν ἀλήθειαν. ῾Ο δὲ εἶπεν αὐτή: Θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε, ὕπαγε εἰς εἰρήνην καὶ ἴσθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγός σου.
῾Ο Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι.
Δόξα Πατρὶ …
Ταῖς τῆς ̉Αθλοφόρου πρεσβείαις Ἐλεῆμον,* ἐξάλειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.
Καὶ νῦν …
Ταῖς τῆς Θεοτόκου πρεσβείαις Ἐλεῆμον,* ἐξάλειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.
Στίχος: Ἐλέησόν με ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα …
Προσόμοιον. Ἦχος πλ. β´. Ὅλην ἀποθέμενοι...
Μὴ ἐγκαταλείπεις με τῶν ̉Ορθοδόξων προστάτα* τὸν θερμῶς προστρέχοντα* καὶ γονυκλινῶς αἰτοῦντα βοήθειαν·* νόσοι κατέβαλον ὅλον μου τὸ σῶμα* καὶ τὴν ψυχὴν μου κατεράκωσαν πάθη δυσίατα* ὡς καὶ πειρασμοὶ ἀκατάβλητοι,* πάντοθεν περικέκλεισμαι καὶ παρηγορίαν οὐκ ἔχω,* Μελιτινή μάρτυς,* προπύργιον ἁπάντων τῶν πιστῶν* καὶ τῆς νεότητος, ἔνδοξε,* φρουρὸς ὁ ἀκοίμητος.
῾Ο ῾Ιερεύς: Σῶσον, ὁ Θεός, τὸν λαὸν σου …
῾Ο Χορός: Κύριε, ἐλέησον (δωδεκάκις)
῾Ο ῾Ιερεύς: ̉ Ελέει καὶ οἰκτιρμοῖς …
῾Ο Χορός: ̉Αμήν.
Καὶ ἀποπληροῦμεν τὰς λοιπὰς ᾨδὰς τοῦ Κανόνος.
ᾨδὴ ζʹ. Οἱ ἐκ τῆς ̉ Ιουδαίας.
̉ Ορθοδόξων προστάτις* καὶ φρουρός ἀκοίμητος, ἀξιάγαστε,* Μελιτινὴ, ἐδείχθης* καὶ πάντων τῶν ἐν θλίψει* παραμύθιον γέγονας* διὸ ἁπαύστως πιστοί,* Χριστόν, δοξολογοῦσι.
Τῶν ἀτέκνων κατέστης* καταφύγιον μέγα σύ, θαυματόβρυτε,*καὶ πάντων τῶν ποθούντων* υἱοὺς καὶ θυγατέρας* ἀρωγός, διὸ κράζουσι* σύ, Μελιτινή, ταχὺ* ἐκπλήρωσον αἰτήσεις.
Λειτουργοὺς τοῦ ῾Υψίστου,* Μελιτινὴ φωσφόρε, πάντες δεόμεθα* παράσχου ὑγιείαν* ταπείνωσιν καὶ ῥώσιν,* ἵνα πόθῳ κραυγάζωμεν·* ῾Ο τῶν Πατέρων ἡμῶν* Θεός, εὐλογητός εἶ.
Θεοτοκίον.
Θεοτόκε Παρθένε,* πρὸς σὲ πίστει προσέρχομαι ὁ ἀνάξιος* καὶ χείρας μου σοι αἴρω* καὶ πόθῳ ἀνακράζω* νεολαίαν διάσωσον* ἐκ τῶν χειρῶν πειραστοῦ* καὶ τῶν αἰρετιζόντων.
ᾨδὴ ηʹ. Τόν Βασιλέα…
῎Ελαβες χάριν* παρὰ Θεοῦ θεραπεύειν* τοῦ καρκίνου τὸ πᾶθος ταχαῖος* διὸ σοι προστρέχω,* Μελιτινή, ὁ τάλας.
̉Αδυναμίας* τῶν μαθητῶν ταῖς λιταῖς σου* θεραπεύει ὁ Κτίστης ταχέως* καὶ εἰς τοὺς γονέας* χαρὰν παρέχει, μάρτυς.
Τὴν ἀνεργίαν* ταῖς σαῖς λιταῖς, μυροβόλε,* ὁ Δεσπότης τῶν ὅλων ἀπελαύνει* καὶ πιστοῖς παρέχει* ταχέως ἐργασίαν.
Θεοτοκίον.
Τοὺς ἀλλοπίστους* καὶ ἀλλοδόξους βοήθει* εἰσελθεῖν τοῦ Υἱοῦ Σου τῇ μάνδρᾳ* καὶ σὺν τοῖς ̉Αγγέλοις* ὑμνεῖσαι σε, Παρθένε.
ᾨδὴ θʹ. Κυρίως Θεοτόκον…
Μελιτινή φωσφόρε,* δέομαι ὁ τάλας* ἐκ τοῦ σεισμοῦ τούς ἱκέτας σου φύλαττε* καὶ τὰς ἰώσεις, Χριστόφρων,* τάχος φυγάδευσον.
῾Ημᾶς ὁδοιποροῦντας* μὴ ἐγκαταλείπεις* καὶ ἐξ ἐχθρῶν διαφύλαττε, πάντιμε,* ἐκ δὲ χειρῶν τοῦ Βελίαρ* πάντας ἐξάρπασον.
̉Αξίωσον ἱκέτην,* Μελιτινή μάρτυς,* ἀκατακρίτως λαβεῖν τὴν Μετάληψιν* τῶν μυστηρίων τῶν Θείων, ἵνα δοξάζω σε.
Θεοτοκίον.
̉Εκ τῶν ἀνθρώπων* τὴν ἀνασφάλειαν τάχος* ἐκδιώκεις, Παρθένε Μαρία,* καὶ εἰς τὰς ψυχὰς μας ἐλπίδαν ἐμφυτεύεις.
Καὶ εὐθὺς, τὰ Μεγαλυνάρια
῎Αξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς,* μακαρίζειν σὲ τὴν Θεοτόκον,* τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώμητον,* καὶ Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.* Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ,* καὶ ἐνδοξοτέραν* ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ,* τὴν ἀδιαφθόρως* Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν,* τὴν ὄντως Θεοτόκον,* σὲ μεγαλύνομεν.
̉Εκ παντοίων νόσων, Μελιτινή,* φύλαττε ἱκέτας* σοῦ δεόμεθα εὐλαβῶς* καὶ τοὺς ἐν ἀνάγκαις* βοήθειαν παράσχου,* ἵνα Χριστὸν ἀπαύστως πάντες γεραίρωμεν.
Πάντας τοὺς προστρέχοντας ἐπὶ σέ,* μὴ ἐγκαταλείπεις* εἰς τὰς χείρας τοῦ πτερνιστοῦ,* ἀλλὰ ταῖς λιταῖς σου,* Μελιτινή παμμάκαρ,* τοῦ παραδείσου κάλλη ἰδεῖν ἀξίωσον.
Τὴν ῾Ελλάδαν σκέπε, θαυματουργέ,* Μελιτινὴ μάρτυς,* σοῦ δεόμεθα ταπεινῶς* καὶ ἐκ τῶν κυκλοῦντων* αὐτὴν ἐχθρῶν, φωσφόρε,* διάσωσον λιταῖς σου* ταῖς πρὸς τὸν ῞Υψιστον.
Δόξα ἐκκλησίας καὶ χαρμονή,* Μάρτυς, ἀνεδείχθης* καὶ προπύργιον μοναχῶν* καὶ τῆς νέολαίας,* φρουρὸς τε καὶ προστάτης,* Μελιτινή μάκαρ, ̉Αγγέλων σύσκηνε.
Σπεῦσον εἰς τὰς κλίνας τῶν ἀσθενῶν* καὶ τούτοις παράσχου,* ἀθλοφόρε Μελιτινή,* ἀκλόνητον ὑγείαν,* μετάνοιαν καὶ πίστιν* καὶ Κύριον ἁπάντων* αἰνεῖν ἀξίωσον.
Πᾶσαι τῶν ἀγγέλων αἱ στρατιαί,* Πρόδρομε Κυρίου* Ἀποστόλων ἡ δωδεκάς,* οἱ ῞Αγιοι πάντες,* μετὰ τῆς Θεοτόκου,* ποιήσατε πρεσβείαν,* εἰς τὸ σωθῆναι ἡμᾶς.
῾Ο Χορός: Τὸ Τρισάγιον, τὸ Πάτερ ἡμῶν… ὁ ῾Ιερεύς: ῞Οτι σοῦ ἐστὶν… καὶ τὸ
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Μαρκιανουπόλεως τὸ κλέος* καὶ πιστῶν καταφύγιον,* τῆς νεολαίας προστάτιν* καὶ ὑπόδειγμα ἅγιον,* Μελετινήν, τιμήσωμεν πιστοὶ* τὴν ἔνδοξον ἀμνάδα τοῦ Χριστοῦ,* τὴν παρέχουσα ἰάσεις παντοδαπᾶς* τοῖς εὐλαβῶς κραυγάζουσι˙* Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ,* δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι,* δόξα τῷ σὲ δωρήσαντι ἡμῖν* φρουρὸν ἀκοίμητον.
῏Ηχος βʹ. ῞Οτε ἐκ τοῦ ξύλου.
Πάντας τοὺς προστρέχοντας πιστῶς* πρὸ τῆς ἱερᾶς σου εἰκόνος,* Μελιτινή, δόξα πιστῶν* δίδου σὺ μετάνοιαν,* ὑπομονὴν καὶ χαράν,* φωτισμὸν καὶ ταπείνωσιν,* εἰρήνην καὶ πίστιν,* ἄγγελον ἀκοίμητον καὶ ὁδηγὸν ἀσφαλῆ.* Κόρη, ̉Εκκλησίας τὸ κλέος* ἀσθενῶν ἐδείχθης θεράπων* καὶ τῶν ̉Ορθοδόξων κατάφύγιον.
῏Ηχος πλ. δʹ.
Δέσποινα, πρόσδεξαι* τὰς δεήσεις τῶν δούλων σου* καὶ λύτρωσαι ἡμᾶς* ἀπὸ πάσης ἀνάγκης καὶ θλίψεως.
῏Ηχος βʹ.
Τὴν πᾶσαν ἐλπίδα μου* εἰς σὲ ἀνατίθημι,* Μῆτερ τοῦ Θεοῦ,* φύλαξόν με ὑπὸ τὴν σκέπην σου.
῾Ο ῾Ιερεύς ἤ ὁ Προεστώς.
Δι̉ εὐχῶν τῶν ῾Αγίων Πατέρων ἡμῶν, Κύριε ̉Ιησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς.
̉Αμήν.
Το ανηλεές μαρτύριο του Αγίου Εφραίμ της Νέας Μάκρης και ο μύθος της "ειρηνικής συνύπαρξης" με τους Οθωμανούς
~Το ανηλεές μαρτύριο του Αγίου Εφραίμ της Νέας Μάκρης και ο μύθος της "ειρηνικής συνύπαρξης" με τους Οθωμανούς~
«Μαρτυρική ζωή, μαρτυρικό τέλος, αλλά και αιώνια ζωή…»
Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
Σαν σήμερα 14 Σεπτεμβρίου, ανήμερα των γενεθλίων του και της μεγάλης δεσποτικής εορτής της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, συνελήφθη από τους αιμοσταγείς Οθωμανούς ο Άγιος Εφραίμ της Νέας Μάκρης, κατά κόσμον Κωνσταντίνος Μόρφης από τα Τρίκαλα. Η σύλληψή του σηματοδότησε την αρχή ενός ανηλεούς μαρτυρίου , ενός από τα χιλιάδες που υπέστησαν Έλληνες για την πίστη τους και την αγάπη τους για το έθνος τους κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας.
Μόλις στα 14 του, για να γλιτώσει από το παιδομάζωμα το φρικτό μέτρο των Τούρκων για τη δημιουργία των Γενίτσαρων εγκατέλειψε το πατρικό του σπίτι. Η μητέρα του τον οδήγησε σε περιοχές που δεν είχαν ακόμη υποδουλωθεί, προτρέποντάς τον να εισαχθεί σε μοναστήρι και να ακολουθήσει τη μοναχική ζωή που επιθυμούσε.
Η σύλληψή του το 1425 σήμανε την έναρξη του μαρτυρίου του. Οκτώμιση μήνες υπέστη φρικτά βασανιστήρια ξυλοκοπήθηκε ανελέητα, τα χέρια και τα πόδια του δέθηκαν με βαριά δεσμά, και τελικά κρεμάστηκε ανάποδα πάνω σε μια μουριά
Ως νεοφανής Άγιος, η παρουσία του παραμένει θαυματουργή. Το σκήνωμά του ανακαλύφθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1950 από τη μοναχή Μακαρία Δεσύπρη, μετά από εμφανίσεις και πλήθος θαυμάτων, στον χώρο της Ιεράς Μονής Αγίου Εφραίμ στη Νέα Μάκρη. Στον περίβολο της μονής φυλάσσεται η μουριά πάνω στην οποία μαρτύρησε, προστατευμένη, ενώ καθημερινά εκατοντάδες πιστών προστρέχουν για να ζητήσουν την ευλογία και τη βοήθειά του.
Η εικόνα του Αγίου η οποία βρίσκεται στο μοναστήρι, φιλοτεχνημένη από τον σπουδαίο Κυρ Φώτη Κόντογλου (του οποίου το οστά βρίσκονται στο οστεοφυλάκιο της ιεράς Μονής σύμφωνα με την επιθυμία του), αποτυπώνει με μοναδική πνευματική ευαισθησία τον μάρτυρα που δεν λύγισε ποτέ. Το βλέμμα και η στάση του μεταφέρουν την αδάμαστη ψυχή του, την πίστη και την ανδρεία που υπερέβησαν τη φρίκη της τυραννίας.
Ο βίος και το μαρτύριο του Αγίου Εφραίμ καταρρίπτει τον μύθο της «ειρηνικής συνύπαρξης» με τους Οθωμανούς. Η Ελλάδα δεν γνώρισε ελευθερία μέσα από σιωπή ή συμβιβασμό,την ελευθερία τη χάρισαν οι μάρτυρες και οι ήρωες που αντιστάθηκαν στην τυραννία. Το μαρτύριο του Αγίου Εφραίμ υπενθυμίζει ότι χιλιάδες μαρτύρησαν για την πίστη και το έθνος τους, και η μνήμη του μας καλεί να αντλούμε δύναμη από τη θυσία και τα θαύματά τους.
Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 14, 2026
Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης – Στην Ύψωση του Τιμίου
Σταυρού
“Δεν είναι δυνατό να είναι κανείς Χριστιανός, αν δεν
ζει στην ύπαρξή του, εν εαυτώ, τον Σταυρό του Κυρίου”
Εορτάζουμε την
Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου μας. Και ενώ η
σημερινή ημέρα είναι μία ημέρα αναμνήσεως υπό της Εκκλησίας του σταυρικού
Πάθους του Λυτρωτή, εντούτοις εμείς έχουμε μία χαρά. Και αυτή η χαρά οφείλεται
στο ότι η Σταύρωση του Κυρίου και ο Σταυρός, το όργανο επάνω στο οποίο
συνετελέσθη ο φρικτός αλλά και ζωοποιός συγχρόνως θάνατος του Λυτρωτή μας,
αποτελεί συγχρόνως και τη δόξα του Κυρίου.
Θα ενθυμείσθε,
όταν ο Κύριος πορευόταν προς το σταυρικό Πάθος, είπε τους λόγους: «νυν εδοξάσθη
ο Υιός του ανθρώπου» (Ιω. 13:31). Κατά το ανθρώπινο ο σταυρικός θάνατος ήταν
ονειδισμός, ήταν η έσχατη ταπείνωση και έσχατη καταφρόνηση του ανθρώπου.
Αλλά κατά την
θεία προοπτική ήταν η μεγαλύτερη δόξα του ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, η
οποία δόξα προετοίμασε την άλλη δόξα της λαμπροφόρου Αναστάσεώς Του. Επειδή
λοιπόν πάσχει στον Σταυρό ο Κύριος, αλλά και δοξάζεται πάσχοντας, γι’ αυτό και
η Εκκλησία ακόμα και τη Μεγάλη Παρασκευή, ακόμα και τη σημερινή μέρα, μπορεί να
εορτάζει τον Σταυρό του Κυρίου αναστάσιμα, χαρμόσυνα, με τη χαρμολύπη αυτή και
το σταυροαναστάσιμο ήθος και φρόνημα που χαρακτηρίζει την Ορθόδοξη πίστη και
ευσέβειά μας, η οποία πηγάζει μέσα από το Ευαγγέλιο του Χριστού μας.
Αλλά και ο
δεύτερος λόγος, για τον οποίο έχουμε χαρά σήμερα, είναι ότι δια της μετοχής μας
στον εορτασμό αυτό αξιωνόμαστε και εμείς, παρά την αμαρτωλότητα και αδυναμία
και νέκρωση των πνευματικών μας αισθητηρίων, να μεθέξουμε κάπως σ’ αυτό το
μυστήριο του σταυρικού Θανάτου και της λαμπροφόρου Αναστάσεως του Κυρίου μας.
Διότι αυτή είναι η Χάρη του Θεού και της Αγίας μας Εκκλησίας, ότι μέσα στην
Εκκλησία μας την Ορθόδοξη και Αποστολική οι εορτές δεν είναι κάτι έξω από εμάς,
δεν είναι μία ανάμνηση ιστορική ή ψυχολογική, αλλ’ είναι προπάντων μέθεξη και
μετοχή στα τελούμενα και εορταζόμενα γεγονότα και πρόσωπα.
Νομίζω ότι
αισθανόμαστε πάντοτε, αλλά και απόψε ιδιαιτέρως, ότι ο Σταυρός του Χριστού
είναι η βάση της χριστιανικής μας υπάρξεως. Δεν είναι δυνατό να είναι κανείς
Χριστιανός, αν δεν ζει στην ύπαρξή του, εν εαυτώ, τον Σταυρό του Κυρίου, ο
οποίος πάντοτε, είπαμε, βιώνεται στην Ορθοδοξία με την προοπτική της
Αναστάσεως.
Ευχόμαστε σ’
όλους να τους βοηθήσει η Χάρη του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού σήμερα, ώστε και
αυτοί να εμβαθύνουν σ’ αυτό το μυστήριο του Σταυρού, που είναι το κέντρο της
πίστεώς μας, της ζωής μας της χριστιανικής, και να σκεφθούν, αν είναι δυνατό να
υπάρξει αλήθεια στον κόσμο έξω από τον Σταυρό του Χριστού.
Βέβαια ο
κόσμος υπόσχεται ότι υπάρχει αλήθεια έξω από τον Σταυρό του Χριστού. Αλλά η
πείρα δύο χιλιάδων χρόνων της Εκκλησίας του Θεού, των Αγίων του Θεού και των
πτώσεων και δραμάτων που έζησε ο κόσμος και που ζει μέχρι σήμερα –γιατί ο
κόσμος, μη δεχόμενος τον Σταυρό του Χριστού, ζει ένα μεγάλο δράμα, το δράμα του
αδιεξόδου του εγωϊσμού του– η πείρα λοιπόν αυτή βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει
αλήθεια για τη ζωή έξω από τον Σταυρό του Χριστού.
Αλλά αυτό
είναι κάτι για το οποίο πρέπει κανείς –και να τον φωτίσει ο Θεός να το
καταλάβει, αλλά και να θελήσει ο ίδιος– να πάρει στη ζωή μία ευθύνη πνευματική.
Διότι, αν δεν πάρει ο άνθρωπος μία ευθύνη, αν δεν θελήσει να δει τα πράγματα
αποφασισμένος να σηκώσει τις συνέπειες της αλήθειας, όσο και αν του στοιχίζουν,
τότε φυσικά δεν μπορεί να δεχθεί και τον Σταυρό του Χριστού. Διότι ο Σταυρός
του Χριστού δημιουργεί στον άνθρωπο ευθύνη. Έχει απαίτηση ο Θεός με τον Σταυρό
Του από τον άνθρωπο. Και αν ο άνθρωπος δεν δεχθεί την απαίτηση του Θεού δια του
Σταυρού τού Υιού Του, δεν μπορεί να δεχθεί ούτε τον Σταυρό του Χριστού, ούτε να
καταλάβει το νόημα του Σταυρού του Χριστού, και τότε ζει μία ζωή ανεύθυνη,
χωρίς νόημα και χωρίς σταυρό, αλλά και συγχρόνως ζωή χωρίς Χάρη και χωρίς χαρά
και ανάσταση.
Και νομίζω ότι
αυτό είναι το δράμα γενικά του σύγχρονου ανθρώπου σήμερα, ο οποίος δεν έχει
χαρά, διότι δεν έχει την Ανάσταση του Χριστού. Και δεν έχει την Ανάσταση του
Χριστού, διότι δεν έχει τον Σταυρό του Χριστού. Και δεν έχει τον Σταυρό του
Χριστού, διότι δεν θέλει να πάρει υπεύθυνα το θέμα του Σταυρού του Κυρίου, το
θέμα της πίστεως.
(1981) Από
το βιβλίο: Αρχιμανδρίτου Γεωργίου, Ομιλίες σε ακίνητες Δεσποτικές και
Θεομητορικές Εορτές. Έκδ. Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2015, σελ. 22.


