Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και το νόημα της Μεγάλης Τετάρτης

 

Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και το νόημα της Μεγάλης Τετάρτης

ΥΠΕΡ ΤΗΝ ΠΟΡΝΗΝ ΑΓΑΘΕ ΑΝΟΜΗΣΑΣ»

(Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και το νόημα της Μεγάλης Τετάρτης)

    ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου Καθηγητού

    «Τη αγία και μεγάλη Τετάρτη της αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός μνείαν ποιούμεθα οι θειότατοι πατέρες εθέσπισαν, ότι προ του σωτηρίου πάθους μικρόν τούτο γέγονεν». Αυτό είναι το συναξάρι της σημερινής ημέρας, της Μεγάλης Τετάρτης. Οι συνοδοιπόροι του πάθους του Χριστού μας πιστοί καλούμαστε αυτή την ιερή ημέρα να τιμήσουμε την έμπρακτη και ειλικρινή μετάνοια της πρώην πόρνης γυναικός, η οποία έγινε συνώνυμη με την συντριβή και την αλλαγή ζωής.

        Το σημαντικότατο, συγκινητικότατο και διδακτικότατο γεγονός της αλείψεως του Κυρίου με πολύτιμο μύρο από την αμαρτωλή γυναίκα διασώζουν με μικρές παραλλαγές και οι τέσσερις ευαγγελιστές. Ο Ματθαίος (26,6-13), ο Μάρκος (14,3-9) και ο Ιωάννης (12,1-8) ομιλούν για την ίδια γυναίκα, την Μαρία, την αδελφή του Λαζάρου, η οποία, όπως αναφέραμε, από ευγνωμοσύνη για την ανάσταση του αδελφού της, έκαμε αυτή την σπουδαία πράξη. Αντίθετα ο Λουκάς αναφέρει πως η γυναίκα, που δεν αναφέρεται το όνομά της, ήταν αμαρτωλή πόρνη. Είναι προφανές ότι πρόκειται για διαφορετικό περιστατικό.  

       Βεβαίως στον Εσπερινό της ημέρες διαβάζεται η περικοπή από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη, όμως το περιεχόμενο και η θαυμάσια υμνολογία της ημέρας είναι εμπνευσμένη από την περικοπή του Ευαγγελίου του Λουκά.

        Σύμφωνα με τον ιερό ευαγγελιστή ο Ιησούς προσκλήθηκε σε δείπνο στο σπίτι κάποιου Σίμωνος, ο οποίος ανήκε στην τάξη των Φαρισαίων. Κάποια γυναίκα αμαρτωλή όταν έμαθε ότι ο Κύριος ήλθε στην πόλη, ζήτησε να μάθει σε πιο σπίτι έχει καταλύσει. Και ενώ έτρωγαν και συζητούσαν, ξάφνου μπήκε στο σπίτι η γυναίκα εκείνη, κρατώντας στα χέρια της αλαβάστρινο δοχείο γεμάτο πολύτιμο μύρο. Προχώρησε στο μέρος του Ιησού και αφού στάθηκε πίσω Του, γονάτισε και άρχισε να κλαίει και να οδύρεται γοερά. Άνοιξε αμέσως το δοχείο και άρχισε να ρίχνει απλόχερα το μύρο και να πλένει με αυτό πόδια του Ιησού. Μαζί με το πολύτιμο μύρο έσμιγε και τα καυτά δάκρυά της, τα οποία έτρεχαν σαν ποτάμι από τα μάτια της.  Αφού άδειασε το δοχείο ξέπλεξε τα πλούσια μαλλιά της και σκούπισε με αυτά τα πόδια Του, φιλώντας τα αδιάκοπα. 

      Ο Φαρισαίος οικοδεσπότης απόρησε με το γεγονός και διαλογιζόταν: Αυτός εδώ είναι προφήτης, δε γνωρίζει το ποιόν αυτής τη γυναίκας και την αφήνει να τον αγγίξει; Ο καρδιογνώστης Χριστός είπε στον Σίμωνα: Έχω να σου πω το εξής για τις σκέψεις σου: Εκείνος είπε: μίλα μου δάσκάλε. Κάποιος, του είπε, δάνεισε χρήματα σε δύο ανθρώπους, στον πρώτο πεντακόσια δηνάρια και στον δεύτερο πενήντα. Όταν έπρεπε να τα επιστρέψουν αυτοί δεν είχαν και ο δανειστής τους τα χάρισε. Και ρωτά το Σίμωνα: ποιος από τους δυο θα χρωστάει μεγαλύτερη χάρη στον δανειστή; Ο Σίμων απάντησε: αυτός που του χαρίστηκε το μεγαλύτερο ποσό. Σωστά απάντησες του είπε ο Ιησούς. Για κοίταξε αυτή τη γυναίκα. Εγώ μπήκα στο σπίτι σου και δεν μου έπλυνες τα πόδια με νερό, όμως εκείνη μου τα έπλυνε με τα δάκρυά της και τα σκούπισε με τα μαλλιά της. Χαιρετισμό δε μου έδωκες, όμως αυτή δε σταμάτησε στιγμή να μου φιλάει τα πόδια. Με λάδι δεν μου άλειψες το κεφάλι, όμως αυτή με πανάκριβο μύρο μου άλειψε τα πόδια. Δεν αξίζει να της πω: «σου συγχωρούνται οι τόσες πολλές αμαρτίες σου, διότι με αγάπησες τόσο πολύ»; Γυρίζοντας προς τη γυναίκα της είπε: «σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Τότε άρχισαν οι συνδαιτυμόνες να διερωτώνται: ποιος είναι αυτός που μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες; Ο Χριστός ξαναλέγει στη γυναίκα: «Η πίστη σου σε έσωσε, πήγαινε στο καλό».

        Η γυναίκα αυτή ήταν διαβόητη για την αμαρτωλότητά της. Οι υποκριτές συντοπίτες της την ήθελαν πόρνη, για να ικανοποιεί τις πορνικές τους αμαρτωλές έξεις. Ένα σκεύος αμαρτωλής ηδονής και τίποτε περισσότερο. Στην κοινωνική και θρησκευτική ζωή της πόλεως δεν είχε θέση, ήταν το μίασμα, την οποία έπρεπε να αποφεύγουν. Κάπως έτσι σκέφτηκε και ο Σίμων ο οικοδεσπότης, όταν είδε να μπαίνει στο «καθώς πρέπει» σπίτι του εκείνη και να το «μιαίνει». Πολλώ δε μάλλον να αγγίζει τον υψηλό καλεσμένο του ραβίνο.

    Το σώμα της αμαρτωλής αυτής γυναίκας έχε παραδοθεί εξ’ ολοκλήρου στο βόρβορο της αμαρτίας και της διαφθοράς. Όμως μέσα στα κατάβαθα της ψυχής της σιγόκαιγε αμυδρή φλόγα λυτρώσεως. Ο ψυχικός της κόσμος δεν είχε διαφθαρεί  ολοκληρωτικά. Η παρουσία του Σωτήρα Χριστού στην πόλη εκείνη λειτούργησε στην καρδιά της ως ισχυρότατος άνεμος, ο οποίος θέριεψε την αδύναμη φλόγα λυτρώσεως και την έκαμε πυρακτωμένο καμίνι, ασυγκράτητη ορμή για μετάνοια και σωτηρία και γι’ αυτό έτρεξε κοντά Του με τον χαρακτηριστικό αυτό τρόπο.

     «Προσέξετε, φιλόχριστοι Χριστιανοί, συμβουλεύει ο ιερός Χρυσόστομος, να νοήσετε και να απολαύσετε την καλή διήγηση της καλής αυτής γυναικός, η οποία έφτασε ως εκεί, χωρίς να την καλέσουν, πλησίασε στο μέρος που βρισκόταν ο Κύριος και εξομολογήθηκε δημόσια, εξ όλης καρδίας, τα κρίματά της, χωρίς να αισχύνη, χωρίς φόβο η αντρειωμένη στην ψυχή. Δε λογάριασε τίποτε, ούτε την ταραχή των υπηρετών, ούτε την κατηγορία και το όνειδος των παρισταμένων».               

     Ο Χριστός, εγκαινίασε μια νέα αντίληψη για τον αμαρτωλό άνθρωπο, εντελώς διάφορη από εκείνη της ιουδαϊκής κοινωνίας. Δεν είναι ο αμαρτωλός άνθρωπος μιασμένος από τη φύση του, αλλά ένας πνευματικά ασθενής, ο οποίος χρειάζεται βοήθεια. Έθεσε ως αντίδοτο της πνευματικής ασθένειας τη μετάνοια, η οποία είναι ο ισχυρότατος εκείνος μοχλός, ο οποίος γκρεμίζει το οικοδόμημα της αμαρτίας και αναγεννά τον άνθρωπο. Δια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού παρήλθε ανεπιστρεπτί το καθεστώς του νόμου και της μισθαποδοσίας, και ανέτειλε η εποχή της χάρητος και του ελέους.

      Οι θείοι υμνογράφοι, θέλοντας να τονίσουν το σωτήριο νόημα της μετάνοιας της αμαρτωλής γυναικός, στόλισαν τις ιερές ακολουθίες της Μεγάλης Τετάρτης με μια ποιητική και μουσική πανδαισία ύψιστης αξίας. Η ακολουθία ιδιαίτερα του Όρθρου, σύμφωνα με επιφανείς λειτουργιολόγους, είναι από τις καλλίτερες ποιητικές

συνθέσεις όλων των ακολουθιών του έτους. Τους ύμνους της Μ. Τετάρτης χαρακτηρίζουν οι πλούσιες εικόνες, οι διάλογοι και οι αντιθέσεις. Ο Όρθρος ξεκινάει με το γνωστό «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται…» και ακολουθούν τα υπέροχα καθίσματα «Πόρνη προσήλθε σοι…», «Ιούδας ο δόλιος φιλαργυρίαν ερών…» και το καταπληκτικό «Η πόρνη εν κλαυθμώ ανεβόα, οικτίρμων…». Στο κοντάκιο παρουσιάζεται ο κάθε άνθρωπος αμαρτωλός να βρίσκεται στη θέση της πόρνης. Ο ιερός ποιητής παίρνει τη θέση της και ικετεύει στο Δεσπότη και Λυτρωτή Χριστό να τον ελεήσει, «Υπέρ την πόρνην αγαθέ, ανομήσας, δακρύων όμβρους (όπως εκείνη) ουδαμώς σοι προσήξα, αλλά σιγή δεόμενος προσπίπτω σοι, πόθω ασπαζόμενος τους αχράντους σου πόδας, όπως μοι την άφεσιν, ως Δεσπότης, παράσχης των οφλημάτων, κράζοντι, Σωτήρ, εκ του βορβόρου των έργων μου ρύσαι με». Εξαίσιες ποιητικές συνθέσεις έργα του αγίου Κοσμά του Μελωδού, είναι τα τροπάρια των στιχηρών των αίνων. «Σε τον της Παρθένου Υιόν πόρνη επιγνούσα Θεόν…», «Το πολυτίμητον μύρον η πόρνη έμιξε μετά δακρύων…», «Ότε η αμαρτωλός προσέφερε το μύρον…», «Ω της Ιούδα αθλιότητος! Εθεώρει την πόρνην φιλούσαν τα ίχνη και εκέπτετο δόλω της προδοσίας το φίλημα…». Στα υπέροχα αυτά τροπάρια γίνεται αριστοτεχνική αντίθεση μεταξύ της μετανοούσας γυναικός και του μελλοντικού προδότη μαθητή Ιούδα. Ο ιερός ποιητής εξαίρει την μετάνοια της πόρνης και στηλιτεύει την προδοσία του μαθητή. Τα τροπάρια των αποστίχων είναι και αυτά καταπληκτικές  ποιητικές συνθέσεις και είναι έργα του Βυζαντίου του Μελωδού. «Σήμερον ο Χριστός παραγίνεται εν τη οικία του Φαρισαίου…», «Ήπλωσεν η πόρνη τα τρίχας σοι τω Δεσπότη, ήπλωσεν ο Ιούδας τας χείρας τοις παρανόμοις…», «Προσήλθε γυνή δυσώδης και βεβορβορωμένη…». Στο τέλος ψάλλεται ένα από τα κορυφαία ποιήματα όχι μόνο της Εκκλησίας μας, αλλά και γενικότερα της παγκοσμίου λογοτεχνίας. Πρόκειται για το γνωστότατο δοξαστικό «Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…», το γνωστό τροπάριο της Κασσιανής, της μεγάλης αυτής βυζαντινής ποιήτριας, την οποία μερικοί αμαθείς την  ταυτίζουν με την πόρνη, που αναφέρεται στον περίφημο ύμνο της. Κανενός η ψυχή δεν μένει ασυγκίνητη στο άκουσμά του.

       Η αφιέρωση της ημέρας αυτής στην μακάρια πρώην πόρνη γυναίκα έγινε σκόπιμα από τους αγίους Πατέρες. Η μορφή της προβάλλει ως φωτεινό ορόσημο καταμεσής στην οδοιπορία προς το Θείο Πάθος για να δείξει και σε μας πως αν δεν συντριβούμε, σαν και εκείνη, και δεν δείξουμε έμπρακτη μετάνοια, δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε το Χριστό στο Πάθος και την Ανάσταση. Η αγία μας Εκκλησία θέσπισε τη μετάνοια ως ύψιστη δωρεά η οποία ανανεώνει την ουρανοδρόμο πορεία μας προς το Χριστό και την τελείωσή μας. Καλός χριστιανός δεν είναι εκείνος, ο οποίος γεμάτο κομπασμό και εγωιστική αυτάρκεια, ισχυρίζεται ότι έφτασε σε επίπεδο αγιότητας και δεν χρειάζεται πια άλλο αγώνα, αλλά ο διατελών σε διαρκή μετάνοια. 

Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και τα νοήματα της Μεγάλης Δευτέρας

 

Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και τα νοήματα της Μεγάλης Δευτέρας

ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

«ΙΔΟΥ Ο ΝΥΜΦΙΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ»

(Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και τα νοήματα της Μεγάλης Δευτέρας)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου Καθηγητού

        «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός και μακάριος ο δούλος ον ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν, ον ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ουν ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθής, ίνα μη τω θανάτω παραδοθείς και της βασιλείας έξω κλεισθής. Αλλά  ανάνηψον κράζουσα, Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός ημών. Δια της Θεοτόκου ελέησον ημάς». Με αυτό το θεσπέσιο τροπάριο ο ιερός υμνογράφος μας εισάγει στο κατανυκτικό κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδος, παροτρύνοντάς μας να ετοιμάσουμε κατάλληλα τον εαυτό μας, προκειμένου να υποδεχτούμε το Νυμφίο της ψυχής μας Χριστό και να λάβουμε μέρος στην πνευματική γαμήλια πανδαισία. Αυτή είναι άλλωστε και η κύρια επιδίωξη της βιώσεως όλων των μεγάλων γεγονότων της Μεγάλης Εβδομάδος, η συνάντησή μας με τον παθόντα και αναστάντα Σωτήρα μας Χριστό!

        Την πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδος τιμάμε μια μεγάλη προσωπικότητα της Παλαιάς Διαθήκης, τον Ιωσήφ τον Πάγκαλο, το γιο του Ιακώβ, τον οποίο πούλησαν, εξαιτίας μεγάλου φθόνου, τα αδέλφια του ως δούλο στην Αίγυπτο (Γεν. κεφ.37-50). Η πολύπαθη ιστορία του μας είναι λίγο πολύ γνωστή. Η φιλήδονη γυναίκα του Πεντεφρή, αυλικού του Φαραώ, αφού δεν μπόρεσε να τον παρασύρει στην αμαρτία της μοιχείας, τον συκοφάντησε και τον έριξαν στη φυλακή. Εκεί στα φοβερά κάτεργα του δεσμωτηρίου υπέμενε με υπομονή και καρτερία το άδικο πάθος του. Προσευχόταν στο Θεό των πατέρων του και ήλπιζε σ’ Αυτόν την ελευθερία του. Μετά την εξήγηση των περιέργων ονείρων του Φαραώ κατέστη αντιβασιλέας της μεγάλης χώρας της  Αιγύπτου. Συνάντησε τους αδελφούς του, τους οποίους όχι μόνο δεν τα τιμώρησε, αλλά τους ευεργέτησε και τους εγκατέστησε στο πιο έφορο μέρος της Αιγύπτου, προκειμένου να ζήσουν ευτυχισμένοι.

     Την αγία αυτή ημέρα προβάλλεται η υπέροχη μορφή του Παγκάλου Ιωσήφ, γιατί αυτός σύμφωνα με τους Πατέρες  της Εκκλησίας μας, αποτελεί προτύπωση και εικόνα του Χριστού μας. Όπως ο Κύριος υπέφερε άδικα  εξαιτίας της ανθρώπινης κακίας των ομοφύλων Του, το ίδιο και εκείνος υπέφερε εξαιτίας της κακίας των αδελφών του και έδειξε, όπως και ο Χριστός, απέραντη ανεξικακία. Είχε όλη τη δύναμη, όπως και ο Χριστός, ως κραταιός ηγεμόνας της αχανούς χώρας της Αιγύπτου, να εκδικηθεί τα ζηλόφθονα αδέλφια του, που τον έριξαν σε μια τέτοια ανείπωτη περιπέτεια. Είχε επίσης τη δύναμη να συντρίψει εκείνη τη φιλήδονη και δολερή αιγύπτια γυναίκα, η οποία τον συκοφάντησε και τον έριξε άδικα στη φυλακή. Όμως αυτός αντί εκδίκηση ανταπέδωσε έλεος και καλοσύνη. Να γιατί την αγία αυτή ημέρα τιμάμε τον Πάγκαλο Ιωσήφ.   

         Επίσης την ημέρα αυτή κάνουμε ανάμνηση του διδακτικού γεγονότος της ξηρανθείσης συκής από τον Κύριο, που συνέβηκε σύμφωνα με τα ιερά Ευαγγέλια την επομένη ημέρα της θριαμβευτικής Του εισόδου στην Ιερουσαλήμ (Ματθ.21,19. Μαρκ.11,13). Βαδίζοντας ο Χριστός με τους μαθητές Του σε κάποια οδό πλάι σε συστοιχίες καρποφόρων δένδρων, φοινίκων, καρυών και συκιών, πείνασε και πλησίασε σε κάποια συκιά για να συλλέξει ορισμένους καρπούς. Όμως το συγκεκριμένο δένδρο, ενώ είχε πλούσιο φύλλωμα, δεν είχε καρπούς. Τότε ο Ιησούς είπε στη συκιά: «Μηκέτι εκ σου καρπός γένηται εις τον αιώνα΄ και εξηράνθη παραχρήμα η συκή» (Ματθ.21,19). Με αυτόν τον περίεργο και παραστατικό τρόπο θέλησε ο Κύριος να διδάξει στους μαθητές Του και όλους εμάς, την ανάγκη να παράγουμε πνευματικούς καρπούς. Επίσης η άκαρπος συκή, σύμφωνα με σύγχρονο λόγιο κληρικό «ήτις δια των πλουσίων φύλλων της εσυμβόλιζε την υποκρισίαν των θρησκευτικών αρχόντων, δεν ετιμωρήθη απλώς ως άψυχος συκή, αλλ’ ως εκπροσωπούσα καθόλου μεν το Ιουδαϊκόν έθνος, ιδιαιτέρως δε την Ιουδαϊκήν Συναγωγήν, ήτις μόνον φύλλα έφερεν, ήτοι απλώς περιωρίζετο εις εξωτερικούς τύπους, ουδένα δε καρπόν είχε να επιδείξη. Ο Ιησούς ελθών ει μη μίαν ψευδή υποκρισίαν κατεδίκασε ταύτην εις διηνεκή αποξήρανσιν» (Θ. Σπυροπούλου, Ο Βίος και η Διδασκαλία του Ιησού Χριστού, Αθήναι 1933, σελ.372).

     Ο ευαγγελιστής Μάρκος αναφέρει πως την ώρα που ο Κύριος επιτίμησε τη συκή και ξηράθηκε, κατέπεσαν αμέσως τα καταπράσινα φύλλα της και την επόμενη μέρα ξεράθηκε και η ρίζα της (Μαρκ.11,21). Οι μαθητές έκθαμβοι από το θαύμα αυτό δεν ζητούσαν να μάθουν την βαθύτερη έννοιά του, αλλά είχαν την απορία «πως παραχρήμα εξηράνθη η συκή;» (Ματθ.21,20). Πρώτη φορά είχαν δει τιμωρία της άψυχης φύσεως από το Δάσκαλό τους.

     Ο Κύριος παίρνοντας αφορμή από την απορία των μαθητών, χωρίς να εξηγήσει την συμβολική σημασία του θαύματος, τους δίδαξε για τη μεγάλη δύναμη της πίστεως, η οποία όταν συνοδεύεται από εσωτερική θέρμη και χωρίς τον παραμικρό δισταγμό μπορεί να κατορθώσει αφάνταστα πράγματα. Τους είπε: «Εάν έχετε πίστιν ως κόκκον συνάπεως, ερείτε τω όρει τούτω, μετάβα εντεύθεν εκεί, και μεταβήσεται» (Ματθ.21,21). Αυτή την πίστη θέλει η Εκκλησία μας να μεταδώσει και σε μας.   

     Οι άγιοι Πατέρες όρισαν να κάνουμε μνεία την Μ. Δευτέρα αφ’ ενός μεν του δικαίου Ιωσήφ και αφ’ ετέρου του γεγονότος της ξηρανθείσης συκής για να μιμηθούμε και εμείς τον Πάγκαλο Ιωσήφ στις αρετές της πίστεως, της υπομονής και της ανεξιακακίας και να αποφύγουμε την στειρότητα της άκαρπης συκής. Να στολίσουμε τον εαυτό μας με αρετές και να παράγουμε πνευματικούς καρπούς, προκειμένου να ακολουθήσουμε επάξια και χωρίς υποκριτικούς συναισθηματισμούς τον Κύριο στο σωτήριο Πάθος Του.

       Η χριστιανική βιωτή είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την άσκηση των αρετών. Χριστιανική ζωή είναι στην ουσία η ανάκτηση της προπτωτικής αυθεντικής ανθρωπίνης φύσεως, η ανάκτηση της «κατ’ εικόνα» Θεού δημιουργίας του. Η υπέροχη και στολισμένη με αρετές προσωπικότητα του Παγκάλου Ιωσήφ είναι ένα τρανό παράδειγμα λαχτάρας για επιστροφή προς την αρχέγονη αυθεντική μας φύση. Βεβαίως η πραγματική ανάκτηση συντελέσθηκε στο θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου και Θεού μας Ιησού Χριστού, ο Οποίος καταδέχθηκε να δεχθεί εκούσια τα άδικα παθήματα, ώστε να αποτελέσουν αυτά το επιστέγασμα του απολυτρωτικού Του έργου.    

       Υπέροχη είναι πραγματικά η υμνολογία της Μ. Δευτέρας, όπως και ολοκλήρου της Μ. Εβδομάδος, η οποία έχει ως στόχο να εισαγάγει τους πιστούς στο κατανυκτικό και πένθιμο κλίμα της εβδομάδος των Παθών του Κυρίου. Η ακολουθία του Όρθρου αρχίζει με το υπέροχο και πασίγνωστο τροπάριο «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός…». Ακολουθούν τα καθίσματα «Τα πάθη τα σεπτά…» , «Αόρατε κριτά…» και «Των παθών του Κυρίου τας απαρχάς…», εισαγωγικά του Θείου Πάθους.  Μετά την ανάγνωση του ιερού Ευαγγελίου ψάλλεται ο περίφημος κανόνας «Τω την άβατον κυμαινομένην θάλασσαν…» ποίημα του αγίου Κοσμά του Μελωδού. Παρεμβάλλεται το γνωστό κοντάκιο «Ο Ιακώβ ωδύρετο του Ιωσήφ την στέρησιν…». Ακολουθεί το κατανυκτικότατο εξαποστειλάριο «Τον νυμφώνα σου βλέπω Σωτήρ μου κεκοσμημένον…». Στους Αίνους ψάλλονται τα περίφημα τροπάρια, επίσης ποιήματα του αγίου Κοσμά, «Ερχόμενος ο Κύριος προς το εκούσιον πάθος…», «Φθάσαντες, πιστοί, το σωτήριον πάθος Χριστού του Θεού…». Στα υπέροχα τροπάρια των αποστίχων, ποιήματα και αυτά του αγίου Κοσμά, γίνεται μνεία του επεισοδίου με τους υιούς Ζεβεδαίου, οι οποίοι ζητούσαν πρωτοκαθεδρία στη βασιλεία του Χριστού. «Κύριε προς το μυστήριον το απόρρητον της σης οικονομίας…», «Κύριε, τα τελεώτατα φρονείν τους οικείους παιδεύων μαθητάς, μη ομοιούσθε τοις έθνεσιν έλεγες…» και το δοξαστικό «Δευτέραν Εύαν την Αιγυπτίαν ευρών ο δράκων δια ρημάτων, έσπευδε κολακίαις υποσκελίσαι τον Ιωσήφ…», αναφέρεται στο γεγονός του πάθους του Παγκάλου Ιωσήφ.           

       Είναι ανάγκη αυτές τις άγιες ημέρες να διορθώσουμε την πορεία της ζωής μας, να στραφούμε στο δρόμο του Χριστού και να ακολουθήσουμε τα βήματά Του προς το Πάθος. Πρέπει να αντιταχθούμε σθεναρά στον κακό εαυτό μας, ο οποίος με τις ισχυρές ελκτικές του έξεις προς την αμαρτία, θέλει να μας οδηγήσει στην απώλεια και στον πνευματικό θάνατο.  Στην αντίθετη περίπτωση, που δε θα μπορέσουμε να υπερβούμε τον παλαιό πτωτικό άνθρωπο, τον οποίο κρύβουμε μέσα μας, θα παραμείνουμε για μια ακόμα φορά αμέτοχοι των δωρεών, που απορρέουν από  τα εκούσια Παθήματα και τη Σταυρική Θυσία του Λυτρωτή μας Ιησού Χριστού και θα έχουμε εν τέλει την τύχη της ακάρπου συκής. 

Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και τα νοήματα της Μεγάλης Τρίτης

 

Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και τα νοήματα της Μεγάλης Τρίτης

ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ

«ΔΕΥΤΕ ΠΙΣΤΟΙ ΕΠΕΡΓΑΣΩΜΕΘΑ ΠΡΟΘΥΜΩΣ ΤΩ ΔΕΣΠΟΤΗ»

(Θεολογικό σχόλιο στο περιεχόμενο και τα νοήματα της Μεγάλης Τρίτης)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου Καθηγητού

      «Τη αγία και μεγάλη Τρίτη της των δέκα παρθένων παραβολής, της εκ του ιερού Ευαγγελίου, μνείαν ποιούμεθα». Αυτό είναι το συναξάρι της δεύτερης ημέρας της Μεγάλης Εβδομάδος. Ο Νυμφίος της Εκκλησίας και της ψυχής μας, «ο ωραίος κάλλει παρά πάντας βροτούς», οδεύει προς το εκούσιο Πάθος Του, καλώντας κοντά Του όλους εμάς τους πιστούς Του, για να μας κάνει κοινωνούς των σωτηριωδών παθημάτων Του και του θριάμβου της Αναστάσεώς Του.

      Οι θείοι Πατέρες όρισαν την αγία αυτή ημέρα να θυμηθούμε μια από τις πιο παραστατικές και διδακτικές παραβολές του Κυρίου μας: την παραβολή των Δέκα Παρθένων. Κι’ είχαν το σκοπό τους. Η συνοδοιπορία με το Χριστό μας προς το Θείο Πάθος δεν θα πρέπει να είναι τυπική και απλά συναισθηματική, αλλά θα πρέπει να είναι ολοκληρωτική συμμετοχή στην εν Χριστώ πορεία και να συνοδεύεται από οντολογική αλλαγή  του είναι μας.  Η ενθύμηση της παραβολής των δέκα παρθένων είναι μια άριστη πνευματική άσκηση για να μην διαφεύγει από τη σκέψη μας η επερχόμενη μεγάλη, επιφανής και συνάμα φοβερή ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου μας.

      Την παραβολή των δέκα Παρθένων διασώζει ο ευαγγελιστής Ματθαίος στο 25^ο  κεφάλαιο του Ευαγγελίου του. Με την ευκαιρία μιας καταπληκτικής εσχατολογικής ομιλίας Του ο Κύριος είπε και την εξής παραβολή: Η Βασιλεία των ουρανών μοιάζει με δέκα παρθένες οι οποίες αφού πήραν μαζί τους τα λυχνάρια τους πήγαν να υποδεχθούν τον νυμφίο. Πέντε από αυτές ήταν σώφρονες και φρόντισαν να έχουν μαζί τους απόθεμα λαδιού για τα λυχνάρια τους, ενώ οι άλλες πέντε ήταν ανόητες και δεν φρόντισαν να έχουν μαζί τους το αναγκαίο απόθεμα λαδιού. Επειδή δε αργούσε ο νυμφίος και η νύχτα προχωρούσε έπεσαν να κοιμηθούν. Τα μεσάνυχτα ακούστηκε μια γοερή κραυγή η οποία ανήγγειλε τον ερχομό του νυμφίου. Οι παρθένες σηκώθηκαν για να προαπαντήσουν τον νυμφίο. Οι μεν σώφρονες παρθένες, οι οποίες είχαν απόθεμα λαδιού άναψαν τα λυχνάρια τους και περίλαμπρες περίμεναν την είσοδο του νυμφίου, για να μπουν μαζί του στη λαμπρή γαμήλια χαρά. Οι δε μωρές ξύπνησαν αιφνιδιασμένες και μη μπορώντας να ανάψουν τα λυχνάρια τους, ζητούσαν απεγνωσμένα από τις σώφρονες να τους δώσουν λίγο λάδι από το δικό τους. Εκείνες τους απάντησαν πως μόλις αρκεί για τα δικά τους τα λυχνάρια και καλά θα κάνουν να πάνε να αγοράσουν. Οι ανόητες παρθένες έτρεξαν, καταμεσής της νύχτας, να αγοράσουν λάδι, αλλά εν τω μεταξύ ο νυμφίος έφθασε και μπήκε στο χώρο του γάμου με τις πέντε φρόνιμες παρθένες και η πόρτα έκλεισε ερμητικά και οριστικά. Οι ανόητες παρθένες έφθασαν καθυστερημένες και άρχισαν να φωνάζουν: Κύριε, Κύριε άνοιξέ μας. Αυτός τους απάντησε αλήθεια σας λέγω πως δεν σας γνωρίζω. Έμειναν τελικά έξω του νυμφώνος. Έκλεισε την παραστατική αυτή παραβολή του ο Κύριος με την εξής σωτήρια προτροπή: «Γρηγορείτε ουν, ότι ουκ οίδατε την ημέραν ουδε την ώραν εν η ο Υιός του ανθρώπου έρχεται»  (Ματθ.25,13 ) και «γρηγορείτε ουν΄ ουκ οίδατε γαρ πότε ο κύριος της οικίας έρχεται, οψέ ή μεσονυκτίου ή αλεκτροφωνίας ή πρωί΄ μη ελθών εξαίφνης εύρη υμάς καδεύδοντας» (Μάρκ.13,35).

         Η παραβολή αυτή έχει ως σκοπό να θυμίσει στους πιστούς πως η Δευτέρα και ένδοξη Παρουσία του Κυρίου θα γίνει ξαφνικά, θα έρθει «ως κλέπτης εν νυκτί» (Α΄Θεσ.5,2). Γι’ αυτό θα πρέπει οι πιστοί να είναι πάντοτε, ανά πάσα στιγμή έτοιμοι, για την υποδοχή Του, διαφορετικά θα μείνουν έξω από τη βασιλεία του Θεού και θα χαθούν. Αυτή η ζωή είναι το στάδιο προετοιμασίας μας για την αιωνιότητα. Αν δεν αν δεν αλλάξουμε πορεία ζωής, αν δεν υπερβούμε τον πτωτικό

και αμαρτωλό εαυτό μας, αν δεν εφοδιάσουμε την ψυχή μας με ουράνιους θησαυρούς, αν δεν στολιστούμε με αρετές και δε συνταχθούμε οντολογικά με το Σωτήρα Χριστό είναι σίγουρο ότι θα βρεθούμε εκείνη τη φοβερή ημέρα της Κρίσεως έξω από την ατέρμονη Βασιλεία του Θεού, προορισμένοι για την αιώνια κόλαση, όπου «εκεί έσται ο κλαυθός και ο βρυγμός των οδόντων» (Λουκ.13,28). Τότε, διαβεβαίωσε ο Κύριος, εσείς οι ασεβείς, με φόβο και με ανείπωτο τρόμο, «όψησθε Αβραάμ και Ισαάκ και Ιακώβ και πάντας τους προφήτας εν τη βασιλεία του Θεού, υμάς δε εκβαλλομένους έξω» (Λουκ.13,28). Τρομερό πραγματικά να φαντάζεται κάποιος αυτή την πραγματικότητα, πόσο μάλλον να τη βιώσει κιόλας!   

     Έτσι οι θείοι Πατέρες έκριναν σκόπιμο να αφιερώσουν μια ημέρα της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδος στην ανάμνηση της εσχατολογικής αυτής παραβολής των δέκα παρθένων. Το κατανυκτικό κλίμα αυτών των αγίων ημερών είναι η καλλίτερη στιγμή για να υπενθυμίσει η αγία μας Εκκλησία στους πιστούς το φοβερό και απρόοπτο της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου. Επίσης  η εγρήγορση είναι συνυφασμένη με το Πάθος του Θεανθρώπου. Ο Ίδιος ο Κύριος κατά τη δραματική νύκτα της συλλήψεως Του στον κήπο της Γεθσημανή τόνιζε στους μαθητές του «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε» (Μάρκ.14,38)!

       Μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδος η μνεία της Δευτέρας Παρουσίας και η ανάγκη της συνεχούς ετοιμασίας για την τρομερή εκείνη ημέρα, είναι επιτακτική. Ο επίγειος βίος μας είναι καθοριστικός για τον επέκεινα της ζωής αυτής προορισμού μας. Οι φρόνιμες παρθένες φρόντισαν να είναι έτοιμες για την υποδοχή του Νυμφίου, σε αντίθεση με τις μωρές και νωθρές παρθένες, οι οποίες είχαν διασπάσει την προσοχή τους σε άλλες δευτερευούσης σημασίας έννοιες και δεν φρόντισαν να έχουν τα απαραίτητα εφόδια για την υποδοχή του Νυμφίου και να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στη λαμπρή γαμήλια ευφροσύνη.

       Οι παρθένες συμβολίζουν τις ψυχές μας και η προμήθεια λαδιού για το λυχνάρι είναι ο επίγειος συνεχής αγώνας για να κάνουμε το θέλημα του Θεού, να κάνουμε έργα ευποιίας, να παραμερίζουμε από την ύπαρξή μας συνεχώς όλα εκείνα τα στοιχεία που είναι παρείσακτα στη φύση μας και αντιστρατεύονται την πνευματική μας πρόοδο και τελείωση. Το λυχνάρι είναι η παρρησία μας μπροστά στο Θεό. Οι φρόνιμες παρθένες συμβολίζουν  της αγαθής προαιρέσεως ψυχές, οι οποίες ζουν αδιάκοπα την λαχτάρα της ένωσής τους με το Νυμφίο της Εκκλησίας, τον σωτήρα Χριστό. Γι’ αυτό αγωνίζονται αέναα να αποκτούν αρετές και πνευματική προκοπή και να περιθωριοποιούν όλα εκείνα τα στοιχεία, τα οποία αντιστρατεύονται την ένωσή τους με το Θεό. Οι μωρές παρθένες συμβολίζουν τις ράθυμες, αδιάφορες και εν πολλοίς εχθρικά προς το Χριστό διατελούσες ψυχές. Είναι εκείνες οι ψυχές οι οποίες απορροφημένες από την υλιστική ευδαιμονία, αδιαφορούν για την πνευματική πρόοδο και την εν Χριστώ σωτηρία.

         Το φοβερό γεγονός της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου θα γίνει, όπως αναφέραμε ξαφνικά και σε χρόνο ανύποπτο και θα πληρώσει με χαρά ανείπωτη τις φρόνιμες και αγαθές ψυχές και θα φέρει φόβο και αγωνία τις μωρές ψυχές. Οι μεν πρώτες θα επιβραβευτούν για την σώφρονα στάση τους και θα εισέλθουν στην ατέρμονη βασιλεία του Θεού, ενώ οι δεύτερες εξ’ αιτίας της αμέλειά τους θα αποκλειστούν από τη βασιλεία του Θεού και θα βυθισθούν στην κατάσταση της παντοτινής λύπης και της τιμωρίας, «εις το πυρ το αιώνιον το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού» (Ματθ.25,41).

       Η παραβολή των δέκα παρθένων μας διδάσκει επίσης το αναπάντεχο της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, αλλά και το αναπάντεχο του θανάτου μας. Έσχατα για τον κάθε πιστό είναι η στιγμή του θανάτου του, διότι με τον ερχομό του θανάτου παγιώνεται δια παντός και αιωνίως η κατάστασή μας. Είναι βασική διδασκαλία της

 Εκκλησίας μας, πως «εν τω Άδη ουκ έστι μετάνοια» . Ο ιερός Χρυσόστομος τόνισε πως «Μη τοίνυν απλώς κλαίωμεν τους αποθανόντας, αλλά τους εν αμαρτίαις. Ούτοι θρήνων άξιοι, ούτοι κοπετών και δακρύων. Ποία γαρ ελπίς, είπε μοι, μετά αμαρτημάτων απελθείν, ένθα ουκ εστίν αμαρτήματα αποδύσασθαι; Έως μεν γαρ ώσιν Ενταύθα, ίσως ην προσδοκών πολλή, ότι μεταβαλούνται, ότι βελτίους έσονται. Αν Δε απέλθωσι εις τον άδην ένθα ουκ εστίν από μετανοίας κερδάναί τι (εν γαρ τω Άδη φησί τις εξομολογήσεταί σοι;) πως ου θρήνων άξιοι;». Το γεγονός του θανάτου είναι το πλέον ενδεχόμενο στη φύσης μας και συνήθως το πλέον απρόοπτο γεγονός. Αν αμελήσουμε μπορεί να μας βρει ο θάνατος απροετοίμαστους και άρα προορισμένους για την αιώνια κόλαση!

         Η υμνολογία της Αγίας και Μεγάλης Τρίτης είναι και αυτή καταπληκτική, όπως ολόκληρης της Μ. Εβδομάδος. Η ακολουθία του Όρθρου, η οποία, όπως είπαμε ψάλλεται τη Μ. Δευτέρα το βράδυ, για να μπορούν να την παρακολουθούν οι εργαζόμενοι πιστοί, αρχίζει με το γνωστό κατανυκτικό τροπάριο «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός…». Ακολουθούν τα υπέροχα καθίσματα, ποιήματα του μεγάλου Ρωμανού του Μελωδού, «Τον Νυμφίον αδελφοί αγαπήσωμεν…», «Βουλευτήριον, Σωτήρ, παρανομίας κατά σου…» και το υπέροχο τροπάριο «Ο Ιούδας τη γνώμη φιλαργυρεί κατά του διδασκάλου ο δυσμενής…». Ακολουθεί η ευαγγελική περικοπή, η οποία περιέχει τα φοβερά «ουαί» του Κυρίου κατά των υποκριτών Φαρισαίων. Το κοντάκιο «Την ώραν, ψυχή, του τέλους εννοήσασα…», καθώς και ο Οίκος «Τι ραθυμείς, αθλία ψυχή μου;…» είναι σχετικά με το περιεχόμενο της ημέρας. Τα τροπάρια των Αίνων, ποιήματα του Κοσμά του Μελωδού και Ιωάννου μοναχού, «Εν ταις λαμπρότησι των αγίων σου πως

εισελεύσομαι ο ανάξιος;…», «Ο τη ψυχή ραθυμία νυστάξας…» και «Του κρύψαντος το τάλαντον…», όπως και τα τροπάρια των Αποστίχων «Δεύτε πιστοί επεργασώμεθα προθύμως τω Δεσπότη…», «Όταν έλθης εν δόξη μετ’ αγγελικών δυνάμεων…» και «Ο Νυμφίος ο κάλλει ωραίος παρά πάντας ανθρώπους…» είναι σχετικά με την περικοπή της παραβολής των δέκα Παρθένων. Προτρέπουν με άκρατο λυρισμό τους πιστούς να μιμηθούν τις φρόνιμες Παρθένες για να μη μείνουν έξω του «Νυμφώνος Χριστού». Τέλος το καταπληκτικό δοξαστικό, ποίημα και αυτό του αγίου Κοσμά, «Ιδού σοι τάλαντον ο Δεσπότης εμπιστεύσει, ψυχή μου, φόβω δέξαι το χάρισμα…» αναφέρεται στην άλλη επίσης παραστατική παραβολή του Κυρίου, αυτή των Ταλάντων.

          Ως συνοδοιπόροι του Θείου Πάθους θα πρέπει να έχουμε συνεχώς στραμμένη τη σκέψη μας πως θα ενώσουμε την ψυχή μας με το Νυμφίο Χριστό. Τα φτηνά και εφήμερα πράγματα πρέπει να τα θέτουμε σε δεύτερη μοίρα, αν θέλουμε κι’ εμείς να βρεθούμε στην ομάδα των φρονίμων παρθένων κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Ο δρόμος του Θείου Πάθους δείχνει και σε μας το δικό μας δρόμο, ο οποίος είναι ατραπός μαρτυρίου, που όμως οδηγεί στη εν Χριστώ απολύτρωση και στην αιώνια ζωή.

 

Τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα τῶν συγκρητιστικῶν «ἀνοιγμάτων» πρὸς τοὺς αἱρετικοὺς  

ΕΙΝΑΙ γνωστὸ πὼς οἱ θιασῶτες τοῦ Οἰκουμενισμοῦ προβάλλουν τοὺς διαλόγους καὶ ὅλα τὰ «τολμηρὰ ἀνοίγματα» πρὸς τοὺς αἱρετικοὺς ὡς «εὐλογία» καὶ ὡς πανάκεια γιὰ τὴν ἐπίτευξη τῆς «ἕνωσης τῶν ἐκκλησιῶν». Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ὁ σοβαρὸς ἀντίλογος, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ σχέσεις ἔχουν ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Αὐτὸ εἶχε ἐπισημάνει ὁ μακαριστὸς π. Γ. Καψάνης, στὴν ἐνδοτικότητα πολλῶν ὀρθοδόξων κληρικῶν καὶ λαϊκῶν θεολόγων, οἱ ὁποῖοι δίδουν ἐκκλησιαστικὴ ὑπόσταση στὶς αἱρετικὲς ὁμάδες. «Ἐὰν οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας υἱοθετήσουν μίαν συγκρητιστικὴν στάσιν ἔναντι τῆς αἱρέσεως, τὸ μὲν ποίμνιον θὰ ἀπολέση τὴν ὁμολογιακήν του εὐαισθησίαν καὶ εὐκόλως θὰ ὑποπέση εἰς τὴν αἵρεσιν, οἱ δὲ αἱρετικοὶ θὰ σχηματίζουν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ἀπέχουν τῆς Ἀληθείας καὶ συνεπῶς δὲν χρειάζεται νὰ μετανοήσουν. Ἐντεῦθεν ἡ λίαν αὐστηρὰ στάσις, τὴν ὁποίαν ἐπιτάσσουν οἱ Ἱ. Κανόνες ἔναντι τῶν αἱρετικῶν, εἶναι εἰς τὸ βάθος φιλάνθρωπος στάσις, τοῦτο μὲν διότι προφυλάσσει τὸ ποίμνιον ἀπὸ τὴν λύμην τῆς αἱρέσεως, τοῦτο δὲ διότι δίδει νύξεις εἰς τὰς συνειδήσεις τῶν αἱρετικῶν πρὸς ἐπιστροφὴν αὐτῶν»! Νομίζουμε ὅτι δικαιώνεται ὁ ἀείμνηστος ὁμολογητὴς π. Γεώργιος. Μισοῦ αἰώνα θεολογικοὶ διάλογοι καὶ ἀμέτρητα «σούρτα – φέρτα» δημιούργησαν μία ἐκρηκτικὴ κατάσταση. Οἱ μὲν αἱρετικοὶ ἐμμένουν πεισματικὰ στὶς πλάνες τους, τὶς ὁποῖες οἱ «δικοί» μας «βαπτίζουν» ὡς «διαφορετικὲς παραδόσεις» καὶ ἡ ὀρθόδοξη καὶ ὁμολογητικὴ αὐτοσυνειδησία τοῦ ὀρθοδόξου πληρώματος ἀμβλύνεται ἐπικίνδυνα!

 

Τό μήνυμα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων μέ τόν Σεβ. Μητρ. Κυθήρων κ. Σεραφείμ  

«Κάνω Ψυχοθεραπεία, Παππούλη»

 

«Κάνω Ψυχοθεραπεία, Παππούλη»

Χθὲς γίναμε μάρτυρες ἑνὸς διαλόγου πού, ἂν καὶ κράτησε μόλις λίγα δευτερόλεπτα, κατάφερε νὰ περιγράψει ἀνάγλυφα τὸ πνευματικὸ status quo τῶν ἡμερῶν μας. 

Ἕνας ἱερέας, ἀπὸ ἐκείνους τούς παλαιᾶς κοπῆς ποὺ ἀκόμα νοιάζονται γιὰ τὸ «ποίμνιο» μὲ ἕναν τρόπο σχεδὸν πατρικό, πλησίασε μιὰ γνωστή μου. Μὲ τὴ γλυκύτητα ποὺ φέρνουν οἱ μέρες τοῦ Πάσχα, τὴ ρώτησε: 

«Θὰ ἔρθεις, παιδί μου, φέτος γιὰ ἐξομολόγηση; Νὰ ἐλαφρώσει λίγο ἡ ψυχή σου γιὰ τὴν Ἀνάσταση;» 

Ἡ ἀπάντηση ἦρθε ἀφοπλιστική, σχεδὸν ἀντανακλαστική: 

«Κάνω ψυχοθεραπεία, παππούλη. Τὰ λέω ἐκεῖ». 

Ὁ ἱερέας χαμογέλασε συγκαταβατικὰ καὶ ἀπομακρύνθηκε. Ὅμως ἡ ἀτάκα ἔμεινε νὰ αἰωρεῖται στὸν ἀέρα. Σὲ αὐτὴ τὴ μικρὴ φράση κρύβεται ἡ μεγάλη ἀλήθεια τῆς ἐποχῆς μας. Εἶναι πλέον πολὺ εὐκολότερο γιὰ τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀνοίξει τὸ πορτοφόλι του στὸν θεραπευτή, παρὰ νὰ παραδώσει τὸν ἐγωισμό του... στὸν ἐξομολόγο. 

Γιατί ἡ γνωστή μου –καὶ χιλιάδες ἄλλοι σὰν ἐμᾶς– προτιμᾶ τὸν καναπὲ ἀπὸ τὸ πετραχήλι; Ἡ ἀπάντηση κρύβεται στὴν ἄνεση. Ὅταν πληρώνεις γιὰ μιὰ ὑπηρεσία, εἶσαι ὁ κυρίαρχος. Στὸ γραφεῖο τοῦ ψυχολόγου, εἶσαι ὁ «πελάτης» ποὺ ἀναλύει τὸ τραῦμα του. Στὴν ἐξομολόγηση, εἶσαι ὁ «ἄνθρωπος» ποὺ παραδέχεται τὸ σφάλμα του. 

Τὸ πορτοφόλι μας τὸ δίνουμε εὔκολα. Τὸ 50ευρω τῆς συνεδρίας εἶναι τὸ τίμημα γιὰ νὰ κρατήσουμε τὸν ἔλεγχο τῆς ἀφήγησής μας. Πληρώνουμε γιὰ νὰ ἀκουστοῦμε, νὰ δικαιωθοῦμε, νὰ «ἐξηγηθοῦμε». Ὁ ἐγωισμός μας παραμένει στὸ ἀπυρόβλητο, ἀφοῦ κάθε μας σκοτεινὴ πτυχὴ βαφτίζεται «μηχανισμὸς ἄμυνας». 

Καὶ κάπως ἔτσι συνεχίζεται ἡ ζωή μας στὸ πνευματικὸ σκοτάδι. 

Πηγή 

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου

 

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου

π. Ἀλεξάνδρου Σμέμαν

Τὸ προοίμιο τοῦ Σταυροῦ.

«Τὴν ψυχωφελῆ, πληρώσαντες Τεσσαρακοστήν, καὶ τὴν Ἁγίαν Ἑβδομάδα τὸ σόν πάθος, αἰτοῦμεν κατιδεῖν Φιλάνθρωπε, τοῦ δοξάσαι ἐν αὐτῇ τὰ μεγαλεῖά σου, καὶ τήν ἄφατον δι΄ ἡμᾶς οἰκονομίαν σου, ὁμοφρόνως μελῳδοῦντες, Κύριε δόξα σοι».
Μὲ αὐτὰ τὰ λόγια τοῦ στιχηροῦ στὸν ἑσπερινό τῆς Παρασκευῆς, πρὶν τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων, τελειώνει ἡ Μεγάλη Σαρακοστή. Μπαίνουμε πιὰ στὴν «Ἁγία Ἑβδομάδα», στὴν περίοδο τοῦ ἑορτασμοῦ τῶν παθῶν τοῦ Χριστοῦ, τοῦ Θανάτου καὶ τῆς Ἀναστάσεώς Του. Περίοδος ποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου.
Τὰ γεγονότα τῆς διπλῆς γιορτῆς, ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου καὶ ἡ εἴσοδος τοῦ Κυρίου στὰ Ἱεροσόλυμα, ἀναφέρονται στὰ λειτουργικὰ κείμενα σὰν «προοίμιο τοῦ Σταυροῦ». Ἔτσι, γιὰ νὰ καταλάβουμε καλύτερα αὐτὰ τὰ γεγονότα, θὰ πρέπει νὰ τὰ δοῦμε μέσα στὰ πλαίσια τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας.
Τὸ κοινὸ ἀπολυτίκιο τῶν δύο αὐτῶν ἡμερῶν: «Τὴν κοινὴν ἀνάστασιν πρὸ τοῦ σοῦ πάθους πιστούμενος, ἐκ νεκρῶν ἤγειρας τὸν Λάζαρον, Χριστὲ ὁ Θεός…» μᾶς βεβαιώνει, μὲ κατηγορηματικὸ τρόπο, γιὰ τὴν ἀλήθεια τῆς κοινῆς ἀνάστασης. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ ὅτι μία ἀπὸ τὶς μεγάλες γιορτὲς τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ θριαμβευτικὴ εἴσοδος τοῦ Κυρίου στὰ Ἱεροσόλυμα, γίνεται ὁ ὁδηγὸς στὴν πορεία μας μέσα στὸ σκοτάδι τοῦ Σταυροῦ. Ἔτσι τὸ φῶς καὶ ἡ χαρὰ λάμπουν ὄχι μόνο στὸ τέλος... τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας ἀλλὰ καὶ στὴν ἀρχή της. Τὸ φῶς καὶ ἡ χαρὰ φωτίζουν αὐτὸ τὸ σκοτάδι καὶ ἀποκαλύπτουν τὸ βαθὺ καὶ τελικὸ νόημά του.
Ὅλοι ὅσοι εἶναι ἐξοικειωμένοι μὲ τὴν Ὀρθόδοξη λατρεία γνωρίζουν τὸν ἰδιότυπο, σχεδὸν παράδοξο, χαρακτήρα τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ Σαββάτου τοῦ Λαζάρου. Εἶναι, θὰ λέγαμε, Κυριακὴ καὶ ὄχι Σάββατο, δηλαδὴ ἔχουμε μέσα στὸ Σάββατο ἀναστάσιμη ἀκολουθία. Ξέρουμε ὅτι τὸ Σάββατο εἶναι βασικὰ ἀφιερωμένο στοὺς τεθνεῶτες καὶ ἡ Θεία Λειτουργία γίνεται στὴ μνήμη τους. Ὅμως τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου εἶναι διαφορετικό. Ἡ χαρὰ ποὺ διαποτίζει τὶς ἀκολουθίες αὐτῆς τῆς ἡμέρας τονίζει ἕνα κεντρικὸ θέμα: τὴν ἐπερχόμενη νίκη τοῦ Χριστοῦ κατὰ τοῦ Ἅδη.

Ἅδης εἶναι ὁ βιβλικὸς ὅρος ποὺ χρησιμοποιεῖται γιὰ νὰ ὁρίσει τὸ θάνατο μὲ τὴν παγκόσμια δύναμή του, ποὺ μὲ τὰ ἀδιαπέραστα σκότη καὶ τὴ φθορὰ καταπίνει κάθε ζωὴ καὶ δηλητηριάζει ὁλόκληρο τὸ σύμπαν. Ἀλλὰ τώρα, μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου, ὁ «θάνατος ἀρχίζει νὰ τρέμει». Ἀκριβῶς ἀπὸ δῶ ἀρχίζει ἡ ἀποφασιστικὴ μονομαχία ἀνάμεσα στὴ Ζωὴ καὶ τὸ Θάνατο καὶ μᾶς προσφέρει τὸ κλειδὶ γιὰ μία πλήρη κατανόηση τοῦ λειτουργικοῦ μυστηρίου τοῦ Πάσχα.

Στὴν πρώτη Ἐκκλησία, τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου ὀνομαζόταν «ἀναγγελία τοῦ Πάσχα». Πραγματικὰ αὐτὸ τὸ Σάββατο ἀναγγέλει, προμηνύει, τὸ ὑπέροχο φῶς καὶ τὴ γαλήνη τοῦ ἑπομένου Σαββάτου, τοῦ Ἁγίου καὶ Μεγάλου Σαββάτου, ποὺ εἶναι ἡμέρα τοῦ Ζωηφόρου Τάφου.

Τὸ πρῶτο μας βῆμα ἂς εἶναι ἡ προσπάθεια νὰ καταλάβουμε τὸ ἑξῆς: ὁ Λάζαρος, ὁ φίλος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἶναι ἡ προσωποποίηση ὅλου τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καὶ φυσικὰ κάθε ἀνθρώπου ξεχωριστὰ. Ἡ Βηθανία, ἡ πατρίδα τοῦ Λαζάρου, εἶναι τὸ σύμβολο ὅλου τοῦ κόσμου, εἶναι ἡ πατρίδα τοῦ καθενός. Ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς δημιουργήθηκε νὰ εἶναι φίλος τοῦ Θεοῦ καὶ κλήθηκε σ’ αὐτὴ τὴ θεϊκὴ Φιλία ποὺ εἶναι ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ, ἡ κοινωνία μαζί Του, ἡ συμμετοχὴ στὴ ζωή Του. «Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων» (Ἰω. 1, 4). Καὶ ὅμως αὐτὸς ὁ φίλος (ὁ ἄνθρωπος), τὸν ὁποῖο τόσο ἀγαπάει ὁ Θεὸς καὶ τὸν ὁποῖο μόνο ἀπὸ ἀγάπη δημιούργησε, δηλαδὴ τὸν ἔφερε στὴ ζωή, τώρα καταστρέφεται, ἐκμηδενίζεται ἀπὸ μία δύναμη ποὺ δὲν τὴ δημιούργησε ὁ Θεός: τὸ θάνατο. Ὁ Θεὸς συναντάει μέσα στὸν κόσμο, ποὺ Αὐτὸς δημιούργησε, μία δύναμη ποὺ καταστρέφει τὸ ἔργο Του καὶ ἐκμηδενίζει τὸ σχέδιό Του. Ἔτσι ὁ κόσμος δὲν εἶναι πιὰ παρὰ θρῆνος καὶ πόνος, δάκρυα καὶ θάνατος.

Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτό; Πῶς συνέβηκε κάτι τέτοιο; Αὐτὰ εἶναι ἐρωτήματα ποὺ διαφαίνονται στὴ λεπτομερῆ διήγηση ποὺ κάνει ὁ Ἰωάννης στὸ Εὐαγγέλιό του γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὅταν ἔφτασε στὸν τάφο τοῦ φίλου Του Λαζάρου. «Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; λέγουσι αὐτῷ· Κύριε ἔρχου καὶ ἴδε. Ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς». (Ἰω. 11, 35). Γιατί, ἀλήθεια, ὁ Κύριος δακρύζει βλέποντας τὸ νεκρὸ Λάζαρο ἀφοῦ γνωρίζει ὅτι σὲ λίγα λεπτὰ ὁ ἴδιος θὰ τοῦ δώσει ζωή; Μερικοὶ Βυζαντινοὶ ὑμνογράφοι βρίσκονται σὲ ἀμηχανία σχετικὰ μὲ τὸ ἀληθινὸ νόημα αὐτῶν τῶν δακρύων. Μιλᾶνε γιὰ δάκρυα ποὺ χύνει ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ ἡ δύναμη τῆς ἀνάστασης ἀνήκει στὴ θεϊκή Του φύση. Ἡ Ὀρθόδοξη ὅμως Ἐκκλησία μᾶς διδάσκει ὅτι ὅλες οἱ πράξεις τοῦ Χριστοῦ ἦταν «Θεανδρικές», δηλαδὴ θεϊκὲς καὶ ἀνθρώπινες ταυτόχρονα. Οἱ πράξεις Του εἶναι πράξεις ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ Θεοῦ-Ἀνθρώπου, τοῦ σαρκωμένου Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Αὐτός, λοιπόν, ποὺ δακρύζει δὲν εἶναι μόνο Ἄνθρωπος ἀλλὰ καὶ Θεός, καὶ Αὐτὸς ποὺ καλεῖ τὸν Λάζαρο νὰ βγεῖ ἀπὸ τὸν τάφο δὲν εἶναι μόνο Θεὸς ἀλλὰ καὶ Ἄνθρωπος ταυτόχρονα. Ἑπομένως αὐτὰ τὰ δάκρυα εἶναι θεία δάκρυα. Ὁ Ἰησοῦς κλαίει γιατί βλέπει τὸ θρίαμβο τοῦ θανάτου καὶ τῆς καταστροφῆς στὸν κόσμο τὸ δημιουργημένο ἀπὸ τὸν Θεό.

«Κύριε, ἤδη ὄζει…», λέει ἡ Μάρθα καὶ μαζί της oἱπαρεστῶτες Ἰουδαῖοι, προσπαθώντας νὰ ἐμποδίσουν τὸν Ἰησοῦ νὰ πλησιάσει τὸ νεκρό. Αὐτὴ ἡ φοβερὴ προειδοποίηση ἀφορᾶ ὁλόκληρο τὸν κόσμο, ὅλη τὴ ζωή. Ὁ Θεὸς εἶναι ἡ ζωὴ καὶ ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς. Αὐτὸς κάλεσε τὸν ἄνθρωπο νὰ ζήσει μέσα στὴ θεία πραγματικότητα τῆς ζωῆς καὶ ἐκεῖνος τώρα «ὄζει» (μυρίζει ἄσχημα). Ὁ κόσμος δημιουργήθηκε νὰ ἀντανακλᾶ καὶ νὰ φανερώνει τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ καὶ ἐκεῖνος «ὄζει»…

Στὸν τάφο τοῦ Λαζάρου ὁ Θεὸς συναντᾶ τὸ Θάνατο, τὴν πραγματικότητα ποὺ εἶναι ἀντὶ-ζωή, ποὺ εἶναι διάλυση καὶ ἀπόγνωση. Ὁ Θεὸς συναντᾶ τὸν ἐχθρό Του, ὁ ὁποῖος τοῦ ἀπέσπασε τὸν κόσμο Του καὶ ἔγινε ὁ ἴδιος «ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου». Καὶ ὅλοι ἐμεῖς ποὺ ἀκολουθοῦμε τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ καθὼς πλησιάζει στὸν τάφο τοῦ Λαζάρου, μπαίνουμε μαζί Του στὴ «δική Του ὥρα» («ἰδοὺ ἤγγικεν ἡ ὥρα…»)· στὴν ὥρα γιὰ τὴν ὁποία πολὺ συχνὰ εἶχε μιλήσει καὶ τὴν εἶχε παρουσιάσει σὰν τὸ ἀποκορύφωμα, τὸ πλήρωμα ὁλοκλήρου τοῦ ἔργου Του.

Ὁ Σταυρός, ἡ ἀναγκαιότητά του καὶ τὸ παγκόσμιο νόημά του ἀποκαλύπτονται μὲ τὴν πολὺ σύντομη φράση τοῦ Εὐαγγελίου: «καὶ ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς…». Τώρα μποροῦμε νὰ καταλάβουμε γιατί δάκρυσε : ἀγαποῦσε τὸ φίλο Του Λάζαρο καὶ γι’ αὐτὸ εἶχε τὴ δύναμη νὰ τὸν φέρει πίσω στὴ ζωή. Ἡ δύναμη τῆς Ἀνάστασης δὲν εἶναι ἁπλὰ μία θεϊκὴ «δύναμη αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν», ἀλλὰ εἶναι δύναμη ἀγάπης, ἢ μᾶλλον ἡ ἀγάπη εἶναι δύναμη.

Ὁ Θεὸς εἶναι Ἀγάπη καὶ ἡ Ἀγάπη εἶναι Ζωή. Ἡ Ἀγάπη δημιουργεῖ Ζωή… Ἡ Ἀγάπη, λοιπόν, εἶναι ἐκείνη ποὺ κλαίει μπροστὰ στὸν τάφο καὶ ἡ Ἀγάπη εἶναι ἐκείνη ποὺ ἐπαναφέρει τὴ ζωή. Αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τῶν θεϊκῶν δακρύων τοῦ Ἰησοῦ. Μέσα ἀπ’ αὐτὰ ἡ ἀγάπη ἐνεργοποιεῖται καὶ πάλι· ἀναδημιουργεῖ, ἀπολυτρώνει, ἀποκαθιστᾶ τὴ σκοτεινὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου: «Λάζαρε, δεῦρο ἔξω!..» Προσταγὴ ἀπολύτρωσης. Κάλεσμα στὸ φῶς. Ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου εἶναι τὸ προοίμιο καὶ τοῦ Σταυροῦ, σὰν τὴ μέγιστη θυσία τῆς ἀγάπης, καὶ τῆς Ἀνάστασης, σὰν τὸν τελικὸ θρίαμβο τῆς ἀγάπης.

π. Ἀλεξάνδρου Σμέμαν

Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι λογιστὴς νὰ μετράει θερμίδες καὶ μέρες· εἶναι Πατέρας ποὺ λαχταρᾶ νὰ δεῖ τὰ παιδιά του στὸ τραπέζι Του

 

Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι λογιστὴς νὰ μετράει θερμίδες καὶ μέρες· εἶναι Πατέρας ποὺ λαχταρᾶ νὰ δεῖ τὰ παιδιά του στὸ τραπέζι Του

Πάτερ μὲ ρωτάει κάποια εἶναι δίκαιο ἐγὼ νὰ νηστεύω 48 ἡμέρες γιὰ νὰ κοινωνήσω τὸ Πάσχα καὶ κάποιος ἄλλος μόνο τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα κ νὰ κοινωνάει ἐξίσου; Μήπως εἶναι ἄδικο; καὶ εἶμαι κορόϊδο; 

Ἀπάντηση 

Παιδί μου, ἡ ἐρώτηση αὐτὴ εἶναι ἀνθρώπινη, ἀλλὰ κρύβει μιὰ παγίδα ποὺ μπορεῖ νὰ μᾶς στερήσει ὅλη τὴν ὠφέλεια τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγῶνα. Ἂς βάλουμε τὰ πράγματα σὲ μιὰ σειρὰ μὲ ἀγάπη καὶ εἰλικρίνεια. 

Ἡ Νηστεία δὲν εἶναι «Εἰσητήριο», ἀλλὰ «Θεραπεία» 

Ἡ Θεία Κοινωνία δὲν εἶναι μιὰ ἀνταμοιβὴ ποὺ τὴν «ἀγοράζουμε» μὲ ἡμέρες ἀφαγίας. Ἂν ἦταν ἔτσι, κανεὶς δὲν θὰ ἦταν ποτὲ ἄξιος. Ἡ νηστεία εἶναι τὸ γυμναστήριο τῆς ψυχῆς. Ἐσὺ ποὺ νηστεύεις 48 ἡμέρες, προπονεῖς τὴ θέλησή σου, καθαρίζεις τὸ νοῦ σου καὶ προετοιμάζεις τὸ «σπίτι» τῆς ψυχῆς σου γιὰ... νὰ ὑποδεχτεῖ τὸν Χριστό. 

Τὸ «Κορόϊδο» καὶ ὁ Πατέρας. 

Στὴν παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ, ὁ μεγάλος ἀδελφὸς ἔνιωσε «κορόϊδο» ἐπειδὴ δούλευε χρόνια καὶ ὁ πατέρας του δέχτηκε τὸν ἄσωτο μὲ γλέντια. Ὁ πατέρας ὅμως τοῦ ἀπάντησε: «Παιδί μου, ἐσὺ εἶσαι πάντα μαζί μου καὶ ὅλα τὰ δικά μου εἶναι δικά σου». 

Ἐσὺ ποὺ νηστεύεις ὅλη τὴ Σαρακοστή, ἀπολαμβάνεις τὴν παρέα τοῦ Χριστοῦ 48 μέρες παραπάνω. 

Ἔχεις τὴ χαρὰ τῆς προσμονῆς καὶ τῆς πνευματικῆς ἐγρήγορσης. 

Γιατί νὰ ζηλεύεις κάποιον ποὺ ἔρχεται τὴν τελευταία στιγμὴ καὶ χάνει ὅλη αὐτὴ τὴ διαδρομή; 

Ὁ Λόγος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου 

Στὸν Κατηχητικὸ Λόγο τῆς Ἀναστάσεως, ποὺ διαβάζουμε τὸ βράδυ τοῦ Πάσχα, ὁ Ἅγιος εἶναι σαφής. 

«Ἂν κάποιος ἐργάστηκε ἀπὸ τὴν πρώτη ὥρα, ἂς λάβει τὸ δίκαιο μισθό του. Ἂν κάποιος ἦρθε τὴν ἑνδέκατη ὥρα, ἂς μὴ φοβηθεῖ τὴν καθυστέρηση... Ὁ Δεσπότης δέχεται καὶ τὸν τελευταῖο ὅπως καὶ τὸν πρῶτο.» 

Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι λογιστὴς νὰ μετράει θερμίδες καὶ μέρες· εἶναι Πατέρας ποὺ λαχταρᾶ νὰ δεῖ τὰ παιδιά του στὸ τραπέζι Του. 

Ἂν νιώθεις «κορόϊδο», σημαίνει πὼς ἡ νηστεία σου ἔγινε ἀγγαρεία καὶ ὄχι ἀγάπη. 

Ἂν νηστεύεις γιὰ νὰ «ὑπερέχεις» ἀπὸ τὸν διπλανό σου, τότε ἡ νηστεία σου πάει χαμένη λόγῳ ὑπερηφάνειας. 

Ἂν νηστεύεις ἀπὸ ἀγάπη γιὰ τὸν Χριστό, τότε θὰ χαίρεσαι ποὺ καὶ ὁ ἀδελφός σου —ἔστω καὶ τὴν τελευταία στιγμὴ— βρῆκε τὴ δύναμη νὰ πλησιάσει τὸ Ποτήριο τῆς Ζωῆς. 

Μὴν κοιτᾶς τὸ πιάτο τοῦ ἄλλου, κοίτα τὴν καρδιά σου. Ἐσὺ κερδίζεις τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς σου. Αὐτὸς ποὺ νηστεύει μόνο μιὰ ἑβδομάδα, ἁπλῶς στερεῖται τὴν εὐλογία τῶν ὑπόλοιπων σαράντα ἡμερῶν. 

πηγή 

 

 

Τά καθήκοντά μας τή Μεγάλη Ἑβδομάδα

π. Αὐγουστῖνος Καντιώτης

Φθάσαμε, ἀγαπητοί μου, στά σωτήρια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, στή Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ἡ ἑβδομάδα αὐτή λέγεται Μεγάλη, διότι μέσα στίς 168 ὧρες της τιμῶνται μεγάλα γεγονότα, μοναδικά καί κοσμοϊστορικά, πού συγκλόνισαν τά ἐπίγεια καί τά οὐράνια καί τά καταχθόνια. Γι’ αὐτό ἡ ἑβδομἀδα αὐτή ὀνομάζεται Μεγάλη· ἀλλά καί γι’ αὐτό δέν θά πρέπει νά περάσει ὅπως οἱ ἄλλες.

Καί θέτω τό ἐρώτημα: ποιά εἶναι τά καθήκοντα ἑνός Χριστιανοῦ τή  Μεγάλη Ἑβδομάδα;

Τό πρῶτο καθῆκον, ἀδελφοί μου, εἶναι νά εὐχαριστήσουμε ἀπό τήν καρδιά μας τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ὅλη βέβαια ἡ ζωή μας πρέπει νά εἶναι ἕνα εὐχαριστῶ, ἕνα «Δόξα σοι, Κύριε», γιά τίς μικρές καί μεγάλες εὐεργεσίες του, τίς φανερές καί ἀφανεῖς, γιά ὅλα τά καλά, ὑλικά καί πνευματικά, πού ἐπιδαψιλεύει ἡ χάρις του. Ἄνθρωπος ἀγνώμων εἶναι χειρότερος ἀπό ζῶο.

Τό ἄλλο καθῆκον μας εἶναι νά παρακολουθήσουμε τίς ἱερές ἀκολουθίες. Οἱ ἀκολουθίες τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος δέν εἶναι ὅπως οἱ ἄλλες· διαφέρουν πολύ.

Τό τρίτο καθῆκον μας εἶναι νά νηστεύσουμε. Ὅταν λέμε νηστεία, ἐννοοῦμε μαζί μέ τό στομἀχι νά νηστέψει καί τό στόμα ἀπό κακολογία, ἡ γλῶσσα ἀπό αἰσχρολογία, τά μάτια ἀπό αἰσχρά θεάματα.

Ἀλλά ἔχουμε καί ἕνα ἄλλο καθῆκον. Εἶναι τό καθῆκον τῆς ἐξομολογήσεως καί τῆς θεἰας μεταλήψεως. Ἡ ἑβδομάδα αὐτή εἶναι κατ’ ἐξοχήν ἑβδομάδα θείας μεταλήψεως. Τί εἶναι ἡ θεία μετάληψις; Τό σῶμα καί τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ μας, ἡ φωτιά τοῦ οὐρανοῦ. Ἄν εἶσαι ἀμετανόητος, θά σέ κάψει ἡ φωτιά. Ἄν ὅμως πέρασες ἀπό τό καμίνι τῆς ἱερᾶς ἐξομολογήσεως, τότε πλησίασε· ἡ θεία κοινωνία θά εἶναι φάρμακο ἀθανασίας.

Τή Μεγάλη Ἑβδομάδα ἔχουμε ἐπίσης ἱερό καθῆκον ἀπέναντι τῶν ἀδελφῶν μας, πού πάσχουν καί ὑποφέρουν. Εἶναι ἑβδομάδα ἀγάπης καί ἐλεημοσύνης.

Ὑπάρχει κάτι ἀκόμη, κι αὐτό εἶναι τό δυσκολώτερο. Ποιό; Τό «συγχωρήσωμεν πάντα τῇ Ἀναστάσει». Ἡ Μεγάλη Ἑβδομάδα εἶναι ἑβδομάδα συγχωρήσεως. Ἄς άλληλοσυγχωρηθοῦμε· νύφες καί πεθερές, ἀδελφοί μέ ἀδελφούς, φίλοι μέ φίλους, παιδιά μέ γονεῖς, ὅλοι ἀνεξαιρέτως.

Χωρίς τήν ἀγάπη πῶς μποροῦμε νά γιορτάσουμε;

Εὔχομαι, αὐτή ἡ Μεγάλη Ἑβδομάδα νά εἶναι σημαντικός σταθμός στή ζωή μας. Νά δώσει ὁ Κύριος νά εἶναι ἑβδομάδα ἁγίων σκέψεων, ἱερῶν συναισθημάτων, ἡρωϊκῶν ἀποφάσεων, ἁγιασμοῦ ψυχῆς.

---------------------------------------

Ἀποσπάσματα ἀπό ὁμιλία τοῦ π. Αὐγουστίνου Καντιώτη, πού ἔγινε στόν ἱ. ναό Μεταμορφώσεως Σωτῆρος Μοσχάτου - Ἀθηνῶν, τήν 10.4.1960.

Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός

Ἡ Φωνὴ Τοῦ Οὐρανοῦ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ

 

Ἡ Φωνὴ Τοῦ Οὐρανοῦ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ

 

Ἀφιερωμένο στὸν Ἀρχάγγελο Μιχαήλ, τὸν μεγάλο προστάτη καὶ ὑπερασπιστή μας. Ἐκεῖνον ποὺ στέκεται δίπλα μας στὶς δυσκολίες, στὶς μάχες, στοὺς κινδύνους καὶ στὰ θαύματα ποὺ μόνο ἡ καρδιὰ μπορεῖ νὰ ἀναγνωρίσει. Μὲ σεβασμὸ καὶ εὐγνωμοσύνη γιὰ ὅσα ἔχει κάνει στὴ ζωή μας – φανερὰ καὶ κρυφά. Ταξιάρχη Μιχαήλ, σκέπασε ὅλους μας !!! Σκηνοθεσία Ἀφήγηση, Μαρία Ἄγγελικη Γκίντη. 

 

Δελτίου τύπου γιὰ τὴν ἐκδήλωση τῆς ΕΞΟΔΟΥ στὴν Πάτρα μὲ θέμα «Τὰ Σημεῖα τῶν Καιρῶν καὶ ἡ Εὐθύνη μας»

 

Δελτίου τύπου γιὰ τὴν ἐκδήλωση τῆς ΕΞΟΔΟΥ στὴν Πάτρα μὲ θέμα «Τὰ Σημεῖα τῶν Καιρῶν καὶ ἡ Εὐθύνη μας»

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ- ΕΞΟΔΟΣ 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

ΠΑΤΡΑ – ΕΞΟΔΟΣ: Μιὰ αἴθουσα γεμάτη... καὶ ἕνα μήνυμα ποὺ δὲν χωρᾶ πλέον σιωπή. 
Μὲ ἐξαιρετικὴ ἐπιτυχία καὶ πρωτοφανῆ συμμετοχὴ πραγματοποιήθηκε σήμερα στὶς 28 Μαρτίου 2026 ἡ ἐκδήλωση τῆς Πανελλήνιας Κίνησης «ΕΞΟΔΟΣ» στὴν Πάτρα. Ἡ αἴθουσα τελετῶν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν ἀποδείχθηκε μικρὴ γιὰ νὰ χωρέσει τὸν κόσμο ποὺ προσῆλθε, σὲ μιὰ συγκέντρωση μὲ ἔντονο παλμό, οὐσιαστικὸ περιεχόμενο καὶ βαθὺ ἀγωνιστικὸ χαρακτῆρα. Κεντρικὸ θέμα τῆς ἐκδήλωσης ἦταν: «Τὰ Σημεῖα τῶν Καιρῶν καὶ ἡ Εὐθύνη μας». 
Ἰδιαίτερη τιμὴ ἀποτέλεσε ἡ ἀνάγνωση χαιρετισμῶν ἀπὸ δύο Σεβασμιωτάτους Μητροπολῖτες (Κυθήρων καὶ Κερκύρας), καθὼς καὶ ἀπὸ Καθηγουμένους Ἱερῶν Μονῶν Ἁγίου Ὅρους καὶ ἐκτὸς Ἁγίου Ὅρους, ἀλλὰ καὶ ἄλλες σημαντικὲς προσωπικότητες τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καὶ κοινωνικοῦ χώρου, γεγονὸς ποὺ... κατέδειξε τὸ εὗρος καὶ τὴ βαρύτητα τῆς πρωτοβουλίας. 
Ἀκολούθησαν οἱ εἰσηγήσεις τῶν ὁμιλητῶν. Ὁ πατὴρ Ἰωάννης Φωτόπουλος πρωτοπρεσβύτερος ἀνάπτυξε τὸ θέμα: «Ζοῦμε τὰ Σημεῖα τῶν Καιρῶν;» 
Ὁ πατὴρ Ἀρσένιος Βλιαγκόφτης, μοναχὸς τὸ θέμα: "Συμφωνία τῶν συγχρόνων ἁγίων Πατέρων στὸ θέμα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων". Καί 
Ὁ Γεώργιος Ἀποστολάκης, ε.τ. ἀντιπρόεδρος ΑΠ τὸ θέμα: «Ψηφιακὸς μετασχηματισμὸς ἢ ψηφιακὴ φυλακή;» 
Οἱ δύο πρῶτες εἰσηγήσεις φώτισαν τὸ ζήτημα τῶν ψηφιακῶν ταυτοτήτων καὶ τοῦ συνολικοῦ ψηφιακοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ ἀπὸ τὴν πνευματικὴ σκοπιά, ἀναδεικνύοντας τὴ διδασκαλία τοῦ Ὁσίου Παϊσίου καὶ ἄλλων συγχρόνων σεβαστῶν Γερόντων καὶ Πατέρων, καθὼς καὶ τὴ στάση τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στὰ φαινόμενα αὐτά. 
Ἡ τρίτη εἰσήγηση θὰ προσέγγισε τὸ ζήτημα ἀπὸ πολιτική, κοινωνικὴ καὶ νομικὴ σκοπιά, ἀναδεικνύοντας τοὺς κινδύνους τῆς μαζικῆς ἐπιτήρησης, τῆς συγκέντρωσης δεδομένων, τῆς ἀλγοριθμικῆς χειραγώγησης καὶ τοῦ ἐνδεχόμενου «ψηφιακοῦ ἀποκλεισμοῦ» τοῦ πολίτη. 
Ἡ ἐκδήλωση κορυφώθηκε μὲ ζωντανὸ διάλογο καὶ οὐσιαστικὴ συζήτηση μὲ τὸ κοινό. Ἡ ἀνταπόκριση ἦταν συγκινητική. Δὲν ἐπρόκειτο γιὰ μιὰ ἁπλῆ ἐκδήλωση, ἀλλὰ γιὰ μιὰ στιγμὴ ἀφύπνισης καὶ συλλογικῆς συνειδητοποίησης. 

Τὸ ἠθικὸ ἀναπτερώθηκε. Τὸ ἀγωνιστικὸ φρόνημα ἀναζωπυρώθηκε. 

Ἡ Πάτρα ἔστειλε μήνυμα: ἡ κοινωνία δὲν εἶναι ἀδιάφορη – εἶναι ἕτοιμη. 
Ἡ «ΕΞΟΔΟΣ» συνεχίζει. Καλεῖ κάθε ἐλεύθερο πολίτη νὰ μὴν μείνει θεατής. Νὰ ἐνημερωθεῖ, νὰ προβληματιστεῖ, νὰ σταθεῖ ὄρθιος. Νὰ συμμετάσχει ἐνεργὰ στὴ διαμόρφωση τῆς ἑπόμενης ἡμέρας. 
Γιατί ἡ ἐλευθερία δὲν χαρίζεται. Κατακτᾶται. Καὶ σήμερα εἶναι ἡ ὥρα τῆς εὐθύνης. 

eksodos.gr

 

Όσιος Υπάτιος: Μαχητής της Ορθοδοξίας απέναντι σε αιρετικούς και αντίχριστες δυνάμεις.

Η φωνή της Ορθοδοξίας σήμερα: σύγχρονοι επίσκοποι όπως ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός υπερασπίζονται την παράδοση ενάντια σε κάθε προσπάθεια υπονόμευσης.

Σέργιος Ντόριτς, Δρ.Θεολογίας

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τον Όσιο Υπάτιο, Επίσκοπο Γαγγρών, που μαρτύρησε υπερασπιζόμενος την Ορθοδοξία ενάντια στον Αρειανισμό. Ο Υπάτιος δεν περιορίστηκε σε λόγια· στάθηκε ακλόνητος μπροστά στους αιρετικούς που, για να τον πλήξουν, συνεργάστηκαν με δυνάμεις εντελώς αντίθετες στον Χριστό, ακόμα και με ειδωλολάτρες της εποχής. Το παράδειγμά του είναι φωτεινό για όλους τους πιστούς: η αλήθεια της πίστης δεν καταρρέει ούτε από προδοσία, ούτε από πλάνη, ούτε από τη βία των εχθρών της Εκκλησίας.

Η ιστορία διδάσκει ότι οι αιρετικοί πάντα αναζητούν συμμάχους που μισούν τον Χριστό για να πλήξουν Ορθόδοξους επισκόπους, μοναχούς ή πιστούς. Αντίθετα, ποτέ οι Ορθόδοξοι δεν συνεργάστηκαν με άθεους ή αντίχριστους για να πλήξουν άλλους πιστούς, αποδεικνύοντας την καθαρότητα και το ήθος της Ορθόδοξης πίστης.

Ιστορικά παραδείγματα αιρετικών συνεργασιών

Η Εκκλησία έχει δει επανειλημμένα πώς οι αιρετικοί, για να επιτύχουν τους σκοπούς τους, συνέπραξαν με δυνάμεις του κόσμου που ήταν εντελώς αντίθετες στον Χριστό:

Ο Όσιος Υπάτιος δέχθηκε επίθεση από αιρετικούς που χρησιμοποίησαν ακόμη και ειδωλολάτρες για να τον εξοντώσουν.

Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, υπέστη διωγμό από αιρετικούς που συνέπραξαν με πολιτικές εξουσίες για να πλήξουν την Εκκλησία και τη διδασκαλία της αλήθειας.

Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας αντιμετώπισε τον Απολλινάριο και τους υποστηρικτές του, οι οποίοι αναζήτησαν την υποστήριξη κοσμικών και αλλόθρησκων δυνάμεων για να υπονομεύσουν την Εκκλησία.

Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος καταγράφει ότι αιρετικοί χρησιμοποιούσαν κάθε μορφή εξουσίας και επιρροής για να δυσφημίσουν μοναχούς και πνευματικούς άνδρες.

Από αυτά τα παραδείγματα φαίνεται καθαρά ότι οι αιρετικοί χρησιμοποιούν κάθε μέσο για να πλήξουν την πίστη, ενώ οι Ορθόδοξοι παραμένουν πιστοί στην παράδοση, στο ήθος και στην πνευματική ενότητα της Εκκλησίας.

Θεολογική διάσταση

Η Ορθόδοξη Πατερική παράδοση διδάσκει ότι η σταθερότητα στην πίστη και η υπεράσπιση της αλήθειας είναι η μόνη ασπίδα απέναντι σε κάθε συνωμοσία. Οι Άγιοι υπενθυμίζουν ότι:

Η αίρεση δεν διστάζει να συμμαχήσει με κάθε δύναμη που αντιτίθεται στη σωτηρία των ψυχών.

Οι Ορθόδοξοι δεν καταφεύγουν σε τέτοιες συνεργασίες ούτε για να προστατέψουν τον εαυτό τους ούτε για να πλήξουν άλλους πιστούς.

Η πίστη και η παράδοση υπερισχύουν κάθε κοσμικής ή ιδεολογικής πίεσης.

Οι σύγχρονοι Πατέρες επισημαίνουν ότι οι οικουμενιστές, ενώ μιλούν συνεχώς για «αγάπη» και «καλή θέληση προς όλους τους αλλοδόξους», δεν διστάζουν να διώξουν ή να συκοφαντήσουν όσους διατηρούν ακέραια την Ορθόδοξη παράδοση. Η αντίθεση αυτή φανερώνει την πραγματική φύση της αίρεσης και την ανάγκη πνευματικής εγρήγορσης.

Η σύγχρονη φωνή της Ορθοδοξίας: ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός

Σήμερα, η ίδια πραγματικότητα εμφανίζεται με νέα μέσα. Εσωτερικές εκκλησιαστικές δυνάμεις συνεργάζονται με ΜΜΕ και δημοσιογράφους που αντιμάχονται την Ορθοδοξία, με στόχο τη δυσφήμηση και την υπονόμευση επισκόπων ή πιστών που παραμένουν σταθεροί στα δόγματα και την παράδοση.

Ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός αποτελεί σύγχρονο παράδειγμα επισκόπου που υπερασπίζεται με ακλόνητη πίστη το ορθόδοξο ήθος και τα δόγματα της Εκκλησίας, ενώ αντιμετωπίζει προσπάθειες δυσφήμησης και παραπληροφόρησης. Η στάση του θυμίζει σε όλους τους πιστούς ότι η Ορθοδοξία δεν πλήττεται από συκοφαντίες ή κοινωνικές πιέσεις, αλλά από την εγκατάλειψη της αλήθειας και της παράδοσης.

Το δίδαγμα για τους πιστούς

Η ιστορία και η σύγχρονη εμπειρία διδάσκουν καθαρά:

Οι αιρετικοί πάντα αναζητούν συνεργασίες με αντίχριστες δυνάμεις για να πλήξουν την Εκκλησία.

Οι Ορθόδοξοι δεν συνεργάζονται ποτέ με τέτοιες δυνάμεις, αποδεικνύοντας το ήθος και την καθαρότητα της πίστης.

Η υπεράσπιση των δόγματων και της παράδοσης είναι το ισχυρότερο όπλο απέναντι σε κάθε προσπάθεια υπονόμευσης.

Η σταθερότητα και η αλήθεια της πίστης παραμένουν αλώβητες, είτε απέναντι σε αιρετικούς της αρχαιότητας είτε σε σύγχρονες μορφές κοινωνικής και δημοσιογραφικής πίεσης.

Με αφορμή τον Όσιο Υπάτιο, η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι η Ορθοδοξία ζει και αντέχει όταν οι πιστοί διαφυλάσσουν ακέραια την παράδοση, τα δόγματα και το πνεύμα της, όπως κάνουν σύγχρονοι επίσκοποι που δεν υποκύπτουν σε πιέσεις και δυσφήμηση, όπως ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός.