Ιστορική διαδρομή  – Η βλάσφημη αίρεση των Λατίνων

περί του αλαθήτου του Πάπα

Σχετικά με την επιβολή της φρικτής αίρεσης των Λατίνων περί του «αλαθήτου» του Πάπα ως απαράβατου δόγματος πίστεως της Παπικής «Εκκλησίας» διαβάζουμε στο άρθρο «Ο Παπισμός χθες και σήμερα» (Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής) [2]:

ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΠΙΣΜΟΥ

[…]

Ζ’. Τους δύο τελευταίους αιώνες η Ρώμη, αντί να διδα­χθεί από τα λάθη του παρελθόντος, σκληραίνει περισσότερο τη στάση της.

 Η Α’ Βατικανή Σύνοδος (1870) επιβάλλει ως απαράβατο δόγμα πίστεως το πρωτείο εξουσίας και το αλάθητο του πάπα. Πρόκειται για την τελειωτική πτώση της Δυτικής «Εκκλησίας». Ο Χριστός, η μόνη αλάθητη Κεφαλή της Εκκλησίας, εξορίζεται από τη γη, και τη θέση Του καταλαμβάνει ο ειδωλοποιημένος ποντίφηκας της Ρώμης! Στη διαμαρτυρία καρδιναλίου για την αντιπαραδοσιακότητα του νέου δόγματος, ο πάπας Πίος Θ’ αντιτάσσει τον παροιμιώδη του λόγο: «Η παράδοση είμαι εγώ»! Από τους Λατίνους που διαφωνούν με τη δογματοποίηση του παπικού απολυταρχισμού, μια σημαντική μερίδα αποσχίζεται και δημιουργεί την «Παλαιοκαθολική Εκκλησία».

Η Β’ Βατικανή Σύνοδος (1962-1965), παρόλο που επαγγέλλεται την ανακαίνιση, διατηρεί το αλάθητο του πάπα και το επεκτείνει σε όλες τις αποφάσεις του. Ταυτόχρονα, η ίδια Σύνοδος καλεί τους Χριστιανούς όλων των δογμάτων σε παγχριστιανική ενότητα με κέντρο, όμως, τη Ρώμη και αρχηγό τον πάπα (ρωμαιοκεντρικός/παποκεντρικός οικουμενισμός)».

 

Παπικές κακοδοξίες

 Το παπικό πρωτείο εξουσίας και το αλάθητο. Εφόσον, με τις κακοδοξίες του Filioque και της κτιστής χάριτος, το Άγιο Πνεύμα υποβαθμίστηκε και ολόκληρη η Τριαδική θεότητα απωθήθηκε στον χώρο του εμπειρικά απρόσιτου, το κενό που δημιουργήθηκε έρχεται να το καλύψει ένας άνθρωπος, ο ποντίφηκας της Ρώμης. Αυτός ανακηρύσσεται αλάθητος και απόλυτος κύριος της παγκόσμιας Εκκλησίας.

 Για να μη νομιστεί ότι το παπικό πρωτείο εξουσίας και το αλάθητο ανήκουν πια στο παρελθόν της Δυτικής «Εκκλησίας», αναφέρουμε κάποιες πτυχές της σύγχρονης πρακτικής του πάπα και παραθέτουμε αποσπάσματα από το «Δογματικό Σύνταγμα περί Εκκλησίας»⁶ της Β’ Βατικανής Συνόδου (1965), που περιλαμβάνονται και στη σύγχρονη «Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας»⁷:

«Ο επίσκοπος Ρώμης, με το αξίωμά του ως αντιπρόσωπος του Χριστού και ως ποιμένας όλης της Εκκλησίας, έχει πλήρη, υπέρτατη και παγκόσμια εξουσία μέσα στην Εκκλησία, την οποία μπορεί πάντοτε ελεύθερα να ασκεί».

«Δεν μπορεί να υπάρξει Οικουμενική Σύνοδος, αν δεν επικυρωθεί, ή τουλάχιστον αν δεν γίνει δεκτή, από τον διάδοχο του Πέτρου».

«Το αλάθητο, με το οποίο ο θείος Λυτρωτής θέλησε εφοδιασμένη την Εκκλησία του, το έχει ο επίσκοπος Ρώμης… Γι’ αυτό και οι αποφάσεις του, πολύ ορθά, θεωρούνται αμετάκλητες από τον δικό τους χαρακτήρα και όχι από τη συναίνεση της Εκκλησίας… Γι’ αυτό δεν έχουν ανάγκη από την επικύρωση των άλλων, ούτε επιδέχονται έκκλητο σε άλλο όργανο κρίσης».

Με τον αέρα της αλάθητης εξουσίας, ο πάπας Παύλος ΣΤ’ ανακήρυξε, το 1963, τη Β’ Βατικανή Σύνοδο ως Οικουμενική με τα εξής λόγια: «Εγώ, λοιπόν, ο Πάπας, που συγκεντρώνω στο πρόσωπό μου και στο άγιο αξίωμά μου όλη την Εκκλησία, ανακηρύσσω τη Σύνοδο αυτή ως Οικουμενική». Και υπέγραψε τις αποφάσεις της Συνόδου με τη φράση «Εγώ ΠΑΥΛΟΣ, Επίσκοπος της Καθολικής Εκκλησίας». Αλλά και ο εκάστοτε πάπας, θεωρώντας τον εαυτό του υπερεπίσκοπο, δεν υπογράφει ως «Επίσκοπος Ρώμης» αλλά ως «Επίσκοπος της Καθολικής Εκκλησίας» (μόνος αυτός!) ή απλώς με το όνομά του, π.χ. «Βενέδικτος ΙΣΤ’»».

Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέρριψε τη φρικτή αίρεση των Λατίνων για το αλάθητο του Πάπα 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέρριψε το παπικό δόγμα της Α´ Βατικάνειας Συνόδου (1870) που εδογμάτισε ότι ο Πάπας είναι η αλάθητη κεφαλή της Εκκλησίας, τη μεγάλη αίρεση για το αλάθητο του Πάπα. 

Διαβάζουμε σχετικά στο άρθρο του ομότιμου καθηγητή Πατρολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., πρωτοπρ. Θεοδώρου Ζήση, με τίτλο «Διαστρέφουν την Διδασκαλία της Εκκλησίας ο Μητροπολίτης της Φλώρινας και άλλοι» (Δεκέμβριος 2024) [3]: 

«Οὔτε οἱ ἐπίσκοποι οὔτε οἱ σύνοδοι εἶναι ἀλάθητοι. Ἡ Ἐκκλησία ὡς σύνολο κλήρου καί λαοῦ εἶναι ἀλάθητη, γιατί ἀλάθητη εἶναι ἡ κεφαλή της, ὁ Χριστός, πού εἶναι ἡ αὐτοαλήθεια, καί ἀλάθητο εἶναι τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἡ ψυχή τῆς Ἐκκλησίας, πού τήν καθοδηγεῖ «εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν», «τό Πνεῦμα τῆς ἀληθείας». Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «στῦλος καί ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας»¹⁷. Ἑπομένως ἀλάθητη εἶναι ἡ κοινή συνείδηση τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή πάντες οἱ κληρικοί καί οἱ λαϊκοί ὅλων τῶν αἰώνων, τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, τό ὁποῖο μόνον λογίζεται στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὡς ἀλάθητο. Αὐτό ἔγραψαν τό 1848 οἱ Ὀρθόδοξοι Πατριάρχες τῆς Ἀνατολῆς ἀπαντώντας στόν πάπα Πίο Θ´: «Παρ᾽ ἡμῖν οὔτε Πατριάρχαι, οὔτε Σύνοδοι ἠδυνήθησαν ποτε εἰσαγαγεῖν νέα, διότι ὁ ὑπερασπιστής τῆς θρησκείας ἐστίν αὐτό τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ἤτοι αὐτός ὁ λαός, ὅστις ἐθέλει τό θρήσκευμα αὐτοῦ αἰωνίως ἀμετάβλητον καί ὁμοειδές τῷ τῶν πατέρων αὐτοῦ»¹⁸. Γι᾽ αὐτό καί ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀπέρριψε τό παπικό δόγμα τῆς Α´ Βατικάνειας Συνόδου (1870), πού ἐδογμάτισε ὅτι ὁ πάπας εἶναι ἡ ἀλάθητη κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, τήν μεγάλη αἵρεση γιά τό ἀλάθητο τοῦ πάπα, καί θά ἀπορρίπτει ὅποιον πατριάρχη, ἐπίσκοπο, σύνοδο ἐμφανίζεται ὡς ἀλάθητος. Ὕψιστη αὐθεντία εἶναι ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία· οὔτε οἱ ἐπίσκοποι μόνοι, μολονότι κατέχουν διακεκριμένη θέση στήν Ἐκκλησία, οὔτε ὁ κλῆρος γενικῶς, ἄν καί εἶναι ἐκλεκτό μέρος τῆς Ἐκκλησίας, οὔτε οἱ λαϊκοί μόνοι· ὅλοι οἱ ἀνωτέρω εἶναι τμήματα μόνον τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας καί ὄχι ὁλόκληρο τό σῶμα. Γι᾽ αὐτό καί τό καθένα ἀπό τά τμήματα αὐτά μόνο του δέν θεωρεῖται ὅτι εἶναι ἐγγύηση γιά τήν ἀλήθεια¹⁹. Τήν ἀλήθεια τήν ἐγγυῶνται ἡ κεφαλή της, ὁ Χριστός, καί ἡ ψυχή της, τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού ἐνεργοῦν ὄχι μόνον διά τῶν ἐπισκόπων, ἀλλά καί δι᾽ ἄλλων μελῶν τοῦ σώματος, πού ἐκφράζουν καί ὅταν ἐκφράζουν τήν διαχρονική ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας». 

[…]

«Ὁ Χριστός καί ἡ Ἐκκλησία του ὑπάρχουν ἐκεῖ πού ὑπάρχει ἡ ἀλήθεια καί ὄχι ἐκεῖ πού ὑπάρχει ἡ αἵρεση καί ἡ πλάνη. Ὅσοι εἶναι μέ τήν ἀλήθεια εἶναι μέσα στήν Ἐκκλησία, ὅσοι εἶναι μέ τήν αἵρεση εἶναι ἐκτός Ἐκκλησίας. Τό ἐκφράζει αὐτό ἄριστα ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς ἀκολουθώντας τήν προηγούμενη Πατερική Παράδοση, ἰδιαίτερα τόν Ἅγιο Μάξιμο, τόν ἐπαξίως καί ἁρμοζόντως ὀνομασθέντα Ὁμολογητή. Ἀμφότεροι εἶχαν ἀποτειχισθῆ, εἶχαν διακόψει τήν κοινωνία μέ τούς αἱρετικούς ἐπισκόπους τῆς ἐποχῆς τους, ὁ Ἅγιος Μάξιμος μέ τούς Μονοθελῆτες καί ὁ Ἅγιος Γρηγόριος μέ τούς Βαρλααμίτες».

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς περί του αλαθήτου του Πάπα: «Tὸ δόγμα αὐτὸ εἶναι ἡ αἵρεση τῶν αἱρέσων, μία ἄνευ προηγουμένου ἀνταρσία κατὰ τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ»

Ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, αρχιμανδρίτης και καθηγητής της Δογματικής στη Θεολογική Σχολή του Βελιγραδίου, ακολουθώντας τους μεγάλους αντιπαπικούς Αγίους της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εξέφρασε με ακαταμάχητα επιχειρήματα την παντελή αλλοτρίωση του Παπισμού από τις ευαγγελικές αλήθειες, ουσιαστικώς την διαστροφή του Ευαγγελίου.

Καταδικάζοντας μία μόνο από τις αμέτρητες κακοδοξίες των Λατίνων, το «αλάθητο» του πάπα, το χαρακτήριζε όχι μόνο ως αίρεση, αλλά ως μια αίρεση των αιρέσεων, μία άνευ προηγουμένου ανταρσία κατά του Θεανθρώπου Χριστοῦ. 

Διότι καμμία αίρεση δεν εξεγέρθηκε τόσο ριζοσπαστικά καί τόσο ολοκληρωτικά κατά του Θεανθρώπου Χριστού και της Εκκλησίας Του, όπως έπραξε ο παπισμός διά του δόγματος περί του αλαθήτου του πάπα-ἀνθρώπου:

Διαβάζουμε στο βιβλίο του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς «Άνθρωπος και Θεάνθρωπος» (κεφ. «Σκέψεις περί του «αλαθήτου» του Ευρωπαίου ανθρώπου», σελ. 145) [4]:

«9. Τὸ ἀλάθητο εἶναι φυσικό θεανθρώπινο ἰδίωμα καὶ φυσικὴ θεανθρώπινη λειτουργία τῆς Ἐκκλησίας ὡς Θεανθρωπίνου Σώματος τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ὁποίου αἰώνια Κεφαλὴ εἶναι ἡ ἡ Ἀλήθεια, ἡ Παναλήθεια, ἡ Δευτέρα Ὑπόσταση τῆς Ὑπεραγίας Τριάδος, ὁ Θεάνθρωπος Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Διὰ τοῦ δόγματος περὶ τοῦ ἀλαθήτου τοῦ πάπα, στὴν πραγματικότητα ὁ πάπας ἀνακηρύχθηκε σὲ Ἐκκλησία καὶ ὁ πάπας-ἄνθρωπος κατέλαβε τὴν θέση τοῦ Θεανθρώπου. Αὐτὸς εἶναι ὁ τελικός θρίαμβος τοῦ ουμανισμοῦ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ «ὁ δεύτερος θάνατος» τοῦ παπισμοῦ, μέσῳ δὲ αὐτοῦ καὶ μετ᾿ αὐτοῦ καὶ τοῦ κάθε οὑμανισμοῦ. Ὅμως, κατὰ τὴν Ἀληθινὴ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ ὑπάρχει στὸν ἐπίγειο κόσμο μας ὡς θεανθρώπινο σώμα, τὸ δόγμα περὶ τοῦ ἀλαθήτου τοῦ πάπα εἶναι ὄχι μόνο αἵρεση, ἀλλὰ παναίρεση. Διότι καμμία αἵρεση δὲν ἐξεγέρθηκε τόσο ριζοσπαστικὰ καὶ τόσο ὁλοκληρωτικὰ κατὰ τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας Του, ὅπως ἔπραξε τοῦτο ὁ παπισμὸς διὰ τοῦ δόγματος περὶ τοῦ ἀλαθήτου τοῦ πάπα-ἀνθρώπου. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία· τὸ δόγμα αὐτὸ εἶναι ἡ αἵρεση τῶν αἱρέσων, μία ἄνευ προηγουμένου ἀνταρσία κατὰ τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ. Τὸ δόγμα αὐτὸ εἶναι, φεῦ, ἡ πλέον φρικτή ἐξορία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τὴν γῆ· νέα προδοσία τοῦ Χριστοῦ· νέα σταύρωση τοῦ Κυρίου, ὄχι μόνο πάνω στὸν ξύλινο ἀλλὰ καὶ στὸν χρυσό σταυρὸ τοῦ παπικοῦ οὑμανισμοῦ. Καὶ ταῦτα πάντα εἶναι κόλαση, κόλαση γιὰ τὸ ἄθλιο γήινο ὄν, ποὺ λέγεται ἄνθρωπος».

Το μονοπάτι της απώλειας χαράσσεται από εκκλησιαστικούς άρχοντες μεταπατερικών συγκρητιστικών κέντρων μέσω των διαλόγων της «αγάπης», από τους οποίους απουσιάζει η Αλήθεια της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.

Η θέση του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς περί του αλαθήτου του Πάπα είναι ξεκάθαρη, ακόλουθη της διδασκαλίας των Αγίων Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας: «Τὸ δόγμα περὶ τοῦ ἀλαθήτου τοῦ πάπα εἶναι ὄχι μόνο αἵρεση, ἀλλὰ παναίρεση».

[1] https://www.orthodoxtimes.gr

[2] https://www.impantokratoros.gr

[3] https://katanixi.gr

[4] Αγίου Ιουστίνου του Τσέλιε [Πόποβιτς], Άνθρωπος και Θεάνθρωπος, Γ’ Έκδοση, σ. 145

 

Ὄλγα, ἡ Ἡγεμονίς τοῦ μεγάλου ρωσικοῦ Κιέβου, ἑορταζομένη τὴν 11ην Ἰουλίου

 

Ὄλγα, ἡ Ἡγεμονίς τοῦ μεγάλου ρωσικοῦ Κιέβου, ἑορταζομένη τὴν 11ην Ἰουλίου

Ὄλγα, ἡ Ἡγεμονίς τοῦ μεγάλου ρωσικοῦ Κιέβου, ἑορταζομένη τὴν 11ην Ἰουλίου

Τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Νεκταρίου Ζιόμπολα

  Ἐπρόκειτο νὰ ἀποτελέσει σταθμό, ὥστε τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο νὰ ἐπιτύχει στὴ συνέχεια τὴν ἁλίευση τῆς ἀπεράντου Ρωσίας στὴν Ὀρθοδοξία. Ὑπῆρξε ἡ ἐπίσημη συνάντηση μεταξὺ τοῦ βυζαντινοῦ κράτους μὲ τὴν συνοδεία της. Τοῦτο ἔγινε ἐπὶ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ Πορφυρογέννητου τὸ 955.

Συνέβη ἡ πρέπουσα ὑποδοχὴ καὶ δεξίωση τῆς ἀρχόντισσας τῆς Ρωσίας εἰς τὸ λεγόμενο Χρυσοτρίκλινο παλάτι. Γοητεύθηκε ἀπὸ τὰ βλεπόμενα καὶ ἀκουόμενα.

Προέτρεψε νὰ δεχθοῦν αὐτὴ καθότι εἶχε δημιουργήσει τὸ πνευματικὸ ἔδαφος, ὥστε νὰ γίνει δεχτή στοὺς κόλπους τῆς χριστιανικῆς πίστεως. Προσωπικὴ ἡ θέλησή της νὰ βαπτισθεῖ  καὶ αὐτὸ μέτρησε. Τὸ ὄνομα Ὄλγα, λέξις σκανδιναυϊκὴ σημαίνουσα φλόγα, σημάδεψε τὶς σχέσεις τῶν δύο λαῶν. Μέτρησε ἐκεῖνο τὸ γεγονὸς ποὺ ἐπέλεξε καὶ ὑπῆρξε τὸ ἔναυσμα, ὥστε νὰ δεχθεῖ ὁ λαὸς τὴ θρησκεία τῆς ἀγάπης. Ἔζησε διάστημα καὶ ἔφυγε τὸ 969 ἀφήνοντας ὡς διάδοχο τὸν ἐγγονό της Βλαδίμηρο. Ἕνα μέρος τῶν ἐκεῖ ἐλάτρευον ἀκόμη τὶς δυνάμεις τῆς φύσεως ὡς εἰδωλολάτρες, τὸν ἥλιο, τὸν ἄνεμεο, τὸν κεραυνὸ ὡς καὶ πνεύματα τῶν ὑδάτων. Ὅμως τὰ τελευταῖα εἴδωλα πῆραν τέλος: Τὸ ἀργυροκέφαλον ἄγαλμα τοῦ θεοῦ Περούν, ὅπου μαζὶ μὲ ἄλλα ὡς εἴδωλα ἐκάησαν.

Σπάνια περίπτωση τῆς ἀλλαγῆς τρόπου ζωῆς ἄρχοντος καὶ ἐν γένει διοικήσεως τοῦ βαπτισθέντος Βλαδιμήρου. Πλέον ὥς τότε βάρβαρος καὶ ἄγριος Ρῶσος ἡγεμών, ὡς χριστιανὸς πλέον οὐσίας, μεταβαλὼν ἤθη καὶ βίον καὶ τιμηθεὶς ὡς ἅγιος. Πλέον πέραν τῆς προσωπικῆς του ζωῆς θέλησε νὰ καταστήσει τὸ Κίεβον ἄλλη Κωνσταντινούπολη. Διετέλεσε σύμμαχος τοῦ Βυζαντίου. Ἡ Χερσώνα, πόλι τῆς Κριμαίας διεδραμάτισε ρόλο μεταδώσεως τοῦ χριστιανισμοῦ στὴν ἀπέραντη Ρωσία.

Οὕτω πως ἔχει τὸ θέμα τῆς βασίλισσας Ὄλγας, τὸ ὁποῖον πέρασε σὲ Ρωσία καὶ Βυζάντιο καὶ σημάδεψε τὶς σχέσεις τῶν δύο λαῶν. Μέτρησε ὡς πρὸς τὴ συνέχεια καὶ ἡ σημασία τοῦ ὅτι μόνη της ἐπέλεξε τὴ βάπτισή της.

Τιμήθηκε δεόντως καὶ ὑπὸ τῆς ρωσικῆς βυζαντινῆς Ὀρθοδοξίας, καὶ ὡς πρὸς τὴν ἡμέρα ποὺ ἑορτάζεται. Ἡ ρωσικὴ Ἐκκλησία τῆς ἀπένειμε καὶ τὸν ὑψηλὸ τίτλο τῆς Ἰσαποστόλου, ἐπειδὴ ἔζησε θεάρεστα.

Ὁ Βλαδίμηρος εἰσήγαγε τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὴν Πίστη τοῦ Χριστοῦ ὡς ἐπίσημη ὁμολογία τοῦ κράτους του. Τὴ διάδοση τοῦ Χριστιανισμοῦ στοὺς Ρώσους τὴν εὐνόησαν καὶ οἱ ἐμπορικές τους σχέσεις. Νὰ τονισθεῖ ὅτι «τὸ προάστιον περὶ τοῦ Ναοῦ τῶν Βλαχερνῶν εἶχε καταστεῖ τότε ἕνα κέντρο Ἱεραποστολῆς».

Θέλων νὰ ἐξέλθη μὲ τὸν λαὸν αὐτοῦ τῆς εἰδωλολατρίας, ἔπεμψε πρέσβεις εἰς χώρας Μουσουλμάνων, Ἰουδαίων καὶ δυτικῶν (παπικῶν) καὶ ἀνατολικῶν Χριστιανῶν, διὰ νὰ ἐξετάσουν τὰ τῶν θρησκειῶν δογμάτων. Οὗτοι περιέγραψαν καὶ τὰς τελετὰς τῆς ρωμαϊκῆς (παπικῆς/Ἐκκλησίας) καὶ τῆς ἐν Κων/νουπόλει, ὅπου καταγοητεύθησαν ἀπὸ τὴν μεγαλοπρέπεια τῶν τελετῶν τῆς Ἁγίας Σοφίας, τελουμένων παρὰ τῶν αὐτοκρατόρων, Πατριάρχου καὶ μεγάλου χοροῦ Ἀρχιερέων καὶ τοῦ ἄλλου κλήρου, καὶ διέθεσαν τὸν ἡγεμόνα ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας καὶ ἀνατολικῶν Χριστιανῶν διὰ πρεσβειῶν στὸ ἴδιο θρήσκευμα – δόγμα τὸν δυνάστην ἐκεῖνον τοῦ Ἄρκτου (τοῦ Βορρᾶ). Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι οὗτος ἀπεφάσισε νὰ ἀσπασθῆ τὸν Χριστιανισμὸν καὶ νὰ δεχθῆ τὸ νέον θρήσκευμα παρ’ ἐκείνων ἀπὸ τῶν ὁποίων εἶχε δεχθῆ ἡ προμήτωρ αὐτοῦ Ὄλγα.

Πλέον ὁ ἕως τότε ἄγριος Ρῶσος ἡγεμών, ἐγένετο χριστιανὸς οὐσίας τοῦ βυζαντινοῦ οἴκου ἰσαπόστολος κληθεὶς ὑπὸ τῶν Ρώσων. Πλέον ἠθέλησε νὰ καταστείλη καὶ μεταβάλη σὲ ἄλλη Κωνσταντινούπολι ναὸν ὡς τῆς ἁγίας Σοφίας. Διετέλεσε σύμμαχος τοῦ Βυζαντίου. Διαδραμάτισε ρόλο, ἀπ’ ὅπου μεταδόθηκε ὁ Χριστιανισμὸς στὴν ἀπέραντη Ρωσία.

988-1988 Τὰ χίλια ἔτη Ὀρθοδοξίας εἰς τὸν Ρωσικὸν λαόν

 Ὅταν, τὸ 1988 συμπληρώθηκαν χίλια χρόνια ἀπὸ τὴ βάπτιση τοῦ Βλαδιμήρου ὡς ἀρχὴ στὸ Κίεβο ὑπὸ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας, ἑορτάσθηκαν πανηγυρικά. Ἐγένετο θύμιση βάπτιση τῆς Ὄλγας καὶ τοῦ ἐγγονοῦ της Βλαδιμήρου ὡς καὶ πάμπολλες ἀρχικὰ σὲ χιλιάδες βαπτίσεις.

Πρὸ τοῦ σχίσματος τοῦ 1054 τὸ «Ρωσικὸν Χρονικὸν» περιέχει ἔντονη κατηγορία τῶν Φράγκων Λατίνων διὰ παραβάσεις, ὁπότε καὶ τὴν δυσμένεια τῶν Ρώσων πρὸς παπισμόν. Ὁ ἀποδιδόμενος εἰς Μητροπολίτην Γεώργιον «Διάλογος πρὸς Λατίνους» ἀναφέρει πολλαπλὲς κατηγορίες κατὰ τῶν Λατίνων.

Ἀργότερα διὰ κανονικῆς ἐνέργειας ἐπὶ Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Ἰερεμίου τοῦ Β΄, ὁ μέχρι τότε Μητροπολίτης Μόσχας ἀνεκηρύχθη Πατριάρχης. Τοῦτο ἔγινε τὸ 1589, ποὺ σήμαινε ἅπλωμα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανισμοῦ.

Ὁ μέχρι τότε Μητροπολίτης Μόσχας, «ἀνηγορεύθη πανηγυρικῶς Πατριάρχης Βλαδιμηρίας Μόσχας καὶ πάσης Ρωσίας, πρῶτος ὁ Ἰώβ».

Γενόμενος ὁ Μόσχας ἰσότιμος τῶν 4 Πατριαρχῶν. Ἐντεῦθεν πολὺς ὁ λόγος καὶ ἡ προσφορὰ τοῦ ἐκεῖ Πατριαρχείου.

Στὸ Κίεβο δεσπόζει καὶ ἡ λεγομένη Λαύρα τῶν Σπηλαίων. Αὐτὸς ὁ χῶρος τοῦ Μοναχισμοῦ ἱδρύθηκε τὸ 1050 ἀπὸ ἁγιορείτη ὅσιο.

Μοναδικὸ στὸν Ὀρθόδοξο κόσμο καὶ ὡς φαινόμενο, ἡ Λαύρα τῶν Σπηλαίων, τὸ κατ’ ἐξοχὴν σημεῖον συγκεντρώσεως ἁγίων καὶ ἱερῶν σκηνωμάτων, ὁλοσώμων δηλαδὴ Ἁγίων ποὺ ἐτάφησαν καὶ στὸν δέοντα καιρὸ ἐκταφῆς εὑρέθησαν ἀδιάφθορα καὶ εὐωδιάζοντα, τὰ ἱερὰ αὐτῶν σκηνώματα. Τελείως ἀποῦσα δυσοσμία.

Στὰ δύο αὐτὰ σημεῖα δεσπόζουν σὲ ὑπόγειους χώρους ποὺ συνεχῶς δέχονται προσκυνητὰς ἀπ’ ὅλη τὴν Ὀρθοδοξία. Καὶ εἶναι παρακαλῶ σὲ ἀριθμὸ 118 ἱερὰ λείψανα, ἀπὸ ὅπου δεσπόζει ὁ Μοναχικὸς βίος. Τοιαῦτα σημεῖα ἀδύνατο νὰ προέλθουν γενικὰ ἀνθρωπίνως· προϋποθέτουν ζωὴ ἀπόλυτα Ὀρθόδοξη Χριστιανική, αὐτὸ εἶναι τόσο ἀναγκαῖο διὰ τὴν ὕπαρξή των.

Ὅσοι ἐπισκέπτονται Ἅγιο Σπυρίδωνα, Ἅγιο Γεράσιμο καὶ Ἅγιο Ἰωάννη Ρῶσο, μποροῦν νὰ συλλάβουν τὴν ὕπαρξη τῶν 118. Καὶ αὐτὸ λοιπὸν τὸ ἄκρως χριστιανικὸ φαινόμενο ἀπὸ τὸ χῶρο, γενικὰ λέγω τῆς ἀπόλυτης ζωῆς τῆς Ὀρθοδόξου Πίστως. Θέμα εἰδικῆς μελέτης ἀπαιτοῦν τὸ ποῦ, πότε ἔζησε ὁ καθένας τους.

orthodoxostypos

Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: Ο φωτισμένος ασκητής των νεώτερων χρόνων

 

Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: Ο φωτισμένος ασκητής των νεώτερων χρόνων

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ: Ο ΦΩΤΙΣΜΕΝΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

       Στις 14 Ιουλίου η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη. Πρόκειται για μια σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα του 18ου αιώνα, η οποία έβαλε τη δική της σφραγίδα στην Εκκλησία και το Γένος μας την κρίσιμη εκείνη περίοδο, όπου η Οθωμανική αυτοκρατορία βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής της. Συνετέλεσε επίσης στην αποσόβηση του κινδύνου της αλλοιώσεως του ορθοδόξου φρονήματος, από την επέλαση πολυαρίθμων παπικών και προτεσταντικών «ιεραποστόλων», οι οποίοι ασκούσαν ασφυκτικό προσηλυτισμό εις βάρος των υποδούλων Ορθοδόξων Ελλήνων. Ο άγιος Νικόδημος, με τον πολύπλευρο αγώνα του βοήθησε τα μέγιστα για τη σωτηρία της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού.

     Γεννήθηκε στη Νάξο το 1749. Το κοσμικό του όνομα ήταν Νικόλαος Καλλιβρούτσης. Οι γονείς του Αντώνιος και Αθανασία φρόντισαν να του δώσουν χριστιανική ανατροφή και να τον μορφώσουν με το υστέρημά τους. Φοίτησε αρχικά στη Σχολή του Αγίου Γεωργίου στη Νάξο, έχοντας διδάσκαλο τον αδελφό του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, Χρύσανθο. Στη συνέχεια πήγε στη Σμύρνη για ανώτερες σπουδές, στην περίφημη Ευαγγελική Σχολή. Ήταν τέτοια η επίδοσή του ώστε ο μητροπολίτης Ιερόθεος τον προόριζε για μελλοντικό διευθυντή της Σχολής. Σπούδασε Θεολογία, Φιλολογία, Φιλοσοφία, Οικονομία, Ιατρική, Αστρονομία, ακόμα και Στρατιωτικά. Έμαθε άπταιστα γαλλικά, ιταλικά και λατινικά, έχοντας ισχυρότατη μνήμη.

     Στα 1770 επέστρεψε στην Νάξο και εργάστηκε ως γραμματέας στη Μητρόπολη. Το 1775 αποφάσισε να μονάσει. Ίσως να εμπνεύστηκε τη μοναχική ζωή από την μητέρα του, η οποία είχε καρεί και αυτή μοναχή στη Νάξο, με το μοναχικό όνομα Αγαθή. Πήγε στο Άγιο Όρος, στη Μονή Διονυσίου, όπου εκάρη μοναχός και έλαβε το μοναχικό όνομα Νικόδημος και υπέδειξε εξ’ αρχής υποδειγματική μοναχική ζωή. Οι πατέρες της Μονής, εκτιμώντας τη σπάνια μόρφωσή του και την καλλιγραφία του, του, του ανέθεσαν ως εργόχειρο, την αντιγραφή των κωδίκων της Μονής. Αυτό το θεώρησε πραγματική ευλογία και ευκαιρία να βρίσκεται στην πλουσιότατη βιβλιοθήκη της Μονής και στις βιβλιοθήκες των άλλων Μονών του Αγίου Όρους και να μελετά με πάθος τους Πατέρες της Εκκλησίας και τους αρχαίους συγγραφείς. Παράλληλα είχε αρχίσει να αλληλογραφεί με πολλούς λογίους της εποχής του. Ιδιαίτερα αλληλογραφούσε με τον μαρτυρικό Οικουμενικό Πατριάρχη και Εθνομάρτυρα άγιο Γρηγόριο Ε΄ και τον άγιο Αθανάσιο τον Πάριο. Νυχθημερόν έγραφε αδιάκοπα, συγγράφοντας πλειάδα βιβλίων και αναδεικνυόμενος ως ένας από τους γονιμότερους εκκλησιαστικούς συγγραφείς του 18ου αιώνα.

      Ως θεολόγος προσπαθούσε να εκφράζει τη βιβλική και αγιοπατερική διδασκαλία και να αποκρούει τις δυτικές επιδράσεις στη Θεολογία και την πράξη της Εκκλησίας, που κόμιζαν οι δυτικοί αιρετικοί «ιεραπόστολοι». Το σπουδαιότερο θεολογικό του έργο είναι το «Πηδάλιο», ο οποίος με τη βοήθεια του συμμοναστού του, ιερομονάχου Αγαπίου του Κρητός, στα 1790 κατόρθωσε να συγκεντρώσει, να κωδικοποιήσει και να ερμηνεύσει όλους τους Ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας. Πρόκειται για πραγματικό άθλο για τα μέσα και τις συνθήκες της εποχής εκείνης. Η σπουδαιότητα του «Πηδαλίου» αποδεικνύεται από το ότι παραμένει ως τα σήμερα το μοναδικό εγχειρίδιο του Κανονικού και Εκκλησιαστικού Δικαίου της Εκκλησίας μας! Η δε ερμηνεία του στους Ιερούς Κανόνες αποτελεί αξεπέραστη αυθεντία!

      Ο άγιος Νικόδημος συνέγραψε και άλλα έργα, ψυχοφελούς περιεχομένου, τα οποία χαρακτηρίζονται  ως εφάμιλλα των πνευματικών συγγραμμάτων των αρχαίων Πατέρων και ασκητών της Εκκλησίας μας. Αναφέρουμε μερικά από αυτά: «Αόρατος Πόλεμος», «Πνευματικά Γυμνάσματα», «Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον», κ.α.

      Ο άγιος Νικόδημος μας είναι γνωστός και από την πρωταγωνιστική δράση του στο λεγόμενο κίνημα των Κολλυβάδων. Το κίνημα αυτό ξεκίνησε από μια μερίδα αγιορειτών μοναχών, οι οποίοι αντιτάχτηκαν αρχικά στη συνήθεια να τελούνται τα ιερά μνημόσυνα την Κυριακή. Κατ’ αυτούς δεν επιτρέπεται η τέλεσή τους την Κυριακή, διότι είναι ημέρα χαρμόσυνη, ημέρα αφιερωμένη στην Ανάσταση του Κυρίου και πρότειναν να τελούνται το Σάββατο, ή άλλη ημέρα της εβδομάδος. Εναντίων των Κολλυβάδων συγκροτήθηκε αντικίνημα των λεγομένων Αντικολλυβάδων, οι οποίοι, επηρεασμένοι από τη νοοτροπία των αιρετικών της Δύσης, ανάλαβαν σοβαρή αντίδραση, ακόμα και διώξεις κατά των Κολλυβάδων. Πολύ γρήγορα το κίνημα των Κολλυβάδων πήρε τη μορφή αγώνα ανανέωσης της Εκκλησίας, ως επιστροφή στις γνήσιες πρακτικές της αρχαίας Εκκλησίας.

      Μερικές από τις ανανεωτικές προτάσεις των Κολλυβάδων ήταν η συχνή Θεία Κοινωνία των πιστών, η εμμονή στην παράδοση της Εκκλησίας και στο πνεύμα των Ιερών Κανόνων, η καταξίωση της ασκητικής ζωής, η μελέτη της Αγίας Γραφής, η απόρριψη των λατινογενών στοιχείων στη ζωή της Εκκλησίας, η απόρριψη της τυπολατρίας  και κυρίως η απόρριψη της εκκοσμίκευσης στην Εκκλησία. Παράλληλα προωθούσαν την παιδεία, ως βασικό παράγοντα της πνευματικής ολοκλήρωσης του ανθρώπου, διαμορφώνοντας έτσι έναν Ελληνικό και Ορθόδοξο Διαφωτισμό.

     Αξίζει να τονίσουμε τη θετική επίδραση του κολλυβαδικού κινήματος στον νέο Ελληνισμό, διότι, αυτό κυρίως, συνετέλεσε στην πνευματική αναγέννηση του λαού μας, στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος. Μεγάλες μορφές της εκκλησιαστικής και πνευματικής μας ζωής είχαν επηρεασθεί βαθύτατα από τους Κολλυβάδες Πατέρες, όπως ο άγιος Νικόλαος Πλανάς, ο Παπουλάκος, ο Παπαδιαμάντης, ο Μωραϊτίνης, ο άγιος Νεκτάριος, κ.α. Ο σύγχρονος γνήσιος μοναχισμός ακολουθεί τις αρχές του κολλυβαδικού κινήματος.  

      Ο άγιος Νικόδημος κοιμήθηκε στις 14 Ιουλίου του 1809 και σε ηλικία 60 ετών. Το 1955 ανακηρύχτηκε άγιος. Τα τελευταία του λόγια ήταν, ως απάντηση στους μαθητές του, οι οποίοι θαύμαζαν την ηρεμία των τελευταίων στιγμών του: «Το Χριστό έβαλα μέσα μου και πώς να μην ησυχάσω;»! Η οσιακή του ζωή και το πλουσιότατο συγγραφικό του έργο τον συγκαταλέγουν στους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας μας.      

Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου. Πνευματικά γυμνάσματα: Μελέτη Γ’

 

Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου. Πνευματικά γυμνάσματα: Μελέτη Γ’

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

Πνευματικά γυμνάσματα :  ΜΕΛΕΤΗ Γ΄

Α΄. Τα μέσα που μας έδωσε ο Θεός, για να πετύχουμε τον τελικό σκοπό μας.

    Σκέψου, αδελφέ, το μεγάλο πλήθος των μέσων και οργάνων, που σε προμήθευσε ο Θεός, για να επιτύχεις με αυτά τον τελικό σκοπό σου, δείχνοντας έτσι με αυτό πόση φροντίδα και προθυμία έχει, για να σε κάνει αιώνια ευτυχισμένο. Αυτά τα μέσα είναι: α) Τα εξωτερικά καλά, δηλαδή η περιουσία, οι τιμές, ο πλούτος και η πρόσκαιρη ευτυχία. β) Τα καλά της φύσεως, δηλαδή ο νους, η φρόνησις, η ακεραιότητα των αισθήσεων και των μελών του σώματός σου. γ) Τα υπερφυσικά αγαθά, δηλαδή οι φωτισμοί του νου, η προκαταρκτική και αγιαστική χάρις, η οποία έλκει την θέληση προς το αγαθό, τα διάφορα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, οι θεοειδείς αρετές, τα θεία μυστήρια, οι Άγιες Γραφές, δηλαδή η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, οι διδασκαλίες των πνευματοφόρων Πατέρων, οι επαγγελίες των μελλόντων αγαθών, οι απειλές των αιωνίων κολάσεων, η διαφύλαξη των Αγγέλων, αυτός ο Ίδιος ο Θεός, ο Οποίος δεν αρκέσθηκε μόνο να σε βοηθήσει, για να επιτύχεις τον σκοπό σου μέσω της δημιουργίας Του, αλλά ήλθε και αυτοπροσώπως, για να ζητήσει την σωτηρία σου με το να γίνει άνθρωπος και από απόλυτος σκοπός, που είναι ο τελικός σκοπός του ανθρώπου, θέλησε να γίνει σχεδόν μέσο και όργανο για την σωτηρία σου, όχι μόνο με τους λόγους Του και τα παραδείγματά Του, αλλά και με το Αίμα Του και την ζωή Του, και δεν λυπήθηκε καθόλου τον εαυτό Του, για να σου ανοίξει ελεύθερα τον δρόμο προς τον ουρανό.

     Λοιπόν, πόσο σε ωφελεί, αδελφέ, να υπηρετείς τον Θεό σε αυτόν τον κόσμο προσωρινά, για να Τον απολαύσεις στον άλλο παντοτινά. Διότι ο Κύριος γι' αυτόν τον σκοπό της σωτηρίας σου έβαλε σε κόπο να σε υπηρετούν όχι μόνον όλα Του τα κτίσματα, ακόμη και αυτά τα υψηλότερα του ουρανού, Άγγελοι και Αρχάγγελοι, αλλά εκτός από αυτά και το θείο Του πρόσωπο, με τις οδοιπορίες Του, τους ιδρώτες Του, την φτώχεια Του, τους διωγμούς Του, τα πάθη Του, τον θάνατό Του και γενικά με έναν θησαυρό αμέτρητο από ευεργεσίες ως κληρονομιά, όπως λέγει ο Παύλος: «Εἴτε κόσμος εἴτε ζωὴ εἴτε θάνατος εἴτε ἐνεστῶτα εἴτε μέλλοντα, πάντα ὑμῶν ἐστιν (:Είτε ολόκληρος ο κόσμος, είτε η ζωή, είτε ο θάνατος, είτε όσα υπάρχουν τώρα, είτε όσα θα υπάρχουν στο  μέλλον, όλα είναι δικά σας και θα υπηρετούν την σωτηρία σας)» [Α΄ Κορ. 3,22]. Δηλαδή όλα τα πράγματα είναι δικά σου, άνθρωπε, για να είσαι και εσύ όλος του Χριστού, κατά τον ίδιο Παύλο: «Ὑμεῖς δὲ Χριστοῦ (:Εσείς ανήκετε στον Χριστό)» [Α΄ Κορ. 3,23].

     Εάν, όμως, εσύ προς μεγάλη σου δυστυχία χάσεις την σωτηρία σου, τίνος θα είναι το φταίξιμο τότε; Βέβαια, δικό σου, διότι ο Θεός από την πλευρά του τι έπρεπε να κάνει για την σωτηρία σου και δεν το έκανε; Όπως λέει ο Ίδιος με τον προφήτη Ησαΐα: «Τί ποιήσω ἔτι τῷ ἀμπελῶνί μου καὶ οὐκ ἐποίησα αὐτῷ; διότι ἔμεινα τοῦ ποιῆσαι σταφυλήν, ἐποίησε δὲ ἀκάνθας(:Τι θα μπορούσα να είχα κάνει ακόμη για το αμπέλι μου και τι δεν έκανα γι'αυτό; Έκανα τα πάντα για να καρποφορήσει ωραία σταφύλια και περίμενα, εκείνο όμως έκανε αγκαθιές)» [5,4] Θαύμασε, λοιπόν, την άπειρη αγαθότητα, που δείχνει σε σένα ο Θεός, και ευχαρίστησέ Τον με όλη σου την καρδιά. Νιώσε ντροπή, που αγωνίστηκες περισσότερο για να κερδίσεις τα μηδαμινά και προσωρινά κτίσματα, από ό,τι αγωνίστηκες για να απολαύσεις τον κτίστη και αιώνιο Θεό σου και ζήτησέ Του ταπεινά συγχώρηση για την μεγάλη αδικία, που έκανες και που δεν φρόντισες γι' Αυτόν, και παρακάλεσέ Τον να σου δώσει την θεία Του χάρη, ώστε να μη λησμονηθούν από τον νου σου αυτές οι αλήθειες, αλλά να είναι οδηγοί σε όλα σου τα έργα. «Ἐξαπόστειλον τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου· αὐτά με ὡδήγησαν καὶ ἤγαγόν με εἰς ὄρος ἅγιόν σου καὶ εἰς τὰ σκηνώματά σου (: Στείλε μου το φως Σου για να με  βγάλει από το σκοτάδι της δυστυχίας μου και δείξε μου πόσο αληθινά είναι τα λόγια Σου, εκπληρώνοντας τις υποσχέσεις Σου. Το φως της βοήθειάς Σου και η πιστή εκπλήρωση των υποσχέσεών Σου, αυτά θα με οδηγήσουν με ασφάλεια και θα με φέρουν στο άγιο όρος Σου, το όρος της Σιών, και στα ιερά σκηνώματά Σου που βρίσκονται πάνω σε αυτό)» [Ψαλμ. 42,3].

Β΄. Εμείς κάνουμε κακή χρήση αυτών των μέσων.

    Σκέψου την κακή χρήση, που έχεις κάνει μέχρι τώρα στα μέσα και στα όργανα, που σου χάρισε ο Θεός, για να επιτύχεις την σωτηρία σου και πώς χρησιμοποίησες μέχρι τώρα τα εσωτερικά χαρίσματα του Πνεύματός Του. Ποιος ξέρει μήπως και συ έλαβες αφορμή από αυτά, για να αμαρτήσεις περισσότερο; Ποιος ξέρει μήπως από το φως εκείνο, με το οποίο σου φανέρωσε η πίστις την αγαθότητα και την υπομονή, που έχει ο Θεός στο να υποφέρει τους αμαρτωλούς, εσύ έβγαλες σκοτάδι και αμαρτίες; Ποιος ξέρει, μήπως από την ελπίδα και την ευκολία της συγχωρήσεως και θεραπείας που παίρνεις κατά την εξομολόγηση, παρακινήθηκες σε περισσότερες ύβρεις και κακίες απέναντι του Θεού; Ένα είναι βέβαιο ότι ανώφελα έλαβες τόσες εσωτερικές και εξωτερικές βοήθειες από την θεία χάρη, τις οποίες, εάν τις λάμβαναν πολλοί άπιστοι, πολλοί αιρετικοί και πολλοί άλλοι αμαρτωλοί, σίγουρα θα τις χρησιμοποιούσαν με μεγάλη επιμέλεια, ώστε με αυτές να σωθούν, όπως λέει ο Κύριος: «Εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένοντο αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ μετενόησαν (:Αν στην Τύρο και τη Σιδώνα, που ήταν ειδωλολατρικές πόλεις φημισμένες για την κακία τους, είχαν γίνει τα μεγάλα θαύματα που έγιναν σε σας, από καιρό οι κάτοικοί τους θα είχαν μετανοήσει. Και θα εξωτερίκευαν τη συντριβή για τις αμαρτίες τους, φορώντας σάκο για ένδυμα και ρίχνοντας στάχτη πάνω στα κεφάλια τους)» [Ματθ. 11,21].

    Έπειτα, σκέψου, ότι τόσο τα εξωτερικά καλά της τύχης, όσο και τα καλά της φύσεως, τα κακομεταχειρίσθηκες πολύ περισσότερο από ό,τι κακομεταχειρίσθηκες τα εσωτερικά και πνευματικά χαρίσματα, που σου δόθηκαν· διότι τα κτίσματα, που έπρεπε να ήταν για σένα μία σκάλα, για να ανεβαίνεις στον Κτίστη, εσύ τα έκανες τοίχο διαχωρισμού και με αυτά χωρίσθηκες από τον Θεό σου· και μάλιστα τα χρησιμοποίησες ως όπλα, για να Τον πολεμάς και με αυτά θέλησες μόνος σου να ικανοποιήσεις τις αισθήσεις σου, αν και η ικανοποίηση αποτελεί αισχύνη για τον μεγάλο ευεργέτη σου, τον Θεό.

     Αχ αδελφέ, αυτή είναι η υπηρεσία που προσφέρεις στον Θεό; Αλλά με αυτό φαίνεται σαν να Του λες: «Εγώ δεν θέλω να Σε υπηρετώ καθόλου». «Συνέτριψας τὸν ζυγόν σου, διέσπασας τοὺς δεσμούς σου, καὶ εἶπας· Οὐ δουλεύσω (:Συνέτριψες τον ζυγό των εντολών μου, έσπασες τις αλυσίδες του Νόμου μου και είπες “δεν θα Σε υπηρετήσω”)» [Ιερ. 2,20]. Μάλιστα με αυτό, που κάνεις, φανερώνεις, ότι θέλεις να υπηρετεί ο Θεός εσένα και μάλιστα υπηρετώντας εσένα, να επιβαρύνει τον εαυτό Του δίνοντάς σου δυνάμεις και βοήθειες, για να κάνεις τα κακά σου θελήματα, όπως λέει ο Ίδιος με τον προφήτη Ησαΐα: «Ἀλλά ἐν ταῖς ἁμαρτίαις σου καὶ ἐν ταῖς ἀδικίαις σου προέστην σου (: Ωστόσο Εγώ σε προστάτευα, ενώ εσύ επέμενες αμετανόητος στις αμαρτίες και τις αδικίες σου)» [Ησ. 43,24]. Μα ως πότε, αγαπητέ, θα παραμένει αυτή η διαμάχη ανάμεσα σε σένα και τον Θεό; Έως πότε ο Θεός να σου δίνει τα μέσα και τα όργανα για την σωτηρία σου και εσύ να τα χρησιμοποιείς εναντίον της τιμής Του και εναντίον της ίδιας της σωτηρίας σου; Ο Θεός να σου κάνει τόσο καλό και εσύ να Του ανταποδίδεις τόσο κακό;

      Ω ταλαίπωρος που είσαι! Όταν σε λίγον καιρό θα δώσεις απολογία γι’ αυτά και όταν ο Κύριός μας θα συγκρίνει εκείνα που έκανε Αυτός για σένα, με εκείνα που έκανες εσύ γι’ Αυτόν. Τώρα, αδελφέ μου, διόρθωσε αυτές τις αταξίες σου και ζήτησε συγχώρηση γι’ αυτές από τον λυτρωτή σου, πριν έλθει Αυτός και γίνει κριτής σου. Νιώσε ντροπή για την μεγάλη αχαριστία, που Τού έδειξες και με κατανυκτικά δάκρυα προσέλκυσέ Τον στην αγάπη σου· απόρησε για την ασωτεία σου, με την οποία σκόρπισες τόσους θησαυρούς, που τόσο πλουσιοπάροχα σου χάρισε ο Θεός, για να σε πλουτίσει αιώνια. Μίσησε την δυστυχισμένη ζωή, που τόσο τυφλός πέρασες μέχρι τώρα, σαν να μην υπήρχε Θεός, για να Τον υπηρετείς και να Τον κερδίσεις, και σαν να ήσουν εσύ ο μόνος Δεσπότης του κόσμου.

    Πάρε την απόφαση από εδώ και στο εξής να μη θέλεις άλλο πράγμα, παρά μόνο το πώς να αρέσεις στον Θεό και πώς να εξασφαλίσεις την σωτηρία σου. Τέλος, ζήτησε από Αυτόν χάρη να μπορέσεις να κατορθώσεις αυτό το μεγάλο έργο και να πάθεις ό,τι πάθεις, για να επιτύχεις τον σκοπό σου, ο οποίος είναι ο Θεός, με εκείνη την προθυμία και φροντίδα, που αρμόζει, όπως ο θεοφόρος Ιγνάτιος έγραφε προς Ρωμαίους: «Φωτιά και σταυρός και θηρίων επιθέσεις, ανατομές, διαιρέσεις, σκορπισμοί οστών, εκκοπές μελών, αλεσμοί όλου του σώματος και κόλασις του διαβόλου, ας έλθουν επάνω μου, μόνο να κερδίσω τον Ιησού Χριστό».

Γ΄. Πώς πρέπει να διορθώσουμε αυτή την κακή χρήση.

   Σκέψου ότι πρέπει να διορθώσεις την κακή χρήση που έκανες στα μέσα και στα όργανα, που σου έδωσε ο Θεός για την σωτηρία σου· και η διόρθωσις αυτή μπορεί να γίνει, όταν μεταχειρίζεσαι τα μέσα αυτά για τον σκοπό σου και να μην τα μεταχειρίζεσαι για τα μέσα τα ίδια· δηλαδή δεν πρέπει να αγαπάς τα μέσα αυτά καθ’ εαυτά, παρά μόνον όταν σε οδηγούν στον ποθούμενο σκοπό. Γι’ αυτό, λοιπόν, μοίρασε όλα τα αγαθά, που σου χάρισε ο Θεός σε τρεις τάξεις: α) Σε εκείνα που ωφελούν πάντοτε στο να επιτύχεις τον σκοπό σου (όπως είναι τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, τα θεία μυστήρια, οι αρετές, και μάλιστα τα έργα της ελεημοσύνης)· αυτά, λέω, πρέπει να τα χρησιμοποιείς με μεγάλη φροντίδα, διότι είναι τόσο άξια και τόσο απαραίτητα, για να επιτύχεις τον σκοπό της σωτηρίας σου, ώστε, αν ήταν δυνατόν, ένας που έχει κολασθεί, θα προτιμούσε να υποφέρει όλα τα βασανιστήρια της κόλασης για χιλιάδες χρόνια, μόνο και μόνο για να απολαύσει ένα από τα μέσα αυτά, για τα οποία εσύ τώρα αδιαφορείς.

   β) Σε εκείνα τα μέσα, που πάντοτε βλάπτουν τον σκοπό της σωτηρίας σου, διότι είναι απαγορευμένα από τον νόμο του Θεού και διότι είναι πάντοτε ενωμένα με την αμαρτία (όπως είναι τα τρυφηλά φαγητά και ποτά, τα όμορφα φορέματα, οι διασκεδάσεις, τα παιχνίδια, οι κακές συναναστροφές και συνομιλίες, οι περιπλανήσεις και τα άλλα ηδονικά και αναπαυτικά αντικείμενα των πέντε αισθήσεών μας)· όλα αυτά πρέπει να τα αποφεύγεις και να τα αποστρέφεσαι με όλη σου την καρδιά, και να τα αποκόπτεις τελείως από τον εαυτό σου ως αντίθετα της δόξας του Θεού και της δικής σου επιτυχίας. γ) Και σε εκείνα πάλι που μερικές φορές ωφελούν, για να επιτύχεις τον σκοπό σου και μερικές φορές βλάπτουν και εμποδίζουν· και η διόρθωσή τους γίνεται ως εξής: πρέπει να μην κλίνει η καρδιά σου σε κανένα, παρά μόνο τόσο, όσο χρειάζεται, για να σε οδηγήσουν στον Θεό και στον σκοπό της σωτηρίας σου.

    Παραδείγματος χάριν, δεν πρέπει να προτιμάς καλύτερα την υγεία από την ασθένεια, ή τα πλούτη από τη φτώχεια, ή την τιμή από την ατιμία, ή τη ζωή από τον θάνατο, διότι όλα αυτά καθ’ εαυτά είναι αδιάφορα· και τόσο να προτιμάς την ασθένεια, την φτώχεια και την ατιμία και όλα όσα ταπεινώνουν την ψυχή και το σώμα, διότι σε βοηθούν περισσότερο από τα άλλα να επιτύχεις την ευτυχία και την σωτηρία σου. Διότι ένας ξενιτεμένος δεν προτιμά τον ευκολότερο δρόμο, αλλά τον ασφαλέστερο, για να επιστρέψει στην πατρίδα του· και ένας ναύτης δεν επιθυμεί τον γλυκύτερο άνεμο, αλλά εκείνον, που τον φέρνει πιο σίγουρα στο λιμάνι· και ένας άρρωστος δεν ψάχνει για τα πιο γλυκά φάρμακα, αλλά τα πιο ωφέλιμα για την αρρώστια του. Αλλά εσύ, αδελφέ, τα χρησιμοποιείς όλα αυτά με αντίθετο τρόπο και αγαπάς εκείνη μόνο την υγεία, εκείνη μόνο την ανάπαυση, εκείνη μόνο την εξουσία και εκείνες μόνο τις ηδονές, που βλάπτουν την ψυχή σου.

     Γι' αυτό από τώρα και στο εξής μην θέλεις να είσαι, αγαπητέ, τόσο τυφλός, ώστε να νομίζεις για ωφέλιμα εκείνα που σε απομακρύνουν ή και εμποδίζουν από το μέγιστο αγαθό· και μην θέλεις να αλλάζεις τα ονόματα των πραγμάτων, που οδηγούν στην απώλειά σου, ονομάζοντας «καλό» το κακό και «κακό» το καλό, για να μην ακούσεις το «οὐαὶ καί ἀλλοίμονον», που λέει ο Κύριος διαμέσου του προφήτη Ησαΐα: «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ κακὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν κακόν(:Αλλοίμονο σε εκείνους οι οποίοι λένε και παριστάνουν το κακό ως καλό και το καλό ως κακό)» [Ησ. 5,20].

     Ξύπνα κάποτε από αυτόν τον θανατηφόρο ύπνο και, αν ο Θεός σου χάρισε υγεία, ομορφιά, γνώση, πλούτο, αξιώματα και άλλα όμοια φυσικά και απρόβλεπτα καλά, μην τα χρησιμοποιείς κακώς για την απώλειά σου, αλλά κάνε τα όργανα για την σωτηρία σου. Αποφάσισε να τρέχεις πάντοτε προς τον τελικό σκοπό σου με όλη σου την καρδιά, και αν βρεις τίποτε εμπόδια, γκρέμισέ τα και μην σταματήσεις ποτέ, μέχρι να επιτύχεις τον σκοπό σου, όπως κάνει ένας ποταμός, ο οποίος δεν εμποδίζεται από τα εμπόδια που βρίσκει μπροστά του, αλλά τρέχει γρήγορα και δεν σταματά καθόλου, μέχρι να φθάσει στην θάλασσα. «Πάντες οἱ χείμαρροι πορεύονται εἰς τὴν θάλασσαν (:Όλοι οι χείμαρροι πορεύονται και χύνονται στην θάλασσα)» [Εκκλ. 1,7].

     Γι’ αυτό τι σου χρησιμεύουν οι παράλογες επιθυμίες, που έχεις για τα κτήματα; Αυτές είναι εμπόδια για τον σκοπό της σωτηρίας σου και ξερίζωσε τις όλες από την καρδιά σου, μολονότι τις αγάπησες μέχρι τώρα ως κόρη οφθαλμού· διότι λέει ο Κύριος: «Εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ (:Κι αν κάποιο πρόσωπο που είναι χρήσιμο, φιλικό και αγαπητό σε σένα σαν το δεξί  σου μάτι σού γίνεται αφορμή εμπαθούς επιθυμίας και αμαρτίας, χωρίσου οριστικά απ’ αυτό και πέταξέ το μακριά από σένα˙ όπως θα έκανες και με το μάτι σου, εάν κινδύνευε να πάθει και να βλαβεί απ’ αυτό όλο το σώμα σου)» [Ματθ. 5,29]. Τι σου χρειάζονται εκείνα τα ξεφαντώματα; Τι σου χρειάζονται οι τόσες περιπλανήσεις από εδώ και από εκεί, στις οποίες χάνεις τον καιρό, που θα έπρεπε να αφιερώσεις στο θέμα της σωτηρίας σου; Αυτά είναι εμπόδια και κόψε τα όλα, κι αν ακόμη τα αγαπάς σαν το δεξί σου χέρι. «Καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὴν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ (:Κι αν κάποιο πρόσωπο που σου είναι χρήσιμο σαν το δεξί σου χέρι σε σκανδαλίζει, κόψε τελείως αυτό το χέρι σου και πέταξέ το μακριά από σένα)» [Ματθ. 5,30]. Τι σε ωφελούν τα τόσα μπλεξίματα που χρησιμοποιείς στις υποθέσεις των άλλων, που δεν σε αφορούν; Αυτά είναι εμπόδια και κόψε τα και πέταξέ τα, μολονότι τα αγαπάς όπως τα πόδια σου. «Εἰ δὲ ἡ χείρ σου ἢ ὁ πούς σου σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὰ καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ (:Κι αν το χέρι σου ή το πόδι σου, δηλαδή ένα πρόσωπο ή πράγμα που είναι πολύ στενά συνδεδεμένο μαζί σου και πολύ χρήσιμο σε σένα, σου γίνει αφορμή να αμαρτάνεις, κόψε το και ρίξε το μακριά σου)» [Ματθ. 18,8].

     Σου φαίνονται ασήμαντα αυτά που είπαμε; Γνώριζε, όμως, αγαπητέ, ότι αυτά είναι κυρίως οι πέτρες και τα εμπόδια που εμποδίζουν τον δρόμο της σωτηρίας σου και είναι ανάγκη να τα βγάλεις από την μέση, όπως σε προστάζει ο Θεός με τον Ησαΐα: «Καὶ τοὺς λίθους τοὺς ἐκ τῆς ὁδοῦ διασκορπίσατε Και τις πέτρες από τον δρόμο πετάξτε τις μακριά και καθαρίσετέ τον)» [ Ησ. 62,10]. Και από αυτά τα φαινομενικά ασήμαντα εξαρτάται ή να χάσεις ή να κερδίσεις την αιώνια ευτυχία, που είναι η απόλαυσις του Θεού. Λοιπόν, μίσησε, αδελφέ μου, τους διεστραμμένους δρόμους, που μέχρι τώρα περπατούσες· αποφάσισε στο εξής να χρησιμοποιήσεις όλους τους λογισμούς σου και όλες σου τις επιθυμίες για την ελπίδα της ευτυχίας, που σε περιμένει. Και επειδή σε έπλασε ο Κύριος μόνο για τον εαυτό Του, παρακάλεσέ Τον να σου δώσει χάρη και δύναμη, για να ξεκολληθείς από όλα και να ζεις μόνο γι’ Αυτόν και όλη σου η φροντίδα να είναι μόνο και μόνο πώς να επιτύχεις την σωτηρία σου, επειδή αυτός είναι ο σκοπός του κάθε ανθρώπου[πρβ. Εκκλ. 7,2: «τοῦτο τέλος παντὸς ἀνθρώπου (:Αυτός είναι ο σκοπός κάθε ανθρώπου)»].

          ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

           επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

·       Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Πνευματικά γυμνάσματα, Μελέτη Γ’, απόδοσις στη νεοελληνική υπό Βενεδίκτου ιερομονάχου Αγιορείτου, έκδοσις Συνοδίας Σπυρίδωνος ιερομονάχου, ιερά καλύβη «Άγιος Σπυρίδων Α΄», Νέα σκήτη Αγίου Όρους, 2016, 4^η έκδοσις, σελίδες 21-27.

·       Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

·       Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

·       Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

·       Η Παλαιά Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία, , Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», τόμος Β’ Αθήνα, 2024.

·       Π. Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.

 

Ι. Μητρόπολη Σάμου: Φυλλάδια διαφημίζουν προτεσταντικό ραδιοσταθμό

  

Ἐπειδή προσφάτως κυκλοφορήθηκαν στά ἀκριτικά μας Νησιά φυλλάδια, τά ὁποῖα διαφημίζουν τόν Ραδιοφωνικό Σταθμό «Χριστιανισμός» τῆς Ἐλευθέρας Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας τῆς Πεντηκοστῆς, στά πλαίσια τῆς ποιμαντικῆς μας εὐθύνης ἐπιθυμοῦμε μέ πολλή ἀγάπη νά ἐπιστήσουμε τήν προσοχή σέ κάθε καλοπροαίρετο Ὀρθόδοξο Χριστιανό, καθώς οἱ Πεντηκοστιανοί, ὡς Προτεσταντική κίνηση, στηρίζονται μονομερῶς στήν Ἁγία Γραφή ἀπορρίπτοντας παράλληλα τήν Ἱερά Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή τίς Οἰκουμενικές Συνόδους καί ἐν γένει τη διδασκαλία τῶν Πατέρων. Ἐκτός τοῦ ὅτι δέν ἀποδέχονται ὅλα τά βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, παρά μόνο 66 ἀπό τά 76, πιστεύουν ὅτι το Ἅγιο Πνεῦμα φωτίζει τον κάθε πιστό ξεχωριστά να κατανοήσει την Ἁγία Γραφή, γεγονός τό ὁποῖο στην πράξη οδηγεῖ σε ὑποκειμενικές ἑρμηνείες, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται.

Ἀπορρίπτουν ἐπίσης τήν τιμή πρός τήν Παναγία καί τούς Ἁγίους καί δέν ἀναγνωρίζουν τίς πρεσβεῖες καί τη μεσιτεία τους. Παρερμηνεύοντας τό σχετικό χωρίο ἀπό τήν Α΄ πρός Τιμόθεον ἐπιστολή κεφ. β΄ στίχ. 5 θεωροῦν ὡς μόνο μεσίτη καί πρεσβευτή τόν Χριστό, ὁ Ὁποῖος ὅμως εἶναι ὁ ἀληθινός Θεός πού δέχεται τη μεσιτεία καί τίς πρεσβεῖες τῆς Παναγίας καί τῶν Ἁγίων.

Ἐπίσης δέν ἔχουν μυστηριακή ζωή, ἀποδεχόμενοι μόνο ἕνα εἶδος βαπτίσματος (συνήθως μέ μία κατάδυση στό νερό) καί αὐτό σέ μεγάλη ἡλικία καί ὡς ὁμολογία πίστεως πιο πολύ, παρά ὡς κάθαρση καί πνευματική ἀναγέννηση καί θεωροῦν ὅτι ἡ θεία Εὐχαριστία ἔχει μόνο συμβολικό καί ὄχι πραγματικό χαρακτῆρα, ἀρνοῦνται δηλαδή τήν πραγματική μεταβολή τοῦ ἄρτου καί τοῦ οἴνου σέ Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ.

imsamou.gr

Ἁγία Εὐφημία στὸν Ἅγιο Παΐσιο: «Ἂν ἤξερα τί δόξα ἔχουν οἱ Ἅγιοι, θὰ ἔκανα ὅ,τι μποροῦσα νὰ περάσω πιὸ μεγάλα μαρτύρια»

 

Ἁγία Εὐφημία στὸν Ἅγιο Παΐσιο: «Ἂν ἤξερα τί δόξα ἔχουν οἱ Ἅγιοι, θὰ ἔκανα ὅ,τι μποροῦσα νὰ περάσω πιὸ μεγάλα μαρτύρια»

Ἱερομονάχου Ἰσαάκ, «Βίος Γέροντος Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου», σελ. 224-228, Ἔκδοσις Καλύβης Ἀναστάσεως, Καψάλα, Ἅγιον Ὅρος.
Ἦταν στὴν αὐλὴ τῆς Καλύβης του ὁ Γέροντας (Παΐσιος), ὅταν τὸν ἐπισκέφθηκε κάποιο πνευματικό του τέκνο. Ἐπανελάμβανε συνεχῶς ἀπὸ τὴν καρδιά του: «Δόξα σοὶ ὁ Θεός», πάλιν καὶ πολλάκις. Σὲ μιὰ στιγμὴ ὁ Γέροντας τοῦ εἶπε: «Ἀχρηστεύεται κανεὶς μὲ τὴν καλὴ ἔννοια»;
-Ποιός, Γέροντα;
-Ἥσυχα καθόμουν στὸ Κελλί μου, ἦρθε καὶ μὲ παλάβωσε. Ὡραία περνοῦν ἐπάνω.
-Τί συμβαίνει, Γέροντα;
-Θὰ σοῦ πῶ, ἀλλὰ μὴν τὸ πεῖς σὲ κανέναν.
Τοῦ διηγήθηκε τότε τὸ ἕξης: «Εἶχα γυρίσει ἀπὸ τὸν κόσμο, ὅπου εἶχα βγεῖ γιὰ ἕνα ἐκκλησιαστικὸ θέμα. (Μὲ τὸ μακαρίτη Τρίτση).
Τὴν Τρίτη, κατὰ ἡ ὥρα 10 τὸ πρωί, ἤμουν μέσα στὸ Κελί μου καὶ ἔκανα...τὶς Ὧρες. Ἀκούω χτύπημα στὴν πόρτα καὶ μιὰ γυναικεία φωνὴ νὰ λέει: «Δὶ' εὐχῶν τῶν ἁγίων Πατέρων ἠμῶν…». Σκέφθηκα:
«Πῶς βρέθηκε γυναίκα μέσα στὸ Ὅρος;». Ἐν τούτοις ἔνιωσα μιὰ θεία γλυκύτητα μέσα μου καὶ ρώτησα:
-Ποιὸς εἶναι;
-Ἡ Εὐφημία! (ἀπαντᾶ).
-Σκεφτόμουν, «ποιὰ Εὐφημία; Μήπως καμιὰ γυναίκα ἔκανε καμιὰ τρέλα καὶ ἦρθε μὲ ἀνδρικὰ στὸ Ὅρος; Τώρα τί νὰ κάνω;». Ξαναχτυπᾶ. Ρωτάω: «Ποιὸς εἶναι;». «Ἡ Εὐφημία», ἅπαντα καὶ πάλι. Σκέφτομαι καὶ δὲν ἀνοίγω. Στὴν τρίτη φορὰ ποὺ χτύπησε, ἄνοιξε μόνη της ἡ πόρτα, ποὺ εἶχε σύρτη ἀπὸ μέσα. Ἄκουσα βήματα στὸν διάδρομο. Πετάχτηκα ἀπὸ τὸ Κελί μου καὶ βλέπω μιὰ γυναίκα μὲ μανδήλα. Τὴν συνόδευε κάποιος, ποὺ ἔμοιαζε μὲ τὸν Εὐαγγελιστὴ Λουκᾶ, ὁ ὁποῖος ἐξαφανίσθηκε. Παρ’ ὅλο ποῦ ἤμουν σίγουρος ὅτι δὲν εἶναι τοῦ πειρασμοῦ, γιατί λαμποκοποῦσε, τὴν ρώτησα ποιὰ εἶναι.

 -Ἡ μάρτυς Εὐφημία, (ἀπαντᾶ).
-Ἂν εἶσαι ἡ μάρτυς Εὐφημία, ἔλα νὰ προσκυνήσουμε τὴν Ἁγία Τριάδα. Ὅ,τι κάνω ἐγὼ νὰ κάνης καὶ σύ.
Μπῆκα στὴν Ἐκκλησία, κάνω μιὰ μετάνοια λέγοντας: «Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός». Τὸ ἐπανέλαβε μὲ μετάνοια. «Καὶ τοῦ Υἱοῦ». «-Καὶ τοῦ Υἱοῦ», εἶπε μὲ ψιλὴ φωνή.
-Πιὸ δυνατά, ν’ ἀκούω, εἶπα καὶ ἐπανέλαβε δυνατότερα.
-Ἐνῶ ἦταν ἀκόμα στὸ διάδρομο ἔκανε μετάνοιες, ὄχι πρὸς τὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ πρὸς τὸ Κελί μου. Στὴν ἀρχὴ παραξενεύτηκα, ἀλλὰ μετὰ θυμήθηκα ὅτι εἶχα μιὰ μικρὴ χάρτινη εἰκονίτσα τῆς Ἁγίας Τριάδος, κολλημένη σὲ ξύλο, πάνω ἀπὸ τὴν πόρτα τοῦ Κελιοῦ μου. Ἀφοῦ προσκυνήσαμε καὶ γιὰ τρίτη φορά.
-«Καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος»

Μετὰ εἶπα: «Τώρα, νὰ σὲ προσκυνήσω καὶ ἐγώ». Τὴν προσκύνησα καὶ ἀσπάστηκα τὰ πόδια της καὶ τὴν ἄκρη τῆς μύτης της. Στὸ πρόσωπο τὸ θεώρησα ἀναίδεια νὰ τὴν ἀσπασθῶ.
-Ὕστερα κάθισε ἡ Ἁγία στὸ σκαμνάκι καὶ ἐγὼ στὸ μπαουλάκι καὶ μοῦ ἔλυσε τὴν ἀπορία ποὺ εἶχα (στὸ ἐκκλησιαστικὸ θέμα).
-Μετά μου διηγήθηκε τὴν ζωή της. Ἤξερα ὅτι ὑπάρχει μιὰ ἁγία Εὐφημία, ἀλλὰ τὸν βίο της δὲν τὸν ἤξερα. Ὅταν μου διηγεῖτο τὰ μαρτύρια της, ὄχι ἁπλῶς τὰ ἄκουγα, ἀλλὰ σὰν νὰ τὰ ἔβλεπα• τὰ ζοῦσα. Ἔφριξα! Πά, πά, πά!
-Πῶς ἄντεξες τέτοια μαρτύρια; ρώτησα.
-Ἂν ἤξερα τί δόξα ἔχουν οἱ Ἅγιοι, θὰ ἔκανα ὅ,τι μποροῦσα νὰ περάσω πιὸ μεγάλα μαρτύρια.
-Μετὰ ἀπ’ αὐτὸ τὸ γεγονὸς γιὰ τρεῖς μέρες δὲν μποροῦσα νὰ κάνω τίποτα. Σκιρτοῦσα καὶ συνεχῶς δόξαζα τὸν Θεό. Οὔτε νὰ φάω, οὔτε τίποτα… συνεχῶς δοξολογία».

Σὲ ἐπιστολὴ τοῦ ἀναφέρει: «Σ’ ὅλη μου τὴ ζωὴ δὲν θὰ μπορέσω νὰ ἐξοφλήσω τὴν μεγάλη μου ὑποχρέωση στὴν ἁγία Εὐφημία, ἡ ὁποία ἐνῶ ἦταν ἄγνωστή μου καὶ χωρὶς νὰ εἶχε καμιὰ ὑποχρέωση, μοῦ ἔκανε αὐτὴ τὴν μεγάλη τιμή…».

Διηγούμενος τὸ γεγονὸς πρόσθεσε μὲ ταπείνωση ὅτι παρουσιάστηκε ἡ ἁγία Εὐφημία, «ὄχι γιατί τὸ ἀξίζω, ἀλλὰ ἐπειδὴ μὲ ἀπασχολοῦσε ἐκεῖνο τὸν καιρὸ ἕνα θέμα ποὺ εἶχε σχέση μὲ τὴν κατάσταση τῆς Ἐκκλησίας γενικά, καὶ γιὰ δύο ἄλλους λόγους».
Ἐντύπωση ἔκανε στὸν Γέροντα «πῶς αὐτὴ ἡ μικροκαμωμένη καὶ ἀδύνατη ἄντεξε τόσα μαρτύρια; Νὰ πεῖς ἦταν καμία… (ἐννοοῦσε σωματώδης καὶ δυνατή). Μιὰ σταλιὰ ἦταν».

Μέσα σὲ αὐτὴν τὴν παραδεισένια κατάσταση συνέθεσε πρὸς τιμὴν τῆς Ἁγίας ἕνα στιχηρὸ προσόμοιο: «Ποίοις εὐφημιῶν ἄσμασιν εὐφημήσωμεν τὴν Εὐφημίαν, τὴν καταδεχθεῖσαν ἀπὸ ἄνωθεν καὶ ἐπισκεφθείσασαν κάτοικον μοναχὸν ἐλεεινὸν ἐν τῇ Καψάλα. Ἐκ τρίτου τὴν θύραν πάλιν τοῦ ἔκρουσε τετάρτη ἠνοίχθη μόνη ἐκ θαύματος καὶ εἰσελθοῦσα μὲ οὐράνιον δόξαν, τοῦ Χριστοῦ ἡ Μάρτυς, προσκυνοῦντες ὁμοὺ Τριάδα τὴν Ἁγίαν».

Καὶ ἕνα ἐξαποστειλάριο κατὰ τὸ «Τοῖς μαθηταῖς συνέλθωμεν…», ποὺ ἄρχιζε: «Μεγαλομάρτυς ἔνδοξέ του Χρίστου Εὐφημία, σ’ ἀγαπῶ πολὺ-πολὺ μετὰ τὴν Παναγία…». (Φυσικὰ αὐτὰ δὲν τὰ εἶχε γιὰ λειτουργικὴ χρήση, οὔτε τὰ ἔψαλλε δημοσίως).
Παρὰ τὴν συνήθειά του βγῆκε πάλι στὴν Σουρωτὴ καὶ ἔκανε τὶς ἀδελφὲς μετόχους αὐτῆς τῆς οὐράνιας χαρᾶς. Μὲ τὴν βοήθειά του καὶ τὶς ὁδηγίες τοῦ ἁγιογράφησαν τὴν Ἁγία, ὅπως τοῦ ἐμφανίσθηκε.

Ὁ Γέροντας φιλοτέχνησε τὸ ἀρνητικό τῆς εἰκόνος τῆς Ἁγίας σὲ μήτρα ἀτσάλινη μὲ τὴν ὁποία ἔκανε πρεσσαριστὰ εἰκονάκια καὶ τὰ μοίραζε εὐλογία στοὺς προσκυνητὲς εἰς τιμὴν τῆς ἁγίας Εὐφημίας. Κατὰ τὸ σκάλισμα δυσκολεύτηκε νὰ κάνη τὰ δάχτυλα τοῦ ἀριστεροῦ της χεριοῦ. Εἶπε: «Παιδεύτηκα νὰ κάνω τὸ χέρι της, ἀλλὰ μετὰ ἔβαλα ἕναν καλὸ λογισμό: «Ἴσως ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ τὴν παίδεψα τὴν καημένη».

Τῆς ἐνθέου ἀγάπης..."

 

Τῆς ἐνθέου ἀγάπης..."

Ἀπολυτίκιο Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου

Τῆς ἐνθέου ἀγάπης τό πῦρ δεξάμενος, ὑπερβαλλούσῃ ἀσκήσει ἐδόθης ὅλος Θεῷ, καὶ παράκλησις πολλῶν ἀνθρώπων γέγονας, λόγοις θείοις νουθετῶν, προσευχαῖς θαυματουργῶν, Παΐσιε θεοφόρε, καὶ νῦν πρεσβεύεις ἀπαύστως ὑπέρ παντός τοῦ κόσμου, Ὅσιε.

Ψάλλουν οἱ Πατέρες τοῦ Ἱεροῦ Κουτλουμουσιανοῦ Κελλίου 

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου Καρυές Ἁγίου Ὄρους

Αγία Βερονίκη η αιμορροούσα

 

Αγία Βερονίκη η αιμορροούσα

ΑΓΙΑ ΒΕΡΟΝΙΚΗ Η ΑΙΜΟΡΡΟΟΥΣΑ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Οι αναφερόμενες γυναίκες στην Καινή Διαθήκη αποτελούν μια ξεχωριστή ομάδα αγίων, οι οποίες προσέφεραν, μαζί με τους άνδρες αγίους, σημαντικό έργο στην αρχαία Εκκλησία. Είναι αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία του προχριστιανικού κόσμου καταξιώθηκε η γυναικεία φύση, παίρνοντας τη σωστή της θέση στην κοινωνία, χάρις στο απολυτρωτικό μήνυμα του Λυτρωτή μας Χριστού. Η αγαλλίαση αυτή είναι κάλλιστα αποτυπωμένη στις ευγενικές και αγνές ψυχές τους, σε αντίθεση με την απαισιοδοξία, την απελπισία και την κατήφεια που ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπα των μη χριστιανών γυναικών.

      Μια από τις πλέον συμπαθείς γυναίκες της Καινής Διαθήκης είναι και η αγία Βερονίκη η αιμορροούσα, συνδεδεμένη με την παράδοση για το «Ιερό Μανδήλιο». 

     Η παράδοση της Εκκλησίας την θέλει να είναι η θεραπευμένη από τον Κύριο αιμορροούσα γυναίκα, όπου αναφέρεται το θαύμα, στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο κεφάλαιο 9^ο, στ. 20-22, στο κατά Μάρκον κεφάλαιο 5^ο, στ. 25-34 και στο κατά Λουκάν κεφάλαιο 8^ο  στ. 43-49.

      Έτσι ο Ευαγγελιστής Ματθαίος αναφέρει: «Και ιδού γυνή, αιμορροούσα δώδεκα έτη, προσελθούσα όπισθεν ήψατο του κρασπέδου του ιματίου αυτού. Έλεγε γάρ εαυτή, εάν μόνον άψωμαι του ιματίου αυτού, σωθήσομαι. Ο δέ Ιησούς επιστραφείς και ιδών αυτήν είπε: Θάρσει, θύγατερ, η πίστις σου σέσωκέ σε. Και εσώθη η γυνή απο της ώρας εκείνης». Ο Ευαγγελιστής Μάρκος τονίζει πως «εὐθέως ἐξηράνθη ἡ πηγὴ τοῦ αἵματος αὐτῆς, καὶ ἔγνω τῷ σώματι ὅτι ἴαται ἀπὸ τῆς μάστιγος».

      Μια ταλαιπωρημένη και πονεμένη γυναίκα, εξαιτίας σοβαρού γυναικολογικού προβλήματος, δώδεκα χρόνια ακατάσχετης αιμορραγία, μη βρίσκοντας γιατρειά στους γιατρούς της εποχής, πληροφορήθηκε ότι ερχόταν στο χωριό της ο μεγάλος Δάσκαλο και Ιατρός των ψυχών και των σωμάτων. Δεν ήταν μόνο η νόσος που την ταλαιπωρούσε, αλλά και η κοινωνική κατακραυγή, διότι θεωρούταν «μολυσμένη» και όλοι την απέφευγαν.  Είχε ακούσει γι’ Αυτόν και τώρα που βρήκε την ευκαιρία, θέριεψε την πίστη στην ψυχή της, πως ακόμα και να ακουμπούσε το ένδυμά Του, θα θεραπεύονταν εξάπαντος!

      Πλησίασε από πίσω του κρυφά, επειδή ντρεπόταν και δεν ήθελε να γίνει φανερή η αρρώστια της, κι άγγιξε την άκρη του εξωτερικού ενδύματός του. Και το έκανε αυτό διότι έλεγε μέσα της, και μόνο ν’ αγγίξω το ένδυμά του θα γίνω υγιής. Ο Ιησούς τότε στράφηκε προς τα πίσω, και καθώς την είδε, είπε: Έχε θάρρος, κόρη μου, η πίστη και η πεποίθηση που είχες ότι θα θεραπευόσουν εάν άγγιζες το ένδυμά μου, σε έχει θεραπεύσει. Και η γυναίκα αυτή έγινε τελείως υγιής από την ώρα εκείνη.

       Ο Συναξαριστής του Αγίου Νικόδημου του Αγιορείτου αναφέρει, ότι η αγία αυτή καταγόταν από την πόλη Πανεάδα, γνωστότερη ως Καισάρεια του Φιλίππου, τα ερείπια της οποίας βρίσκονται σήμερα στα υψίπεδα του Γκολάν.  Όταν τη γιάτρεψε ο Κύριος από την ασθένεια της αιμορραγίας, αυτή για να Τον ευχαριστήσει, φιλοτέχνησε τον ανδριάντα Του και τον έστησε μπροστά στο σπίτι της για να προσκυνείται απ’ όλους. Μάλιστα στη βάση του ανδριάντα, φύτρωσε βότανο που θεράπευε διάφορες ασθένειες.

      Η αγία Βερονίκη, όπως προναφέραμε, είναι συνδεδεμένη και με το περίφημο «Ιερό Μανδήλιο», ένα πολύτιμο κειμήλιο της Εκκλησίας. Σύμφωνα με την παράδοση, κατά την δραματική πορεία του Κυρίου στον Γολγοθά. Κατάκοπος και κατάστικτος από τις πληγές έφερε στους αγίους ώμους Του το ξύλο του σταυρού, το φονικό και επώδυνο όργανο της θανάτωσής Του. Οι Ρωμαίοι, θέλοντας να παραδειγματίσουν το λαό για τις συνέπειες των κακουργηματικών πράξεων, διαπόμπευαν τους μελλοθάνατους στους δρόμους των πόλεων. Αυτό έκαμε και για τον κατάδικο Χριστό, οι δήμιοι στρατιώτες τον διαπόμπευαν στους δρόμους της Ιερουσαλήμ.

     Όπως αναφέρουν οι Ιεροί Ευαγγελιστές ο Κύριος, ταλαιπωρημένος από τις πολύωρες ανακρίσεις, ταπεινωμένος από τις ύβρεις του ιουδαϊκού όχλου, εξουθενωμένος από τα σκληρά μαρτύρια, νηστικός και διψασμένος, κατέρρευσε. Οι στρατιώτες βλέποντας ότι ήταν αδύνατον να συνεχίσει να κουβαλά το βαρύτατο ξύλο του σταυρού,  «ἀγγαρεύουσι παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον, ἐρχόμενον ἀπ᾿ ἀγροῦ, τὸν πατέρα ᾿Αλεξάνδρου καὶ Ρούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ» (Μάρκ.15,21).

     Τότε εμφανίστηκε μέσα από το πλήθος, που ακολουθούσε και έβριζε το Χριστό, μια γυναίκα, η οποία έτρεξε κοντά Του, για να ανακουφίσει λίγο τον πόνο Του,  και σκούπισε το καταϊδρωμένο και ματωμένο πρόσωπό Του, με ένα καθαρό μαντήλι. Ήταν η Βερονίκη, η οποία είδε ότι είχε αποτυπωθεί θαυματουργικά στο ύφασμα η γλυκιά μορφή του Ιησού! Είναι η πρώτη θαυμαστή «αχειροποίητος εικόνα» Του.

      Προφανώς Τον ακολούθησε ως τον Γολγοθά, μαζί με τις άλλες άγιες Γυναίκες, «μακρόθεν θεωροῦσαι» (Μαρκ.15,40), θρηνώντας και βιώνοντας το άδικο Πάθος του Μεγάλου Αθώου! Εκεί στον φοβερό Γολγοθά, έγινε μάρτυρας των φοβερών συμβάντων, όπως τα εξιστορούν οι ιεροί Ευαγγελιστές: «᾿Απὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης…  τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν, 52 καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεῴχθησαν καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἠγέρθη» (Ματθ.27,45.51-52). Όλα αυτά τα υπερφυσικά φαινόμενα συντάραξαν τις αγνές ψυχές των αγίων Γυναικών και μαζί της Βερονίκης, οι οποίες δόξαζαν το Θεό για την άμετρη φιλανθρωπία και ανεξικακία Του κατά των θεοκτόνων Ιουδαίων! Είναι επίσης πιθανόν να συγκαταλέγεται μεταξύ των Μυροφόρων, στις λοιπές «συν αυταίς» (Λουκ.26,10), σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Λουκά, οι οποίες είχαν την ύψιστη ευλογία να δουν τον Κύριο αναστάντα!   

      Αργότερα η Βερονίκη έγινε μέλος της πρώτης Εκκλησίας, και παρέδωσε το πολύτιμο κειμήλιο του Αγίου Μανδηλίου σε Αυτή, καθότι αυτό ήταν η πρώτη αχειροποίητη εικόνα του Χριστού και αποτέλεσε, όπως είναι γνωστό το πρότυπο για τις κατοπινές εικονίσεις Του! Μάλιστα επιτελούσε πολλά θαύματα, με το πιο γνωστό τη θεραπεία του βασιλιά της Έδεσσας (Μεσοποταμίας) Άβγαρου Ε΄, ο οποίος βασίλεψε από το 7 μ. Χ. μέχρι το 50 μ. Χ. και είχε το προσωνύμιο «Ουχάμα» και έπασχε πιθανόν από λέπρα και ο οποίος πίστεψε στο Χριστό.

      Το κειμήλιο παρέμεινε στην πόλη της Έδεσσας, σε εμφανές σημείο, μέχρι και τον θάνατο του γιού του Άβγαρου, οπότε πήρε την εξουσία ο ανεψιός του, ο οποίος επανέφερε την ειδωλολατρία στο βασίλειο. Τότε με ενέργειες του επισκόπου της πόλης η εικόνα κρύφτηκε σε σημείο των τειχών. Αργότερα μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη από τον βυζαντινό στρατηγό Ιωάννη Κουρκούα το 944 μ. Χ. και χάθηκε κατά την άλωση της Πόλης από τους σταυροφόρους κατά την Δ΄ σταυροφορία το 1204 μ. Χ. 

       Στη Ρώμη, σύμφωνα με τοπική παράδοση, υπήρχε εικόνα του Χριστού σε ύφασμα ονομαζόταν «Μανδήλιο της Βερονίκης» και συνδέεται με την εορτή της «Αγίας Όψεως». Κάποιοι, λαθεμένα, ταυτίζουν το Άγιο Μανδήλιο με την  αμφιλεγόμενη «Σινδόνη του Τορίνου», η οποία, κατά πάσα πιθανότητα είναι απατηλή δημιουργία του 12^ου μ. Χ. αιώνα.  

     Δεν γνωρίζουμε περισσότερα στοιχεία για τη ζωή της αγίας Βερονίκης. Εικάζουμε ότι υπήρξε εξέχον μέλος της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες ως διάκονος των φτωχών και κατατρεγμένων ανθρώπων. Αφού έζησε αγία ζωή, ειρηνικά παρέδωσε το πνεύμα της στον Μεγάλο Ευεργέτη της ζωής της, το Χριστό, που τόσο αγάπησε!

      Η μνήμη της τιμάται στις 12 Ιουλίου και θεωρείται προστάτιδα των γυναικών που πάσχουν από γυναικολογικά προβλήματα υγείας.