Του πρωτοπρεσβύτερου και εφημέριου του Ι.Ν Αγίων Ταξιαρχών Ταξιάρχη Ιστιαίας Ευβοίας Στέφανου Στεφόπουλου
Είναι αλήθεια πως στις μέρες μας ο Διάβολος , όπως διαβάζουμε στην επιστολή Α’ Πετρου (5,8) “ως λέων ωρυόμενος περιπατεί ζητών τίνα καταπίη”.
Μεταξύ αυτών που “καταπίνη” φαίνεται πως είναι και οι ανυποψίαστοι χριστιανοί που μάλιστα δεν κατέχουν σε βάθος την ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία.
Μετά από μια τυχαία αναζήτηση στο διαδίκτυο , βρήκα μιά πολύ προβληματική ανάρτηση στο κατά τα άλλα πολύ ενδιαφέρον ιστολόγιο ekklisiaonline.gr (3/4/2024, 10:52 “Η προσευχή στον Αρχάγγελο Ραφαήλ γιά να φύγει κάθε πόνος”) σχετικά με τον Αρχάγγελο Ραφαήλ.
Πριν δούμε που έγκειται το πρόβλημα , σκόπιμο κρίνεται να τονιστούν κάποιες λεπτομέρειες γιά την νεοεποχίτικη, καθόλου δε Ορθόδοξη, πρακτική της “Αγγελοθεραπείας”.
Η “αγγελοθεραπεία” αποτελεί σύγχρονη πρακτική του χώρου της εναλλακτικής και New Age “πνευματικότητας”.
Παρουσιάζεται ως μέθοδος κατά την οποία ο άνθρωπος μπορεί, μέσω ειδικών τεχνικών, διαλογισμού, οραματισμού ή «επικοινωνίας», να λάβει θεραπευτική βοήθεια από αγγέλους ή άλλες πνευματικές οντότητες.
Η χρήση όμως της λέξης «άγγελος» δεν αρκεί για να καταστήσει μία τέτοια πρακτική χριστιανική. Η Ορθόδοξη Εκκλησία πιστεύει στην πραγματικότητα των αγγέλων, αλλά τους κατανοεί μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό θεολογικό πλαίσιο.
Ποιοι είναι οι άγγελοι σύμφωνα με την Ορθοδοξία;
Σύμφωνα με την Ορθόδοξη πίστη, οι άγγελοι είναι κτιστά, ασώματα πνευματικά όντα, δημιουργήματα του Θεού. Δεν είναι απρόσωπες κοσμικές ή «θεραπευτικές» ενέργειες. Η Ορθόδοξη Εκκλησία διακρίνει μάλιστα διάφορες τάξεις των αγγελικών δυνάμεων, όπως Αγγέλους, Αρχαγγέλους, Αρχές, Εξουσίες, Δυνάμεις, Κυριότητες, Θρόνους, Χερουβείμ και Σεραφείμ.
Η Αγία Γραφή χαρακτηρίζει τους αγγέλους «λειτουργικά πνεύματα» που αποστέλλονται από τον Θεό για να υπηρετήσουν το έργο της σωτηρίας (Εβρ. 1:14). Η αποστολή τους, επομένως, δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας ανθρώπινης τεχνικής ούτε εξαρτάται από την ικανότητα κάποιου να «ενεργοποιήσει» την αγγελική δύναμη.
Ο φύλακας άγγελος.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία διδάσκει την ύπαρξη του φύλακα αγγέλου. Κατά το ιερό μυστήριο του Βαπτίσματος, στον κάθε πιστό ανατίθεται φύλακας άγγελος ο οποίος τον προστατεύει και τον καθοδηγεί.
“Σύζευξον τη ζωή αυτού(ης) Άγγελον φωτεινόν ρυόμενον αυτόν/(ήν) από πάσης επιβουλής του αντικειμένου…”.
Υπάρχει μάλιστα ειδική προσευχή προς τον φύλακα άγγελο στις ορθόδοξες προσευχές. Η προσευχή αυτή όμως δεν είναι τεχνική «αγγελικής θεραπείας». Ο πιστός ζητά από τον άγγελο να προσευχηθεί στον Θεό γι’ αυτόν και να τον προστατεύσει από τον πειρασμό.
Επομένως, υπάρχει μία θεμελιώδης διαφορά:
Στην Ορθοδοξία ο άνθρωπος προσεύχεται στον Θεό και ζητά τη μεσιτεία και προστασία του αγγέλου. Στην νεοεποχίτικη αγγελοθεραπεία ο άνθρωπος μπορεί να καλείται να χρησιμοποιήσει συγκεκριμένες τεχνικές για να επικοινωνήσει ή να «ενεργοποιήσει» αγγελικές δυνάμεις.
Οι δύο αντιλήψεις δεν είναι θεολογικά ταυτόσημες.
Η Αγία Γραφή και η προειδοποίηση για την πνευματική εξαπάτηση.
Η Αγία Γραφή δεν διδάσκει ότι ο άνθρωπος πρέπει να αναζητά τεχνικές επικοινωνίας με αγγέλους.
Αντίθετα, η Καινή Διαθήκη προειδοποιεί ότι η πνευματική εμφάνιση δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη θεϊκής προέλευσης. Ο Απόστολος Παύλος γράφει ότι ακόμη και ο Σατανάς μπορεί να «μετασχηματίζεται εις άγγελον φωτός» (Β΄ Κορ. 11:14).
Η προειδοποίηση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ορθόδοξη πνευματικότητα καθώς δεν πρέπει κάθε εσωτερική εμπειρία, όραμα, μήνυμα ή αίσθηση φωτός να θεωρείται αυτομάτως θεϊκή.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δίνει επομένως μεγάλη σημασία στη διάκριση των πνευμάτων.
Η πατερική έννοια της πλάνης.
Στην ασκητική παράδοση της Εκκλησίας υπάρχει η έννοια της πλάνης. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τον κίνδυνο να θεωρήσει κάποιος μία εσωτερική ή υπερφυσική εμπειρία ως θεόσταλτη χωρίς να υπάρχει ασφαλές κριτήριο για την προέλευσή της.
Η Ορθόδοξη πνευματικότητα δεν ενθαρρύνει την επιδίωξη οραμάτων, υπερφυσικών εμπειριών ή προσωπικών «αποκαλύψεων». Η ταπείνωση και η διάκριση θεωρούνται ασφαλέστερη οδός από την επιδίωξη εντυπωσιακών πνευματικών εμπειριών.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση πρακτικών που υπόσχονται ότι ο άνθρωπος μπορεί να «ακούσει» έναν άγγελο, να λάβει συγκεκριμένα μηνύματα από αυτόν ή να θεραπεύσει τον εαυτό του μέσω κάποιας «αγγελικής ενέργειας».
Η Εκκλησία μας δεν αντιμετωπίζει μία τέτοια εμπειρία ως αυθεντική απλώς και μόνο επειδή το μήνυμα φαίνεται θετικό ή επειδή το άτομο αισθάνεται γαλήνη.
Ο άγγελος δεν είναι θεραπευτική «ενέργεια».
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη θεολογική διαφορά.
Στη New Age αντίληψη μπορεί να χρησιμοποιείται ο όρος «ενέργεια» για να περιγραφεί μία απρόσωπη πνευματική δύναμη. Η Ορθόδοξη διδασκαλία όμως δεν ταυτίζει τους αγγέλους με μία τέτοια απρόσωπη δύναμη.
Οι άγγελοι είναι πρόσωπα της κτιστής πνευματικής δημιουργίας, με νοητική και βουλητική λειτουργία. Υπηρετούν τον Θεό και εκτελούν το θέλημά Του.
Γι’ αυτό η ιδέα ότι κάποιος μπορεί, μέσω μιας τεχνικής, να «καλέσει», να «ενεργοποιήσει», να «κατευθύνει» ή να χρησιμοποιήσει έναν άγγελο ως θεραπευτικό μηχανισμό δεν αποτελεί μέρος της Ορθόδοξης διδασκαλίας.
Ο κίνδυνος της σύγχυσης χριστιανισμού και New Age.
Η “αγγελοθεραπεία” μπορεί να γίνει ιδιαίτερα παραπλανητική όταν χρησιμοποιεί ακόμα και χριστιανικό λεξιλόγιο μαζί με έννοιες όπως:
«αγγελικές ενέργειες»,
«αγγελικές δονήσεις»,
ενεργειακά πεδία,
channeling,
πνευματικοί οδηγοί,
ειδικές τεχνικές επικοινωνίας,
κρυστάλλους,
οραματισμούς,
«μηνύματα» από συγκεκριμένους αγγέλους.
Ο κίνδυνος εδώ δεν είναι απλώς ορολογικός.
Μπορεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι πρόκειται για μία μορφή χριστιανικής προσευχής ή θεραπείας, ενώ στην πραγματικότητα χρησιμοποιείται ένα διαφορετικό θρησκευτικό και φιλοσοφικό σύστημα.
Η Ορθοδοξία διαχωρίζει σαφώς την πίστη στους αγγέλους από την αναζήτηση αποκρυφιστικών ή εσωτερικών τεχνικών επικοινωνίας με τον αόρατο κόσμο.
Τί γίνεται, όμως, όταν ένα φαινομενικά χριστιανικό άρθρο που φιλοξενείται εδώ και χρόνια σε χριστιανική ιστοσελίδα και που στην πραγματικότητα είναι ένα καθαρά νεοεποχίτικο κείμενο που χρησιμοποιεί ορθόδοξη ορολογία για να παραπλανήσει και παρασύρει αφελείς;
Μετά πλείστης λύπης και έντονου προβληματισμού , διαβάσαμε στην ορθόδοξη ιστοσελίδα “ekklisiaonline.gr”, κείμενο σχετικό με τους αγγέλους και ειδικά τον Αρχάγγελο Ραφαήλ.
Επιλέγουμε κάποιες παραγράφους γιά να αποδείξουμε με ποιό τρόπο αλλοιώνεται το ορθόδοξο φρόνημα και παρασύρονται ψυχές σε δαιμονικές διδασκαλίες και ελπίζουμε ότι το κείμενο αυτο δεν αντανακλά τις πεποιθήσεις των υπευθύνων της ιστοσελίδας , αλλά πέρασε εκ παραδρομής και ακουσίως -το οποίο βεβαίως σημαίνει ότι θα πρέπει να αποσυρθεί.
“Ο Αρχάγγελος Ραφαήλ…Ελευθερώνει εκείνους που μαστίζονται από σκοτεινές ενέργειες, υπενθυμίζοντάς μας να επικεντρωθούμε στο φως του Θεού. Συνδέεται με το γέλιο και μας βοηθά να δούμε το χιούμορ σε όλες τις καταστάσεις…Η ουσία της προσευχής είναι η πράξη της προσέγγισης μιας θεότητας, μιας πνευματικής οντότητας ή μιας ανώτερης δύναμης για να δημιουργήσει μια σύνδεση, να μεταφέρει σκέψεις, συναισθήματα και επιθυμίες και να αναζητήσει παρηγοριά, καθοδήγηση ή παρέμβαση…”.
Η πλάνη δε κορυφώνεται με την “Προσευχή στον Αρχάγγελο Ραφαήλ”.
“Ώ ένδοξε Αρχάγγελε Ραφαήλ,
σπουδαίε πρίγκιπα της ουράνιας αυλής,
είσαι το «Φάρμακο του Θεού»,
σε σένα προσεύχομαι ταπεινά να θεραπεύσεις τις πολλές αδυναμίες της ψυχής μου,
και τα δεινά που ταλαιπωρούν το σώμα μου…
Παρακαλώ τύλιξε το σώμα μου στο σμαράγδι σου πράσινο φως
μέχρι να μην υπάρχει ασθένεια, να μην υπάρχει πόνος.
Επίτρεψέ μου να είμαι ολόκληρος για άλλη μια φορά,
αν είναι για το απώτερο καλό μου… Ζητώ ιδιαίτερα από εσένα μια αγγελική καθαρότητα,
η οποία μπορεί να με κάνει να είμαι ο ναός του Αγίου Πνεύματος.
Αρχάγγελε Ραφαήλ, οδήγησέ με προς αυτά που περιμένω,
αυτά που με περιμένουν.
Είθε όλες οι κινήσεις μας,
όλες οι κινήσεις τους,
να καθοδηγούνται από το Φως σου και να μεταμορφώνονται από τη χαρά σου.
Ξέρω ότι είσαι μαζί μας ανά πάσα στιγμή,
ζητώ τη βοήθειά σου κατά τη διάρκεια των ταξιδιών μας,
όπως βοήθησες τον νεαρό Tobias στα ταξίδια του… Παρακαλώ περίβαλέ με τώρα και γέμισέ με με υγεία, ευεξία και πληρότητα.
Βοήθησέ με να θεραπεύσω τυχόν πληγές σωματικά, διανοητικά, συναισθηματικά και πνευματικά από το παρελθόν ή το παρόν.
Θεράπευσε και αποκατέστησε κάθε πτυχή της ύπαρξής μου για το ύψιστο καλό όλων… και έτσι είναι…
Αμήν…
Που ακούστηκε να ζητάει χριστιανός ορθόδοξος στην προσευχή του “ευεξία”;
Πότε αναφέρθηκε σε προσευχή η αόριστη, νεφελώδης και αποκρυφιστική φράση “σπουδαίε πρίγκηπα της ουράνιας αυλής”;
Ποιός, πότε και πως συνέδεσε την παρουσία του Αρχαγγέλου Ραφαήλ με τα γέλια , τα χωρατά και το χιούμορ;
Ποιός μίλησε ποτέ για σμαραγδί χρώμα που περιβάλλει τον Αρχάγγελο;
Ποιό ακριβώς είναι το “ύψιστο καλό όλων”;
Για να μη συνεχίσω με τα δεκάδες ερωτήματα που γεννά αυτή η μη ορθόδοξη παρουσίαση.
Θα σταθώ όμως λίγο στο θέμα του πράσινου (σμαραγδί) χρώματος που υποτίθεται γελοιωδώς ότι εκπέμπει ο Αρχάγγελος το οποίο δεν είναι καθόλου απλό και αθώο
Δεν υπάρχει βιβλικό ή ορθόδοξο κείμενο που να λέει ότι ο Αρχάγγελος Ραφαήλ «εκπέμπει σμαραγδί χρώμα» ή ότι έχει σμαραγδί ακτίνα.
Η συγκεκριμένη αντίληψη προέρχεται από νεότερα εσωτεριστικά/New Age και «αγγελοθεραπευτικά» συστήματα.
Για παράδειγμα:
Η Doreen Virtue, σε υλικό για την «Angel Medicine», συνδέει ρητά τον Ραφαήλ με το emerald-green light και μάλιστα υποστηρίζει ότι όταν κάποιος επικαλείται τον Ραφαήλ, εκείνος «απλώνει» το σμαραγδί φως πάνω στον ασθενή.
Σε σύγχρονες New Age σελίδες ο Ραφαήλ χαρακτηρίζεται «Holder of the Emerald Green Ray» — «κάτοχος της Σμαραγδί Πράσινης Ακτίνας».
Άλλες αγγελοθεραπευτικές πηγές συνδέουν το σμαραγδί πράσινο με θεραπεία, καρδιακό chakra, ενεργειακή θεραπεία και «θεραπευτική ενέργεια».
Και εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο
Στο βιβλίο του Τωβίτ, από όπου γνωρίζουμε τον Ραφαήλ στην αρχαία βιβλική παράδοση, δεν υπάρχει καμία αναφορά σε πράσινο ή σμαραγδί φως, ακτίνα, αύρα ή ενεργειακή δόνηση του Ραφαήλ.
Ούτε η φράση «σμαραγδί ακτίνα» αποτελεί μέρος της ορθόδοξης αγγελολογίας.
Άρα, αν κάποιος παρουσιάζει ως «αρχαία ορθόδοξη διδασκαλία» ότι:
«Ο Αρχάγγελος Ραφαήλ εκπέμπει σμαραγδί πράσινη ακτίνα»
αυτό αποτελεί εσωτεριστική διδασκαλία.
Η σύνδεση Ραφαήλ–πράσινη/σμαραγδί βρίσκεται σε νεότερα εσωτεριστικά συστήματα που μιλούν για «επτά ακτίνες» (Seven Rays).
Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παράδοση των Ascended Masters / I AM Activity, από την οποία προέρχεται η ιδέα ότι κάθε Αρχάγγελος αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη «ακτίνα» και χρώμα.
Σε κείμενο της A Bridge to Spiritual Freedom για την «Green Ray of Truth», ο Ραφαήλ χαρακτηρίζεται Αρχάγγελος της Αφιέρωσης/Consecration και συνδέεται με την Πέμπτη Ακτίνα, πράσινη. Το ίδιο κείμενο μιλά για «projected Light Rays» και για την ακτινοβολία της πράσινης ακτίνας.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, υλικό της Theosophical Society / Pearls of Wisdom αναφέρει ότι οι «ascended masters» διδάσκουν πως ο Ραφαήλ είναι Αρχάγγελος της Πέμπτης (πράσινης) Ακτίνας και τη συνδέει με την αλήθεια, την επιστήμη και τη θεραπεία.
Και σε μεταγενέστερη διδασκαλία της Elizabeth Clare Prophet, ο Ραφαήλ παρουσιάζεται με «emerald green» ως χρώμα της Πέμπτης Ακτίνας.
Πώς πέρασε στην «αγγελοθεραπεία».
Αργότερα η ιδέα μεταφέρθηκε σε σύγχρονα συστήματα Angel Therapy / New Age.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Doreen Virtue. Στο Angel Medicine γράφει ότι το emerald-green light συνδέεται με τον Αρχάγγελο Ραφαήλ και περιγράφει την πράσινη ακτίνα ως θεραπευτικό φως.
Σήμερα βρίσκουμε ακόμη πιο έντονη διατύπωση σε πρακτικές channeling: ο Ραφαήλ παρουσιάζεται ως «Holder of the Emerald Green Ray», δηλαδή «κάτοχος της Σμαραγδί Πράσινης Ακτίνας».
Η σμαραγδί ακτίνα είναι εσωτεριστική προσθήκη στον Ραφαήλ, όχι στοιχείο της βιβλικής αγγελολογίας.
Η Μπλαβάτσκυ και οι «Επτά Ακτίνες».
Η Έλενα Π. Μπλαβάτσκυ (1831–1891), μία από τις ιδρύτριες της Θεοσοφικής Εταιρείας, είναι το βασικό σημείο εκκίνησης της σύγχρονης δυτικής θεωρίας των «Seven Rays».
Η ίδια η Θεοσοφική Εταιρεία αναφέρει ότι η φράση «The Seven Rays» παρουσιάστηκε στον σύγχρονο κόσμο μέσα από το έργο της The Secret Doctrine.
Στη διδασκαλία της, όμως, οι Επτά Ακτίνες δεν είναι αρχικά επτά αρχάγγελοι με επτά συγκεκριμένα χρώματα. Είναι κοσμικές/μεταφυσικές αρχές ή «ακτίνες» από τις οποίες προέρχονται διάφορες μορφές ύπαρξης.
Η ίδια η θεοσοφική παράδοση αναφέρει ότι οι αρχέγονες επτά ακτίνες συνδέονται με τους Dhyani-Chohans, και αργότερα με διάφορες κατηγορίες πνευματικών όντων.
Η Μπλαβάτσκυ δεν λέει ότι “Ραφαήλ = πράσινο χρώμα” αλλά συνδέει τις ακτίνες με τα επτά χρώματα του φάσματος.
Η ίδια η θεοσοφική εγκυκλοπαίδεια εξηγεί ότι μεταγενέστεροι θεόσοφοι ανέπτυξαν περαιτέρω τη διδασκαλία των Επτά Ακτίνων, αποδίδοντάς τους χαρακτηριστικά, χρώματα, δραστηριότητες κ.λπ.
Άρα πρέπει να κάνουμε διάκριση:
Η Μπλαβάτσκυ μιλά για Επτά Ακτίνες ως κοσμική/εσωτερική θεωρία.
Ο μεταγενέστερος εσωτερισμός πήρε τη θεωρία αυτή και προσέδωσε στις 7 ακτίνες συγκεκριμένα χρώματα και ιδιότητες.
Ακόμη μεταγενέστερα, συγκεκριμένοι Αρχάγγελοι συνδέθηκαν με συγκεκριμένες Ακτίνες/χρώματα.
Τέλος η New Age / Angel Therapy απέδωσε στον Αρχάγγελο Ραφαήλ την πράσινη/σμαραγδί θεραπευτική ακτίνα.
Πώς φτάνουμε στον Ραφαήλ
Στη μεταγενέστερη θεοσοφική και συγγενή εσωτεριστική παράδοση αρχίζει να διαμορφώνεται η αντιστοίχιση των Αρχαγγέλων με τις Επτά Ακτίνες.
Και τελικά φτάνουμε στη σύγχρονη «αγγελοθεραπεία».
Εδώ η σύνδεση γίνεται πλέον απολύτως συγκεκριμένη.
Η Doreen Virtue παρουσιάζει τον Ραφαήλ ως άγγελο με emerald-green light και περιγράφει το πράσινο φως ως θεραπευτικό φως που σχετίζεται με την παρουσία και την ενέργεια του Ραφαήλ.
Αυτό είναι πολύ χαρακτηριστικό, γιατί εδώ δεν μιλάμε πλέον απλώς για ένα θεοσοφικό σύμβολο. Το πράσινο φως γίνεται πρακτική τεχνική. Δηλαδή, επικαλούμαι τον Ραφαήλ , οραματίζομαι σμαραγδί φως και το φως χρησιμοποιείται για θεραπεία.
Αυτό είναι πλέον καθαρά Angel Therapy/New Age και όχι βιβλική αγγελολογία.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο.
Η σύγχρονη θεωρία των χρωματιστών τσάκρα επίσης δεν είναι απλή μεταφορά μιας αρχαίας ινδικής παράδοσης στη Δύση.
Ιστορική έρευνα που δημοσιεύεται από τη Θεοσοφική Εταιρεία δείχνει ότι το δυτικό σύστημα των επτά τσάκρα και των χρωμάτων του διαμορφώθηκε σταδιακά από τον 19ο έως τον 20ό αιώνα, με σημαντικό ρόλο της Μπλαβάτσκυ και μεταγενέστερων θεοσοφικών συγγραφέων όπως ο Leadbeater, η Annie Besant και η Alice Bailey.
Αυτό έχει σημασία γιατί βλέπουμε να δημιουργείται ένα ολόκληρο ενιαίο εσωτεριστικό λεξιλόγιο:
ακτίνα , χρώμα , τσάκρα , ενέργεια , άγγελος , θεραπεία.
Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το λεξιλόγιο της Αγίας Γραφής και της Ορθόδοξης Παράδοσης.
Συμπέρασμα
Επομένως, για τον συγκεκριμένο ισχυρισμό:
«Ο Αρχάγγελος Ραφαήλ εκπέμπει σμαραγδί πράσινη ακτίνα» δεν υπάρχει καμμία βιβλική βάση ή ορθόδοξη διδασκαλία.
Ο Ραφαήλ στο βιβλίο του Τωβίτ
Στην παραπανω “προσευχή” γίνεται αναφορά στο πρόσωπο του “Tobias”. Εννοεί του Τωβίτ.
Στο βιβλίο του Τωβίτ, όμως, που περιλαμβάνεται στα αναγνωστικά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο αρχάγγελος Ραφαήλ εμφανίζεται με ανθρώπινη μορφή και συνοδεύει τον νεαρό Τωβία στο ταξίδι του.
Ο Τωβίας ταξιδεύει για να διεκπεραιώσει μια υπόθεση του πατέρα του. Ο Ραφαήλ τον συνοδεύει, τον καθοδηγεί και τον προστατεύει από τους κινδύνους του ταξιδιού. Μάλιστα, ο Τωβίας αρχικά δεν γνωρίζει ότι ο συνοδός του είναι άγγελος.
Όταν επιστρέφουν, ο Ραφαήλ αποκαλύπτει την ταυτότητά του και λέει ότι είναι ένας από τους επτά αγγέλους που στέκονται ενώπιον του Θεού.
Τι δεν υπάρχει στο βιβλίο αυτό της Π. Διαθήκης;
Δεν θα βρούμε αναφορά/φράση όπως:
- «ενέργεια του Ραφαήλ»,
- κρυστάλλους ή ειδικές πέτρες του Ραφαήλ,
- επικλήσεις του Ραφαήλ,
- «θεραπευτικές συχνότητες»,
- κάρτες αγγέλων,
- ειδικά χρώματα που πρέπει να χρησιμοποιήσει κάποιος,
- «μηνύματα» που λαμβάνει κανείς από τον Ραφαήλ.
Και εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον για την Ορθόδοξη κριτική
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αρνείται την ύπαρξη και τη δράση των αγγέλων. Αντίθετα, η Αγία Γραφή και η λειτουργική παράδοση μιλούν συνεχώς γι’ αυτούς.
Αυτό που απορρίπτει είναι η μετατροπή τους σε ένα είδος «πνευματικής υπηρεσίας και εξυπηρέτησης», όπου κάποιος μαθαίνει εκφράσεις και τεχνικές για να επικοινωνεί με συγκεκριμένους αγγέλους και να ζητά συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Έτσι, η φράση “Ο Ραφαήλ συνόδευσε τον Τωβία στο ταξίδι του», είναι βιβλική αφήγηση.
Ενώ το «Επικαλέσου τον Ραφαήλ για να σου τυλίξει το σώμα με το σμαραγδί του χρώμα» είναι εσωτεριστική – νεοεποχίτικη προσθήκη και όχι μόνο δεν αποτελεί ορθόδοξη διδασκαλία αλλά συνιστά και πλάνη του Διαβόλου.
Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος από την αγγελοθεραπεία;
Από ορθόδοξη σκοπιά υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία που δικαιολογούν σοβαρή επιφύλαξη:
Πρώτον, όταν η πρακτική παρουσιάζεται ως υπερφυσική θεραπεία χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
Δεύτερον, όταν ο ασθενής ενθαρρύνεται να εγκαταλείψει ή να περιορίσει την ιατρική θεραπεία.
Τρίτον, όταν δημιουργείται εξάρτηση από τον «θεραπευτή», ο οποίος εμφανίζεται ως ειδικός με ιδιαίτερη πρόσβαση στον πνευματικό κόσμο.
Τέταρτον, όταν ζητείται από τον άνθρωπο να αποδέχεται άκριτα προσωπικά «μηνύματα» ή «οδηγίες» που αποδίδονται σε αγγέλους.
Πέμπτον, όταν η πρακτική συνδέεται με αποκρυφισμό, channeling ή άλλες μορφές εσωτερικής πνευματικότητας.
Η Ορθόδοξη θέση δεν είναι «άρνηση των αγγέλων».
Είναι σημαντικό να μην γίνει ένα λανθασμένο συμπέρασμα.
Η Ορθοδοξία δεν απορρίπτει τους αγγέλους ούτε αρνείται την πνευματική τους δράση.
Αντίθετα, οι άγγελοι κατέχουν σημαντική θέση στην Αγία Γραφή, στη θεία λατρεία και στην παράδοση της Εκκλησίας. Η Εκκλησία τιμά τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ και ολόκληρες τις αγγελικές δυνάμεις.
Αυτό που απορρίπτεται είναι η εργαλειακή σχέση με τον πνευματικό κόσμο. Η αντίληψη δηλαδή ότι ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει ειδική πρόσβαση σε πνευματικές δυνάμεις μέσω τεχνικών και να τις χρησιμοποιήσει για προσωπικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς.
Συμπέρασμα
Η αγγελοθεραπεία και η Ορθόδοξη πίστη στους αγγέλους χρησιμοποιούν σε ορισμένες περιπτώσεις παρόμοιες λέξεις, αλλά δεν εκφράζουν την ίδια πνευματική αντίληψη.
Η Ορθοδοξία διδάσκει ότι οι άγγελοι είναι κτιστά πνευματικά όντα, λειτουργοί και αγγελιοφόροι του Θεού. Ο φύλακας άγγελος προστατεύει τον άνθρωπο και προσεύχεται υπέρ αυτού, αλλά δεν αποτελεί απρόσωπη «ενέργεια» που μπορεί να ενεργοποιηθεί μέσω ειδικών τεχνικών.
Η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση καλούν τον χριστιανό σε διάκριση, ταπείνωση και προσοχή απέναντι σε υπερφυσικές εμπειρίες. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η βιβλική προειδοποίηση ότι το κακό μπορεί να εμφανιστεί με απατηλή μορφή, ακόμη και ως «άγγελος φωτός» (Β΄ Κορ. 11:14). Η Ορθόδοξη Εκκλησία, συνεπώς, δεν θεωρεί ασφαλή την άκριτη αναζήτηση πνευματικών μηνυμάτων ή υπερφυσικών εμπειριών.
Η ουσιαστική διαφορά είναι αυτή:
Ο Ορθόδοξος χριστιανός δεν προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τον πνευματικό κόσμο. Εμπιστεύεται τον Θεό, προσεύχεται, ζητά τη βοήθεια και την προστασία Του και διακρίνει με προσοχή κάθε πνευματική εμπειρία.
Από αυτή την άποψη, η αγγελοθεραπεία δεν αποτελεί μορφή Ορθόδοξης θεραπευτικής ή πνευματικής πρακτικής, ακόμη και όταν χρησιμοποιεί χριστιανικούς όρους και αναφορές στους αγγέλους.
Ένα ακόμη σημαντικό κριτήριο
Αν κάποιος παρουσιάζει μια πρακτική ως «χριστιανική αγγελοθεραπεία», αξίζει να εξεταστούν συγκεκριμένα ερωτήματα:
- Μιλά για τους αγγέλους ως κτιστά πνευματικά όντα ή ως «ενέργειες»;
- Προσεύχεται στον Θεό ή διδάσκει τεχνικές επικοινωνίας με αγγέλους;
- Υπάρχει channeling ή λήψη «μηνυμάτων»;
- Υπάρχουν «αγγελικές δονήσεις», ενεργειακά πεδία ή κρύσταλλοι;
- Υπόσχεται θεραπεία ασθενειών;
- Ο θεραπευτής εμφανίζεται ως πρόσωπο με ειδική πρόσβαση στον πνευματικό κόσμο;
- Ζητείται από τον ενδιαφερόμενο να εγκαταλείψει ή να περιορίσει την ιατρική θεραπεία;
Όσο περισσότερα από αυτά τα στοιχεία συνυπάρχουν, τόσο περισσότερο η πρακτική απομακρύνεται από την Ορθόδοξη προσευχή και προσεγγίζει το New Age/εσωτερικό μοντέλο πνευματικότητας.
Τι διαπιστώνεται στην Ελλάδα
Υπάρχουν σήμερα ελληνικοί φορείς και εκπαιδευτές που διαφημίζουν:
- Αγγελικό Reiki
- «αγγελική ενέργεια»
- «κανάλι επικοινωνίας με το Αγγελικό Βασίλειο»
- αγγελικό channeling
- λήψη «αγγελικών μηνυμάτων»
- «Angel Healing»
- θεραπεία του εαυτού και άλλων μέσω αγγελικών τεχνικών.
Για παράδειγμα, το Angels House University διαφημίζει στην Αθήνα σεμινάρια Αγγελικού Reiki 1ου–4ου βαθμού. Αναφέρει ότι οι μαθητές λαμβάνουν «συντονισμούς» από Αγγέλους και Αναληφθέντες Διδασκάλους, μαθαίνουν να θεραπεύουν τον εαυτό τους και άλλους και ανοίγουν «κανάλι επικοινωνίας με το Αγγελικό Βασίλειο».
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, το συγκεκριμένο πρόγραμμα του 2026 αναφέρεται σε «βαθιά θεραπεία», «θεραπευτικές» τεχνικές και «Συγχώνευση με τον Θεϊκό Νου».
Υπάρχουν και άλλες ελληνικές ιστοσελίδες που περιγράφουν τον θεραπευτή ως «κανάλι επικοινωνίας ανάμεσα στον κόσμο των Αγγέλων και τον κόσμο των ανθρώπων», μέσω του οποίου μεταδίδεται «αγγελική ενέργεια» στον θεραπευόμενο.
Ακόμη, ο επίσημος κατάλογος του Angelic Reiki Greece Organization περιλαμβάνει αρκετούς εγγεγραμμένους εκπαιδευτές Αγγελικού Reiki σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Βόλο και άλλες περιοχές.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον σημείο
Η σύγκριση με την Ορθόδοξη διδασκαλία γίνεται πολύ συγκεκριμένη.
Το κείμενο της Εκκλησίας της Ελλάδος για την αγγελοθεραπεία επισημαίνει ακριβώς τη σύγχυση που μπορεί να δημιουργηθεί από τη χρήση της λέξης «άγγελος». Αναφέρει ότι ο «άγγελος» της νεοεποχίτικης αγγελοθεραπείας δεν έχει την ίδια σημασία με τον άγγελο της Ορθόδοξης πίστης.
Και το παλαιότερο κείμενο της Συνοδικής Επιτροπής επί των Αιρέσεων είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικό, διότι καταγράφει ακριβώς τη γλώσσα που χρησιμοποιείται σε τέτοιες πρακτικές: «επικοινωνήστε με τους αγγέλους», «συνδεθείτε μαζί τους», «συντονιστείτε με την αγγελική ενέργεια», «αγγελικό Reiki», «θα σας θεραπεύσουν» κ.ά.
Άρα μπορούμε να κάνουμε μια πολύ καθαρή διάκριση:
Ορθόδοξη προσευχή → σχέση με τον Θεό και επίκληση της θείας βοήθειας.
Αγγελοθεραπεία → τεχνική επικοινωνίας/σύνδεσης με αγγελικές ή πνευματικές δυνάμεις με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη θεραπεία.
Αυτή ακριβώς η διαφορά είναι που καθιστά, από την ορθόδοξη θεολογική σκοπιά, την αγγελοθεραπεία όχι απλώς «μια διαφορετική μορφή προσευχής», αλλά διαφορετικό πνευματικό σύστημα.
Και υπάρχει ένα ακόμη πολύ ενδιαφέρον στοιχείο: η σύγχρονη ελληνική “αγγελοθεραπεία” φαίνεται να συνδέεται στην πράξη με Reiki, channeling και γενικότερη ενεργειακή/New Age πνευματικότητα, όχι μόνο με την απλή πίστη στους αγγέλους. Αυτό φαίνεται καθαρά από τις ίδιες τις περιγραφές των ελληνικών φορέων.
Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας
