Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (8ον)
ΣΕΙΡΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΔΕΚΑ ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΕΥΔΟΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ, (8ον).
Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου- συγγραφέως
Εν Θεσσαλονίκη τη 11η Σεπτεμβρίου 2026
Μέρος όγδοον.
Μετά τις κριτικές παρατηρήσεις του Γραφείου αιρέσεων και Παραθρησκειών της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς προχωρούμε στη συνέχεια σε κριτικές παρατηρήσεις διακεκριμένων κληρικών και κατόπιν παραθέτουμε απόσπασμα επιστολής της Γερόντισσας Ιουστίνας, ηγουμένης γυναικείας Ι. Μονής από τη Ρουμανία, προς τον Σεβασμιώτατον Αρχιεπίσκοπον Ιασίου και Μητροπολίτην Μολδαβίας και Μπουκοβίνας, κ. Θεοφάνην.
Κριτικές παρατηρήσεις διακεκριμένων κληρικών.
Ο πρωτοπρ. π. Θεόδωρος Ζήσης, ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. σε άρθρο του με τίτλο: «Η ‘Σύνοδος’ της Κρήτης σε σύγκριση με την Ορθόδοξη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης (1273)», παρατηρεί: «Είναι η πρώτη σύνοδος καθ᾽ όλην την δεύτερη χιλιετία και μετ᾽ αυτήν, που όχι μόνον αποφεύγει να ονομάσει και να καταδικάσει τις αιρέσεις, αλλά τις ονομάζει και Εκκλησίες. Επί πλέον αντί να απαγορεύει την κοινωνία με τους αιρετικούς, επαινεί την συμμετοχή και συμπερίληψή μας στο προτεσταντικό ‘Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών’, δηλαδή σε ένα ‘Παγκόσμιο Συμβούλιο Αιρέσεων’. Επαινεί ακόμη και τους Θεολογικούς Διαλόγους, οι περισσότεροι από τους οποίους παρήγαγαν κείμενα που δικαιολογούν και αθωώνουν τις αιρέσεις…. Η ‘σύνοδος’ της Κρήτης απήντησε όχι με βάση τους θεοφόρους Πατέρες και τους θείους κανόνες και νόμους, αλλά ‘από κοιλίας’. Επειδή οι εκτός της Εκκλησίας υποχρεωτικά εντάσσονται στις τρεις τάξεις κατά τον Μ. Βασίλειο, των αιρετικών, των σχισματικών και των παρασυναγώγων, εφευρίσκει τέταρτη, ανύπαρκτη τάξη, στην φαντασία μόνον των συνοδικών της Κρήτης υπάρχουσα, την τάξη των ‘ετεροδόξων εκκλησιών’. Δεν βρέθηκε κάποιος να τους πει ότι με αυτό κοροϊδεύουν και τους ετεροδόξους (=αιρετικούς) και την εκκλησία, διότι το ‘ετερόδοξες εκκλησίες’ είναι ‘αντίφασις εν τοις όροις’• Οι εκκλησίες είναι πάντοτε ομόδοξες και ομογνώμονες, και οι ετερόδοξοι, δηλ. οι αιρετικοί, δεν είναι, δεν μπορεί να είναι εκκλησίες. Ανατρέπει λοιπόν η ψευδοσύνοδος της Κρήτης όλη την προηγούμενη συνοδική και πατερική παράδοση, μετονομάζει τους αιρετικούς σε ετεροδόξους και τους καθιστά εκκλησίες.
Είναι επισφαλές το επιχείρημα ότι τον όρο ‘εκκλησίες’ ως τεχνικό όρο τον χρησιμοποιούν πολλοί και επομένως έχουν άδικο όσοι διαμαρτύρονται. Είναι επισφαλές επιχείρημα για δύο λόγους. Εν πρώτοις, διότι η χρησιμοποίηση του όρου από μεμονωμένα πρόσωπα (π.χ. Ανδρούτσος, Τρεμπέλας κ.α.) δεν είναι το ίδιο με την χρήση του από επίσημη σύνοδο της Εκκλησίας• ας μας δείξουν και ας παραπέμψουν σε κάποιο συνοδικό κείμενο, το οποίο ονομάζει τους αιρετικούς εκκλησία. Υπάρχει πουθενά στα συνοδικά κείμενα τέτοια θεολογική παραδοξολογία; Ομιλούν ποτέ για εκκλησία των Αρειανών, των Πνευματομάχων, των Μονοφυσιτών, των Εικονομάχων; Δεν τους ονομάζουν όλους αυτούς αιρέσεις με βαρείς χαρακτηρισμούς, δεν τους καταδικάζουν και τους αναθεματίζουν; Ήδη είπαμε ότι το ίδιο ισχύει για τους Παπικούς και τους Προτεστάντες. Αν κάποιοι, με διαβρωμένη την ορθόδοξη συνείδηση και με ελλιπή ιστορική και θεολογική γνώση, θεωρούν τον Παπισμό ως εκκλησία, ας μας εξηγήσουν γιατί επί αιώνες τώρα δεν έχουμε ‘κοινωνίαν εν τοις μυστηρίοις’ (intercommunio), και γιατί τουλάχιστον δύο φορές συνοδικά και επίσημα, στην Λυών και στην Φερράρα, δεν έγινε η ένωση; Έκαναν λάθος όσοι αντέδρασαν, έκαναν λάθος όσοι εμαρτύρησαν για να μη κοινωνήσουν με τους Λατίνους, οι Κύπριοι Οσιομάρτυρες της Καντάρας και οι Αγιορείτες Οσιομάρτυρες; Αφού λοιπόν οι Παπικοί και οι Προτεστάντες, ως και οι αρχαίοι Μονοφυσίτες, είναι εκκλησίες, γιατί δεν τολμούν όσοι το ισχυρίζονται, να συλλειτουργήσουν μαζί τους και να κοινωνήσουν δημόσια και φανερά από κοινό Πατήριο;
Ο δεύτερος λόγος που καθιστά επισφαλές το επιχείρημα ότι το ‘εκκλησίες’ χρησιμοποιείται ευρέως ως τεχνικός όρος στην θεολογική βιβλιογραφία, συνάγεται εκ του ότι κάποιοι όροι επιβάλλονται και χρησιμοποιούνται, χωρίς να είναι ορθοί, λόγω της επικρατούσης και κυριαρχούσης δυνάμεως αυτών, οι οποίοι επιβάλλουν τους όρους. Είναι γνωστόν και έχει αποδειχθή δια πολλών ότι η ελληνική ακαδημαϊκή θεολογία έχει υποστή του κόσμου τις επιδράσεις από την Δύση, από τους Παπικούς και από τους Προτεστάντες, και ως προς την χρήση της θεολογικής ορολογίας».
Ο αείμνηστος αρχ. κυρός Σαράντης Σαράντος, διδάκτορας της Θεολογίας, στη Θεολογική Σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών σε Ανοικτή Επιστολή του προς τον Μακ. Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο, (16.9.2016), παρατηρεί μεταξύ άλλων τα εξής: «Απορούμε όμως και εξιστάμεθα: Για το πως άλλαξε άρδην η ορθόδοξη δομή της Εκκλησίας μας και από Συνοδική-δημοκρατική ξαφνικά γίνεται ομάδα δέκα Προκαθημένων με ανώτατο τον πρώτο των πρώτων. Πότε η Αγία Ορθοδοξία μας είχε ένα ανώτατο παπίζοντα άρχοντα, αμέσως κατευθύνοντα σε ‘ομόφωνη’ συμφωνία τους κάτωθεν αυτού δέκα Προκαθημένους και εμμέσως καθοδηγούντα τους είκοσι τέσσερις υπ’ αυτούς Μητροπολίτες εκάστης τοπικής Εκκλησίας; Την ημέρα της Πεντηκοστής μόνο σε έναν Απόστολο, (π.χ. τον Πέτρο), κατέπεμψε το Άγιόν Του Πνεύμα ο εν Τριάδι Θεός; Ισότιμα και οι Δώδεκα δεν εφωτίσθησαν με τις πύρινες γλώσσες του Παναγίου Πνεύματος; Σε όλες τις Συνόδους, από τις Αποστολικές και από την πρώτη μέχρι την ενάτη των Οικουμενικών δεν ελάμβαναν μέρος με πλήρη και ισότιμη ψήφο άπαντες οι Ιεράρχες της ανά την Οικουμένην Αγίας Ορθοδοξης Εκκλησίας μας; Όλοι οι καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, μέχρι να εμφανισθεί η μεταπατερική θεολογία, μας εδίδασκαν ότι και η μικρότερη τοπική Εκκλησία, ο επίσκοπος, το τίμιο πρεσβυτέριο και το χριστεπώνυμο πλήρωμα αποτελούν πλήρη εικόνα της Καθολικής Εκκλησίας του Ιησού Χριστού. Αυτό εξάγεται από τη συνολική μελέτη και όχι αποσπασματική, των πατερικών κειμένων και από τη συνεχιζόμενη εμπειρία και γνώση απάντων των Αγίων μέχρι σήμερα».
Ο πρωτοπρ. π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος, θεολόγος, νομικός, σε μελέτη του με τίτλο: «Η Σύνοδος της Κρήτης και το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών, (Π.Σ.Ε.)», μεταξύ άλλων παρατηρεί: «Ιδιαιτέρως η Σύνοδος της Κρήτης εκφράζει θετική εκτίμηση για την ‘θεολογική προσφορά’ της Επιτροπής ‘Πίστις και Τάξις’ του Π.Σ.Ε. και σημειώνει: ‘Η Ορθόδοξος Εκκλησία…εκτιμά θετικώς τα υπ’ αυτής εκδοθέντα θεολογικά κείμενα …τα οποία αποτελούν αξιόλογον βήμα εις την Οικουμενικήν Κίνησιν δια την προσέγγισιν των Εκκλησιών’, (κείμενο ‘Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο’ § 21). Ασφαλώς δεν είναι της παρούσης αναλυτική αναφορά στα κείμενα της Επιτροπής. Είναι όμως επιτρεπτή μία τόσο γενικόλογη προσέγγιση εκ μέρους της Πανορθοδόξου Συνόδου; Επιτρέπεται η ‘Αγία και Μεγάλη’ Σύνοδος χωρίς ειδική και λεπτομερή μελέτη να ‘εκτιμά θετικώς τα θεολογικά κείμενα’ της Επιτροπής ‘Πίστις και Τάξις’ και την εν γένει ‘θεολογική προσφορά’ του Π.Σ.Ε., όταν αυτά ακριβώς τα κείμενα είναι γεμάτα από προτεσταντικές κακοδοξίες και γι’ αυτά τα κείμενα πολλές Ορθόδοξες Εκκλησίες έχουν διατυπώσει κατ’ επανάληψιν σοβαρές επιφυλάξεις, οι οποίες έχουν καταγραφεί ακόμα και στα πρακτικά της Γ΄ Πανορθοδόξου Προσυνοδικής Διασκέψεως; (1986). Γιατί τέτοια προχειρότητα από μία Σύνοδο που διεκδικεί να καταταγεί στην εκκλησιαστική συνείδηση ως ‘Αγία και Μεγάλη’;… Επιπλέον δε, προσεκτική μελέτη των κοινώς αποδεκτών κειμένων των τελευταίων Γενικών Συνελεύσεων του Π.Σ.Ε. καθιστά σαφές ότι οι προτεσταντικές εκκλησιολογικές αντιλήψεις διαμορφώνουν ακόμα και σήμερα - μετά την δήθεν “αναβάθμιση” της συμμετοχής των Ορθοδόξων - το θεολογικό πλαίσιο λειτουργίας του Π.Σ.Ε. Συνεπώς, με κανένα τρόπο δε μπορεί να δικαιολογηθεί ούτε ο ενθουσιασμός της Συνόδου της Κρήτης, ούτε η τόσο άτονη και γενικόλογη κριτική στο Π.Σ.Ε. από την Σύνοδο: ‘Εν τούτοις η Ορθόδοξος Εκκλησία διατηρεί επιφυλάξεις διά κεφαλαιώδη ζητήματα πίστεως και τάξεως, διότι αι μη Ορθόδοξοι Εκκλησίαι και Ομολογίαι παρεξέκλιναν εκ της αληθούς πίστεως της μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας’ (§ 21)! Είναι δυνατόν μία Πανορθόδοξη Σύνοδος να περιορίσει σε 32 μόνο λέξεις την κριτική της στα όσα απαράδεκτα, καινοφανή και ανατρεπτικά της ευαγγελικής, πατερικής, δογματικής και ηθικής διδασκαλίας συντελούνται σήμερα στο Π.Σ.Ε.;».
Ο πρωτοπρ. π. Πέτρος Χιρς, διδάκτορας της Θεολογίας, στη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. σε συνέντευξή του σχολιάζει τα εξής σχετικά με την ψευδοσύνοδο: «Η Σύνοδος της Κρήτης είναι, δυστυχώς, μια ψευδοσύνοδος, η οποία παρήγαγε αντορθόδοξα κείμενα, τα οποία πρέπει τώρα να απορριφθούν από το Ορθόδοξο πλήρωμα….Τόσο από πλευράς μεθοδολογίας, (το πώς προετοιμάστηκε, πώς οργανώθηκε και διεξήχθη), όσο και από πλευράς ουσίας, (τα τελικά κείμενα είχαν βαθιά αλλοιωθεί από τη μη Ορθόδοξη οικουμενιστική νοοτροπία), προκύπτει ότι η ‘Κρητική Σύνοδος’ παρεξέκλινε από την Οδό και την Αλήθεια των Αγίων Πατέρων και των Οικουμενικών Συνόδων. …. Δυστυχώς, όπως έχει γίνει σαφές, η Σύνοδος αυτή ούτε ‘μεγάλη’ είναι ούτε ‘αγία’. Απλώς ήταν μια ήσσονος σημασίας σύναξη, που θα μείνει στην ιστορία, στην καλύτερη περίπτωση, ως μια επισκοπική συνέλευση χωρίς πανορθόδοξο κύρος. Επιπλέον, δεν ήταν ‘αγία’ εξ’ αιτίας της ολοφάνερης απόκλισης από την Αγία Παράδοση και της προώθησης του συγκρητιστικού Οικουμενισμού, με τη χαλαρή υιοθέτηση και ανορθοδόξων κειμένων, μεταξύ άλλων, τα οποία εκδόθηκαν στο πλαίσιο του διαλόγου με την Παποσύνη, (λ.χ. Μπάλαμάντ) και στο πλαίσιο του λεγομένου ‘Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών’ (λ.χ. Πουσάν, Πόρτο Αλλέγκρε)».
Ο αρχ. π. Αναστάσιος Αναστασίου, πρώην Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Μεγάλου Μετεώρου σε δημοσίευμά του με τίτλο: «Η στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος», παρατηρεί: «Ειδικά σε ότι αφορά την Εκκλησία της Ελλάδος, η πλειοψηφία των ιεραρχών και το ευσεβές πλήρωμα συνολικά έμειναν επί σειρά ετών παντελώς απληροφόρητοι, ανυποψίαστοι για όλα όσα επί δεκαετίες συντελούνταν εν κρυπτώ…Είναι όμως γνωστό ότι στα θέματα της πίστεως δεν μπορεί να γίνει συμβιβασμός. Γι’ αυτό και είχε τονιστεί εκ των προτέρων ότι το κείμενο: ‘Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον’, θα έπρεπε να απορριφθεί εξ’ ολοκλήρου, καθώς ήταν εκ θεμελίων προβληματικό και δεν επιδεχόταν βελτιώσεις…Αυτό που συνέβη τελικά στην Κρήτη ήταν η πλήρης ανατροπή τόσο της ουσίας όσο και του συνολικού πνεύματος της αποφάσεως της Ιεραρχίας του Μαΐου του 2016…Ο αρχιεπίσκοπος και οι αρχιερείς που μετείχαν στην Αντιπροσωπεία, προχώρησαν σε μια ωμή παραβίαση της εντολής που είχαν λάβει. Λειτούργησαν με απόλυτα αντισυνοδικό τρόπο, υπερβαίνοντας την εξουσιοδότηση που είχαν λάβει από το ανώτατο όργανο της Εκκλησίας, που είναι η Ιεραρχία».
Η Γερόντισσα Ιουστίνα από τη Ρουμανία.
Η εν λόγω Γερόντισσα, ηγουμένη της Ιεράς Μονής Paltin Petru Voda, (του Πατριαρχείου της Ρουμανίας), σε επιστολή της προς τον Σεβασμιώτατον Αρχιεπίσκοπον Ιασίου και Μητροπολίτην Μολδαβίας και Μπουκοβίνας, κ. Θεοφάνην, με πολύ πόνο και αγωνία καταθέτει μεταξύ άλλων τα εξής:
«….. Οι συζητήσεις και τα κείμενα της Συνόδου της Κρήτης υποφέρουν σοβαρά από μία ανορθόδοξη θεολογική γλώσσα, η οποία εκφράζει τη λεγόμενη theologia oecumenica, καθώς την ονομάζουν οι ίδιοι οι οικουμενιστές, μία ανορθόδοξη θεολογία με προτεσταντική προέλευση, που εισάχθηκε στην Εκκλησία κατά τους ιθ -κ αιώνες. Εσείς ο ίδιος και άλλα μέλη της Ρουμανικής Αντιπροσωπίας αγωνιστήκατε εναντίον των ασαφειών και αλλοιώσεων, των ανορθόδοξων, ή και αντορθόδοξων διατυπώσεων των κειμένων της Συνόδου. Αλλά το πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα που είχατε στη διάθεση πριν από τη Σύνοδο, (άλλη ανορθόδοξη πράξη!) και οι πολύ έντονες πιέσεις επέτρεψαν να υπάρχουν πολλές παραλείψεις: από τη δογματική καινοτομία των αρχιερατικών βαθμίδων μέχρι τα άρθρα των κειμένων, τα οποία έρχονται σε διαφωνία μεταξύ τους και καταργούνται αμοιβαία, ή και η έλλειψη ουσιαστικών διευκρινίσεων, χωρίς των οποίων ανοίγεται ο δρόμος των πιο πλανεμένων θεολογικών παρεξηγήσεων…. Με δάκρυα Σας παρακαλούμε: απορρίψετε τη Σύνοδο της Κρήτης. Ό,τι δεν μπορέσατε να κερδίσετε εκεί, στην Κρήτη, κερδίστε τώρα! Επειδή δεν πρόκειται για κάποιο περιορισμένο και μικροπρεπές ανθρώπινο ενδιαφέρον, αλλά για το ιερό και ύψιστο καθήκον της ομολογίας και της διακήρυξης της διδασκαλίας του Χριστού, όπως ο ίδιος ο Σωτήρας μας την άφησε ως θησαυρό μέχρι τη συντέλεια του κόσμου».
(Συνεχίζεται).
Δείτε σχετικά και:
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (7ον)
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (6ον)
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (5ον)
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (4ον)
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (3ον)
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (2ον)
-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (1ον)
