Τα καθήκοντά μας τη Μεγάλη Εβδομάδα

 

Του μακαριστού επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη

«Τών παθών τού Κυρίου τάς απαρχάς η παρούσα ημέρα λαμπροφορεί. Δεύτε ούν, φιλέορτοι, υπαντήσωμεν άσμασιν…» (Κάθισμα Μ. Δευτέρας)

---

Φθάσαμε, αγαπητοί μου, στά σωτήρια πάθη τού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, στή Μεγάλη Εβδομάδα.

Η εβδομάδα αυτή λέγεται Μεγάλη, διότι μέσα στις 168 ώρες της, από σήμερα μέχρι τη νύχτα τής Αναστάσεως, τιμώνται μεγάλα γεγονότα, μοναδικά και κοσμοϊστορικά, πού συγκλόνισαν τα επίγεια και τα ουράνια και τα καταχθόνια.

 

Γι᾿ αυτό η εβδομάδα αυτή ονομάζεται Μεγάλη• αλλά καί γι᾽ αυτό δέν θά πρέπη νά περάση όπως οι άλλες. 

Καί θέτω τό ερώτημα• ποιά είνε τά καθήκοντα ενός Χριστιανού τή Μεγάλη Εβδομάδα; Δέν απευθύνομαι σέ απίστους, αθέους ή σέ χιλιαστάς• απευθύνομαι σέ πιστούς, πού θέλουν νά εορτάσουν σωστά. Ποιά είνε λοιπόν τά καθήκοντα πού έχουμε τήν εβδομάδα αυτή;

Τό πρώτο καθήκον, αδελφοί μου, είνε νά ευχαριστήσουμε απ᾽ τήν καρδιά μας τόν Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν. Όλη βέβαια η ζωή μας πρέπει νά ᾽νε ένα ευχαριστώ, ένα «Δόξα σοι, Κύριε», γιά τίς μικρές καί μεγάλες ευεργεσίες του, τίς φανερές καί αφανείς, γιά όλα τά καλά, υλικά καί πνευματικά, πού επιδαψιλεύει η χάρις του• τόν ήλιο, τόν αέρα, τό νερό, τά λουλούδια, τά ακρογιάλια, όλη τήν πλάσι. Νά τόν ευχαριστούμε ακόμη γιά τούς γονείς καί τά αδέρφια, τή γυναίκα καί τά παιδιά, γιά τό χρόνο καί τίς εποχές, γιά ό,τι ευλογημένο καί αναγκαίο.

Άνθρωπος αγνώμων είνε χειρότερος από ζώο. Ένα σκύλο έχεις, ένα κομμάτι ψωμί τού πετάς, καί κουνάει τήν ουρά του καί σού λέει ευχαριστώ. Κι ο άνθρωπος λοιπόν πρέπει νά ᾽νε ευγνώμων στό Θεό. Νά τόν ευχαριστούμε γιά όλα, αλλά πρό παντός γιά τή θυσία τού Υιού του,γιά τά σεπτά του πάθη. Ακόμη νά τόν ευχαριστήσουμε καί γιά κάτι άλλο• γιά τή μακροθυμία του στά τόσα εγκλήματά μας καί μάλιστα στίς βλασφημίες, γιά τίς οποίες θά ᾽πρεπε ν᾽ ανοίξη η γή νά μάς καταπιή κ᾽ η θάλασσα νά φουσκώση νά μάς πνίξη, καί όμως μάς ανέχεται. Γι᾿αυτό τή Μεγάλη Παρασκευή η Εκκλησία λέει «Δόξα τή μακροθυμία σου, Κύριε, δόξα σοι».

Τό ένα καθήκον μας λοιπόν είνε νά ευχαριστούμε τό Θεό. Τό άλλο είνε νά παρακολουθήσουμε τίς ιερές ακολουθίες. Οι ακολουθίες τής Μεγάλης Εβδομάδος δέν είνε όπως οι άλλες• διαφέρουν πολύ. Οι ύμνοι της, πού είνε γλυκύτεροι απ᾽ τό μέλι, τά εμπνευσμένα αυτά ποιήματα όπως π.χ. ο επιτάφιος θρήνος, δέν υπάρχουν σέ καμμιά θρησκεία στόν κόσμο. Καί μόνο τά τροπάρια αυτά, πού δέν τά ᾽χουν ούτε φράγκοι ούτε προτεστάντες ούτε κανείς άλλος, φτάνουν ν᾽ αποδείξουν ότι η Εκκλησία μας δέν είνε από τή γή• είνε από τόν ουρανό, είνε θεόπνευστη.

Ποιός τά έκανε αυτά; πού γράφτηκαν, μέσα σέ σχολειά καί πανεπιστήμια; Τά έφτειαξαν μέσα σέ σπηλιές άγιοι ασκηταί, πούτό δάκρυ τους έπεφτε στή γή καί τήν έκανε νά λουλουδίζη. Δέν τά ᾽γραψαν απλώς μέ τό μυαλό καί τά γράμματα πού ήξεραν• αυτά είνε τό αίμα τής καρδιάς τους, συναίσθημα υγιές, έκφρασι ζωής, βιώματα άγια, αλήθειες, πού μόνο όσοι αγάπησαν γνησίως τό Χριστό μπορούσαν νά έχουν. Πρέπει νά ᾽νε αναίσθητος κανείς γιά νά μήν τόν συγκινούν. Άς τά παρακολουθήσουμε λοιπόν στήν εκκλησία κρατώντας μιά Συνόψι.

Τό τρίτο καθήκον μας. Η εβδομάδα αυτή είνε εβδομάδα νηστείας, αυστηρής νηστείας. Μήν ακούτε τούς υλιστάς καί ασεβείς• εμείς από τήν παράδοσι αποστόλων καί πατέρων τής Ορθοδοξίας τηρούμε τίς νηστείες τής αγίας μας Εκκλησίας καί κατ᾿ εξοχήν τή νηστεία αυτή. Όταν λέμε νηστεία, δέν εννοούμε νά νηστέψη απλώς τό στομάχι γιά νά θυμηθή τό όξος τού σταυρού• εννοούμε μαζί μέ τό στομάχι νά νηστέψη καί τό στόμα από κακολογία, η γλώσσα από αισχρολογία, τά μάτια από αισχρά θεάματα. Τέτοιες μέρες στό Βυζάντιο οι αυτοκράτορες υπέγραφαν διαταγή• Μεγάλη Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο καί Κυριακή κλειστά τά ιπποδρόμια καί όλα τά θέατρα. Πενθεί η Εκκλησία. Άν ήμασταν χριστιανικό κράτος, θά ᾽πρεπε από αύριο νά είνε κλεισμένα τά καταγώγια καί τά κέντρα διαφθοράς, καί νά επικρατή πένθος γι᾿ Αυτόν πού υψώθηκε γιά μάς επάνω στό σταυρό. 

Αλλά έχουμε κ᾽ ένα άλλο καθήκον. Είνε τό καθήκον τής εξομολογήσεως καί τής θείας μεταλήψεως. Επ᾽ αυτού δέν θά επεκταθώ. Τούτο μόνο θά πώ. Τίς άγιες αυτές ημέρες καί ιδίως τή νύχτα τής Αναστάσεως καλούμεθα νά μείνουμε στό ναό μέχρι τέλους μέ τήν αναστάσιμη λαμπάδα. Όποιος ακούει τό «Χριστός ανέστη» καί μετά φεύγει, προτιμότερο θά ήταν νά μείνη στό σπίτι του. Αυτό πού γίνεται, νά αδειάζουν οι εκκλησίες μετά τό «Χριστός ανέστη», είνε βεβήλωσις, περιφρόνησι στό Χριστό. Νά μείνουμε λοιπόν μέχρι τέλους καί νά ετοιμαστούμε γιά τή θεία μετάληψι. Η εβδομάδα αυτή είνε κατ᾽ εξοχήν εβδομάδα θείας μεταλήψεως.

Τί είνε η θεία μετάληψις; Τό σώμα καί τό αίμα τού Χριστού μας, η φωτιά τού ουρανού. Τί είσαι, σέ ρωτώ, άχυρο; μήν πλησιάσης τά άγια, θά καής. Είσαι χρυσάφι; Άν είσαι χρυσάφι, τό χρυσάφι δέν απειλείται από τή φωτιά• όσο πλησιάζει τή φωτιά, τόσο καθαρίζεται. Έτσι κ᾽ εσύ ο Χριστιανός• άν είσαι αμετανόητος, θά σέ κάψη η φωτιά, όπως έκαψε τόν Ιούδα πού κοινώνησε αναξίως• άν όμως πέρασες από τό καμίνι τής ιεράς εξομολογήσεως, τότε πλησίασε• η θεία κοινωνία θά είνε φάρμακο αθανασίας.

Τή Μεγάλη Εβδομάδα έχουμε επίσης ιερό καθήκον απέναντι τών αδελφών μας πού πάσχουν καί υποφέρουν. Είνε εβδομάδα αγάπης καί ελεημοσύνης. Ένα εκλεκτό φαγητό σέ κάποιον πού πεινάει, ένα καινούργιο ρούχο —όχι παλιό— σ᾿ έναν πού δέν έχει, μιά βοήθεια στή χήρα καί τά ορφανά, ένα φάρμακο αναγκαίο, μιά επίσκεψι στόν ασθενή, ένας λόγος παρηγορητικός στόν θλιμμένο, ό,τι τέλος πάντων μπορεί νά σκεφτή μιά καρδιά πού αγαπά.

Αλλά δέν είπα τίποτα• υπάρχει κάτι ακόμη, κι αυτό είνε τό δυσκολώτερο. Όλα όσα είπα- με τά κάνεις• αλλ᾽ εάν τό τελευταίο αυτό δέν τό κάνης, Χριστιανός δέν είσαι. Ποιό είν᾽ αυτό; Ξέρω Χριστιανούς πού είνε άνθρωποι προσευχής, πού έχουν τ᾽ αυτί τους τεντωμένο στά ιερά λόγια, πού νηστεύουν αυστηρά, πού εξομολογούνται, πού κοινωνούν• αλλά λίγους Χριστιανούς γνώρισα πού έχουν – ποιό; τό «Συγχωρήσωμεν πάντα τή Αναστάσει» (δοξ. αίν. Πάσχ.). Η Μεγάλη Εβδομάδα είνε εβδομάδα συγχωρήσεως.

Ποιός, αδελφοί μου, στή ζωή αυτή δέν έχει αντιπάθειες, ψυχρότητες, αντιθέσεις, ποιός δέν έχει κάποιον εχθρό; Τίς άγιες αυτές ημέρες άς υψώσουμε τό βλέμμα στόν Εσταυρωμένο. Κανείς δέν αδικήθηκε καί δέν πόνεσε όπως ο Χριστός μας. Ενώ έσχιζαν τίς σάρκες του τά καρφιά καί τήν καρδιά του οι κατάρες καί τ᾽ αναθέματα τών φαρισαίων, εκείνος πάνω απ᾽ τό σταυρό προσευχήθηκε• «Πάτερ, άφες αυτοίς• ου γάρ οίδασι τί ποιούσι» (Λουκ. 23,34). Κ᾽ εμείς λοιπόν τίς άγιες αυτές ημέρες άς αλληλοσυγχωρηθούμε• νύφες καί πεθερές, αδελφοί μέ αδελφούς, φίλοι μέ φίλους,παιδιά μέ γονείς, όλοι ανεξαιρέτως. Άς πλατύνουμε τίς καρδιές, άς αισθανθούμε μέσα μας τήν αγάπη τού Χριστού μας. Χωρίς τήν αγάπη πώς μπορούμε νά γιορτάσουμε;

Αδελφοί μου! Μεγάλη Εβδομάδα ίσον• χέρι ανοιχτό γιά έλεος, μάτια δακρυσμένα από μετάνοια, πόδια πού τρέχουν στό ναό, καρδιά συμφιλιωμένη, γεμάτη λατρεία στόν Εσταυρωμένο. Εκτελούμε τά καθήκοντα αυτά;

Ξέρετε πώς μοιάζουμε; Σά νά είνε ένας ζητιάνος καί όλες τίς μέρες τού πετάνε πενταροδεκάρες, κ᾽ έρχεται μιά ώρα πού περνάει κάποιος βασιλιάς καί τού λέει «Άνοιξε τίς φούχτες σου» κι αρχίζει καί τού μετράει 1, 2, 3, …5,…10, …100, … 168 λίρες καί θαμπώνουν τά μάτια του. Κι αυτός, αντί νά πάρη αυτό τό θησαυρό νά τόν αξιοποιήση, πάει στό ποτάμι κι αρχίζει νά πετάη τίς λίρες στό νερό. Δέν είν᾽ αυτό παραφροσύνη; Κι αυτές οι ώρες λοιπόν ―έτσι λέει η Εκκλησία, «ώρες» τίς ονομάζει―, είνε θησαυρός. Κάθε ώρα, κάθε καμπάνα, κάθε χτύπος, κάθε λεπτό, είνε σπουδαία ώρα. 

Άς εκμεταλλευθούμε τίς άγιες αυτές ημέρες. Μήν αφήσουμε νά διαρρεύσουν όπως η υπόλοιπη ζωή μας. Ξέρουμε άν θά ζήσουμε νά γιορτάσουμε άλλη Μεγάλη Εβδομάδα; Μήπως η Μεγάλη Εβδομάδα αυτή είνε η τελευταία τής ζωής μας; Πέρυσι πόσοι ήταν μαζί μας; καί πού είνε τώρα; Φεύγουμε, σφυρίζει τό τραίνο, μιά φορά περνάμε πάνω απ᾽ τή φλούδα αυτή.

Εύχομαι, αυτή η Μεγάλη Εβδομάδα νά είνε σημαντικός σταθμός στή ζωή μας. Νά δώση ο Κύριος νά είνε εβδομάδα αγίων σκέψεων, ιερών συναισθημάτων, ηρωικών αποφάσεων, αγιασμός ψυχής. Είθε νά σφραγίσουμε τή Μεγάλη Εβδομάδα μέ τά λόγια «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τή βασιλεία σου» (Λουκ. 23,42).

(†) επίσκοπος Αυγουστίνος

Απομαγνητοφωνημένη Ομιλία, Πού Έγινε Στόν Ι. Ναό Μεταμορφώσεως Σωτήρος Μοσχάτου – Αθηνών Τήν 10-4-1960 Τό Βράδυ.

 

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ: ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ιερομόναχος Γαβριήλ - Κελλίον της Ι.Μ. Κουτλουμουσίου

 

 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

 

Ἐν Κυθήροις τή 7η Ἀπριλίου 2025

Ἀρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Ὑπευθύνου του Γρ. Αἱρέσεων καί παραθρησκειῶν

 

Νέες ἠλεκτρονικές ταυτότητες καί ὁ προσωπικός ἀριθμός, (Π.Α.): Ἕνα φλέγον, ζωτικῆς σημασίας θέμα μέ πνευματικές διαστάσεις.

 

    Στούς ἐσχάτους καί ἀποκαλυτικούς αὐτούς χρόνους πού ζοῦμε, πολλές εἶναι οἱ σκοτεινές δυνάμεις, οἱ αἱρέσεις καί οἱ πλάνες, πρός τίς ὁποῖες καλεῖται νά ἀντιπαλαίσει ἡ Ἐκκλησία, οἱ ὁποῖες ἀπειλοῦν νά ἀκυρώσουν τή σωτηρία μας. Πολλά εἶναι τά καυτά καί ζωτικῆς σημασίας πνευματικά θέματα, τά ὁποῖα ἀναφύονται διαρκῶς μέσα στόν χῶρο τῆς ἐκκλησιαστικῆς καί κοινωνικῆς ζωῆς, ἀπέναντι τῶν ὁποίων καλεῖται νά πάρει ὑπεύθυνη θέση ὁ κλῆρος καί ὁ πιστός λαός τοῦ Θεοῦ. Ἕνα ἀπό αὐτά, χωρίς ἀμφιβολία εἶναι καί τό θέμα τῶν νέων ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων, τήν ἔκδοση τῶν ὁποίων ἤδη ἔχει δρομολογήσει ἡ Κυβέρνηση. Ἀναγκαῖο θεωρήσαμε νά ἐπαναφέρουμε τό θέμα αὐτό μέ τήν παροῦσα ἀνακοίνωσή μας, καθώς πλησιάζει ἡ λήξη τῆς προθεσμίας παραλαβῆς των, (Αὔγουστος 2026). Καί τοῦτο ὄχι μόνον διότι, ὅπως ἐπισημαίνουν πολλοί, (Σύλλογοι, Χριστιανικά Σωματεῖα καί διακεκριμένες προσωπικότητες), τό θέμα αὐτό ἔχει καί πνευματικές διαστάσεις, ἀλλά καί διότι μέχρι στιγμῆς δέν ἔχει πάρει ἐπίσημη θέση μέ ἀνακοίνωσή της ἡ διοικοῦσα Ἐκκλησία, πράγμα πού προκαλεῖ ἰδιαίτερη ἀνησυχία στό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα.

    Εἶναι γνωστές οἱ ἐξελίξεις εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τό θέμα τῶν νέων ταυτοτήτων. Ἡ Κυβέρνηση ξεκίνησε ἤδη τήν ἔκδοσή των ἀπό τά τέλη τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 2023, μετά ἀπό ἀλλεπάλληλες ἀναβολές καί παρά τίς ἀντιδράσεις ἑνός μεγάλου μέρους τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καί ἑνός ἀπό τά κόμματα τοῦ ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Εἶναι γνωστό ἐπίσης ὅτι τό θέμα αὐτό δέν εἶναι καινούργιο. Ἔχει μία ἱστορία δεκαετιῶν. Ἐδῶ καί 39 χρόνια, (ἀπό τό 1986), προσπάθησαν οἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ὅλων τῶν κομματικῶν παρατάξεων νά εἰσαγάγουν τίς νέες ταυτότητες, χωρίς ὅμως ἀποτέλεσμα, χάρις στή δυναμική καί σθεναρή ἀντίσταση κλήρου καί λαοῦ.

    Ἕνα βασικό στοιχεῖο πού πρέπει νά τονίσουμε, διότι ἔχει μεγάλη σημασία, εἶναι ἡ ἀδιαφάνεια πού τηρεῖται ἀπό τήν πλευρά τῆς Κυβέρνησης σέ σχέση μέ τίς τεχνικές προδιαγραφές της. Ἡ νέα ταυτότητα, μέ βάση τά στοιχεῖα πού ἔχουμε μέχρι τώρα, δέν θά ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα ἀποδεικτικό ἔγγραφο ταυτοποιήσεως τοῦ προσώπου, ἀλλά σύντομα θά λειτουργήσει καί ὡς κάρτα ἠλεκτρονικῶν ὑπηρεσιῶν.[1]  Σύμφωνα μέ ὅ,τι μέχρι στιγμῆς γνωρίζουμε, θά περιλαμβάνει ἕνα «ἔξυπνο» μικροτσίπ, τεχνολογίας R.F.I.D., ἡ παρουσία τοῦ ὁποίου ἐγείρει, ὅπως εἶναι φυσικό, πολλά ἐρωτηματικά. Καί τοῦτο διότι ἀπό τή στιγμή πού ἡ ταυτότητα θά εἶναι ἐφοδιασμένη μ’ αὐτό τό μικροτσίπ, παύει πλέον νά εἶναι ἕνα τυπικό δελτίο ταυτότητος, πού ἔχει σάν μοναδική της ἀποστολή τήν ταυτοποίηση τοῦ ἀτόμου καί καθίσταται μία ταυτότητα μέ πολύ περισσότερες δυνατότητες. Ὁ κάτοχός της νέας ταυτότητας, ὅπως μᾶς πληροφοροῦν οἱ εἰδικοί, θά μπορεῖ νά ἐντοπίζεται ἀνά πάσα στιγμή, ὅπου καί ἄν βρίσκεται, γι’ αὐτό καί οἱ ταυτότητες πού χρησιμοποιοῦν R.F.I.D. ἀποκαλοῦνται διεθνῶς «ταυτότητες –καταδότες». Τό πιό ἐπικίνδυνο στοιχεῖο στήν ὅλη ὑπόθεση εἶναι, ὅτι τά πιό προηγμένα R.F.I.D. πού χρησιμοποιοῦνται, ἔχουν τήν δυνατότητα ἐπανεγγραφῆς, εἶναι δηλαδή ἐπαναπρογραμματιζόμενα, μέ δυνατότητα προσθήκης, ἤ ἀφαιρέσεως δεδομένων. Ἐπίσης τό μικροτσίπ θά περιλαμβάνει τήν ψηφιακή ἀποθήκευση τῶν βιομετρικῶν δεδομένων, (φωτογραφίας προσώπου καί δύο δακτυλικῶν ἀποτυπωμάτων) καί τέλος τόν Προσωπικό Ἀριθμό, γιά τόν ὁποῖο, σύμφωνα μέ νεώτερες πληροφορίες, ἔχει ψηφισθεῖ ἤδη ἡ σχετική τροπολογία στή Βουλή τοῦ νομοσχεδίου πού κατέθεσε τό ὑπουργεῖο Ψηφιακῆς Διακυβέρνησης: «Ἡ τροπολογία πού ψηφίστηκε στή Βουλή τήν περασμένη ἑβδομάδα σέ νομοσχέδιο τοῦ ὑπουργείου Ψηφιακῆς Διακυβέρνησης θά ἀποτελεῖ τό ‘κλειδί’ γιά κάθε ἀλληλεπίδραση πολιτῶν μέ τίς δημόσιες ὑπηρεσίες, ἄν καί δέν λείπουν οἱ ἐπιφυλάξεις γιά πιθανούς κινδύνους στά προσωπικά δεδομένα».[2] Ὁ Προσωπικός Ἀριθμός οὐσιαστικά θά ἀντικαταστήσει ὅλους τους ἄλλους προσωπικούς ἀριθμούς, (Ἀριθμό Δελτίου Ταυτότητας, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ κ.λπ.) καί θά συνοδεύει τόν κάθε πολίτη ἀπό τή γέννησή του μέχρι τόν θάνατο.

    Ὁ κ. Γεώργιος Ἀποστολάκης, πρώην ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου καί νῦν ἀνεξάρτητος βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀσχοληθεῖ εἰς βάθος μέ τό θέμα, σέ πρόσφατο δημοσίευμά του  ἀναφέρει τά ἑξῆς: «Ὁ Ὑπουργός, [Ψηφιακῆς Διακυβέρνησης],  ξεκαθάρισε πώς ‘μέ τόν ἑνιαῖο προσωπικό ἀριθμό, θά καταφέρουμε να ἑνοποιήσουμε τά μητρώα τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους, τά ὁποία πολλές φορές, λόγω λαθῶν, δημιουργοῦσαν προβλήματα στήν ὁλοκλήρωση διαδικασιῶν…. Ἡ πλατφόρμα ἦταν ἕτοιμη ἐδῶ καί καιρό καί περιμέναμε τό πράσινο φῶς ἀπό τήν Ἀρχή, [Προστασίας Δεδομένων Προσωπικοῦ Χαρακτήρα]. Τώρα κάνουμε τίς τροποποιήσεις πού ζήτησε ἡ Ἀρχή, προχωρᾶμε στίς ἀπαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις μέ τό Ὑπουργεῖο Προστασίας τοῦ Πολίτη, ὥστε νά προχωρήσουμε ἀκολούθως στήν ἐνσωμάτωση τοῦ προσωπικοῦ ἀριθμοῦ στίς ταυτότητες’. Από καιρό λέγαμε ὅτι ἡ κατοχή καί χρήση τοῦ Π.Α. εἶναι ἕνας ἀκόμη κρίκος στά ψηφιακά μας δεσμά καί ὁ τελικός προορισμός τοῦ εἶναι νά ‘ἑνωθεῖ’, νά ἀποθηκευτεῖ στό τσιπάκι τῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας, ὥστε αὐτή ἀπό μέσο πιστοποίησης καί διασύνδεσης ἀρχείων νά γίνει καί ‘κάρτα δικαιωμάτων’, μάλιστα νά καταστεῖ σταδιακά τό μοναδικό μέσο ἀσκήσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ πολίτη, ὥστε ὁ μή κατέχων ἠλεκτρονική κάρτα (=τσιπάκι) καί Προσωπικό (μοναδικό) Ἀριθμό, ἄν δέν γίνει ἀπόκληρός της κοινωνίας, ὁπωσδήποτε θά δυσκολεύεται σέ μέγιστο βαθμό νά ἐξυπηρετεῖται».[3]

    Ἕνα πολύ σημαντικό στοιχεῖο, τό ὁποῖο δέν θά πρέπει νά διαφεύγει τῆς προσοχῆς μας, εἶναι τό γεγονός ὅτι ἡ νέα ταυτότητα – κάρτα δικαιωμάτων, θά μπορεῖ νά παραχωρεῖ ὅλα τά στοιχεῖα καί τίς συναλλαγές, πού μέσω αὐτῆς θά πραγματοποιοῦνται, στήν ἠλεκτρονική βάση δεδομένων τοῦ συστήματος. Ὅλα αὐτά τά δεδομένα θά ἀποστέλλονται ἀπό τό μικροτσίπ καί θά καταγράφεται πληθώρα πληροφοριῶν, πού ἀφοροῦν τήν προσωπική ζωή καί τήν δραστηριότητα τῶν πολιτῶν, παραβιάζοντας ὅμως ἔτσι κάθε ἔννοια ἀπορρήτου καί ἰδιωτικότητος. Ἐν προκειμένω τίθεται τό καίριο ἐρώτημα: Ποιοί θά διαχειρίζονται ὅλες αὐτές τίς πληροφορίες; Θά εἶναι πρόσωπα ὑψηλοῦ κύρους καί ὑπεράνω πάσης ὑποψίας, ὅπως ἰσχυρίζονται οἱ θιασῶτες τῆς νέας ταυτότητας; Ἄς μήν τρέφουμε αὐταπάτες. Τέτοιου εἴδους ἄτομα σπανίζουν σήμερα, ἰδιαίτερα στήν ἐποχή μας, ὅπου ἡ διαφθορά κυριαρχεῖ  στή δημόσια ζωή, ὅπως αὐτό περίτρανα διαπιστώνεται ἀπό πάμπολλα σκάνδαλα κρατικῶν λειτουργῶν, πού κάθε τόσο βγαίνουν στή δημοσιότητα. Ἄλλωστε ἀποτελεῖ καθημερινό φαινόμενο ἡ διαρροή καί παράνομη διάθεση προσωπικῶν δεδομένων τῶν πολιτῶν, πού πωλοῦνται σέ τράπεζες, σέ ἑταιρεῖες, σέ ἀσφαλιστικά κέντρα, κ.λ.π. Καμιά ἀπολύτως ἐγγύηση δέν ὑπάρχει ἐπίσης γιά τήν ἀσφάλεια τῶν δεδομένων ἀπό τούς λεγόμενους χάκερς, καθώς ἔχει ἀποδειχθεῖ διεθνῶς, ὅτι κανένας κωδικός, ὅσο ἀσφαλής καί ἄν εἶναι αὐτός, δέν εἶναι ἱκανός νά τούς ἐμποδίσει νά τόν «σπάσουν». Τό ὅτι αὐτό δέν εἶναι ὑπερβολή, ἀποδεικνύεται ἀπό τό γεγονός ὅτι οἱ χάκερς ἔχουν κατορθώσει, σπάζοντας κωδικούς, νά μποῦν στά ἀρχεῖα τοῦ ἀμερικανικοῦ πενταγώνου, τῆς ΝΑΣΑ, τοῦ FBI κ.α.

    Βέβαια οἱ ἑκάστοτε ἑλληνικές Κυβερνήσεις, πιεζόμενες ἄνωθεν ἀπό τά ἀμερικανικά κέντρα ἐξουσίας, διαφημίζουν καί προπαγανδίζουν κατά κόρον τήν ἀναγκαιότητά τους, διότι μέσω αὐτῶν, ὅπως ἰσχυρίζονται, θά μπορέσουν νά πατάξουν τήν τρομοκρατία, τήν φοροδιαφυγή καί τήν παράνομη μετανάστευση. Εἶναι ἀναγκαία, λένε, ἡ στενή παρακολούθηση τῶν πολιτῶν γιά τήν προστασία τους καί γιά τήν πρόληψη καί καταστολή τῆς τρομοκρατίας ἀπό φανατικούς τζιχαντιστές καί ἀπό πάσης φύσεως ἐξτρεμιστές, οἱ ὁποῖοι διαπράττουν φρικτά ἐγκλήματα, μέ στόχους ἀθώους πολίτες. Προβάλλουν ἀκόμη τό ἐπιχείρημα ὅτι κανένας τίμιος καί ἠθικός ἄνθρωπος δέν ἔχει νά φοβηθεῖ τίποτε ἀπό τίς νέες ταυτότητες, ἀπό τήν καταγραφή τῶν προσωπικῶν του δεδομένων, ἀφοῦ δέν ἔχει τίποτε νά κρύψει. Πολύ περισσότερο δέν ἔχει νά φοβηθεῖ τίποτε ὁ χριστιανός, ἡ ζωή τοῦ ὁποίου εἶναι «πόλις ἐπάνω ὅρους κειμένη».

    Ἡ ἀπάντησή μας εἶναι ὅτι παρ’ ὅτι κανένας δέν εἶναι τέλειος καί ἀναμάρτητος, παρά μόνον ὁ Χριστός, ὁ λόγος γιά τόν ὁποῖο ἀρνούμαστε τό ἠλεκτρονικό μας φακέλλωμα καί τήν ἠλεκτρονική μας παρακολούθηση δέν εἶναι ἐπειδή ἔχουμε κάτι νά κρύψουμε, ἀλλά ἐπειδή ἐπιθυμοῦμε νά διατηρήσουμε γιά τόν ἑαυτό μας τό δικαίωμα νά ὁρίζουμε τήν προσωπική μας ζωή καί τίς ἐπιλογές μας καί νά μήν γινόμαστε ὑποχείριο στίς ἐπιθυμίες καί στίς ἐπιβουλές τῶν διεθνῶν κέντρων ἐξουσίας, πού ἐπιδιώκουν τήν χειραγώγησή μας. Ἄς μήν ξεχνοῦμε ὅτι αὐτό πού γιά μᾶς θεωρεῖται ἠθικό καί τίμιο, αὐτό πού γιά μᾶς ἀποτελεῖ ἀξία καί ἰδανικό, δηλαδή ἡ πίστη μας, ἡ Ἑλλάδα μας, ἡ ἑλληνορθόδοξη παράδοσή μας, γιά τήν ἀντίθεη παγκόσμια ὀλιγαρχία, πού καθορίζει τίς τύχες τοῦ κόσμου, εἶναι ἀκριβῶς αὐτό πού πρέπει νά ἐκλείψει. Μ’ ἄλλα λόγια ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι πιστοί εἴμαστε οἱ «ἀσύμβατοι» μέ τό παγκόσμιο σύστημα ἐξουσίας.

    Πέραν αὐτῶν, ὅπως πολύ εὔστοχα ἔχει ἐπισημανθεῖ: «Ἡ ἀνάγκη ὑπάρξεως ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων ἐντάσσεται στό γενικότερο πλαίσιο τῆς συντελούμενης παγκοσμιοποίησης, τήν ὁποία προωθοῦν τό διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, διάφοροι διεθνεῖς ὀργανισμοί καί ἡγετικές ὁμάδες (Παγκόσμια Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμεῖο, Παγκόσμιο Οἰκονομικό Φόρουμ, G-20, κ.α.)…. Δημιουργεῖται, δηλαδή, μέ ταχύτατους ρυθμούς ἕνα διευρυμένο ψηφιακό σύστημα, πού ἀγκαλιάζει ὅλες τίς πτυχές τῆς ζωῆς τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου. Σέ μία τέτοια ψηφιακή κοινωνία θά καταργηθοῦν τά μετρητά, θά κυκλοφορεῖ  μόνο τό ψηφιακό χρῆμα, καί οἱ πολίτες, γιά νά ἔχουν πρόσβαση σέ ὑπηρεσίες καί ἀγαθά, θά πρέπει νά διαθέτουν ἀπαραίτητα μία ψηφιακή ταυτότητα/κάρτα καί ἕναν προσωπικό ἀριθμό».[4]

    Ὅπως ἐπισημαίνει σέ σχετικά πρόσφατο δημοσίευμα ὁμάδα Μοναστηριῶν καί Ἡσυχαστηρίων τῆς πατρίδος μας, ὁ Προσωπικός Ἀριθμός «…εἶναι ὁ ἀριθμός – κλειδί γιά τήν ἠλεκτρονική ἐπικοινωνία του μέ τό Δημόσιο καί, σύντομα, γιά κάθε ἄλλη συναλλαγή του μέ ἠλεκτρονικά συστήματα ἰδιωτικῶν φορέων…. Χάρη στό microchip τῆς ταυτότητας καί τόν ἀναγραφόμενο σέ αὐτήν Προσωπικό Ἀριθμό, ὁ πολίτης ἀποκτᾶ τή δυνατότητα νά κάνει εὐρύτερη χρήση τῆς ἠλεκτρονικῆς διακυβέρνησης καί νά ἔχει εὐχερέστερη πρόσβαση στίς ψηφιακές ὑπηρεσίες καί τά ἀγαθά πού παρέχουν οἱ φορεῖς τοῦ δημόσιου τομέα, (Ἐθνικό Σύστημα Ὑγείας, Δημόσια Οἰκονομική Ὑπηρεσία, Κτηματολόγιο κ.λπ.). …Σέ μία ἀμέσως ἑπόμενη φάση, μέσω τῆς ἐφαρμογῆς Gov.gr wallet, ἡ ταυτότητα/κάρτα, ὅπως ἐπίσης καί ἄλλες κάρτες, πιστοποιητικά καί διάφορα χρήσιμα προσωπικά ἔγγραφα, θά ἐνσωματωθοῦν ψηφιακά στό ἔξυπνο κινητό/smartphone, πού ἔτσι θά ἀποτελεῖ τό ἠλεκτρονικό μας πορτοφόλι. Καί, ἐφόσον ὁλοφάνερα πλέον οἱ πολίτες ἐξωθοῦνται στήν κατάργηση τῶν μετρητῶν, στό ἐγγύς μέλλον ὅλες ἀνεξαιρέτως οἱ καθημερινές συναλλαγές τους στά καταστήματα, τίς τράπεζες, τίς δημόσιες καί ἰδιωτικές ὑπηρεσίες, θά πραγματοποιοῦνται ὑποχρεωτικά, εἴτε μέσω τῆς ταυτότητας/ κάρτας, εἴτε μέσω τοῦ κινητοῦ τηλεφώνου».[5]

    Ἀξίζει ἐπίσης νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωση, ὅπως ἀποδεικνύεται ξεκάθαρα ἀπό τόν Κανονισμό 2019/1157 τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου καί τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, πρός τό παρόν τουλάχιστον, δέν ἔχει ἀπαιτήσει τήν ὑποχρεωτική ἔκδοση ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων γιά ὅλους τους Εὐρωπαίους πολίτες, ὅπως ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνηση. Ὅπως ἀναφέρεται στόν ἐπίσημο ἰστότοπο τῆς Ε.Ε., «Ὁ  Κανονισμός δέν ὑποχρεώνει τά κράτη – μέλη νά ἐκδίδουν δελτία ταυτότητας. Ἐπιπλέον, τά κράτη – μέλη θά συνεχίζουν νά ἀποφασίζουν ἐάν ἡ κατοχή δελτίου ταυτότητας εἶναι προαιρετική ἡ  ὑποχρεωτική».[6] Ὁ ἴδιος εὐρωπαϊκός Κανονισμός ἐπιτρέπει στά κράτη – μέλη νά ἀποδέχονται ὡς μέσα ταυτοποίησης καί μή ταξιδιωτικά ἔγγραφα, ὅπως εἶναι ἡ ἄδεια ὁδήγησης, (σημεῖο 12 τοῦ προοιμίου τοῦ Κανονισμοῦ). Μέ βάση τά παραπάνω σέ ἀρκετές χῶρες τῆς Ε.Ε. (π.χ. Γαλλία, Αὐστρία, Δανία, Φινλανδία) ἡ ἔκδοση ταυτότητας δέν εἶναι ὑποχρεωτική καί ἡ ταυτοποίηση πραγματοποιεῖται μέ ἄλλα κρατικά ἔγγραφα (π.χ. δίπλωμα ὁδήγησης, διαβατήριο).[7]  Τό ἴδιο ἰσχύει καί σέ ἄλλες προηγμένες χῶρες τοῦ κόσμου (π.χ. ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Καναδᾶς, Ἰαπωνία).[8]

    Ἐκεῖνο πού πρό πάντων ἔχει σημασία καί πρέπει νά τονιστεῖ, εἶναι ὅτι τό ὅλο ζήτημα δέν εἶναι μόνον οἰκονομικό, πολιτικό καί κοινωνικό. Εἶναι πρωτίστως θεολογικό, διότι αὐτό πού διακυβεύεται εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, πού εἶναι τό ὕψιστο ἀγαθό του Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο, τό κύριο συστατικό γνώρισμα τῆς κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργίας Του. Τό αὐτεξούσιο τοῦ ἀνθρώπου στίς ἐπιλογές καί στίς πράξεις του τόν καθιστά ὑπεύθυνο της σωτηρίας, ἤ τῆς ἀπωλείας του. Σύμφωνα μέ τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία, τό αὐτεξούσιο ἀποτελεῖ τό κύριο συστατικό γνώρισμα τῆς κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής λέγει σχετικά μέ τό θέμα μας τά ἑξῆς: «Ἀφαίρεσε τό αὐτεξούσιο καί τότε οὔτε εἰκόνα τοῦ  Θεοῦ εἴμαστε, οὔτε ψυχή νοερή καί λογική, τότε στ’ ἀλήθεια καταστρέφεται ἡ ἀνθρώπινη φύση μας».[9]  Μέσα στό σύγχρονο ἠλεκτρονικό φακέλλωμα πού ἐπιχειρεῖται, ὁ ἄνθρωπος χάνει τήν ἰδιοπροσωπεία του, καθώς τό σύστημα ἀναγνωρίζει μόνο ἀριθμούς καί στοιχεῖα iban. Παύουμε νά εἴμαστε ἐλεύθερες προσωπικότητες μέ ἐλεύθερη βούληση καί δράση καί γινόμαστε ἀντικείμενα πληροφοριῶν καί συλλογῆς δεδομένων. Γινόμαστε ἄνθρωποι – μαριονέτες, πού ποδηγετοῦνται καί κατευθύνονται μέσω τοῦ παγκόσμιου συστήματος ἠλεκτρονικοῦ ἐλέγχου ἀπό μία ὀλιγαρχία τῶν ἰσχυρῶν της γής. Εἶναι πολύ χαρακτηριστικό τό σύνθημα τῶν Βρετανῶν πολιτῶν τό 2010 ἐνάντια στήν, (τότε), παραλαβή τῆς Κάρτας τοῦ Πολίτη: «Δέν θά γίνουμε σφραγισμένα μοσχάρια στόν σταῦλο τῆς παγκοσμιοποίησης». Αὐτόν ἀκριβῶς τόν σταυλισμό μας ἐπιδιώκουν σήμερα τά ἀόρατα σιωνιστικά κέντρα ἐξουσίας. Ἀφοῦ μᾶς ἐξανδραποδίσουν καί μᾶς ἀπονευρώσουν ψυχικά καί σωματικά, στοχεύουν νά μᾶς μεταβάλλουν σέ μεταλλαγμένους ἀνθρώπους, ἄψυχους, ἀπνευμάτιστους καί ἀνερμάτιστους, χωρίς πνοή, χωρίς θέληση, χωρίς ἐλπίδα καί σκοπό, χωρίς νά προσδοκοῦν καί νά βλέπουν πρός τόν οὐρανό.

    Ὁ ἅγιος Παΐσιος μέ ἰδιόχειρο κείμενό του: «Σημεῖα τῶν καιρῶν» θεωρεῖ τήν ταυτότητα «εἰσαγωγή τοῦ σφραγίσματος», προετοιμασία γιά τό σφράγισμα. Γράφει: «Ἡ ταυτότητα δέν εἶναι τό σφράγισμα. Εἶναι ἡ εἰσαγωγή τοῦ σφραγίσματος…ἄν πάρουν τήν ταυτότητα αὐτό θά εἶναι πτώση».[10]  Μιλάει ἀκόμη γιά τήν παγκόσμια δικτατορία, τή σκλαβιά τοῦ Ἀντιχρίστου καί προτρέπει τούς χριστιανούς, σύμφωνα μέ τήν ἀξιόπιστη μαρτυρία τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Γρηγορίου Παπασωτηρίου, νά ἀρνηθοῦν τήν παραλαβή τῶν ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων, ὅταν ὅλα θά συγκεντρωθοῦν σέ ἕνα, ὅπως συμβαίνει σήμερα.

    Κλείνοντας, παρακαλοῦμε τήν Κυβένηση νά θέσει τήν παραλαβή τῶν νέων ἠλεκτρονικῶν ταυτοτήτων σέ προαιρετική βάση, λαμβάνοντας ὑπ’ ὄψιν τόν παραπάνω μνημονευθέντα Κανονισμό 2019/1157 τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου καί τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Νά σεβαστεῖ τίς συνταγματικά κατοχυρωμένες ἐλευθερίες γιά τό ἀπαραβίαστο τῆς ἰδιωτικῆς ζωῆς τοῦ κάθε ἕλληνα πολίτη, ὅπως καί τήν ἐξ’ ἴσου συνταγματικά κατοχυρωμένη ἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς του συνειδήσεως. Νά λάβει ὑπ’ ὄψη της τήν λαϊκή βούληση, θέτοντας τό ζήτημα καί πάλι σέ δημόσια διαβούλευση, πράγμα τό ὁποῖο εἶχε πράξει καί στό παρελθόν, (2010, 2015). Νά λάβει ὑπ’ ὄψη της τήν παλαιότερη ἀπόφαση  τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, (2388/2019, Δ΄ Τμῆμα), μέ τήν ὁποία ἀπαγόρευσε στό κράτος νά μετατρέψει τήν ταυτότητα καί σέ κάρτα δικαιωμάτων.

    Τέλος παρακαλοῦμε γιά μία ἀκόμη φορά τήν Διοικοῦσα Ἐκκλησία νά δεῖ καί πάλι τό πρόβλημα μέ σοβαρότητα καί ὑπευθυνότητα στίς πραγματικές του διαστάσεις, ὅπως ἄλλωστε τό εἶχε πράξει καί στό παρελθόν μέ προηγούμενες ἀνακοινώσεις καί διακηρύξεις της, (1993, 1997, 2000, 2010). Νά ἀφουγκραστεῖ τήν ἀγωνία τοῦ πιστοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ. Νά τόν πληροφορήσει γύρω ἀπό τούς κινδύνους πού συνεπάγεται ἡ παραλαβή τῶν νέων ταυτοτήτων καί νά συστήσει τήν ἄρνηση τῆς παραλαβῆς των. Νά ἀρθεῖ στό ὕψος τῶν περιστάσεων καί νά ζητήσει ἀπό τήν Πολιτεία νά σεβαστεῖ τήν ἐπιλογή τῶν πολιτῶν ἐκείνων, πού θά ἀρνηθοῦν νά παραλάβουν τήν νέα ταυτότητα, γιά τούς λόγους πού ἀναφέραμε πιό πάνω, ὡς ἀντιρρησίες συνειδήσεως.

[1] Βλ.: α) ΚΥΑ ὑπ᾽ ἀριθμ. 8200/0-297647/2018-ΦΕΚ 1476/Β/27-4-2018, στήν ὁποία ἀναφέρεται:“ Στο ἐνσωματωμένο ἠλεκτρονικό μέσο ἀποθήκευσης, ἀποθηκεύονται…καί τά στοιχεῖα πού ἀπαιτοῦνται γιά τίς Ὑπηρεσίες Ἠλεκτρονικῆς Διακυβέρνησης ”(ἄρθρ. 3, παράγρ. 4).Ἡ ΚΥΑ αὐτή τροποποιήθηκε ἀπό την ΚΥΑ ὑπ᾽ ἀριθμ. 8200/0-109568/17-2-2023,στήν ὁποία ἡ ὡς ἄνω παράγραφος ἀντικαταστάθηκε ὡς ἑξῆς: “ Στό ὡς ἄνω ἠλεκτρονικό μέσο θα δύναται νά ἀποθηκευτοῦν τά στοιχεῖα πού ἀπαιτοῦνται γιά τίς Ὑπηρεσίες Ἠλεκτρονικῆς Διακυβέρνησης, ἐάν ἀποφασισθεῖ νά συμπεριληφθοῦν στό ἐν λόγω μέσο”(ἄρθρ. 1, παράγρ. 4).β) https://www.tanea.gr/2019/11/22/greece/nees-taytotites-ola-ta-stoixeia-mazi-enas-arithmos-kai-ena-yper-tsip/amp/

[2] https://www.moneyandlife.gr/antio-se-amka-kai-afm-ypochreotikos-o-prosopikos-arithmos-stis-nees-taftotites/

[3] http://aktines.blogspot.com/2025/02/blog-post_68.html#more

[4]  https://www.monastiria.gr/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7-%CE%B9-%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B9-%CE%B7%CF%83%CF%85%CF%87%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%B9%CF%89%CE%B/

[5] https://www.monastiria.gr/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7-%CE%B9-%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B9-%CE%B7%CF%83%CF%85%CF%87%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%B9%CF%89%CE%BD/

[6]  https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/eu-citizenship/movement-and-residence_el

[7] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Identity_document

[8] Ὅ. π.

[9] Ὁσίου Μαξίμου Ὁμολογητοῦ, Σχόλια εἰς τὰ τοῦ ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου, Δ´, ΧΧΧΙΙΙ, PG 4, 306A

[10] Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι Β΄, Πνευματική Αφύπνιση, Εκδ. Ι. Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης, 1999, σελ. 183-184).

 

Ε΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν

 

Ε΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν

Ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς 

Ἰδού ἡ πέμπτη Κυριακή τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ Κυριακή [πού σφραγίζει τήν ἑβδομάδα] τῶν μεγάλων ἀγρυπνιῶν καί τῶν μεγάλων ἀσκήσεων, τήν ἑβδομάδα τῶν μεγάλων θρήνων καί ἀναστεναγμῶν, ἡ Κυριακή τῆς πιό μεγάλης μεταξύ τῶν ἁγίων γυναικῶν Ἁγίας, τῆς ὁσίας μητρός ἡμῶν Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας…
Σαράντα ἑπτά χρόνια ἔκανε στήν ἔρημο, καί ὁ Κύριος τῆς ἔδωσε ἐκεῖνο πού σπάνια δίνει σέ κάποιον ἀπό τούς Ἁγίους. Χρόνια ὁλόκληρα δέν γεύθηκε ψωμί καί νερό. Στήν ἐρώτησι τοῦ ἀββᾶ Ζωσιμᾶ ἐκείνη ἀπάντησε: «Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. δ΄ 4). Ὁ Κύριος τήν ἔτρεφε μέ ἕναν ἰδιαίτερο τρόπο καί τήν ὡδηγοῦσε στήν ἐρημητική ζωή, στούς ἐρημητικούς της ἀγῶνες. Καί ποιό ἦταν τό ἀποτέλεσμα; Ἡ Ἁγία μετέτρεψε τήν κόλασί της σέ παράδεισο!
Νίκησε τόν διάβολο καί ἀνέβηκε ψηλά στόν Θεό! Πῶς, μέ τί; Μέ τήν νηστεία καί τήν προσευχή, μέ νηστεία καί προσευχή! Διότι ἡ νηστεία, ἡ νηστεία μαζί μέ τήν προσευχή, εἶναι δύναμις πού νικᾶ τά πάντα. Ἕνας θαυμάσιος ὕμνος τῆς Μεγ. Τεσσαρακοστῆς λέγει: «ἀκολουθήσωμεν τῷ διά νηστείας ἡμῖν, τήν κατά τοῦ διαβόλου νίκην ὑποδείξαντι, Σωτῆρι τῶν ψυχῶν ἡμῶν». Μέ τήν νηστεία μᾶς ἔδειξε τήν νίκη κατά τοῦ διαβόλου… Δέν ὑπάρχει... ἄλλο ὅπλο, δέν ὑπάρχει ἄλλο μέσον. Νηστεία! Ἰδού τό μέσον γιά νά νικήσῃς τόν διάβολο, τόν κάθε διάβολο. Παράδειγμα νίκης, ἡ ἁγία Μαρία ἡ Αἰγυπτία.

Τί θεία δύναμις ἡ νηστεία! Νηστεία δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά νά σταυρώνῃς τό σῶμα, νά σταυρώνῃς τό σῶμα, νά σταυρώνῃς ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό σου. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει σταυρός, ἡ νίκη εἶναι σίγουρη. Τό σῶμα τῆς πρώην πόρνης τῆς Ἀλεξανδρείας, τῆς Μαρίας, μέ τήν ἁμαρτία παραδόθηκε στήν δουλεία τοῦ διαβόλου. Ἀλλά ὅταν ἀγκάλιασε τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, ὅταν πῆρε αὐτό τό ὅπλο στά χέρια της, νίκησε τόν διάβολο.

Νηστεία εἶναι ἡ ἀνάστασις τῆς ψυχῆς ἐκ νεκρῶν. Ἡ νηστεία καί ἡ προσευχή ἀνοίγουν τά μάτια τοῦ ἀνθρώπου, ὥστε νά ἀντικρύσῃ καί νά καταλάβῃ πραγματικά τόν ἑαυτό του, νά ἰδῇ τόν ἑαυτό του. Βλέπει τότε ὅτι κάθε ἁμαρτία στήν ψυχή του εἶναι ὁ τάφος του, ὁ τάφος, ὁ θάνατός του. Καταλαβαίνει ὅτι ἡ ἁμαρτία μέσα στήν ψυχή του δέν κάνει τίποτε ἄλλο ἀπό τό νά μετατρέπῃ σέ πτώματα ὅλα ὅσα ἀνήκουν στήν ψυχή: τούς λογισμούς της, τά συναισθήματά της καί τίς διαθέσεις της· σειρά ἀπό τάφους. Καί τότε…, τότε ξεχύνεται θρηνητική κραυγή ἀπό τήν ψυχή: «Πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσον με».

Αὐτή εἶναι ἡ κραυγή μας κατά τήν ἁγία αὐτή ἑβδομάδα: Κύριε, προτοῦ χαθῶ τελείως, σῶσε με. Ἔτσι προσευχηθήκαμε αὐτή τήν ἑβδομάδα στόν Κύριο, τέτοιες προσευχητικές ἀναβοήσεις μᾶς παρέδωσε στόν Μεγάλο Κανόνα του ὁ μεγάλος ἅγιος πατήρ ἡμῶν Ἀνδρέας Κρήτης. «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Αὐτή ἡ κραυγή μᾶς ἀφορᾶ ὅλους, ὅλους ὅσους ἔχουμε ἁμαρτίες. Ποιός δέν ἔχει ἁμαρτίες;

Εἶναι ἀδύνατον νά κυττάξῃς τόν ἑαυτό σου νά μή εὕρῃς κάπου, σέ κάποια γωνία τῆς ψυχῆς σου, νά μή ἐντοπίσῃς σέ κάποια ἄκρη της μία ξεχασμένη ἴσως ἁμαρτία. Καί… κάθε ἁμαρτία, γιά τήν ὁποία δέν ἔχεις μετανοήσει, εἶναι ὁ τάφος σου, εἶναι ὁ θάνατός σου. Καί ἐσύ, γιά νά μπορέσῃς νά σωθῇς καί νά ἀναστήσῃς τόν ἑαυτό σου ἀπό τόν τάφο σου, κρᾶζε μέ τίς προσευχητικές θρηνητικές κραυγές τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς: «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Ἄς μή ξεγελᾶμε τόν ἑαυτό μας, ἀδελφοί, ἄς μή ἀπατώμεθα. Καί μία μόνο ἁμαρτία ἄν ἔμεινε στήν ψυχή σου, καί σύ δέν μετανοεῖς καί δέν τήν ἐξομολογεῖσαι ἀλλά τήν ἀνέχεσαι μέσα σου, αὐτή ἡ ἁμαρτία θά σέ ὁδηγήσῃ στό βασίλειο τῆς κολάσεως. Γιά τήν ἁμαρτία δέν ὑπάρχει τόπος στόν παράδεισο τοῦ Θεοῦ. Γιά τήν ἁμαρτία δέν ὑπάρχει τόπος στήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν.

Γιά νά ἀξιωθῇς τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν, φρόντισε νά ἀποδιώξῃς ἀπό μέσα σου κάθε ἁμαρτία, νά ξεριζώσῃς ἀπό μέσα σου διά τῆς μετανοίας κάθε ἁμαρτία. Διότι, τίποτε δέν γλυτώνει ἀπό τήν μετάνοια τοῦ ἀνθρώπου. Τέτοια δύναμι ἔδωσε ὁ Κύριος στήν Ἁγία Μετάνοια. Κοίταξε! Ἀφοῦ ἡ μετάνοια μπόρεσε νά σώσῃ μία τόσο μεγάλη ἄσωτη γυναῖκα, ὅπως ἦταν κάποτε ἡ Μαρία ἡ Αἰγυπτία, πῶς νά μή σώσῃ καί ἄλλους ἁμαρτωλούς, τόν κάθε ἁμαρτωλό, καί τόν πιό μεγάλο ἁμαρτωλό καί ἐγκληματία; Ναί, ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή εἶναι τό πεδίο τῆς μάχης, ἐπί τοῦ ὁποίου ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί μέ τήν νηστεία καί τήν προσευχή νικᾶμε τόν διάβολο, νικᾶμε ὅλες τίς ἁμαρτίες, νικᾶμε ὅλα τά πάθη καί ἐξασφαλίζουμε στόν ἑαυτό μας τήν ἀθανασία καί τήν αἰώνιο ζωή.

Στήν ζωή τῶν ἁγίων καί ἀληθινῶν Χριστιανῶν ὑπάρχουν ἀναρίθμητα παραδείγματα πού δείχνουν ὅτι ὄντως μόνο μέ τήν προσευχή καί τήν νηστεία ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί νικᾶμε τούς δαίμονες, ὅλους ἐκείνους πού μᾶς βασανίζουν καί θέλουν νά μᾶς παρασύρουν στό βασίλειο τοῦ κακοῦ, στήν κόλασι. Αὐτή ἡ Ἁγία Νηστεία…! εἶναι νηστεία τῶν ἁγίων ἀρετῶν μας. Κάθε ἁγία ἀρετή ἀνασταίνει τήν ψυχή μου καί τήν ψυχή σου ἐκ τῶν νεκρῶν.

Προσευχή! Τί εἶναι ἡ προσευχή; Εἶναι ἡ μεγάλη ἀρετή πού σέ ἀνασταίνει καί μέ ἀνασταίνει. Σηκώθηκες μήπως γιά προσευχή, ἔκραξες πρός τόν Κύριο νά καθαρίσῃ τήν ψυχή σου ἀπό τίς ἁμαρτίες, ἀπό τό κάθε κακό, ἀπό κάθε πάθος; Τότε οἱ τάφοι σου καί οἱ τάφοι μου ἀνοίγουν καί οἱ νεκροί ἀνασταίνονται. Ὅ,τι εἶναι ἁμαρτωλό φεύγει, ὅ,τι σύρει πρός τό κακό ἐξαφανίζεται.

Ἡ ἁγία προσευχή ἀνασταίνει τόν καθένα ἀπό μᾶς, ὅταν εἶναι εἰλικρινής, ὅταν φέρνει ὅλη τήν ψυχή στόν οὐρανό, ὅταν ἐσύ μέ φόβο καί τρόμο λέγῃς στόν Κύριο: Δές, δές τούς τάφους μου, ἀναρίθμητοι εἶναι οἱ τάφοι μου, Κύριε! Μέσα σέ κάθε ἕναν ἀπό αὐτούς τούς τάφους, νά’την ἡ ψυχή μου, νά’την νεκρή, μακρυά ἀπό Σένα, Κύριε! Εἰπέ λόγον καί ἀνάστησον πάντας τούς νεκρούς μου! Διότι, Σύ, Σύ, Κύριε, μᾶς ἔδωσες πολλές θεῖες δυνάμεις νά μᾶς ἀνασταίνουν διά τῆς ἁγίας Ἀναστάσεως, νά μᾶς ἀνασταίνουν ἀπό τόν τάφο τῆς ραθυμίας. Ναί, μέ τήν ἁμαρτία, μέ τά πάθη μας, πεθαίνουμε ψυχικά. Ἡ ψυχή ἀποθνήσκει, ὅταν χωρίζεται ἀπό τόν Θεό.

Ἡ ἁμαρτία εἶναι δύναμις πού χωρίζει τήν ψυχή ἀπό τόν Θεό. Καί ἐμεῖς, ὅταν ἀγαπᾶμε τήν ἁμαρτία, ὅταν ἀγαπᾶμε τίς ἁμαρτωλές ἡδονές, στήν πραγματικότητα ἀγαπᾶμε τόν θάνατό μας, ἀγαπᾶμε τούς τάφους, τούς δυσώδεις τάφους, μέσα στούς ὁποίους ἡ ψυχή μας ἀποσυντίθεται. Ἀντίθετα, ὅταν ἀνανήψουμε, ὅταν μέ τόν κεραυνό τῆς μετανοίας χτυπήσουμε τήν καρδιά μας, τότε…, τότε οἱ νεκροί μας ἀνασταίνονται. Τότε ἡ ψυχή μας νικᾶ ὅλους τούς φονεῖς της, νικᾶ τόν κατεξοχήν δημιουργό ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν, τόν διάβολο, νικᾶ μέ τήν δύναμι τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Γι’ αὐτό, γιά μᾶς τούς Χριστιανούς δέν ὑπάρχει ἁμαρτία πιό ἰσχυρή ἀπό μᾶς. Νά εἶσαι βέβαιος ὅτι πάντοτε εἶσαι δυνατώτερος ἀπό κάθε ἁμαρτία πού σέ βασανίζει, πάντοτε εἶσαι δυνατώτερος ἀπό κάθε πάθος πού σέ βασανίζει. Πῶς; –ἐρωτᾶς. Μέ τήν μετάνοια! Καί τί εἶναι εὐκολώτερο ἀπό αὐτήν; Πάντοτε μπορεῖς μέσα σου, μέσα στήν ψυχή σου, νά κραυγάζῃς: «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ δέν θά σέ παραβλέψῃ. Θά ἀναστήσῃς τόν ἑαυτό σου ἀπό τούς νεκρούς καί θά ζῇς σ’ αὐτόν τόν κόσμο σάν κάποιος πού ἦρθε ἀπό ἐκεῖνον τόν κόσμο, πού ἀναστήθηκε καί ζῆ μία νέα ζωή, τήν ζωή τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου, πού ὑπάρχουν μέσα του ὅλες οἱ θεῖες δυνάμεις, ἔτσι ὥστε καμμία ἁμαρτία πλέον δέν μπορεῖ νά σέ φονεύσῃ. Ἴσως νά ξαναπέφτῃς, ἀλλά πλέον γνωρίζεις, γνωρίζεις τό ὅπλο, γνωρίζεις τήν δύναμι μέ τήν ὁποία ἀνασταίνεσαι ἐκ τῶν νεκρῶν. Ἄν πενήντα φορές τήν ἡμέρα ἁμαρτήσῃς, ἄν πενήντα φορές ντροπιασθῇς, ἄν πενήντα τάφους σκάψῃς σήμερα, μόνο φώναξε: «Κύριε, δός μου μετάνοια. Πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». Ὁ Ἀγαθός Κύριος, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τήν ἀσθένεια καί ἀδυναμία τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς καί τῆς ἀνθρωπίνης θελήσεως, εἶπε: Ἔλα, ἀδελφέ. Ἀκόμη κι ἄν ἑβδομηκοντάκις τήν ἡμέρα ἁμαρτήσῃς, πάλι ἔλα καί πές: ἥμαρτον (Ματθ. ιη΄, 21-22).

Αὐτό ἐντέλλεται ὁ Κύριος σέ ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους, τούς ἀσθενεῖς καί ἀδυνάτους. Συγχωρεῖ τούς ἁμαρτωλούς. Γι’ αὐτό καί δήλωσε ὅτι χαρά μεγάλη γίνεται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπί ἐνί ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι ἐπί τῆς γῆς (πρβλ. Λουκ. ιε΄ 7). Ὅλος ὁ οὐράνιος κόσμος ἀτενίζει σέ σένα, ἀδελφέ καί ἀδελφή, πῶς ζῆς στήν γῆ. Πέφτεις στήν ἁμαρτία καί δέν μετανοεῖς; Νά, οἱ Ἄγγελοι κλαῖνε καί θλίβονται στόν Οὐρανό ἐξ αἰτίας σου. Μόλις ἀρχίσῃς νά μετανοῇς, νά, οἱ Ἄγγελοι στόν Οὐρανό χαίρονται, καί σάν οὐράνιοι ἀδελφοί σου χορεύουν… Νά ἡ σημερινή μεγάλη ἁγία, ἡ Μαρία ἡ Αἰγυπτία. Πόσο ἁμαρτωλή! Ἀπό αὐτήν ὁ Κύριος ἔκανε μία ἁγία ὕπαρξι σάν τά Χερουβίμ. Μέ τήν μετάνοια ἔγινε ἰσάγγελη, μέ τήν μετάνοια κατέστρεψε τήν κόλασι, στήν ὁποία βρισκόταν, καί ἀνέβηκε ὁλόκληρη στόν παράδεισο τοῦ Χριστοῦ.

Δέν ὑπάρχει Χριστιανός ἀδύνατος σ’ αὐτόν τόν κόσμο, ἔστω κι ἄν τοῦ ἐπιτίθενται οἱ φρικωδέστερες ἁμαρτίες καί πειρασμοί αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Ἀρκεῖ μόνο ὁ Χριστιανός νά μή ξεχάσῃ τά μεγάλα του ὅπλα: τήν μετάνοια, τήν προσευχή, τήν νηστεία· νά ἐπιδοθῇ σέ κάποια εὐαγγελική ἄσκησι, σέ κάποια ἀρετή: εἴτε στήν προσευχή, εἴτε στήν νηστεία, εἴτε στήν εὐαγγελική ἀγάπη, εἴτε στήν εὐσπλαχνία. Ἄς θυμηθοῦμε τούς μεγάλους Ἁγίους τοῦ Θεοῦ, ἄς θυμηθοῦμε τήν ἑορταζομένη σήμερα μεγάλη Ἁγία, τήν ὁσία Μητέρα μας Μαρία τήν Αἰγυπτία, καί ἄς εἴμαστε βέβαιοι ὅτι ὁ Κύριος θά εἶναι εὔκαιρος βοηθός μας. Ἡ ἁγία Μαρία ἐβίωσε τόσο θαυμαστή βοήθεια ἀπό τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο καί σώθηκε ἀπό τήν φοβερή της κόλασι, ἀπό τούς φοβερούς της δαίμονες. Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος καί σήμερα καί πάντοτε μᾶς βοηθεῖ σέ ὅλες τίς εὐαγγελικές μας ἀρετές: στήν προσευχή, καί στήν νηστεία, καί στήν ἀγρυπνία, καί στήν ἀγάπη, καί στούς οἰκτιρμούς, καί στήν ὑπομονή, καί σέ κάθε ἄλλη ἀρετή. Εὔχομαι νά μᾶς βοηθῇ πάντα καί νά μᾶς καθοδηγῇ…

Γι’ αὐτό, ποτέ νά μήν ἀποκάμῃς στόν ἀγῶνα καί στόν πόλεμο μέ τίς ἁμαρτίες σου… Σέ ὅλες τίς δυσκολίες σου καί στίς πιό μεγάλες πτώσεις σου νά θυμᾶσαι τήν κραυγή αὐτῆς τῆς ἁγίας ἑβδομάδος, πού ἔχει τήν δύναμι νά σέ ἀναστήσῃ: «Κύριε, πρίν εἰς τέλος ἀπόλωμαι, σῶσόν με». 

ΜΗΝΥΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ε' ΝΗΣΤΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ/ΤΟΥ ΜΗΤΡ. ΚΥΘΗΡΩΝ & ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ ΣΕΡΑΦΕΙΜ (06-04-2025)

 

                                      Ε΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ.

Εν Κυθήροις τη 6^η Απριλίου 2025

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου- συγγραφέως

Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

    Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Ε΄ Κυριακή των Νηστειών, ημέρα κατά την οποία η αγία μας Εκκλησία προβάλλει και τιμά την μνήμη μιας μεγάλης ασκήτριας, που έζησε τον 6^ον αιώνα, της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Η Εκκλησία μας τιμά και προβάλλει την οσία Μαρία την αγωνιστική αυτή περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής διότι υπήρξε πρότυπο ασκήσεως, αλλά και πρότυπο αληθινής μετανοίας. Όπως όλοι γνωρίζουμε, η οσία Μαρία, σύμφωνα με τον βιογράφο της, τον πατριάρχη Ιεροσολύμων Σωφρόνιο, προτού να έρθει στην έρημο του Ιορδάνου, όπου ασκήτευσε επί 47 χρόνια, ζούσε ζωή ασωτείας, παραδομένη σε αλλεπάλληλες σαρκικές πτώσεις. Όμως κάποια στιγμή μετανόησε αληθινά. Και μετά από κάποιο θαυμαστό γεγονός, αποφάσισε να αλλάξει ζωή και  να ζήσει τη ζωή της μετανοίας. Μετά δε από πολλούς και μεγάλους ασκητικούς αγώνες κατά των παθών κατόρθωσε να φθάσει σε μεγάλα μέτρα αγιότητος και να ανέβει όλη τη σκάλα των αρετών. Διά συνεχούς νηστείας, αγρυπνίας και προσευχής πέρασε από τη  κάθαρση στον φωτισμό και από τον φωτισμό στην θέωση και αξιώθηκε μεγάλων  πνευματικών χαρισμάτων.

    Επειδή η νηστεία και μάλιστα η σκληρή και αυστηρή νηστεία, ήταν το κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ασκητικής ζωής της, γι’ αυτό και εμείς, με αφορμή την σημερινή ημέρα της μνήμης της, θα αναφερθούμε εν ολίγοις γύρω από το θέμα της νηστείας. Αν ανατρέξουμε στους λόγους των αγίων Πατέρων περί νηστείας, θα διαπιστώσουμε ότι όλοι τους την προβάλλουν ως έκφραση της ασκητικής τοποθετήσεως του πιστού έναντι των υλικών στοιχείων του κόσμου, προκειμένου να αποφύγει την  υποταγή του σ’ αυτά και να υποτάξει το θέλημά του στο θέλημα του Θεού. Επίσης όταν με τη λέξη νηστεία αναφέρονται ειδικότερα στις τροφές, τότε ως επί το πλείστον εννοούν την αποχή από ορισμένα είδη τροφών για ένα χρονικό διάστημα, αν και η λέξη νηστεία κατά κυριολεξία σημαίνει πλήρη ασιτία.

    Ο Μέγας Βασίλειος ομιλώντας περί νηστείας λέγει ότι η πρώτη εντολή που έλαβε ο Αδάμ στον παράδεισο ήταν εντολή νηστείας. Επειδή δεν νηστεύσαμε τότε, χάσαμε τον παράδεισο. Ας νηστεύσομε λοιπόν για να επανέλθωμε σ’ αυτόν. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε κάποιο λόγο του περί μετανοίας συμπληρώνει: Όταν ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο, αμέσως τον παρέδωσε στα χέρια της νηστείας, σαν να ήταν κάποια φιλόστοργος μητέρα και άριστη διδάσκαλος. Εάν δε μέσα στον παράδεισο ήταν αναγκαία η νηστεία, πόσο μάλλον εκτός του παραδείσου; Στη συνέχεια οι δύο αυτοί μεγάλοι Πατέρες κάνουν μιά ιστορική αναδρομή στην ιστορία του Ισραήλ, όπου βλέπουν τον θεσμό της νηστείας καταξιωμένο στη ζωή μεγάλων ανδρών του Ισραηλιτικού λαού. Ο Μωϋσής μετά από νηστεία 40 ημερών πάνω στο όρος Σινά αξιώνεται να δεχθεί από τον Θεό τις πλάκες του Νόμου. Αντίθετα κάτω στους πρόποδες του όρους η λαιμαργία εξώθησε τον λαό στην ειδωλολατρία και στη συνέχεια στη μέθη και την ασωτεία. Αυτές τις πλάκες που έλαβε η νηστεία, τις κομμάτιασε η μέθη, διότι ο προφήτης δεν έκρινε άξιο να νομοθετείται από τον Θεό ένας λαός μέθυσος. Οι Εβραίοι, κατά τον καιρό της παραμονής των στην έρημο, εν όσο μεν ήταν ευχαριστημένοι με το μάννα που τους έδινε ο Θεός, νικούσαν τους εχθρούς των. Όταν όμως εγόγγυσαν και άρχισαν να ζητούν κρέατα, τότε τα πτώματα τους έπεσαν στην έρημο και δεν είδαν τη γη της επαγγελίας. Ο προφήτης Ηλίας, μετά από νηστεία 40 ημερών καταξιώθηκε να δεί τον Θεόν μέσα στο σπήλαιο του όρους Χωρήβ. Διά μέσου της νηστείας οι τρείς παίδες στη Βαβυλώνα, όταν ερίφθησαν στο καμίνι της φωτιάς, παρέμειναν αβλαβείς και αποδείχθηκαν δυνατότεροι από τη φωτιά. Ο προφήτης Δανιήλ επί τρείς εβδομάδες παρέμεινε νηστικός χωρίς ψωμί και νερό και έτσι δίδαξε τα λιοντάρια να νηστεύουν και παρ’ όλο που αυτά ήταν πεινασμένα, δεν τόλμησαν να τον αγγίξουν. Οι Νινευίτες επειδή ενήστευσαν και πένθησαν όλοι τους, ακόμη και τα ζώα, ανέτρεψαν την απόφαση του Θεού. Ο προφήτης Ησαΐας επισημαίνει τον κίνδυνο της τυποποιήσεως της νηστείας και προβάλλει στο λαό όλα εκείνα τα στοιχεία, που συνιστούν την αληθινή νηστεία, η οποία τότε μόνο είναι αποδεκτή από τον Θεό, όταν συνδυάζεται με την αποχή από την αμαρτία. Η ζωή του άγιου Ιωάννου του προδρόμου ήταν μια συνεχής νηστεία. Ο άγιος Πρόδρομος, τόσο με τη ζωή του, όσο και με το κήρυγμά του, προσκαλούσε το λαό σε ειλικρινή μετάνοια διά νηστείας.  

    Τέλος οι άγιοι Πατέρες προβάλλουν το πρόσωπο του Κυρίου μας, ο οποίος, τόσο με το προσωπικό του παράδειγμα, όσο και με τη διδασκαλία του, μας δείχνει πόσο αναγκαία είναι η νηστεία στην πνευματική μας ζωή και προδιαγράφει τους όρους και τις προϋποθέσεις για την ορθή και θεάρεστη άσκησή της. Όπως μας πληροφορούν οι δύο συνοπτικοί ευαγγελιστές, Ματθαίος και Λουκάς, ο Κύριος, μετά τη βάπτισή του στον Ιορδάνη, οδηγήθηκε από το άγιο Πνεύμα στην έρημο, όπου ενήστευσε 40 ημέρες και 40 νύχτες, δίδοντας με το παράδειγμά του σε όλους μας τον τρόπο της πάλης με τον διάβολο. Επίσης στην επί του Όρους ομιλία του κάνει λόγο και για τη  νηστεία. Με όσα λέγει, μας εφιστά την προσοχή, μήπως ο καρπός της νηστείας γίνει τροφή της κενοδοξίας. Τη νέα διδασκαλία του Κυρίου μας για τη νηστεία παρέλαβαν στη συνέχεια οι άγιοι Απόστολοι και την κατέστησαν περιεχόμενο του κηρύγματός των, οπότε κατέλαβε πολύ ενωρίς την ανάλογη σημασία στη ζωή των χριστιανών.

    Έχει σημασία να τονίσουμε, ότι όταν οι άγιοι Πατέρες ομιλούν για τη νηστεία, δεν το κάνουν από περιφρόνηση προς τις τροφές, ούτε από διάκριση σε καθαρές και μη καθαρές, αφού σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο «κάθε κτίσμα του Θεού είναι καλό και κανένα δεν απορρίπτεται, όταν λαμβάνεται με ευχαριστία». Ο σκοπός της νηστείας κατά τους αγίους Πατέρες είναι η σταύρωση του σαρκικού φρονήματος και των εμπαθών επιθυμιών. Ο αββάς Ποιμήν σ’ ένα απόφθεγμά του στο Γεροντικό λέγει ότι η νηστεία δεν πρέπει να είναι σωματοκτόνος, αλλά παθοκτόνος. Ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων σε ομιλία του αναφέρει: «Ας χρησιμοποιήσουμε με μέτρο την τροφή χωρίς να παρασυρόμαστε στη γαστριμαργία, ώστε να υπερισχύσωμε των σαρκικών ηδονών». Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε πολλά σημεία των λόγων του χαρακτηρίζει τη νηστεία άλλοτε σαν φάρμακο, άλλοτε σαν  όπλο και άλλοτε σαν μητέρα των αρετών. Γράφει: «Η νηστεία είναι φάρμακο της ψυχής. Αλλά όπως το φάρμακο, έστω και αν είναι πάρα πολύ ωφέλιμο, γίνεται άχρηστο και επιβλαβές, όταν είναι άπειρος αυτός που το χρησιμοποιεί, έτσι και η νηστεία. Διότι πρέπει να γνωρίζουμε, πότε και πως και σε ποιο μέτρο θα την χρησιμοποιήσουμε, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του σώματος, την εποχή του έτους και τις τοπικές συνθήκες». Σε άλλο λόγο του βλέπει τη νηστεία, όταν συνδυάζεται με την προσευχή, ωσάν δύο πτέρυγες, που ανεβάζουν την ψυχή στον ουρανό. Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης, μιλώντας για την  νηστεία, λέγει: «Νηστεία είναι αποκοπή της πυρώσεως και των πονηρών λογισμών, καθαρότητα και φωταγωγός της ψυχής, φυλακή του νοός, διάλυσις της αναισθησίας, πόρτα της κατανύξεως, αφορμή ησυχίας, πρόξενος απαθείας, άφεσις αμαρτιών».

    Δεν παραλείπουν επίσης οι άγιοι Πατέρες να υπογραμμίσουν τον καθολικό χαρακτήρα της νηστείας. Ο μέγας Βασίλειος αναφέρει σχετικά ότι «αληθινή νηστεία είναι η αποξένωση από κάθε κακό, η εγκράτεια της γλώσσης, η αποφυγή του θυμού, και των σαρκικών επιθυμιών, της κατακρίσεως, του ψεύδους και της επιορκίας».

    Αξίζει επίσης να αναφέρουμε, ότι ενώ όλοι οι Πατέρες εγκωμιάζουν τη νηστεία και προβάλλουν τους καρπούς της, από την άλλη θαυμάζουμε τη σοφία της διακρίσεώς των στον τρόπο της εφαρμογής της σε κάθε μια συγκεκριμένη περίπτωση. Ο άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος σε κάποιο του λόγο αναφέρει: «Οι άγιοι Πατέρες δεν μας παρέδωσαν ένα κανόνα νηστείας, ούτε ένα τρόπο μεταλήψεως τροφών, ούτε και στο ίδιο μέτρο, επειδή δεν έχουν όλοι την ίδια δύναμη, ούτε όλοι την ίδια ηλικία, αλλά ούτε όλοι είναι εξ’ ίσου υγιείς». Χωρίς δηλαδή να υποτιμούν ούτε στο ελάχιστο την αξία της νηστείας, παράλληλα δεν εγκλωβίζονται σε άκαμπτες αρχές και νόμους και κανόνες, αλλά κινούνται με θαυμαστή πνευματική ελευθερία. Λαμβάνουν υπ’ όψη τους πλείστους όσους παράγοντες, που είναι δυνατόν να μεταβάλλουν το μέτρο και τον χρόνο της νηστείας. Μ’ άλλα λόγια εφαρμόζουν την αρχή της οικονομίας. Ωστόσο το μέτρο της οικονομίας δεν θα πρέπει να το καθορίζουν οι ίδιοι οι πιστοί, αλλά ο πνευματικός τους πατέρας, στον οποίο πρέπει να κάνουν υπακοή.

    Με βάση όλα όσα παραπάνω είπαμε, αγαπητοί μου αδελφοί, ας αγωνιστούμε να διανύσουμε το υπόλοιπο της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής με ειρήνη, συσταυρούμενοι μαζί με τον Χριστό, ώστε να συναναστηθούμε μαζί του, πράγμα το οποίο εύχομαι σε όλους μας με τη Χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, της Κυρίας Θεοτόκου, της αγίας Μαρίας της Αιγυπτίας και όλων των αγίων. Αμήν.  

 

 

Αἱ διαθρησκειακαὶ συναντήσεις εἶναι ἄρνησις τοῦ Χριστοῦ!

  

   Ο ΦΩΤΙΣΜΕΝΟΣ μακαριστὸς καθηγούμενος τῆς Ἱ.Μ. Γρηγορίου, π. Γεώργιος Καψάνης, εἶχε συντάξει ὁμολογιακὸ κείμενο-ὁδοδείκτη, «Περὶ τῶν διαθρησκειακῶν ἐκδηλώσεων». Ἀκολουθώντας τὴ διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων, ἐπισημαίνει ὅτι μόνο ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς σώζει τὸν ἄνθρωπο, καὶ ὅτι κάθε παραχώρηση πρὸς τὶς ἄλλες θρησκεῖες ἢ αἱρέσεις, ἀποτελεῖ ἄρνηση καὶ προδοσία τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία ἀκυρώνει τὴν σωτηρία: «Ἡ ἁγία μας Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Γι’ αὐτὸ στὴν Ἐκκλησία μας δὲν αὐτοσχεδιάζουμε οὔτε ἀκολουθοῦμε τὸ λογισμό μας, ἀλλὰ “ἑπόμεθα τοῖς θείοις Πατράσιν” (Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος), ὅπως καὶ ἐκεῖνοι εἵποντο τοῖς ἁγίοις Ἀποστόλοις καὶ Προφήταις. Θὰ πρέπει λοιπὸν καὶ στὸ θέμα τῶν διαθρησκειακῶν σχέσεων καὶ ἐκδηλώσεων νὰ ἀκολουθοῦμε τοὺς Προφήτας, τοὺς Ἀποστόλους καὶ τοὺς Πατέρας. Ὅπως διδάσκει καὶ ὁ ἱερὸς Ἰωσὴφ Βρυέννιος: “Ἀμήχανον ἄλλως τὴν ἀλήθειαν γνῶναι ἢ θεολογίας ἅπτεσθαι, μὴ τοῖς ἁγίοις ἑπόμενον”. Εἶναι γνωστὸ ὅτι τὸ κήρυγμα τῶν Προφητῶν ἦταν κήρυγμα ἀνενδότου καὶ ἀνυποχωρήτου ἀγῶνος κατὰ κάθε μορφῆς ἀναμίξεως ἢ θρησκευτικοῦ συγχρωτισμοῦ μὲ τοὺς περιβάλλοντας τότε τὸν Ἰσραὴλ εἰδωλολατρικοὺς λαούς. Καὶ μόνο τὸ παράδειγμα τοῦ προφήτου Ἠλία φθάνει νὰ μᾶς πείση γιὰ τὴν ἀλήθεια αὐτή. Ἀνένδοτοι ἐπίσης ἦσαν καὶ οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι, ὄχι μόνον κατὰ τῶν εἰδωλολατρικῶν θρησκειῶν ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ ἀρνουμένου τὸν Χριστὸν ὡς Θεὸν ἐνανθρωπήσαντα καὶ μοναδικὸν Σωτήρα τῶν ἀνθρώπων Ἰουδαϊσμοῦ» (Πηγή: katanixi.gr)! Ἂς εἶναι αἰώνια ἡ μνήμη τοῦ μακαριστοῦ ὁμολογητῆ Γέροντα!